Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00127 004796 19012630 na godz. na dobę w sumie
Izrael. #Travel&Style. Wydanie 1 - książka
Izrael. #Travel&Style. Wydanie 1 - książka
Autor: Liczba stron: 296
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-5624-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> przewodniki turystyczne po krajach
Porównaj ceny (książka, ebook (-35%), audiobook).

Podróżowanie stało się dla wielu z nas synonimem stylu życia. Niezależnie od tego, kim jesteś, z kim i w jaki sposób najchętniej spędzasz wolny czas, w każdej części świata znajdziesz coś dla siebie. Sięgnij po przewodnik z serii travel&style i przekonaj się, jak różnorodne możliwości oferuje. Jeśli jesteś amatorem lokalnych smaków - przyjrzyj się informacjom oznaczonym ikoną travel&food. Jako rodzic małego dziecka, zwróć uwagę na strony opatrzone frazą travel&family. Pasjonuje Cię życie i historia mieszkańców odwiedzanego regionu? Zainteresuj się działem travel&culture. Propozycje sportowych aktywności znajdziesz w sekcji travel&active, zaś informacji o spokojniejszych formach odpoczynku szukaj pod znakiem travel&relax. Kochasz dziką przyrodę? Specjalnie dla Ciebie przygotowaliśmy atrakcje travel&nature.

Udanej podróży!

Izrael wymyka się schematom i prostym określeniom. Państwo powstało w 1948 r., choć historia zamieszkujących go Żydów sięga kilku tysiącleci. Jerozolima, miasto święte dla trzech religii, to jednocześnie miejsce nieustannych konfliktów politycznych, a nawet zbrojnych. Kulturowy tygiel pełen zaskakujących kontrastów tworzą osadnicy ściągający tu z całego świata. Gdy dodać do tego niepowtarzalny koloryt, kuchnię pełną przysmaków i fascynującą, zróżnicowaną przyrodę - od rafy koralowej przez rozległe pustynie po wyjątkowe w skali świata Morze Martwe - okazuje się, że nie sposób nie ulec niezwykłemu urokowi Izraela.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Podróże to styl życia Izrael Izrael Podróże to styl życia • Kup książkę • Poleć książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność • Oceń książkę Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę Spis treściPoznaj i doświadcz!2Niezbędnik4Izrael w pigułce810Oto IzraelPrzyroda12Historia18Społeczeństwo24Kultura30Kuchnia34Wydarzenia3844Jerozolima i BetlejemJerozolima48Betlejem92110Tel Awiw Tel Awiw114Jak smakuje szabas?102Peregrynacja do Ziemi Świętej108Jednośladem po Jerozolimie106Kto chce dołączyć do arki Noego?104Rajskie ogrody bahaitówSpacer po najbardziej niezwykłym ogrodzie w Izraelu to obowiązkowy punkt odwiedzin w Hajfie. Ogrody, kryjące w sobie sanktuarium założyciela religii bahaitów, schodzą kaskadowo po dziewiętnastu tarasach od szczytu do podnóża góry Karmel. Podwodna feeria barwW Ejlacie, dzięki podwodnemu obserwatorium, fascynujący świat rafy koralowej Morza Czerwonego jest dosłownie na wyciągnięcie ręki i to bez konieczności nurkowania. Kto woli tradycyjnie zanurzyć się w wodzie z maską i rurką, też będzie usatysfakcjonowany. Oko w oko z Mea SzearimWizyta w ultraortodoksyjnej dzielnicy Jerozolimy przeniesie nas w czasie (i to bez żadnego wehikułu!) i umożliwi przyjrzenie się życiu niczym z innej epoki. W Mea Szearim surowo przestrzega się reguł Talmudu, co widać choćby w tradycyjnych strojach.Kąpiel w Morzu MartwymKąpiel w nadzwyczaj gęstej, słonej wodzie to atrakcja nawet dla tych, którzy nie umieją pływać: człowiek unosi się na po-wierzchni jak korek. Gdy my będziemy się relaksować, składniki mineralne zawarte w wodzie zadbają o naszą skórę i dobre samopoczucie. Nocne życie Tel AwiwuMówi się, że to miasto w ogóle nie zasypia. Jak nigdzie indziej można tu doświadczyć intensywnego życia nocnego, czerpiąc z bogatej oferty pubów i klubów muzycznych, dając się porwać gorącej, bliskowschodniej atmosferze. Pustynne piaski – okiełznane!Pobyt na pustyni Negew nie byłby pełen, gdybyśmy nie spróbowali swych sił w ujeżdżaniu wielbłądów. Kto woli bardziej tradycyjne sposoby przemierzania przestrzeni, może wybrać się na pieszą wędrówkę lub przejażdżkę quadem.Poznaj i doświadcz!Tel Awiw od kuchni132Zamki na piasku...134Morska bryza137Księgarnia polska138Mapa kraju – zob. s. 42–43 Kup książkę Poleć książkę 140Północny IzraelHajfa144Megiddo156Cezarea158Akka160Nazaret170Tyberiada180Safed194Wzgórza Golan198214Morze Martwe Kumran218Ein Gedi222Masada225238Pustynia Negew i EjlatZ Beer Szewy przez pustynię242Micpe Ramon i Machtesz Ramon248Ejlat252IZRAEL PRAKTYCZNIE268 Informator A–Z270 Na miejscu276INDEKS291Galilejskie specjały207Jezioro, góry, a może… podróż w czasie?208Aż po szlaku kres210Rogi Hittinu212Ejlat na talerzu260Pustynia tętniąca życiem262Z morskich toni na szczyt krateru264Sde Boker i mauzoleum Ben Guriona266Porozumienie izraelsko- -palestyńskie od kuchni230Kąpiele z koziorożcami w tle233Kanionem przez pustynię234Czarne złoto237 Kup książkę Poleć książkę Izrael w pigułce312,7 tys. km2liczba ludności8,6 mlnustrój politycznydemokracja parlamentarnaWarszawa UTC +1Jerozolima UTC +2nowe szekle ILS (NIS)największe miastaJerozolima 860 tys. Tel Awiw 430 tys. Hajfa 280 tys.22 tys. km28 Kup książkę Poleć książkę Meron najwyższy punkt (bez Wzgórz Golan)najniższy punktMorze Martwe 422 m p.p.m.1208 m n.p.m..iljęzyk urzędowy hebrajski, arabski+ 972struktura religijna Judaizm 73,6 Islam 18,6 Chrześcijaństwo 2 Bahaizm 1 Pozostałe religie i niewierzący 4,8 struktura etniczna Żydzi 75 Arabowie 21  Pozostali 4 , w tym Druzowie, Czerkiesi, Beduini i in.9 Kup książkę Poleć książkę PrzyrodaFale rozbijające się o brzeg albo zastygające w solnych skorupach, zieleń oaz kontrastująca z czerwonymi barwami niesamowitych formacji skalnych, ukryte wśród wzgórz wodospady i tętniąca życiem rafa koralowa – przyroda Izraela ma niejedno oblicze, a każde piękne! Izrael jest niewielkim krajem – przy powierzchni 22 072 km² ciągnie się z północy na południe na długości ok. 400 km, a ze wschodu na zachód osiąga maksymalnie 70 km szerokości. Dzieli się na kilka wyraźnie różniących się krain geograficznych, układających się południkowo, równolegle do wybrzeża Morza Śródziemnego.WybrzeżeBrzegi morza i wąski pas lądu zajmuje nad-brzeżna równina, która stopniowo rozsze-rza się ku południu – do granicy z Egiptem i Strefą Gazy. Od północy równinę tę ogra-nicza wyrastający przeszło 500 m ponad poziom wody, poprzeczny do wybrzeża, zalesiony grzbiet góry Karmel, jednak za nim wzdłuż brzegów morza znów rozciąga 12 12 nie stoki wyżyn, łagodnie opadające ku nizinie nadmorskiej, często są porośnię-te lasami piniowymi lub wykorzystywa-ne pod działalność rolniczą. Środko-wa część Autonomii Palestyńskiej, osiągająca średnio 800–900 m n.p.m., jest gęsto zaludniona i w dużej mierze zurbanizowana. Wschodnia część wyżyn jest dużo bardziej sucha – na połu-dnie od szosy z Jerozolimy do Jerycha rozciąga się Pustynia Judzka. Dalej na południe, już poza granicami terytoriów okupowanych, położone są rozległe, jałowe tereny pustyni Negew.się teren równinny, sięgający niemal do samej granicy z Libanem, a dokładniej do miejsca, w którym do Morza Śródziemnego opadają potężne kredowe klify Rosz Ha-Nikra ze spektakularnymi grotami.Pas wyżyn i wzgórzNa północy kraju wznosi się góra Meron (1208 m n.p.m.). To najwyższy szczyt Izraela w granicach uznawanych przez spo-łeczność międzynarodową (tj. bez Wzgórz Golan). Znajdziemy tu najrozleglejsze lasy w Izraelu. Na południe stąd znajduje się central-na część Galilei, gdzie teren zdecydo-wanie się obniża. Pomiędzy szerokimi, żyznymi kotlinami wznoszą się pasma wzgórz o wysokości nieznacznie przekra-czającej 500 m n.p.m. Już od czasów sta-rożytnych ogromne znaczenie strategiczne miała leżąca tu dolina Jezreel, rozciągająca się między górą Karmel a Wzgórzami Galilejskimi i wraz z obniżeniem Bet Sze’an stanowiąca bramę do Rowu Jordanu i ziem leżących dalej na wschodzie.Środkowa część pasma wyżyn to okupowana przez Izrael Autonomia Palestyńska. Na północy znajduje się Samaria, południe zaś to Judea. Zachod-Zielona Karta Zielona Karta (Green Card) upraw-nia do wejścia do ponad 60 parków narodowych (www.parks.org.il). Można ją nabyć przy głównych zabytkach, np. Mieście Dawida w Jerozolimie. Jest ważna przez rok. Cena: 160 zł dla 1 osoby, 275 zł dla 2 osób (zwraca się już przy ok. 5 wejściach).13 13 nature PRZYRODA Kup książkę Poleć książkę nie stoki wyżyn, łagodnie opadające ku nizinie nadmorskiej, często są porośnię-te lasami piniowymi lub wykorzystywa-ne pod działalność rolniczą. Środko-wa część Autonomii Palestyńskiej, osiągająca średnio 800–900 m n.p.m., jest gęsto zaludniona i w dużej mierze zurbanizowana. Wschodnia część wyżyn jest dużo bardziej sucha – na połu-dnie od szosy z Jerozolimy do Jerycha rozciąga się Pustynia Judzka. Dalej na południe, już poza granicami terytoriów okupowanych, położone są rozległe, jałowe tereny pustyni Negew.się teren równinny, sięgający niemal do samej granicy z Libanem, a dokładniej do miejsca, w którym do Morza Śródziemnego opadają potężne kredowe klify Rosz Ha-Nikra ze spektakularnymi grotami.Pas wyżyn i wzgórzNa północy kraju wznosi się góra Meron (1208 m n.p.m.). To najwyższy szczyt Izraela w granicach uznawanych przez spo-łeczność międzynarodową (tj. bez Wzgórz Golan). Znajdziemy tu najrozleglejsze lasy w Izraelu. Na południe stąd znajduje się central-na część Galilei, gdzie teren zdecydo-wanie się obniża. Pomiędzy szerokimi, żyznymi kotlinami wznoszą się pasma wzgórz o wysokości nieznacznie przekra-czającej 500 m n.p.m. Już od czasów sta-rożytnych ogromne znaczenie strategiczne miała leżąca tu dolina Jezreel, rozciągająca się między górą Karmel a Wzgórzami Galilejskimi i wraz z obniżeniem Bet Sze’an stanowiąca bramę do Rowu Jordanu i ziem leżących dalej na wschodzie.Środkowa część pasma wyżyn to okupowana przez Izrael Autonomia Palestyńska. Na północy znajduje się Samaria, południe zaś to Judea. Zachod-Zielona Karta Zielona Karta (Green Card) upraw-nia do wejścia do ponad 60 parków narodowych (www.parks.org.il). Można ją nabyć przy głównych zabytkach, np. Mieście Dawida w Jerozolimie. Jest ważna przez rok. Cena: 160 zł dla 1 osoby, 275 zł dla 2 osób (zwraca się już przy ok. 5 wejściach).13 13 nature PRZYRODA Kup książkę Poleć książkę SpołeczeństwoIzrael jest państwem żydowskim, ale jego struktura etniczna, wyznaniowa i społeczna to niezwykła mozaika kultur, tradycji i ras. Społeczeństwo jest relatywnie młode, przedsiębiorcze i kreatywne, wiele osób angażuje się też religijnie i ideologicznie.Główne grupy etnicznePonad 75 mieszkańców kraju stanowią Żydzi, a około 20 to Arabowie. Izrael zamieszkują także Beduini, Druzowie, Czerkiesi i społeczność emigrantów nieży-dowskich z wielu krajów Azji Południowo--Wschodniej.ŻydziPrzybyli do Izraela z niemal wszystkich kon-tynentów. Są wśród nich aszkenazyjczycy, czyli Żydzi z Europy Środkowej i Wschodniej oraz z Ameryki Północnej, a nawet z Austra-lii i RPA. Są też sefardyjczycy, wywodzący się w większości z krajów śródziemno-morskich, pierwotnie głównie z Hiszpanii i Portugalii, a także z krajów Maghrebu, przede wszystkim z Maroka. Liczna grupa mizrachijczyków to Żydzi przybyli z Iraku, Iranu i Jemenu. Są również Żydzi czarno-skórzy: to pochodzący z Etiopii Felaszowie, przerzuceni mostem powietrznym do Izraela podczas specjalnej operacji w latach 1984 i 1991, uważający się za potomków króla Salomona i królowej Saby. 24 Kup książkę Poleć książkę ArabowieŻyjący w Izraelu Arabowie – nazywani tak dla odróżnienia od mieszkających na terytoriach okupowanych Palestyńczyków (także pochodzenia arabskiego) – są grupą jednolitą etnicznie. Mieszkają w niemal całym Izraelu, ale prawie wszędzie jako mniejszość. Wyjątek stanowi środkowa część Galilei, zwłaszcza Nazaret i jego oko-lice, gdzie są najliczniejszą grupą ludności, a rodzinne miasto Maryi jest największym arabskim ośrodkiem w kraju. Arabowie po-siadają w Izraelu pełnię praw publicznych i obywatelskich, mają też swoją reprezen-tację w izraelskim parlamencie.RosjanieW latach 1989–2006 to Izraela trafiło ok. 1,6 mln Rosjan i emigrantów z dawnych republik ZSRR. To bardzo liczna i wpły-wowa grupa. Choć przybyli tu jako Żydzi, wielu z nich nie manifestuje żydowskiego pochodzenia. Nie asymilują się, żyją w dzielnicowych enklawach, kultywują własne tradycje i – zwłaszcza starsi – pra-wie nie znają urzędowego języka hebraj-skiego. Dla Żydów urodzonych w Izraelu ta alija rosyjska jest niemal jak plaga, która spadła na kraj, przynosząc z sobą pijań-stwo, ksenofobiczny nacjonalizm, mafię i korupcję na niespotykaną tu dotąd skalę. Trzeba jednak przyznać, że wraz z nią do Izraela przybyły także tysiące uzdolnionych intelektualistów, artystów i doświadczo-nych żołnierzy.BeduiniWywodzą się z koczowniczych plemion Półwyspu Arabskiego i zamieszkują głównie pustynię Negew. Władze usiłowały siłą osiedlić ich w specjalnie zbudowanych miastach, jednak większość Beduinów uciekła z powrotem na pustynię do prowi-zorycznych wiosek, by wędrować ze swymi stadami w poszukiwaniu pastwisk. Ocenia Imigrancki boomSpory przyczynek do gospodarcze-go i kulturowego rozwoju Izraela stanowi nieprzerwane przyjmo-wanie imigrantów. Ta gotowość do „przygarniania wygnańców” stanowi swoisty rekord: w ciągu 60 lat dzięki nim populacja Izraela zwiększyła się ponad pięć razy! 25 culture SPOŁECZEńSTWO25 Kup książkę Poleć książkę (pasta bakłażanowa z dodatkiem oliwy i pietruszki) i tabuleh (sałatka z kuskusu, świeżej mięty, pomidorów i ogórków). Przystawkami mogą być też oliwki albo marynowane warzywa.Najczęstsze dodatki do dań głów-nych to chleb pita oraz smaczne pasty: tahini – przyrządzana z sezamu, zielonej pietruszki, czosnku i cytryny, humus – z ciecierzycy z oliwą, cytryną i czosnkiem, harissa – z chili z dodatkiem kolendry, kuminu, czosnku, oliwy, czasem również pomidorów. Szybkie przekąskiSprzedawcy garkuchni na kółkach oferują m.in. popularne falafele, czyli kulki z cie-cierzycy smażone w głębokim tłuszczu, a także podobną do greckiej sałatkę jerozolimską z fetą i oliwkami. Daniami wywodzącymi się z kuchni arabskiej są: Kulinarne zapożyczeniaTradycyjnymi potrawami wywodzącymi się z kuchni żydowskiej, które zyskały popularność w Polsce, są: karp po żydowsku, chałka, maca i strudel, a także… śliwowica.36 szawarma – kawałki mięsa z warzywami podawane z pitą oraz kofte – kotleciki z sosem pomidorowym mające swe korze- nie w kuchni tureckiej. Słodki akcent Deser to najczęściej bakława, czyli słodkie ciastka z miodem i orzechami. Popularny jest także charoset – gęsty mus jabłkowy z dodatkiem imbiru, orzechów, migda- łów, cynamonu i wina. Koniecznie trzeba też spróbować miejscowej chałwy oraz różnych słodyczy arabskich. Szczypta smaku W kuchni żydowskiej często używanymi przyprawami są: gałka muszkatołowa, kminek, szafran i goździki. Do wielu potraw dodaje się dużo cebuli i czosnku, a cukier i miód stosuje się także do mięsa i ryb. Niektóre z połączeń są dość egzotyczne dla polskich podniebień, ale w podróży warto Poleć książkę próbować nowości. 37 Kup książkę Kup książkę Poleć książkę Nie pomiń!Bazylika Grobu ŚwiętegoSanktuarium Zmartwychwstania Pańskiego, święte miejsce wszystkich chrześcijan, obejmuje m.in. Skałę Golgoty i Grób Święty. Ściana PłaczuPrzed jedyną pozostałością po świątyni Jahwe, najświętszym miejscu wszystkich Żydów, stają w modlitewnym skupie-niu nie tylko ortodoksyjni wyznawcy judaizmu. Kopuła na SkalePerła sztuki islamskiej, obok Mekki i Me-dyny jedno z najważniejszych sanktu-ariów muzułmańskich. Według legend to stąd Mahomet wzniósł się do nieba. 46 JerOzOliMa i BetleJeM Kup książkę Poleć książkę Nie pomiń!Muzeum izraelaNajwiększa placówka muzealna w kraju prezentuje bogatą kolekcję sztuki, judaików i znalezisk archeologicznych. W Sanktuarium Zwojów przechowywane są rękopisy Biblii. Bazylika Narodzenia Pańskiego w BetlejemPrastara, pamiętająca czasy cesarstwa bizantyjskiego bazylika chrześcijańska została wzniesiona ponad skalną grotą, w której na świat przyszedł Jezus Chrystus. Stare Miasto i mury JerozolimyŚwięte miasto trzech religii szczyci się bogatą historią potwierdzoną liczny-mi znaleziskami archeologicznymi, a w potężnych murach kryją się zagadki przeszłości. 47 Nie POMiń! Kup książkę Poleć książkę Architektura sakralna sąsiaduje tu z gwar-nymi targowiskami, a nad spokojem tego tygla kulturowego czuwają patrole żołnierzy. Choć prastara, jest miastem wciąż ży-wym. Spotkamy tu Arabów w tradycyjnych strojach, chasyda jakby wprost z przedwo-jennych zdjęć, a także młodych izraelskich wojskowych ze złowrogimi karabinami. Stare Miasto z gwarnymi, barwnymi sukami jest tradycyjnym handlowym sercem Jerozolimy, a przy tym domem dla tysięcy ludzi, głównie Palestyńczyków: zarówno muzułmanów, jak i licznych chrześcijan. Prócz nich mieszkają tu Żydzi oraz przedsta-wiciele wielu innych nacji, głównie duchow-ni różnych odłamów chrześcijańskich. Przy całej tej egzotyce Jerozolima jest również na wskroś europejska, o czym przekonamy się, zwiedzając jej nowe dzielnice.Na terenach Jerozolimy rodziła się cywilizacja – historia tego miasta liczy niemal cztery tysiące lat. Przez ten czas miasto dwukrotnie zrównano z ziemią, 23 razy je oblegano, przeprowadzono ponad JerozolimaNajbardziej symboliczne miejsce na świecie – święte miasto trzech religii: judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. Sen sułtana SulejmanaPewnej nocy wszechpotężnemu sułtanowi tureckiemu Sulejmanowi Wspaniałemu przyśnił się koszmar: chciał go pożreć straszliwy lew. Najlepsi tłumacze snów wymyślili w końcu, że to lew Judy, symbol Jerozolimy, którą kilkanaście lat wcześniej zdobył ojciec Sulejma-na, Selim I. Miasto od XIII w. było pozbawione fortyfikacji, Sulej-man nakazał więc je odbudować. Gdy tylko rozpoczęto prace przy murach, władcę przestały gnębić koszmary. Sułtański dekret z XVIII w. o nazwie Status quo po dziś dzień stanowi o własności poszczególnych miejsc kultu w Jerozolimie. 48 JerOzOliMa i BetleJeM Kup książkę Poleć książkę 50 bezpośrednich ataków na jego mury, a 44 razy przechodziło z rąk do rąk. Zaczęło się od Jebusytów, którym zjednoczone ple-miona Izraelitów pod wodzą króla Dawida odbiły Jerozolimę (ówczesna zabudowa skupiała się tam, gdzie dziś zwiedza się wykopaliska archeologiczne w dolinie Cedronu). Potem była pod władaniem m.in. Babilończyków, którzy zburzyli Pierwszą Świątynię, najświętsze miejsce judaizmu, dzieło życia króla Salomona, i Persów, którzy okazali się bardziej tolerancyjni i pozwolili Żydom wznieść Drugą Świątynię i mury miejskie. Następny w kolejce do rządzenia Jerozolimą ustawił się Aleksander Macedoński – akurat przed nim miasto otwarło swoje podwoje, więc obyło się bez większych zniszczeń. Po jego śmierci Jerozolimą rządzili władający Egiptem Ptolomeusze i perscy Seleucydzi. Ci ostatni okazali się wyjątkowo uciążliwi, do tego okradli i zbezcześcili Drugą Świątynię, więc Żydzi pod wodzą kapłańskiego rodu Macha-beuszy wzniecili powstanie. Około 140 r. p.n.e. usunęli ciemiężców i na kilkadziesiąt lat utworzyli niepodległe królestwo Judy, ustanawiając Jerozolimę jego stolicą. Ustąpili przed potęgą Imperium Rzym-skiego, które do Jerozolimy przysłało swoich namiestników. To za ich czasów nauczał tu Jezus Chrystus – ukrzyżowany koło murów miejskich ok. 30–33 r. n.e. Za bunt przeciw Rzymowi w 70 r. n.e. zrównano Jerozolimę z ziemią, burząc niemal do cna Drugą Świątynię. Gdy w IV w. te tereny płaszczem swych wpływów przykryło Cesarstwo Bizan-tyjskie, cesarz Konstantyn I Wielki wygnał Żydów z ich miasta i zakazał im powrotu (za to uhonorował chrześcijan, pozwalając im m.in. zbudować bazylikę w miejscu, gdzie jego matka, św. Helena, odnalazła fragmen-ty Krzyża Świętego). 49 JerOzOliMa Kup książkę Poleć książkę HATIVAT YERUSHALAIMYAFO ST.YIZHAK KARIB ST.HAOPHEL RD.HANEVIIM ST.DEREKH YERIKHO ST.HANEVIIM ST.HATSANHANIM ST.Shmuel HaNavi St.SULTAN SULEIMAN ST.SULTAN SULEIMAN ST.HaAyin Het St.Elisha St.Daniel St.Heleni HaMalka St.Nablus Rd.Sha’ar Arayot St.King Feisal St.Bab Huta St.Shaddad St.Aqabat BustamiZawiyat Al-Hund St.Salah Ed Din St.Harun El Rashid St.Aqabat El MawlawiyaEs Sa’diya St.El Kanayis St.Ibn ElJarrah St.Et Tuta St.Er Rusul St.St. FrancisAqabat El Khanka St.Via DolorosaVia DolorosaVia DolorosaSt. PeterMamilla Ave.Koresh St.Casa Nova St.David St.Aqabat Es SarayaAqabat Es SarayaEl Khalidiya St.Hashalshelet St.Haophel Rd.Misgav Ladach St.Habikurrim St.HaUgav St.Galed St.Olam St.HaMekubalim St.HaShoarim St.ShoneHalahot St.HaNotsrim St.St. Mark Ararat St.Ararat St.HaMalakh St.Har Tzion St.Hativat Etsioni St.Botta St.Metiv Nagen St.Pele Yoets St.Dor Eliel St.Arvana HaYevusi St.Zionstor St.Batei Mahase St.Wadi Hilwa St.Ma’alot Ir David St.Derech Hashiloah St.Habad St.HaCardo St.Suq Al La’hhaim St.Suq Ha Besamim St.Suq El Khawajat St.HaYehudim St.Or Hayyim St.St. JamesHashofar St.Armenian Patriarchate St.George St.Freres St.Greek Orthodox Patriarchate St.Greek CatholicPatriarchate St.Aqabat El TakiyaMa’adrot HamidrashEl Wad St.El Wad St.Suq Khan Es Zeit St.Salahiya St.Omary St.Sha’ar HaPerahim St.Antonia St.Antonia St.El Muazmiya St.HaHasidot St.Buri Laqlaq St.Aqabat Esh Seikh RihanEl Jabsha St.Bab El Jadid St.Omar Ben Al Hatab St.Ma’amadotIsrael St.HaKotel HaMaarawi St.HaShlikhim St.El Jabsha St.PlacZahalPlac BateiMahassePlac RabinowiczaPlac Ha-HurwaPlac El GhazaliPlac Ti(cid:31)eretYerushalaimHATIVAT YERUSHALAIMYAFO ST.YIZHAK KARIB ST.HAOPHEL RD.HANEVIIM ST.DEREKH YERIKHO ST.HANEVIIM ST.HATSANHANIM ST.Shmuel HaNavi St.SULTAN SULEIMAN ST.SULTAN SULEIMAN ST.HaAyin Het St.Elisha St.Daniel St.Heleni HaMalka St.Nablus Rd.Sha’ar Arayot St.King Feisal St.Bab Huta St.Shaddad St.Aqabat BustamiZawiyat Al-Hund St.Salah Ed Din St.Harun El Rashid St.Aqabat El MawlawiyaEs Sa’diya St.El Kanayis St.Ibn ElJarrah St.Et Tuta St.Er Rusul St.St. FrancisAqabat El Khanka St.Via DolorosaVia DolorosaVia DolorosaSt. PeterMamilla Ave.Koresh St.Casa Nova St.David St.Aqabat Es SarayaAqabat Es SarayaEl Khalidiya St.Hashalshelet St.Haophel Rd.Misgav Ladach St.Habikurrim St.HaUgav St.Galed St.Olam St.HaMekubalim St.HaShoarim St.ShoneHalahot St.HaNotsrim St.St. Mark Ararat St.Ararat St.HaMalakh St.Har Tzion St.Hativat Etsioni St.Botta St.Metiv Nagen St.Pele Yoets St.Dor Eliel St.Arvana HaYevusi St.Zionstor St.Batei Mahase St.Wadi Hilwa St.Ma’alot Ir David St.Derech Hashiloah St.Habad St.HaCardo St.Suq Al La’hhaim St.Suq Ha Besamim St.Suq El Khawajat St.HaYehudim St.Or Hayyim St.St. JamesHashofar St.Armenian Patriarchate St.George St.Freres St.Greek Orthodox Patriarchate St.Greek CatholicPatriarchate St.Aqabat El TakiyaMa’adrot HamidrashEl Wad St.El Wad St.Suq Khan Es Zeit St.Salahiya St.Omary St.Sha’ar HaPerahim St.Antonia St.Antonia St.El Muazmiya St.HaHasidot St.Buri Laqlaq St.Aqabat Esh Seikh RihanEl Jabsha St.Bab El Jadid St.Omar Ben Al Hatab St.Ma’amadotIsrael St.HaKotel HaMaarawi St.HaShlikhim St.El Jabsha St.PlacZahalPlac BateiMahassePlac RabinowiczaPlac Ha-HurwaPlac El GhazaliPlac Ti(cid:31)eretYerushalaimWzgórzeŚwiątynneDzielnicaChrześcijańskaDzielnicaMuzułmańskaDzielnicaOrmiańskaDzielnicaŻydowskaBazylika św. AnnyBrama LwówBramaOdpuszczceniaBramaBab al-GhawanimaKościół Ecce Homoi łuk triumfalnyKaplica Skazaniana śmierć istacja IIBrama StrażnikaBrama ŻelaznaMuristanKościółZbawicielaKościół św. Weronikii stacja VIKaplicaśw. AleksandraNewskiegoBazylikaGrobu ŚwiętegoKatedra Ormiańskaśw. JakubaPasaż Ha-CardoWykopaliska Cardo Maximus(Ha-Cardo)MeczetUmaraBrama HandlarzyBawełnąBrama ŁańcuchaTunele podWzgórzem Świątynnym (wejście)Brama MaurówBrama GnojnaBrama SyjońskaMuzeumOrmimańskieCzterySynagogiSefardyjskieSynagogaHa-RambanSynagogaHa-HurwaJa(cid:31)a GateTourist O(cid:20)ceBrama NowaBrama DamasceńskaGrób w OgrodzieBrama HerodaMiasto Dawida(wejście)Wykopaliskaarcheologiczne (cid:19) Davidson CenterWejście dla turystówna Wzgórze ŚwiątynneWejście dowykopaliskWejście na południowyodcinek murówCytadela i MuzeumHistorii JerozolimyStajnie SalomonaTunelEzechiaszaŚciana PłaczuKopuła ŁańcuchaKopuła na SkaleMeczetAl-AksaKopułaQaytbayaBramaCiemnaStacja IStacja III i IVStacja VStacja VIIStacja VIIIStacja IXKaplica BiczowaniaBramaZłotaKlasztor św. AnnySadzawka OwczaNowy arabskidworzec autobusowyStary arabskidworzec autobusowyPrzystanek tramwajowyDamascus GatePrzystanek autonbusowydo BetlejemKosciół patriarchatuormiańskokatolickiegoAustrianHospiceBrama PlemionBrama Ja(cid:31)yStacja VIBazylika św. AnnyBrama LwówBramaOdpuszczceniaBramaBab al-GhawanimaKościół Ecce Homoi łuk triumfalnyKaplica Skazaniana śmierć istacja IIBrama StrażnikaBrama ŻelaznaMuristanKościółZbawicielaKościół św. Weronikii stacja VIKaplicaśw. AleksandraNewskiegoBazylikaGrobu ŚwiętegoKatedra Ormiańskaśw. JakubaPasaż Ha-CardoWykopaliska Cardo Maximus(Ha-Cardo)MeczetUmaraBrama HandlarzyBawełnąBrama ŁańcuchaTunele podWzgórzem Świątynnym (wejście)Brama MaurówBrama GnojnaBrama SyjońskaMuzeumOrmimańskieCzterySynagogiSefardyjskieSynagogaHa-RambanSynagogaHa-HurwaJa(cid:31)a GateTourist O(cid:20)ceBrama NowaBrama DamasceńskaGrób w OgrodzieBrama HerodaMiasto Dawida(wejście)Wykopaliskaarcheologiczne (cid:19) Davidson CenterWejście dla turystówna Wzgórze ŚwiątynneWejście dowykopaliskWejście na południowyodcinek murówCytadela i MuzeumHistorii JerozolimyStajnie SalomonaTunelEzechiaszaŚciana PłaczuKopuła ŁańcuchaKopuła na SkaleMeczetAl-AksaKopułaQaytbayaBramaCiemnaStacja IStacja III i IVStacja VStacja VIIStacja VIIIStacja IXKaplica BiczowaniaBramaZłotaKlasztor św. AnnySadzawka OwczaNowy arabskidworzec autobusowyStary arabskidworzec autobusowyPrzystanek tramwajowyDamascus GatePrzystanek autonbusowydo BetlejemKosciół patriarchatuormiańskokatolickiegoAustrianHospiceBrama PlemionBrama Ja(cid:31)yStacja VI0100 mJerozolimastare miasto050 JerOzOliMa i BetleJeM Kup książkę Poleć książkę Żydom ponowne zamieszkanie w domu przodków zajęło 300 lat: zdobyli Jerozolimę, sprzymierzając się z Persa-mi. Sukcesem cieszyli się krótko, bo już od VII w. rządzili tu muzułmanie kalifa Umara. Mądry władca obiecał tolerancję dla chrześcijan i żydów, pozostawiając im dotychczasowe miejsca kultu, a nowe mu-zułmańskie meczety nakazał zbudować na terenie Wzgórza Świątynnego. Arabów na 200 lat z miasta przegnali krzyżowcy, usta-nawiając Królestwo Jerozolimy. W kolej-nych wiekach miastem rządzili ponownie muzułmanie, potem egipscy Mamelucy (musieli bronić się przed wojskami kolej-nych krucjat i napadami Mongołów) i Turcy osmańscy, którzy utrzymali się w Jerozo-limie przez cztery stulecia, aż do końca I wojny światowej. Po 1918 r. w Jerozoli-mie zaczęli rządzić Brytyjczycy w ramach tzw. Mandatu Palestyńskiego. Tymczasem narastający konflikt izraelsko-palestyński prowadził do wzajemnych aktów terroru. Przełomem w dziejach miasta było ogłoszenie niepodległości Izraela 14 maja 1948 r. W kwietniu tego roku oddziały tajnej żydowskiej organizacji zbrojnej – Hagany – zmusiły do ucieczki większość Palestyń-czyków mieszkających w zachodniej części Jerozolimy. Zaciekłe walki w mieście, zakończone zawieszeniem broni w sierpniu 1948 r., pozostawiły mniej więcej połowę Jerozolimy pod władzą arabską – wschod-nia Jerozolima weszła w skład państwa jordańskiego. Żydzi zostali wyrzuceni z obrębu Starego Miasta, odcięto im dostęp do Ściany Płaczu. Jedenaście lat później król Jordanii Husajn ustanowił Jerozolimę drugą obok Ammanu stolicą swego państwa, lecz stracił ją w 1967 r. w wyniku wojny sześciodniowej. Tym razem to zwycięski Izrael ogłosił miasto swą stolicą. Jednak tej decyzji Knesetu z 1980 r. nie uznały ani ONZ, ani większość państw, dlatego – mimo iż do Jerozolimy przeniosły się najwyższe władze Izraela – niemal wszystkie przedsta-wicielstwa dyplomatyczne obcych państw pozostały w Tel Awiwie, a w Jerozolimie działają co najwyżej niższej rangi konsulaty. HATIVAT YERUSHALAIMYAFO ST.YIZHAK KARIB ST.HAOPHEL RD.HANEVIIM ST.DEREKH YERIKHO ST.HANEVIIM ST.HATSANHANIM ST.Shmuel HaNavi St.SULTAN SULEIMAN ST.SULTAN SULEIMAN ST.HaAyin Het St.Elisha St.Daniel St.Heleni HaMalka St.Nablus Rd.Sha’ar Arayot St.King Feisal St.Bab Huta St.Shaddad St.Aqabat BustamiZawiyat Al-Hund St.Salah Ed Din St.Harun El Rashid St.Aqabat El MawlawiyaEs Sa’diya St.El Kanayis St.Ibn ElJarrah St.Et Tuta St.Er Rusul St.St. FrancisAqabat El Khanka St.Via DolorosaVia DolorosaVia DolorosaSt. PeterMamilla Ave.Koresh St.Casa Nova St.David St.Aqabat Es SarayaAqabat Es SarayaEl Khalidiya St.Hashalshelet St.Haophel Rd.Misgav Ladach St.Habikurrim St.HaUgav St.Galed St.Olam St.HaMekubalim St.HaShoarim St.ShoneHalahot St.HaNotsrim St.St. Mark Ararat St.Ararat St.HaMalakh St.Har Tzion St.Hativat Etsioni St.Botta St.Metiv Nagen St.Pele Yoets St.Dor Eliel St.Arvana HaYevusi St.Zionstor St.Batei Mahase St.Wadi Hilwa St.Ma’alot Ir David St.Derech Hashiloah St.Habad St.HaCardo St.Suq Al La’hhaim St.Suq Ha Besamim St.Suq El Khawajat St.HaYehudim St.Or Hayyim St.St. JamesHashofar St.Armenian Patriarchate St.George St.Freres St.Greek Orthodox Patriarchate St.Greek CatholicPatriarchate St.Aqabat El TakiyaMa’adrot HamidrashEl Wad St.El Wad St.Suq Khan Es Zeit St.Salahiya St.Omary St.Sha’ar HaPerahim St.Antonia St.Antonia St.El Muazmiya St.HaHasidot St.Buri Laqlaq St.Aqabat Esh Seikh RihanEl Jabsha St.Bab El Jadid St.Omar Ben Al Hatab St.Ma’amadotIsrael St.HaKotel HaMaarawi St.HaShlikhim St.El Jabsha St.PlacZahalPlac BateiMahassePlac RabinowiczaPlac Ha-HurwaPlac El GhazaliPlac Ti(cid:31)eretYerushalaimHATIVAT YERUSHALAIMYAFO ST.YIZHAK KARIB ST.HAOPHEL RD.HANEVIIM ST.DEREKH YERIKHO ST.HANEVIIM ST.HATSANHANIM ST.Shmuel HaNavi St.SULTAN SULEIMAN ST.SULTAN SULEIMAN ST.HaAyin Het St.Elisha St.Daniel St.Heleni HaMalka St.Nablus Rd.Sha’ar Arayot St.King Feisal St.Bab Huta St.Shaddad St.Aqabat BustamiZawiyat Al-Hund St.Salah Ed Din St.Harun El Rashid St.Aqabat El MawlawiyaEs Sa’diya St.El Kanayis St.Ibn ElJarrah St.Et Tuta St.Er Rusul St.St. FrancisAqabat El Khanka St.Via DolorosaVia DolorosaVia DolorosaSt. PeterMamilla Ave.Koresh St.Casa Nova St.David St.Aqabat Es SarayaAqabat Es SarayaEl Khalidiya St.Hashalshelet St.Haophel Rd.Misgav Ladach St.Habikurrim St.HaUgav St.Galed St.Olam St.HaMekubalim St.HaShoarim St.ShoneHalahot St.HaNotsrim St.St. Mark Ararat St.Ararat St.HaMalakh St.Har Tzion St.Hativat Etsioni St.Botta St.Metiv Nagen St.Pele Yoets St.Dor Eliel St.Arvana HaYevusi St.Zionstor St.Batei Mahase St.Wadi Hilwa St.Ma’alot Ir David St.Derech Hashiloah St.Habad St.HaCardo St.Suq Al La’hhaim St.Suq Ha Besamim St.Suq El Khawajat St.HaYehudim St.Or Hayyim St.St. JamesHashofar St.Armenian Patriarchate St.George St.Freres St.Greek Orthodox Patriarchate St.Greek CatholicPatriarchate St.Aqabat El TakiyaMa’adrot HamidrashEl Wad St.El Wad St.Suq Khan Es Zeit St.Salahiya St.Omary St.Sha’ar HaPerahim St.Antonia St.Antonia St.El Muazmiya St.HaHasidot St.Buri Laqlaq St.Aqabat Esh Seikh RihanEl Jabsha St.Bab El Jadid St.Omar Ben Al Hatab St.Ma’amadotIsrael St.HaKotel HaMaarawi St.HaShlikhim St.El Jabsha St.PlacZahalPlac BateiMahassePlac RabinowiczaPlac Ha-HurwaPlac El GhazaliPlac Ti(cid:31)eretYerushalaimWzgórzeŚwiątynneDzielnicaChrześcijańskaDzielnicaMuzułmańskaDzielnicaOrmiańskaDzielnicaŻydowskaBazylika św. AnnyBrama LwówBramaOdpuszczceniaBramaBab al-GhawanimaKościół Ecce Homoi łuk triumfalnyKaplica Skazaniana śmierć istacja IIBrama StrażnikaBrama ŻelaznaMuristanKościółZbawicielaKościół św. Weronikii stacja VIKaplicaśw. AleksandraNewskiegoBazylikaGrobu ŚwiętegoKatedra Ormiańskaśw. JakubaPasaż Ha-CardoWykopaliska Cardo Maximus(Ha-Cardo)MeczetUmaraBrama HandlarzyBawełnąBrama ŁańcuchaTunele podWzgórzem Świątynnym (wejście)Brama MaurówBrama GnojnaBrama SyjońskaMuzeumOrmimańskieCzterySynagogiSefardyjskieSynagogaHa-RambanSynagogaHa-HurwaJa(cid:31)a GateTourist O(cid:20)ceBrama NowaBrama DamasceńskaGrób w OgrodzieBrama HerodaMiasto Dawida(wejście)Wykopaliskaarcheologiczne (cid:19) Davidson CenterWejście dla turystówna Wzgórze ŚwiątynneWejście dowykopaliskWejście na południowyodcinek murówCytadela i MuzeumHistorii JerozolimyStajnie SalomonaTunelEzechiaszaŚciana PłaczuKopuła ŁańcuchaKopuła na SkaleMeczetAl-AksaKopułaQaytbayaBramaCiemnaStacja IStacja III i IVStacja VStacja VIIStacja VIIIStacja IXKaplica BiczowaniaBramaZłotaKlasztor św. AnnySadzawka OwczaNowy arabskidworzec autobusowyStary arabskidworzec autobusowyPrzystanek tramwajowyDamascus GatePrzystanek autonbusowydo BetlejemKosciół patriarchatuormiańskokatolickiegoAustrianHospiceBrama PlemionBrama Ja(cid:31)yStacja VIBazylika św. AnnyBrama LwówBramaOdpuszczceniaBramaBab al-GhawanimaKościół Ecce Homoi łuk triumfalnyKaplica Skazaniana śmierć istacja IIBrama StrażnikaBrama ŻelaznaMuristanKościółZbawicielaKościół św. Weronikii stacja VIKaplicaśw. AleksandraNewskiegoBazylikaGrobu ŚwiętegoKatedra Ormiańskaśw. JakubaPasaż Ha-CardoWykopaliska Cardo Maximus(Ha-Cardo)MeczetUmaraBrama HandlarzyBawełnąBrama ŁańcuchaTunele podWzgórzem Świątynnym (wejście)Brama MaurówBrama GnojnaBrama SyjońskaMuzeumOrmimańskieCzterySynagogiSefardyjskieSynagogaHa-RambanSynagogaHa-HurwaJa(cid:31)a GateTourist O(cid:20)ceBrama NowaBrama DamasceńskaGrób w OgrodzieBrama HerodaMiasto Dawida(wejście)Wykopaliskaarcheologiczne (cid:19) Davidson CenterWejście dla turystówna Wzgórze ŚwiątynneWejście dowykopaliskWejście na południowyodcinek murówCytadela i MuzeumHistorii JerozolimyStajnie SalomonaTunelEzechiaszaŚciana PłaczuKopuła ŁańcuchaKopuła na SkaleMeczetAl-AksaKopułaQaytbayaBramaCiemnaStacja IStacja III i IVStacja VStacja VIIStacja VIIIStacja IXKaplica BiczowaniaBramaZłotaKlasztor św. AnnySadzawka OwczaNowy arabskidworzec autobusowyStary arabskidworzec autobusowyPrzystanek tramwajowyDamascus GatePrzystanek autonbusowydo BetlejemKosciół patriarchatuormiańskokatolickiegoAustrianHospiceBrama PlemionBrama Ja(cid:31)yStacja VI0100 mJerozolimastare miasto051 JerOzOliMa Kup książkę Poleć książkę Góra Oliwna i dolina CedronuOd wschodu ponad Starym Miastem wyraźnie dominuje grzbiet – to Góra Oliwna, łącząca się z ciągnącym się ku północy wyniesieniem góry Skopus. Na zboczu Góry Oliwnej (hebr. Har ha-Zejtim, arab. Dżabal at-Tur) zwróconym ku Wzgórzu Świątynnemu prócz rozległych cmentarzy żydow-skich i gajów oliwnych znajduje się kilka świątyń i klasztorów odwiedza-nych przez przybywających do Jero-zolimy chrześcijan. Góra Oliwna jest znakomitym punktem widokowym, zaś kościoły i inne miejsca kultu na jej zboczach to jedne z większych atrakcji turystycznych miasta.Na szczyt Góry Oliwnej dostaniemy się albo taksówką, albo autobusem ze starego arabskiego dworca autobusowego przy uli-cy Sultan Suleiman, ciągnącej się wzdłuż północnych murów Starego Miasta. Jadąc autobusem, trafimy pod stojący na jednym z wierzchołków Góry Oliwnej meczet Wniebowstąpienia. To stąd w 40 dni po zmartwychwstaniu Chrystus miał wstąpić do nieba. Niewielka okrągła budowla, otoczona murem obronnym z minaretem, została wzniesiona przez krzyżowców, a z rozkazu Saladyna nakryto ją kopułą. Puste, kamienne wnętrze z niszą mihrabu skrywa skałę z odbiciem stopy Chrystusa. Dwa razy w roku odbywa się tu nabożeń-stwo katolickie. Kilkadziesiąt metrów dalej na południe bramka w murze prowadzi na teren kościoła Pater Noster. W tym miejscu Jezus miał nauczyć apostołów modlitwy Zabytki Góry Oliwnej najłatwiej zwiedzać, schodząc ze szczytu, bo pokonanie stromego podejścia w gorące, letnie dni jest naprawdę wyczerpujące. Panorama Góry Oliwnej76 JerOzOliMa i BetleJeM Kup książkę Poleć książkę Ojcze nasz (łac. Pater Noster). Świątynia oraz przyległy do niej klasztor karmeli-tanek powstały po roku 1872 na ruinach XII-wiecznego kościoła. W krużgankach klasztoru umieszczono tablice z tekstem sławnej modlitwy w 62 językach, w tym po polsku – ufundowaną w 1943 r. przez polskich żołnierzy z armii Andersa.Idąc dalej ku południowym krańcom wzgórza, dotrzemy do punktu widoko‑wego przed kontrowersyjnym gmachem ogromnego hotelu Seven Arches. Widać stąd doskonale Wzgórze Świątynne, Stare Miasto, górę Syjon oraz wznoszące się nad nimi nowe dzielnice, a także wijący się w dole Cedron i wielkie cmentarze na zboczach Góry Oliwnej.Z punktu widokowego wracamy w stronę wierzchołka wzniesienia. Stąd, kierując się w lewo, idziemy po schodach do stromej uliczki, którą będziemy podążać w dół aż do doliny Cedronu. Przy końcu stopni znajduje się wejście do prywatnego ogrodu, w którym dostrzec można strome schody prowadzące do wykutego w skale podziemnego Grobu Proroków. Meczet Wniebowstąpienia  brak ustalonych godz., jeśli nie ma stróża, należy zadzwonić pod nr podany na drzwiach 6 NISKościół Pater Noster tel.: +972 2 6264904 pn.–sb. 8.30–12.00, 14.00–17.00 8 NISGrób Proroków bezpł. konieczna latarka Przy stojących koło punktu widokowego wielbłądach i osiołkach można sobie zrobić zdjęcie na tle panoramy Jerozolimy (za opłatą).77 JerOzOliMa Kup książkę Poleć książkę 90 JerOzOliMa i BetleJeM Kup książkę Poleć książkę Jaskinia SorekNajpiękniejsza jaskinia w Izraelu położona jest pośród Gór Judzkich, w malowniczej, zielonej okolicy, ok. 20 km na zachód od Jerozolimy, w pobliżu Bet Szemesz. Odkryta przez przypadek w 1968 r., słynie z różnorodnych form naciekowych. Najlepiej przyjechać tu w piątek, gdy do środka nie wpuszcza się grup zorganizowanych i wolno fotografo-wać we wnętrzu jaskini (w pozostałe dni obowiązuje zakaz).Stalactite Cave Nature reserve www.parks.org.il  sb.–czw. 8.00–17.00, pt. do 16.00, zimą godz. krócej 29/15 NISChagall w szpitaluSzpital uniwersytecki Hadassah – największa jerozolimska lecznica, mieszcząca się w dziel-nicy Ein Kerem – słynie z należącej do kompleksu szpitalnego synagogi (nd.–czw. 8.00–15.30; 10 NIS), której wnętrze rozświetla dwanaście wielkoformatowych witraży sławnego artysty żydowskiego pochodze-nia, Marca Chagalla.91 JerOzOliMa Kup książkę Poleć książkę Od zachodu słońca w piątkowe popołudnie zachodnia, żydowska Jerozolima zamiera – wszystkie sklepy są zamknięte, na ulicach niemal ustaje ruch, ostatni przechodnie śpieszą do domów… Z otwartych okien niesie się nie tylko gwar głosów, ale i wzmagający apetyt mocny aromat przygotowywanej na główny szabasowy obiad potrawy – czulentu. To rodzaj bardzo długo duszonego gulaszu przyrządzanego z mięsa wo-łowego, baraniny lub jagnięciny. Żydzi ze Środkowej Europy dodawali doń fasoli i kaszy jęczmiennej bądź jaglanej, niezbędnymi składnikami były także cebula i czosnek, a całość winno się przygotowywać na gęsim sadle. Z kolei sefardyjczycy (Żydzi z północnej Afryki i Bliskiego Wschodu) używali wyłącznie barani-ny, do tego ciecierzycy i jajek.Ta potrawa jak żadna inna jest tradycyjnie związana ze świętym dniem, szabasem. Jej przygoto-wanie powinno być więc nie tylko podporządkowane zasadom koszerności, ale i dostosowane do zwycza-jów szabasowych. Wówczas to ściśle przestrzegają-cym tradycji Żydom nie wolno wykonywać żadnej pracy zmieniającej świat, a do takiej zaliczane jest i gotowanie. Jak więc sobie poradzić ze świątecznym posiłkiem?Otóż czulent, po wstępnym przesmażeniu skład-ników, dusi się od piątkowego wieczoru aż do obiadu w sobotę w specjalnym trzymającym ciepło „piekarni-ku”, czyli szabaśniku, tak by nie trzeba było przy nim wykonać żadnej dodatkowej pracy.Jak smakuje szabas? Kup książkę Poleć książkę food JaK SMaKUJe SzaBaS?103 Autor przewodnika: Krzysztof BzowskiRedaktor prowadzący: Agnieszka KrawczykRedakcja: Agnieszka SzmucKorekta: Paulina FoszczyńskaOpieka techniczna: Sabina BinekSkład: Sabina BinekOpracowanie kartograficzne: Krzysztof TrojanŹródło pochodzenia danych kartograficznych:© OpenStreetMap contributors; www.opendatacommons.org/licenses/odblProjekt graficzny serii: Ewa JarockaProjekt okładki: Ewa Jarocka; materiały graficzne na okładce zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock Images LLCWszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magne-tycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji.Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towa-rowymi ich właścicieli.Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce in-formacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autor-skich. Autor oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce.Wydawnictwo Helionul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwicetel.: 32 2309863e-mail: redakcja@bezdroza.plksięgarnia internetowa: http://bezdroza.plDrogi Czytelniku!Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres:http://bezdroza.pl/user/opinie/?beits1Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję.Wydanie IISBN: 978-83-283-5624-5 Copyright © Helion, 2019 Podróżowanie stało się dla wielu z nas synonimem stylu życia. Niezależnie od tego, kim jesteś, z kim i w jaki sposób najchętniej spędzasz wolny czas, w każdej części świata znajdziesz coś dla siebie. Sięgnij po przewodnik z serii travel style i przekonaj się, jak różnorodne możliwości oferuje. Jeśli jesteś amatorem lokalnych smaków, przyjrzyj się informacjom oznaczonym ikoną travel food. Jako rodzic małego dziecka, zwróć uwagę na strony opatrzone frazą travel family. Propozycje aktywnego spędzania czasu odnajdziesz w sekcji travel active. Izrael Bardziej spokojnego odpoczynku szukaj pod znakiem travel relax. Pasjonuje Cię życie i historia mieszkańców odwiedzanego regionu? Skup się na travel culture. Kochasz dziką przyrodę? Specjalnie dla Ciebie przygotowaliśmy atrakcje travel nature. Udanej podróży! Izrael wymyka się schematom i prostym określeniom. Państwo powstało w 1948 r., choć historia zamieszkujących go Żydów sięga kilku tysiącleci. Jerozolima, miasto święte dla trzech religii, to jednocześnie miejsce nieustannych konfliktów politycz- nych. Kulturowy tygiel pełen zaskakujących kontrastów tworzą osadnicy ściągający tu z całego świata. Jeśli dodamy do tego niepowtarzalny koloryt, kuchnię pełną przysmaków i fascynującą, zróżnicowaną przyrodę – od rafy koralowej przez rozle- głe pustynie po wyjątkowe w skali świata Morze Martwe – okaże się, że nie sposób nie ulec niezwykłemu urokowi Izraela. Kup książkę cena: 54,90 zł ISBN 978-83-283-5624-5 9 788328 Poleć książkę 356245
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Izrael. #Travel&Style. Wydanie 1
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: