Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00451 009619 7507644 na godz. na dobę w sumie
Inwentaryzacja - jak sprawnie przeprowadzić - ebook/pdf
Inwentaryzacja - jak sprawnie przeprowadzić - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: INFOR Język publikacji: polski
ISBN: 9788374402422 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook (-45%), audiobook).
„Poradnik Gazety Prawnej” jako jedyny na rynku całościowo omawia najważniejsze i aktualne tematy dla księgowych, kadrowych i właścicieli firm.Każdy numer „Poradnika Gazety Prawnej” poświęcony jest jednemu, konkretnemu tematowi, dzięki temu omówiony jest dogłębnie i kompleksowo. Czasopismo ukazuje się od 1995 r. i zyskało sobie uznaną markę oraz szerokie grono Czytelników.W miesięczniku zamieszczane są praktyczne przykłady i rozwiązania problemów prawnych, komentarze specjalistów, porady ekspertów. Na łamach omawiane są także najnowsze zmiany w prawie istotne dla szerokiego kręgu podmiotów gospodarczych.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

NR 10 (872) PAŹDZIERNIK 2015 CENA 53 ZŁ (W TYM 5 VAT) WWW.PGP.INFOR.PL UKAZUJE SIĘ OD 1995 ROKU Inwentaryzacja – jak sprawnIe przeprowadzIć przedłuż prenumerAtę lub abonament i wybierz prezent Jak często przeprowadzać inwentaryzację Jaką metodę inwentaryzacji wybrać Jak rozliczyć różnice inwentaryzacyjne Jakie błędy są najczęściej popełniane podczas inwentaryzacji INDEKS 331783 ISSN 1234-5695 Partner merytoryczny oferta ważna w PAŹDZIERNIKU 2015 r. www.infor.pl/prenumerata wybierz swój prezent do 1000 zł Skórzane etui na dokumenty Zamówienie o wartości do 1000 zł* oD 1000 zł Smart USB 16GB Zamówienie o wartości powyżej 1000 zł* oD 2500 zł Power bank 5w1 Zamówienie o wartości powyżej 2500 zł* Prezenty gwarantowane: Kalendarz książkowy 2016 bezpłatny dostęp do programu Druki INFOR do końca 2015 r. * Podane kwoty to wartości netto. Klient z wartością zamówienia powyżej 1000 zł i 2500 zł netto może wybrać prezent z sugerowanej grupy prezentów lub niższej. Prezenty dostępne do wyczerpania zapasów. profesjonalnie i na czas Kompleksowość Przejrzysta forma Rozliczenia podatkowe i rachunkowe Praktyczne przykłady Wzory, formularze W 2016 roku na łamach miesięcznika m.in.: • koszty 2016 po zmianach • restrukturyzacja firm według nowych zasad • fundusze unijne dla przedsiębiorców Do każdej prenumeraty papierowej e-wydanie gratis więcej na www.infor.pl/prenumerata Szanowni Czytelnicy! Poradnik Gazety Prawnej jest z Państwem od ponad 20 lat. Jest to unikalny na rynku poradnik monotematyczny, omawiający na bieżąco istotne zmiany wprowadzone w przepisach prawno- -podatkowych. Tak było w lipcu 2015 r., kiedy to jako pierwsi oddaliśmy w ręce naszych Czytelników wydanie stanowiące kompleksową zmian dotyczących dokumentacji VAT, wprowadzonych od 1 lipca 2015 r. stosowania instrukcję W IV kwartale br. z kolei przybliżymy Państwu zmiany w prawie spadkowym. Omówimy m.in. zasady dziedziczenia, postępowanie spadkowe, podpowiemy, jakie podatki i opłaty spadkowe ciążą na spadkobiercach i jak spisać testament. Otrzymają Państwo także wydanie dotyczące inwentaryzacji. Przedstawimy w nim m.in. metody inwentaryzacji, podpowiemy, jak rozliczyć różnice inwentaryzacyjne oraz jak często przeprowadzać inwentaryzację. W przyszłym roku będziemy kontynuowali wydawanie Poradnika w obecnej formule. Nasze kompleksowe opracowania będą dostosowane do kalendarza prac oraz zmian dotyczących działalności firmy. Otrzymają Państwo specjalne wydanie poświęcone kosztom uzyskania przychodu. Jedno z wydań Poradnika zostanie poświęcone tematyce dofinansowań z funduszy europejskich. W 2016 r. przygotujemy kompleksowe opracowanie, pomocne przy przeprowadzaniu restrukturyzacji firm. Podpowiemy więc, jak uniknąć likwidacji zadłużonego przedsiębiorstwa i skutecznie przeprowadzić proces restrukturyzacyjny. W imieniu redakcji pragnę podziękować naszym wiernym Czytelnikom za zaufanie i serdecznie zachęcam do kontynuowania prenumeraty w następnym roku, a także do korzystania z szerokiej oferty wydawniczej Grupy INFOR PL. Szczegółowych informacji dotyczących warunków prenumeraty udzielą Państwu pracownicy Biura Obsługi Klienta pod numerem telefonu 22 761 30 30 lub 801 626 666. Wioletta Chaczykowska Redaktor prowadząca Spis treści Spis treści 1.   Pojęcie i Przedmiot inwentaryzacji  1.1. Pojęcie inwentaryzacji 1.2. Błędy i nieprawidłowości najczęściej popełniane w toku inwentaryzacji 1.3. Cele inwentaryzacji 1.4. zakres inwentaryzacji 1.5. rodzaje inwentaryzacji 1.5.1. inwentaryzacja okresowa 1.5.2. inwentaryzacja doraźna 1.5.3. inwentaryzacja zdawczo-odbiorcza 1.6. Metody inwentaryzacji 1.7. terminy i częstotliwość przeprowadzenia inwentaryzacji rocznej 2.   Przygotowanie inwentaryzacji  2.1. zakres przygotowania inwentaryzacji 2.2. Podział kompetencji 2.3. Planowanie czynności inwentaryzacyjnych 2.4. Przygotowanie i przydatność personelu 2.5. Przygotowanie ewidencji i dokumentacji 2.6. Przygotowanie rejonów (pól) spisowych 3. PrzeProwadzenie inwentaryzacji  3.1. zarządzenie kierownika jednostki w sprawie inwentaryzacji 3.2. Spis z natury 3.2.1. inwentaryzacja w drodze spisu z natury 3.2.2. Ustalenie ilości spisywanych składników 3.2.3. Przyjmowanie i wydawanie składników w czasie spisów 3.2.4. Sporządzanie arkuszy spisowych 3.2.5. kontrola poprawności przebiegu spisów 3.2.6. zakończenie spisów z natury 3.2.7. Spis z natury – tabelaryczne zestawienie czynności 3.3. inwentaryzacja metodą potwierdzenia sald 3.3.1. Składniki podlegające weryfikacji metodą potwierdzenia sald 3.3.2. terminy inwentaryzacji przeprowadzonej metodą potwierdzenia sald 3.3.3. wymogi formalne dla pisma potwierdzającego saldo 3.3.4. Sposoby dokonania weryfikacji w drodze potwierdzenia sald przez wierzycieli 3.3.5. nietypowe sposoby przesłania potwierdzenia sald 3.3.6. Potwierdzanie salda zerowego 3.3.7. Brak odpowiedzi a potwierdzenie salda 3.3.8. Możliwe przyczyny braku potwierdzenia sald 3.4. Porównanie danych ewidencji z dokumentacją 4.  zakończenie i rozliczenie inwentaryzacji  4.1. wycena inwentaryzowanych składników 4.2. wyprowadzenie różnic inwentaryzacyjnych 4.3. wyjaśnienia osób odpowiedzialnych materialnie 4.4. weryfikacja różnic inwentaryzacyjnych 4.5. kompensaty niedoborów z nadwyżkami stwierdzonymi na artykułach podobnych 4.6. rozliczenie różnic inwentaryzacyjnych w ewidencji księgowej 4 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (872) www.pgp.infor.pl 6 6 7 8 9 10 10 11 13 13 14 16 16 17 18 21 22 23 24 24 26 26 28 29 30 34 36 38 40 41 41 42 42 43 43 43 44 46 49 49 50 51 51 55 56 Spis treści 5.   Uznanie różnic inwentaryzacyjnych Przez PrzePisy Podatkowe  6. Przykładowa instrUkcja inwentaryzacyjna  7. remanent (sPis z natUry) w PkPir  7.1. remanent a ustalenie dochodu 7.2. zakres spisu z natury 7.3. kiedy sporządzić spis z natury 7.4. obligatoryjne elementy spisu z natury 7.5. wycena składników majątku 7.6. Ujęcie spisu z natury w PkPir 7.7. Usługi, towary i materiały objęte remanentem końcowym 7.7.1. Materiały podstawowe i pomocnicze a usługi o charakterze niematerialnym 7.7.2. Usługi obce 7.7.3. Palety 7.7.4. Paliwo 7.7.5. Ubezpieczenia komunikacyjne 7.7.6. towary nabyte w drodze spadku lub darowizny 7.8. inne zdarzenia mające wpływ na wynik remanentu 7.8.1. nieuregulowanie płatności w terminie 7.8.2. koszty poboczne w spisie z natury 7.8.3. zakup towaru na kilogramy, sprzedaż na sztuki 7.8.4. korekta spisu z natury 7.8.5. Likwidacja towaru 8.  odPowiedzi na Pytania czytelników  8.1. jak ująć w księgach rachunkowych i rozliczyć podatkowo różnice inwentaryzacyjne 8.2. kiedy należy przeprowadzić roczną inwentaryzację kasy 8.4. jak rozliczyć odchylenia od cen ewidencyjnych od niedoboru inwentaryzacyjnego 8.5. Czy wycena inwentaryzacji środków trwałych na arkuszach spisowych powinna być w wartości początkowej czy w wartości netto 68 69 79 79 79 79 80 80 81 81 81 82 82 82 83 83 83 83 85 85 85 86 87 87 91 93 95 październik 2015 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (872) 5 Inwentaryzacja – jak sprawnie przeprowadzić Inwentaryzacja – jak sprawnie przeprowadzić 1. Pojęcie i przedmiot inwentaryzacji Przepisy ustawy o rachunkowości poświęcają stosunkowo niewiele miejsca problematyce inwentaryza- cji. Aby inwentaryzację przygotować, przeprowadzić oraz rozliczyć prawidłowo i sprawnie, należy po- siadać gruntowną wiedzę praktyczną i doświadczenie. 1.1. Pojęcie inwentaryzacji Inwentaryzacja jest elementem rachunkowości, co oznacza, że należy wobec niej stosować określone ustawą o ra­ chunkowości zasady, uwzględniając jej właściwości i specyfikę. Z ustawy tej wynika również, że kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, w tym z ty­ tułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki – z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowa- dzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury – zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą. Przyjęcie odpowiedzialności przez inną osobę powinno być stwierdzone w formie pisemnej. W przypadku gdy kierownikiem jednostki jest organ wieloosobowy, a nie została wskazana osoba odpowiedzialna, odpowiedzialność ponoszą wszyscy członkowie tego organu. W praktyce więc pewne obowiązki w zakresie rachunkowości kierownik jednostki może scedować innej osobie (np. głównemu księgowemu lub dyrektorowi finansowemu), za jej zgodą wyrażoną na piśmie. Cesja ta nie może jednak dotyczyć odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji drogą dokonania spisów z natury rzeczo­ wych i pieniężnych składników aktywów jednostki, za które zawsze odpowiedzialny jest organ będący kierowni­ kiem jednostki (np. zarząd, prezes, dyrektor itp.). Treść tego zapisu świadczy o tym, jak duże znaczenie ustawo­ dawca nadaje inwentaryzacji. ! UWAGA Kierownik jednostki jest zobowiązany do zapewnienia starannego i kompetentnego przygotowania, przeprowadzenia oraz rozliczenia inwentaryzacji. Inwentaryzacja stanowi najistotniejszy element weryfikacji, urealnienia i korekty wykazanej w ewidencji wartoś­ ci aktywów i pasywów jednostki. Jest to możliwe dzięki wykonaniu ogółu czynności zmierzających do: 1. Ustalenia faktycznego stanu aktywów i pasywów w drodze przeprowadzenia: – spisów z natury rzeczowych i pieniężnych składników majątkowych, – uzgodnień sald większości rozrachunków z kontrahentami oraz środków pieniężnych ulokowanych w bankach, w tym także zaciągniętych kredytów i pożyczek, – porównania – w odniesieniu do pozostałych aktywów i pasywów – ich stanów ewidencyjnych z odpowiednią dokumentacją oraz ewentualnej weryfikacji tych danych. 2. Urealnienia stanów ewidencyjnych przez doprowadzenie ich wysokości do danych występujących w rzeczywistości (naturze). 3. Zapewnienia ochrony mienia. 4. Oceny przydatności, wartości i użyteczności posiadanego majątku. 5. Oceny kompetencji i uczciwości osób odpowiedzialnych materialnie oraz innych pracowników. 6. Doskonalenia organizacji, ochrony, ewidencji, a także poszukiwania najbardziej optymalnych środków realizacji działalności w przyszłości. ! UWAGA Do inwentaryzacji w wielu aspektach, m.in. w zakresie poprawności dokumentacji związanej z prze- biegiem i rozliczeniem inwentaryzacji, mają zastosowanie przepisy odnoszące się do dowodów księ- gowych i ksiąg rachunkowych. 6 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (872) www.pgp.infor.pl Pojęcie i przedmiot inwentaryzacji Inwentaryzacja bywa czasami niesłusznie traktowana jako czynność dodatkowa, zbędna, narzucona z zewnątrz, co niejednokrotnie powoduje, że jest przeprowadzana niestarannie, przysparzając wielu kłopotów i nieporozumień. Niektóre z nich powstają stąd, że nie doceniamy walorów inwentaryzacji, inne dlatego, że nie zawsze zdajemy sobie sprawę z jej konieczności. Jedne z nich mogą powodować szkody, drugie – zwłaszcza sprzeniewierzenie się postano­ wieniom ustawy o rachunkowości – stanowią naruszenie przepisów prawa. 1.2. Błędy i nieprawidłowości najczęściej popełniane w toku inwentaryzacji Najczęściej zdarzają się następujące błędy i uchybienia popełniane w związku z inwentaryzacją: ■ brak odpowiednich wewnętrznych aktów normatywnych – regulujących zarówno problematykę obiegu doku­ mentów, ochrony mienia i kontroli wewnętrznej w ogóle, jak i w szczególności problematykę inwentaryzacyjną (instrukcji inwentaryzacyjnej, zarządzeń wewnętrznych itp.), ■ niedocenianie roli szkolenia osób zatrudnionych przy inwentaryzacji (brak wskazania im specyficznych i trud­ nych problemów, jakie wystąpią w jednostce), ■ powoływanie do przeprowadzenia inwentaryzacji osób niekompetentnych do wykonania tych czynności, ■ udostępnianie w każdym przypadku zespołom spisowym ewidencji inwentaryzowanych składników, ■ niewłaściwe przygotowanie pól spisowych do inwentaryzacji (nieuporządkowanie składowisk, niespryzmowanie towarów masowych, brak wywieszek umożliwiających identyfikację składników, nieuzgodnienie prowadzonej w rejonach spisowych ewidencji z księgowością), ■ błędny podział jednostki na pola spisowe, a także nieścisłe określanie ich zakresu, ■ niewyznaczenie osób odpowiedzialnych za składniki znajdujące się w magazynach (ogólny dostęp), ■ dopuszczanie do ruchu, tj. do wydawania i przyjmowania, bez niezbędnych ograniczeń, składników do rejonu spisowego w czasie spisu znajdujących się w nim składników, ■ nadmierne rozciągnięcie w czasie spisu z natury, a także czynności rozliczania i weryfikacji różnic inwentaryza­ cyjnych; powierzchowne wyjaśnianie przyczyn powstawania różnic, pochopne dopuszczanie do spisów uzupeł­ niających, czasami fikcyjnych, podejmowanych dla zatuszowania różnic, ■ brak zorganizowania i zastosowania sprawnego i skutecznego systemu kontroli przygotowania i przeprowadze­ nia inwentaryzacji, a także ustalenia i rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych, ■ niewłaściwe przygotowanie, wydawanie i rozliczanie arkuszy spisów z natury, ■ nieprawidłowe wypełnianie arkuszy spisowych, niewłaściwe dokonywanie w nich poprawek, dopisywanie do po­ zycji już wpisanych dodatkowych ilości tego samego składnika, ujawnionych w czasie dalszych czynności inwen­ taryzacyjnych, ■ niewyodrębnienie w czasie spisu składników zbędnych, niepełnowartościowych (uszkodzonych, zniszczonych), nieprzydatnych, niemodnych itp., a także będących własnością innych jednostek, ■ nieuczestniczenie w spisach osób odpowiedzialnych materialnie, ■ niepobranie od osób odpowiedzialnych materialnie stosownych oświadczeń wstępnych i końcowych, które zobo­ wiązują je do solidniejszego podejścia do przeprowadzenia spisu, ■ dopuszczanie do dokonywania nieuzasadnionych kompensat niedoborów i nadwyżek; np. kompensuje się nie­ dobory z nadwyżkami stwierdzone w różnych polach spisowych, u różnych osób odpowiedzialnych, w czasie różnych inwentaryzacji; nie zwraca się uwagi na to, czy rzeczywiście występuje domniemanie możliwości po­ myłki z uwagi na podobieństwo artykułów; kompensuje się, globalną wartość różnic stwierdzonych na wszyst­ kich inwentaryzowanych składnikach, pokrywając wartość niedoborów wartością nadwyżek i traktując różnice jako niezawinione, bez powiązania z różnicami ilościowymi oraz przy ignorowaniu braku podobieństwa objętych kompensatą składników; nie dokonuje się korygowania ewidencji o stwierdzone różnice inwentaryzacyjne iloś­ ciowo­wartościowe, co powoduje, że nadal wykazuje ona stany odmienne od faktycznych i przy każdym następ­ nym spisie z natury sytuacja się powtórzy, ■ dokonywanie niewłaściwej wyceny niedoborów zawinionych (bez oparcia się – zgodnie z Kodeksem cywilnym – na ich wycenie rynkowej), zornych, ■ niefrasobliwe księgowanie niedoborów i nadwyżek bez jakiejkolwiek weryfikacji i eliminowania różnic po­ ■ dokonywanie spisów na podstawie danych ewidencji, zamiast z natury, ■ nieprawidłowa wycena poszczególnych pozycji arkuszy spisów z natury, ■ dopasowywanie stanów wynikających z natury do stanów ewidencyjnych za pomocą wystawiania antydatowa­ nych, fikcyjnych dokumentów, ■ praktykowanie – dla ukrycia niedoborów – zasady przyjmowania towarów przed spisem z natury z datą po spisie; brak systemu odpowiedniej konfrontacji dokumentów w księgowości, październik 2015 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (872) 7 Inwentaryzacja – jak sprawnie przeprowadzić ■ praktykowanie tzw. pożyczek towarów na czas inwentaryzacji pomiędzy polami spisowymi, ■ przeprowadzanie fikcyjnych spisów dodatkowych dla tuszowania niedoborów, ■ zbyt łagodne traktowanie groźnych i niczym nie uzasadnionych naruszeń prawa, mienia oraz różnorodnych fał­ szerstw i malwersacji, ■ nierespektowanie obowiązku inwentaryzacji rozrachunków oraz pozostałych aktywów i pasywów, nie podlegają­ cych sprawdzaniu w trybie spisów z natury; nieobejmowanie inwentaryzacją licznych pozycji aktywów i pasywów, ■ niesprawdzanie w czasie inwentaryzacji tytułów własności nieruchomości, majątkowych praw rzeczowych, towa­ rów itp, ■ pomijanie w inwentaryzacji wielu składników, np.: – zaliczanych w koszty w momencie zakupu lub wytworzenia, – wydanych do produkcji, ale jeszcze nie wykorzystanych, – rozrachunków publicznoprawnych, – finansowych składników majątku trwałego, – innych środków pieniężnych (np. w drodze), – kosztów przyszłych okresów, – rezerw na koszty przyszłych okresów, – kapitałów i funduszy specjalnych, – odpisów aktualizujących na należności zagrożone nieściągalnością, – rozliczeń międzyokresowych przychodów, – wartości niematerialnych i prawnych, – środków trwałych w budowie, – gruntów, – zapasów objętych wyłącznie ewidencją ilościową, – zapasów i innych składników obcych, – zobowiązań warunkowych oraz ograniczeń praw własności, – zerowych sald rozrachunków z jednostkami o bardzo ożywionych, skomplikowanych i kontrowersyjnych (pod względem rozliczeń) transakcjach, – wszystkich innych składników, których nie udało się zinwentaryzować albo których w roku obrotowym można było nie inwentaryzować w drodze spisów z natury lub uzgodnień sald, ■ niedokonywanie księgowań lub błędne księgowanie treści decyzji kierownika jednostki dotyczącej rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych, ■ nierespektowanie ustawowych terminów przeprowadzania inwentaryzacji oraz ujmowania jej wyników w księ­ gach rachunkowych właściwego roku obrotowego, na jaki przypadał termin inwentaryzacji, ■ nieinwentaryzowanie, np. z uwagi na pracochłonność, artykułów masowych, zwałowych, ciężkich, przestrzen­ nych, sypkich itp., występujących w dużych ilościach, ■ niewykorzystywanie spostrzeżeń poczynionych w czasie inwentaryzacji, dotyczących stwierdzonych niepra­ widłowości, do doskonalenia i usprawniania gospodarowania mieniem i zarządzania jednostką. 1.3. Cele inwentaryzacji Inwentaryzacja stanowi ogół czynności mających na celu: 1. Ustalenie rzeczywistego stanu składników majątku (aktywów) i źródeł ich pochodzenia (pasywów) określonej jednostki za pomocą: – spisów z natury, – pisemnych potwierdzeń, – porównania z odpowiednimi dokumentami źródłowymi stanów wynikających z ksiąg rachunkowych. 2. Porównanie wyników ustalonych podczas inwentaryzacji z danymi ewidencji prowadzonej w jednostce (zarówno co do ich ilości, jak i wyceny), a także ustalenie, wyjaśnienie i rozliczenie – w księgach roku, na który przypadł termin inwentaryzacji – ewentualnych różnic inwentaryzacyjnych (niedoborów lub nadwyżek). 3 Doprowadzenie danych ksiąg rachunkowych (ewidencji księgowej) do wysokości wynikającej ze stanu rzeczywi­ stego, umożliwiające sporządzenie realnego, obiektywnego i wiarygodnego rocznego sprawozdania finansowe­ go, odzwierciedlającego jasno i rzetelnie sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy jednostki. 4. Zapewnienie ochrony mienia oraz rozliczenia osób odpowiedzialnych materialnie, a także oceny ich kompetencji i przydatności. 5. Ocenę przydatności i realności figurujących w ewidencji i znajdujących się na stanie składników, a zwłaszcza środ­ ków trwałych w zapasie, użytkowaniu i budowie, surowców, materiałów, towarów, wyrobów gotowych, półfabryka­ tów, produkcji w toku, wartości niematerialnych i prawnych, papierów wartościowych, należności, rozliczeń mię­ dzyokresowych itp. 8 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (872) www.pgp.infor.pl Pojęcie i przedmiot inwentaryzacji ! UWAGA Ostatecznym celem inwentaryzacji jest: ■ doprowadzenie danych wynikających z ksiąg rachunkowych do zgodności ze stanem rzeczywistym, ■ rozliczenie osób materialnie odpowiedzialnych za powierzone im mienie, ■ dokonanie oceny gospodarczej przydatności składników majątku jednostki, ■ przeciwdziałanie nieprawidłowościom w gospodarowaniu majątkiem jednostki. 1.4. Zakres inwentaryzacji Zakres (przedmiot) inwentaryzacji najpełniej określa jej cel. Jak wcześniej stwierdzono głównym celem inwen­ taryzacji jest ustalenie stanu rzeczywistego aktywów i pasywów, porównanie go ze stanem ewidencyjnym, wypro­ wadzenie, wyjaśnienie i rozliczenie różnic, rozliczenie osób odpowiedzialnych materialnie oraz ocena przydatności składników majątku (aktywów), kapitałów (funduszy), rezerw i zobowiązań. Uwzględniając zakres rzeczowy składników podlegających inwentaryzacji można stwierdzić, że głównie podlega­ ją jej następujące aktywa i pasywa: ■ środki trwałe w użytkowaniu i zapasie oraz wartości niematerialne i prawne, ■ środki trwałe w budowie, w tym również maszyny i urządzenia przeznaczone do montażu, ■ należności długoterminowe, ■ inwestycje długoterminowe, ■ długoterminowe aktywa finansowe, ■ długoterminowe rozliczenia międzyokresowe, ■ rzeczowe składniki aktywów obrotowych (surowce, materiały podstawowe i pomocnicze, paliwa i części zapasowe do maszyn i urządzeń, towary na składach, w hurtowniach, w placówkach sprzedaży detalicznej, w zakładach ga­ stronomicznych, wyroby gotowe, półfabrykaty, elementy produkcji w toku, materiały w drodze i w przerobie itp.), ■ gotówka w kasie, czeki i weksle, ■ środki pieniężne na rachunkach bankowych oraz zobowiązania wobec banków z tytułu zaciągniętych kredytów, ■ krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe czynne (koszty przyszłych okresów) i bierne (rezerwy na koszty ■ salda rozrachunków z organami podatkowymi i innymi instytucjami publicznoprawnymi (urzędy skarbowe, orga­ ny samorządu terytorialnego, ZUS, PFRON itp.), ■ salda rozrachunków (należności i zobowiązań) z tytułu dostaw i usług, ■ salda rozrachunków (należności i zobowiązań) z innych tytułów, w tym rozrachunków wewnątrzbranżowych, ■ stany wszelkich kapitałów i funduszy oraz należności z tytułu zadeklarowanych, lecz jeszcze nie wniesionych ka­ ■ salda rezerw oraz rozliczeń międzyokresowych przychodów, ■ pozostałe – niewymienione wyżej – wykazywane w sprawozdaniu finansowym i objęte ewidencją wartościową ■ składniki objęte tylko ewidencją ilościową, ■ znajdujące się na stanie jednostki składniki obce (materiały w przerobie, elementy procesu produkcyjnego w trak­ cie obróbki obcej, składniki w depozycie itp.), ■ ewentualne zobowiązania warunkowe (udzielone gwarancje, poręczenia, wpisy hipoteczne, zastawy itp.). przyszłych okresów), z pracownikami itp., pitałów, aktywa i pasywa, ! UWAGA Inwentaryzacją powinny być objęte wszystkie aktywa i pasywa, a nawet: ■ rzeczy objęte jedynie ewidencją ilościową (np. przedmioty drobnego wyposażenia zużywające się stopniowo), ■ zapasy rzeczowych składników majątku obrotowego, zaliczanych w momencie zakupu w koszty (lub w mo- mencie wytworzenia w koszt własny), jeżeli do dnia inwentaryzacji nie zostały jeszcze zużyte lub sprzedane, ■ znajdujące się w jednostce składniki obce, ■ składniki niewykazywane w bilansie (mimo że wynikają z ewidencji), np.: – wartości należności do wysokości utworzonych odpisów aktualizujących, – wartości w pełni umorzonych składników majątku trwałego, – stan produkcji w toku wyceniany do bilansu na poziomie wartości „0”, ■ niestanowiące aktywów lub pasywów, lecz mogące mieć wpływ na ocenę sytuacji majątkowej i finanso- wej oraz na wyniki jednostki (w roku obrotowym lub w przyszłości) warunkowe obciążenia w postaci udzielonych gwarancji, poręczeń, wpisów hipotecznych, zastawów itp. październik 2015 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (872) 9 Inwentaryzacja – jak sprawnie przeprowadzić 1.5. Rodzaje inwentaryzacji Ze względu na powód przeprowadzenia inwentaryzacji wyróżnia się jej trzy rodzaje, tj. inwentaryzację okresową, która jest podstawowym rodzajem inwentaryzacji, doraźną – przeprowadzaną w określonych sytuacjach, i zdawczo­ ­odbiorczą – związaną z przekazywaniem mienia pomiędzy pracownikami. Schemat 1. Rodzaje inwentaryzacji Rodzaje inwentaryzacji okresowa doraźna zdawczo-odbiorcza 1.5.1. Inwentaryzacja okresowa Jest to inwentaryzacja wynikająca z przepisów ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (dalej: uor), prze­ prowadzana co pewien określony odstęp czasu. Oznacza to, że kierownik jednostki jest zobowiązany do przeprowa­ dzenia inwentaryzacji określonych składników majątku w terminach wskazanych w uor. Niewykonanie tego obo­ wiązku skutkuje odpowiedzialnością karną (z tytułu naruszenia przepisów uor). Inwentaryzacja okresowa jest tym rodzajem inwentaryzacji, który wystąpi w każdej jednostce. Terminy jej prze­ prowadzania zostały określone w art. 26 uor (szczegółowo przedstawia je tabela 1 na str. 14). Jeśli chodzi o czas przeprowadzania inwentaryzacji, to – zgodnie z art. 26 ust. 3 uor – składniki aktywów rozpo­ czyna się inwentaryzować nie wcześniej niż na 3 miesiące przed końcem roku obrotowego, czyli w ostatnim kwar­ tale roku. Wyjątek stanowią tu aktywa pieniężne, papiery wartościowe, produkty w toku oraz materiały, towary i wyroby gotowe, które są odpisywane w koszty na dzień ich zakupu lub w momencie ich wytworzenia. Te aktywa inwentaryzuje się na ostatni dzień roku obrotowego. Inwentaryzację okresową należy przeprowadzić również na dzień zakończenia działalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedzający postawienie jej w stan likwidacji (art. 26 ust. 4 uor). Ustawa o rachunkowości (art. 26 ust. 5) przewiduje możliwość odstąpienia od przeprowadzenia inwentaryzacji w przypadku: 1) ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu, jeżeli zgodnie z art. 12 ust. 3 pkt 3 ustawy o rachunkowo­ Nie oznacza to jednak, że np. likwidowany podmiot w ogóle zwolniony jest z inwentaryzacji. Otóż jak wynika z art. 26 ust. 4 ustawy o rachunkowości, na dzień zakończenia działalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedza­ jący postawienie jej w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości przeprowadza się inwentaryzację składników majątku. zm!ana 2016 W uor uchylono pkt 3 w art. 12 ust. 3. Oznacza to, że w przypadku postępowań restrukturyzacyjnych przeprowadzonych w trybie: ■ postępowania o zatwierdzenie układu, ■ przyspieszonego postępowania układowego, ■ postępowania układowego, ■ postępowania sanacyjnego wymaga się zamykania i otwierania ksiąg rachunkowych. W przypadku przeprowadzenia postępowań restrukturyzacyjnych jednostka nie może więc zrezygnować z przeprowadzenia inwentaryzacji. Do- 10 Poradnik Gazety Prawnej nr 10 (872) www.pgp.infor.pl 2) połączenia lub podziału jednostek, z wyjątkiem spółek kapitałowych, jeżeli strony w drodze pisemnej umowy 3) zawieszenia działalności, jeżeli zgodnie z art. 12 ust. 3b ustawy o rachunkowości jednostka nie zamyka ksiąg ra­ ści jednostka nie zamyka ksiąg rachunkowych, odstąpią od przeprowadzenia inwentaryzacji, chunkowych.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Inwentaryzacja - jak sprawnie przeprowadzić
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: