Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00165 013975 11052400 na godz. na dobę w sumie
Jak czytać sprawozdania finansowe - książka
Jak czytać sprawozdania finansowe - książka
Autor: Liczba stron: 216
Wydawca: Onepress Język publikacji: polski
ISBN: 83-7361-637-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> finanse
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Sprawozdania finansowe kryją w sobie informacje o przedsiębiorstwach; są świadectwem ich historii, a także pełnią funkcje drogowskazów. Aby uzyskać wartość dodaną z rzędów i kolumn liczb, potrzeba dobrego przewodnika, który pomoże zinterpretować te zestawienia. Oto dlaczego tysiące profesjonalistów i amatorów sięgnęło po tę znakomitą książkę, która pomogła im zrobić dobry użytek z informacji finansowych.

Jeżeli Twoja praca wymaga zrozumienia i umiejętności interpretowania sprawozdań finansowych, lecz nie możesz poświęcić wiele czasu na naukę i nie chcesz ugrzęznąć w szczegółach rachunkowości, sięgnij po tę książkę. Pomoże Ci ona przebrnąć przez gąszcz informacji finansowych i pojąć, co tak naprawdę kryją w sobie liczby. W krótkim czasie poznasz i zrozumiesz podstawowe zasady rachunkowości. Krok po kroku nauczysz się korzystać ze sprawozdań finansowych.

W książce 'Jak czytać sprawozdania finansowe' znajdziesz kompletny zestaw atrakcyjnych pomocy wizualnych, które w sposób czytelny i przystępny prezentują złożony system rachunkowości. Przekonasz się, że trzy podstawowe elementy sprawozdania finansowego -- bilans, rachunek zysków i strat oraz sprawozdanie z przepływów środków pieniężnych -- są splecione siecią powiązań i tworzą spójną całość. Dowiesz się, jakie znaczenie ma to dla Ciebie i Twojej firmy.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Tytu³: Negocjacje z d³u¿nikami. Jak odzyskaæ swoje pieni¹dze nie wkraczaj¹c na drogê s¹dow¹? Autor: Jaros³aw Holwek ISBN: 83-7361-600-4 Liczba stron: 208 Je¿eli masz k³opoty z odzyskaniem swoich pieniêdzy a nie chcesz korzystaæ z „dobrodziejstw” polskiego systemu prawnego lub zajmujesz siê tematem windykacji zawodowo i chcesz zdobyæ kilka dodatkowych pomys³ów na jego wykonywanie to zapraszam do zapoznania siê z t¹ ksi¹¿k¹. Jest ona wynikiem wieloletnich doġwiadczeñ windykacyjnych na rynku polskim autora oraz osób z nim wspó³pracuj¹cych. Dostarcza praktycznych pomys³ów na to jak rozmawiaæ z d³u¿nikami, ¿eby sk³oniæ ich do wspó³pracy, jak negocjowaæ sp³atê nale¿noġci, ¿eby zwiêkszyæ szanse na otrzymanie swoich pieniêdzy. Podpowiada jakie informacje gromadziæ o kontrahentach, ¿eby zapobiegaæ problemom z wyegzekwowaniem swoich nale¿noġci. Pokazuje, jak swoimi b³êdami nie prowokowaæ ludzi do wpadania w grê „D³u¿nik”. Pozwala zrozumieæ psychologiczn¹ stronê relacji wierzyciela z d³u¿nikiem, rozpoznaæ gry i manipulacje d³u¿ników oraz przygotowaæ na nie kontrtaktyki. Podaje pomys³y niestandardowych i indywidualnych sankcji, które mo¿na zastosowaæ w stosunku do d³u¿ników niechêtnych do wspó³pracy. Pokazuje jak nabraæ dystansu do windykacji, ¿eby byæ skuteczniejszym i nie ponosiæ du¿ych kosztów emocjonalnych. Ksi¹¿ka jest pe³na przyk³adów i prawdziwych anegdot windykacyjnych zdradzaj¹cych tajniki zawodu windykatora. Jaros³aw Holwek Spis treści Wprowadzenie ...................................................n...................................................n............. ....................................... 5 Początek pracy ze sprawozdaniem z przepływów środków pieniężnych.................................. 7 Wprowadzenie do bilansu i rachunku zysków i strat...................................................n.................... 13 Zysk to nie wszystko...................................................n...................................................n..... ................................. 23  Przychody ze sprzedaży i należności krótkoterminowe...................................................n................ 29 Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów oraz zapasy....................................... 35 Zapasy i zobowiązania krótkoterminowe z tytułu dostaw i usług.............................................. 41 Koszty bieżącej działalności i zobowiązania krótkoterminowe z tytułu dostaw i usług...................................................n...................................................n.. ................................ 45 Koszty bieżącej działalności i rozliczenia międzyokresowe czynne ......................................... 51 Środki trwałe, amortyzacja i umorzenie ...................................................n................................................ 55 Rozliczenia międzyokresowe bierne, pozostałe koszty operacyjne i koszty finansowe...................................................n...................................................n....... .................................... 65  Wynik finansowy w ujęciu księgowym i podatkowym...................................................n.................. 71 Zysk netto, zysk zatrzymany i zysk na 1 akcję (EPS)...................................................n...................... 77 Wynik księgowy i kasowy...................................................n...................................................n.. ......................... 83  Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej i finansowej......................... 91 Zwiększenia i zmniejszenia pozycji bilansowych a przepływy pieniężne ............................. 95 Informacja dodatkowa w sprawozdaniach finansowych...................................................n.......... 105 Koszt wiarygodności — badanie sprawozdań finansowych przez biegłych rewidentów ...................................................n...................................................n..................... 113 Zasady rachunkowości ...................................................n...................................................n..... ........................ 127 Jak ustanawiane i zmieniane są reguły gry? ...................................................n.................................... 137 Metody wyceny zapasów ...................................................n...................................................n.... ..................... 147 Amortyzacja ...................................................n...................................................n.............. ...................................... 161 Wskaźniki dla kredytodawców i inwestorów...................................................n.................................. 169 Podstawy rachunkowości zarządczej...................................................n................................................... 185 Inne spostrzeżenia...................................................n...................................................n....... ................................ 195 Skorowidz...................................................n...................................................n................ ......................................... 207 4 Spis treści Wprowadzenie do bilansu i rachunku zysków i strat Kondycja finansowa i wynik finansowy Zarządzający, kredytodawcy i inwestorzy chcą znać kondycję finansową przedsię- biorstwa. Potrzebne jest im sprawozdanie podsumowujące stan aktywów i pasy- wów, jak również informacja o tym, ile faktycznie wart jest dla inwestora majątek spółki — czy i o ile suma aktywów przewyższa sumę zobowiązań. Adresaci sprawoz- dań finansowych chcą znać zysk przedsiębiorstwa. Potrzebują sprawozdania po- równującego przychody ze sprzedaży z kosztami okresu sprawozdawczego, które dostarcza informacji o zysku lub stracie. W rozdziale 1. wyjaśniamy, że skrót spra- wozdania z przepływów środków pieniężnych, choć dobrze spełnia swoją rolę, nie dostarcza informacji ani o kondycji finansowej, ani o wyniku finansowym przed- siębiorstwa. Kondycja finansowa wynika z bilansu, a zysk jest przedstawiany w rachunku zy- sków i strat. Czasami bilans określa się mianem „sprawozdania o kondycji finan- sowej” lub „sprawozdania o pozycji finansowej”. Rachunek zysków i strat można nazwać „rachunkiem wyników” lub „rachunkiem kosztów i przychodów”. Aby za- chować zgodność z powszechnie przyjętym nazewnictwem, w dalszej części książki będziemy używać określeń bilans oraz rachunek zysków i strat. Mówiąc o sprawozdaniach finansowych, z reguły mamy na myśli kompletny zestaw zawierający bilans, rachunek zysków i strat oraz sprawozdanie z przepływów środ- ków pieniężnych. Sprawozdania finansowe przedstawiane są często wraz z częścią opisową i spisem treści. Termin szerszy, „raport finansowy”, oznacza zwykle to wszyst- ko wraz z dodatkowymi komentarzami i oprawą graficzną sprawozdań finansowych oraz części opisowej. Schemat B na stronie 15. przedstawia przykładowy bilans spółki, o której była mowa w rozdziale 1. Schemat C na stronie 16. prezentuje rachunek zysków i strat firmy „Ekspert” S.A. Pełne sprawozdanie z przepływów środków pieniężnych za badany rok jest omówione w rozdziałach 13. i 14.; skrót sprawozdania z rozdziału 1. należy zatem zmodyfikować, ale o tym powiemy w dalszej części książki. Wzory dwóch podstawowych sprawozdań finansowych, zaprezentowanych na sche- matach B i C, są stosowane przez producentów, hurtowników i detalistów — firmy wytwarzające produkty lub handlujące nimi. Jednostki gospodarcze działające w branżach rządzących się odmiennymi prawami, jak banki i zakłady ubezpiecze- niowe, korzystają z innych wzorów sprawozdań finansowych, ale nimi nie będziemy się zajmować. Rachunek zysków i strat Z reguły w pierwszej kolejności pytamy, czy firma przynosi zysk, a jeżeli tak, to jaki. Dlatego przybliżymy teraz rachunek zysków i strat, a następnie wrócimy raz jeszcze do bilansu. Rachunek zysków i strat podsumowuje przychody i koszty poniesione w okresie sprawozdawczym — jednego roku, jak na schemacie C. Wszystkie kwoty podane w tym sprawozdaniu są wartościami skumulowanymi z całego badanego okresu. Pierwszy wiersz sprawozdania to należności lub wpływy za sprzedane produkty, czyli przychody ze sprzedaży. Ostatni, najniżej położony wiersz to zysk (strata) netto. Zysk netto jest ostatecznym wynikiem finansowym po odliczeniu wszystkich kosz- tów pomniejszających przychody. Zysk „Ekspert” S.A. za cały rok wyniósł 718 200 zł, a przychody ze sprzedaży — 10 400 000; po pokryciu wszystkich kosztów i obciążeń w firmie pozostało tylko 6,9 wartości sprzedanej. Rachunek zysków i strat jest skonstruowany tak, że, czytając go od góry do dołu, przechodzimy przez kolejne etapy kształtowania się wyniku finansowego — tak jakbyśmy schodzili po schodach w dół. Każdy kolejny krok to przejście do następ- nego segmentu, na którym odliczamy od wyniku poprzedniego segmentu pozycje kosztowe. W pierwszym kroku odliczamy od przychodów ze sprzedaży koszty sprze- danych produktów, towarów oraz materiałów i otrzymujemy wynik ze sprzedaży 14 Wprowadzenie do bilansu i rachunku zysków i strat Rachunek zysków i strat 15 (zwany także marżą brutto, ang. gross margin). Jest to miara „brutto”, ponieważ od tak obliczonego wyniku należy odjąć jeszcze wiele innych kosztów. Od wyniku ze sprzedaży odliczamy amortyzację (osobliwy koszt niebędący wydat- kiem) i inne koszty operacyjne1. W efekcie dochodzimy do wyniku z działalności operacyjnej, od którego nie odliczyliśmy jeszcze kosztów finansowych i podatku dochodowego. Często w opracowaniach anglojęzycznych wynik operacyjny jest określany mianem „zysku przed odsetkami i podatkiem” (ang. earnings before in- terest and tax — EBIT). Następnie odliczamy koszty finansowe (przede wszystkim odsetki) i otrzymujemy wynik finansowy brutto. W ostatnim kroku odejmujemy po- datek dochodowy, dochodząc do zysku (straty) netto — ostatniego wiersza rachunku zysków i strat. Spółki publiczne (emitujące papiery wartościowe dopuszczone do obrotu publicz- nego) publikują sprawozdania zawierające m.in. wskaźnik zysku na 1 akcję (ang. earnings per share — EPS), który obliczamy, dzieląc zysk netto przez liczbę akcji spółki. W omawianym przykładzie EPS dla badanego roku wynosi 3,59 zł. Spółki, których papiery wartościowe nie występują w publicznym obrocie, nie mają obo- wiązku publikowania tego wskaźnika będącego użyteczną informacją dla akcjona- riuszy lub udziałowców (w przypadku spółki z o.o.). W naszym przykładowym rachunku zysków i strat zawarliśmy pięć kategorii kosztów. W pełnej wersji sprawozdania można znaleźć więcej pozycji kosztowych, lecz rzadko powyżej 10 (chyba że badany rok był dla firmy nietypowy). Przedsiębiorstwa produkcyjne są zobowiązane podawać w swoich sprawozdaniach koszt wytworzenia 1 W książce celowo pomijane są przychody inne niż ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów (tzn. pozostałe przychody operacyjne, przychody finansowe, zyski nadzwyczajne), a także straty nad- zwyczajne. Jest to uzasadnione faktem, że „Ekspert” S.A. nie realizuje żadnych przychodów poza podstawową działalnością operacyjną — przyp. tłum. 16 Wprowadzenie do bilansu i rachunku zysków i strat (cid:10) sprzedanych produktów. Amortyzacji, która jest elementem pozostałych kosztów operacyjnych, nie wykazuje się w oddzielnym wierszu sprawozdania. Na schemacie C koszty operacyjne występują zaledwie w jednym wierszu. Przedsię- biorstwa wykazują często w tym segmencie wyniku finansowego dwie lub więcej pozycji. W większych firmach koszty reklamy i promocji są zwykle wyodrębnione z kosztów ogólnych zarządu. Stopień szczegółowości rachunku zysków i strat nie jest ściśle określony; standardowe wzory wymagane przepisami ustawy o rachunko- wości są raczej zbyt ogólne, a nie zbyt szczegółowe. Przychody ze sprzedaży i koszty są w sprawozdaniach wykazywane zgodnie z obo- wiązującymi zasadami rachunkowości. Poniżej parę słów na ten temat. • • • • Przychody ze sprzedaży — całość sprzedaży produktów i usług zakwalifi- kowana do okresu sprawozdawczego, w tym sprzedaż zainkasowana, jak i należności. Przychody ze sprzedaży produktów i usług sprzedanych w ba- danym okresie ujmuje się w kwocie netto, co oznacza, że uwzględnione są opusty cenowe, zniżki z tytułu natychmiastowej płatności, reklamacje i ob- niżki cen z innych tytułów. W wartości sprzedaży netto nie są zawarte podatki od przychodów (w szczególności VAT) ani akcyza. Mówiąc krótko, przy- chody ze sprzedaży to wielkość, która powinna pokryć z nadwyżką koszty tego samego okresu. Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów — wartość dóbr (pro- duktów i usług) sprzedanych klientom w okresie sprawozdawczym. To raczej nie wymaga wyjaśnienia. To, co mniej klarowne, dotyczy produktów, które zostały skradzione, uległy utracie w inny sposób, spisano je na straty z tytułu uszkodzeń lub po prostu stały się zbędne. Koszt niedoborów inwentarza ujmuje się w większości przypadków w pozostałych kosztach operacyjnych. Pozostałe koszty operacyjne — ogólnie mówiąc, ta kategoria obejmuje więk- szość kosztów niezakwalifikowanych do kosztów sprzedanych produktów, towarów i materiałów, niebędących wydatkami ani zobowiązaniami z tytułu podatku dochodowego. Ta szeroka grupa jest „workiem”, w którym można umieścić każdą pozycję kosztową, jaka nie musi znajdować się w innej ka- tegorii. W naszym przykładowym rachunku zysków i strat amortyzacja jest wyszczególniona jako osobna pozycja, obok pozostałych kosztów operacyj- nych Nie jest to zgodne z powszechnie przyjętą praktyką, lecz posłuży do poznania tego osobliwego kosztu. Można wymienić setki pozycji koszto- wych, reprezentujących większe lub mniejsze kwoty — one wszystkie mogą być zaliczane do pozostałych kosztów operacyjnych, od kosztów likwidacji środków trwałych aż po honoraria dla prawników (oby były jak najniższe). Amortyzacja — część wartości aktywów trwałych, takich jak budynki, urzą- dzenia, wyposażenie, narzędzia, meble, komputery czy pojazdy, która zo- stała umorzona w wyniku zmniejszenia wartości tego majątku w okresie Rachunek zysków i strat 17 • • sprawozdawczym. Amortyzacja jest zatem kosztem zużycia majątku trwałego w danym okresie. Amortyzacja nigdy nie wiąże się z bezpośrednim wydat- kiem gotówkowym i dlatego traktujemy ją jako koszt nietypowy w stosunku do innych pozycji mieszczących się w kosztach operacyjnych. Koszty finansowe — przede wszystkim odsetki od zaciągniętych zobowiązań (oprocentowanych kredytów, pożyczek i wyemitowanych papierów wartościo- wych) w okresie sprawozdawczym. Inne koszty finansowe to, np. prowizje od udzielonych kredytów czy ujemne różnice kursowe przy wymianie walut. Podatek dochodowy — kwota należna urzędowi skarbowemu, naliczana od zysku brutto w ujęciu podatkowym, a nie księgowym, zrealizowanym w okre- sie sprawozdawczym. Dochód opodatkowany jest według stawki procen- towej. Podatek dochodowy nie zawiera innych podatków i świadczeń, jak składki ZUS i narzuty na wynagrodzenia pracowników. Podatki inne niż dochodowy zalicza się do innych segmentów rachunku zysków i strat. Bilans Skrót bilansu zaprezentowany na schemacie B, na stronie 15. jest dużym uprosz- czeniem w stosunku do wzoru powszechnie stosowanego w praktyce przez pod- mioty gospodarcze. Instytucje finansowe, jednostki i zakłady budżetowe, instytucje użyteczności publicznej i organizacje nieprowadzące działalności dla zysku stosują inne wzory sprawozdań finansowych. Ze wzoru podstawowego, którego uproszczona wersja jest przedstawiona na schemacie B, korzystają producenci, firmy handlowe i zdecydowana większość innych przedsiębiorstw. Lewą stronę bilansu reprezentują aktywa. Prawa zarezerwowana jest dla pasywów, w tym zobowiązań, których jakość i poziom świadczy o rzeczywistej wartości akty- wów (są to aktywa netto). Aktywa przedstawione są w bilansie według stopnia płynności — najtrudniej upłynnić położone najwyżej aktywa trwałe (w pierwszej kolejności wartości niematerialne i prawne, jak prawa do patentów), łatwiej zamie- nić na gotówkę aktywa obrotowe (należności krótkoterminowe, zapasy i środki pie- niężne). Kapitał właścicieli (kapitał własny) ma swoje miejsce w pasywach bilansu nad zobowiązaniami. Pasywa przedstawione są w bilansie w kolejności zgodnej ze stopniem ich wymagalności2 — najwyżej położone są kapitały własne niebędące zobowiązaniami, w związku z czym nie istnieje konieczność spłacania ich przez 2 Termin „wymagalność” odnosi się do zobowiązań i oznacza czas, w jakim należy je spłacić. Termin „zapadalność” stosowany jest do aktywów — chodzi o przewidywany termin wpływu kwot należ- ności — przyp. tłum. 18 Wprowadzenie do bilansu i rachunku zysków i strat (cid:10) spółkę; najbardziej „pilne” są zobowiązania bieżące, które firma powinna spłacać regularnie i terminowo, dlatego ich miejsce w bilansie jest w dolnej części pasywów3. Każda pozycja aktywów, kapitału własnego i zobowiązań ma swoje konto księgowe. Każde konto ma nazwę i kwotę wyrażoną w złotych, która nazywana jest saldem (stanem). Weźmy za przykład pozycję ze schematu B: Nazwa konta Zapasy Saldo (stan) konta 1 690 000 zł Wyróżniamy konta aktywne (rejestrujące zmiany stanu aktywów) i pasywne (słu- żące rejestracji zmian w pasywach). Wielkości podane w bilansie są saldami poszczególnych kont lub grup wielu kont księgowych, np. pozycja „Aktywa obrotowe razem” nie reprezentuje jednego konta księgowego, lecz (w naszym przypadku) cztery, tworzące jedną grupę. Działanie dodawania sald poszczególnych kont jest w bilansie oznaczone podkreśleniem ostatniej z sumowanych pozycji. Podwójne podkreślenie (jak przy pozycji „Aktywa razem”) oznacza, że jest to ostatnia pozycja w kolumnie. Podobnie, podwójne pod- kreślenie pozycji „Wynik netto” w rachunku zysków i strat (zob. schemat C) oznacza, że jest to ostatni wiersz kolumny. Podwójne podkreślenie pozycji „Zysk na 1 akcję (EPS)” jest kwestią gustu. Bilans jest sporządzany na ostatni dzień okresu objętego rachunkiem zysków i strat. Jeżeli np. rachunek zysków i strat obejmuje rok obrotowy kończący się 30 czerwca 2004 roku, bilans powinien być według stanu na dzień 30 czerwca 2004 roku aktualnego dokładnie o północy, przed 1 lipca. Wielkości ujęte w bilansie to salda kont w ściśle określonym momencie. Chodzi o przedstawienie kondycji finansowej spółki w danej chwili. Miej na uwadze, że bilans nie przedstawia przepływów w ramach aktywów, pasy- wów i między nimi w okresie sprawozdawczym. Bilans ujmuje jedynie stany kont w momencie, na który jest on sporządzony, np. końcowe saldo środków pienięż- nych4 wynosi 565 807 zł (zob. schemat B). Czy możesz na tej podstawie określić, ile pieniędzy wpłynęło i wypłynęło z konta w ciągu roku? Nie, w każdym razie nie wyczytasz tego z bilansu. 3 Zgodnie ze standardami rachunkowości obowiązującymi w USA (ang. generally accepted accoun- ting principles — GAAP), kolejność pasywów w bilansie jest odwrotna — wyżej są zobowiązania (od krótkoterminowych w dół do długoterminowych), niżej kapitał własny, zgodnie z zasadą, że aktywa w większej mierze kształtowane są przez zobowiązania niż przez kapitał własny. Według GAAP, kolejność aktywów w bilansie jest także odwrotna niż w przypadku konwencji przyjętej w Polsce — wyżej położone są aktywa obrotowe (gotówka na pierwszej pozycji), niżej aktywa trwałe — zgodnie z kryterium płynności (podobnie jak w konwencji przyjętej w Polsce), tyle że w kolejności odwrotnej — przyp. tłum. 4 Środki pieniężne to gotówka w kasie i na rachunku bankowym, waluty obce i dewizy — przyp. tłum. Bilans 19 (cid:10) Tak przy okazji, w tym punkcie mylą się nawet dziennikarze omawiający sprawoz- dania finansowe. Weźmy np. taki fragment artykułu o spółce: „Mocną stroną bilansu są przychody ze sprzedaży rzędu 5,6 miliona dolarów...” (Wall Street Journal, 18 maja 1998, s. B1). Przychody wykazane są w rachunku zysków i strat, nie w bilansie! Stany i nazwy kont nie są umieszczone w bilansie w przypadkowej kolejności. Bilans jest podzielony na grupy, w porządku przedstawionym niżej. Lewa strona Aktywa trwałe Aktywa obrotowe Prawa strona Kapitał własny Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania (w tym długo- i krótkoterminowe) Pierwsza grupa aktywów w bilansie to aktywa trwałe. Są to aktywa, w których po- siadanie firma wchodzi z zamiarem użytkowania ich przez okres dłuższy niż rok. Są to nie tylko mające fizyczną postać środki trwałe, jak grunty, budynki, urządze- nia, środki transportu, meble czy komputery, lecz także inne rodzaje majątku, takie jak wartości niematerialne i prawne (np. posiadane licencje). Wartość aktywów trwałych — z wyjątkiem gruntów i kilku innych pozycji — obniża się z czasem wraz ze spadkiem ich wartości użytkowej. Może to wynikać z ich zu- życia fizycznego lub moralnego, wynikającego z postępu technicznego. (W związku z postępem technicznym urządzenia produkcyjne mogą stawać się przestarzałe i nie- zdatne do użytkowania na bazie nowszej technologii; komputery mogą nie speł- niać wymogów sprzętowych nowszych programów. Zużycie moralne jest tym szyb- sze, im bardziej dynamiczny jest postęp techniczny.) W każdym kolejnym okresie korzystania z aktywów trwałych firma ponosi koszty związane ze zmniejszaniem się ich wartości. Kwota zmniejszenia za dany okres jest kosztem umorzenia, zwa- nym amortyzacją. Wartość umorzenia w okresie roku jest wykazywana jako koszt w rachunku zysków i strat (zob. schemat C, strona 16.). Łączna (skumulowana) wartość umorzenia jest w naszym przykładzie przedstawiona w odpowiedniej po- zycji bilansu (zob. schemat B, strona 15.). W praktyce w bilansie nie wyróżnia się oddzielnej pozycji „umorzenie”; skumulowana wartość zużycia aktywów trwałych po prostu zmniejsza saldo konta „środki trwałe”, które jest wykazywane w bilansie bezpośrednio w kwocie netto, tj. wartości początkowej pomniejszonej o umorzenie. Amortyzowane są nie tylko środki trwałe, jak budowle, maszyny i urządzenia, lecz także wartości niematerialne i prawne, które są oddzielną grupą aktywów trwałych. Aktywa obrotowe to gotówka i inne środki obrotowe, które zostaną zamienione na gotówkę w ciągu jednego cyklu obrotowego. Na cykl obrotowy składa się nabycie lub wytworzenie produktów, przechowanie ich do chwili sprzedania, sprzedanie, okres spływu należności od klientów i w końcu otrzymanie zapłaty. Ta sekwencja wyznacza podstawowe, powtarzalne działania przedsiębiorstwa. Cykl obrotowy może być krótki — 60 dni lub krótszy — czy też relatywnie długi, na przykład 180 lub więcej dni. 20 Wprowadzenie do bilansu i rachunku zysków i strat Aktywa dodatkowo wykorzystywane w cyklu obrotowym, takie jak krótkotermi- nowe inwestycje w papiery wartościowe lub udzielane pracownikom krótkotermi- nowe pożyczki, także są zawarte w grupie aktywów obrotowych pod warunkiem, że zostaną zamienione na gotówkę w ciągu jednego roku, licząc od dnia bilansowego. Bywa, że przedsiębiorstwo pokrywa koszty przyszłych okresów z góry. Takie koszty poniesione z góry to grupa aktywów obrotowych powszechnie określana jako roz- liczenia międzyokresowe czynne (zob. schemat B). Przynajmniej część aktywów powinna być finansowana kapitałem własnym wła- ścicieli przedsiębiorstwa. Właściciele inwestują w firmę pieniądze, pozwalając, aby w przyszłości część zysków była zatrzymywana w przedsiębiorstwie, co umożliwia rozwój działalności. Zauważ, że na schemacie B na kapitał własny składają się kapi- tał podstawowy i zysk z lat ubiegłych (zatrzymany). Co do zasady, relacja kapitału własnego do aktywów trwałych odzwierciedla równowagę finansową przedsiębior- stwa — w im większym stopniu aktywa trwałe są finansowane kapitałem własnym, tym lepiej zabezpieczony jest byt przedsiębiorstwa. Właściciele (akcjonariusze spółek akcyjnych), inwestując w spółkę, podnoszą jej kapitał podstawowy5. Zysk zrealizowany w danym roku obrotowym dzieli się na część zatrzymaną w przedsiębiorstwie (zysk niepodzielony) i część przekazaną właści- cielom w formie dywidendy. Szczegółowe zagadnienia związane z zyskiem zatrzy- manym i dywidendą zostaną omówione w dalszej części książki. Tutaj zwracam tylko uwagę, że zysk zatrzymany (z lat ubiegłych) nie jest — powtarzam, nie jest — pozycją aktywów. Zobowiązania dzielą się na długoterminowe i krótkoterminowe. Zobowiązania dłu- goterminowe to takie, które staną się wymagalne po okresie dłuższym niż rok, licząc od dnia bilansowego. „Ekspert” S.A. posiada tylko jedno takie konto bilansowe. Ter- miny wymagalności, oprocentowanie i inne istotne informacje dotyczące poszcze- gólnych pozycji zobowiązań powinny być ujęte w bilansie lub w notach objaśnia- jących do bilansu. Dla uproszczenia, do przykładowego bilansu nie załączałem not objaśniających (zob. rozdział 16.). Zobowiązania pomniejszają wartość posiadanych aktywów. Pewna część wykazanej w bilansie gotówki i innych aktywów, które zostaną zamienione na gotówkę w ciągu cyklu obrotowego, zostanie wykorzystana w celu spłaty zobowiązań. (Zobowiązania mogą być także spłacane z aktywów, które zostaną wygenerowane przez przed- siębiorstwo dopiero w przyszłości). Z wyżej wymienionych powodów wszystkie 5 Spółki emitują akcje o określonej wartości nominalnej. Każda akcja opiewa na pewną wartość nomi- nalną. Cena emisyjna akcji może być wyższa niż ich wartość nominalna. Nadwyżka wartości emi- syjnej ponad nominalną tworzy tzw. agio — pozycja ta jest ujmowana w kapitale zapasowym. Z reguły nie wyróżnia się tej wielkości jako osobnej pozycji w bilansie, ponieważ różnica ta nie jest zwykle bardzo istotna — przyp. tłum. Bilans 21 (cid:10) zobowiązania firmy powinny być ujęte w bilansie — tylko wówczas otrzymamy kom- pletny obraz kondycji finansowej spółki. Zobowiązania są także źródłem pochodzenia aktywów. Kiedy np. firma zapożycza się, w naturalny sposób wzrasta jej stan gotówki. Poziom zapasów rośnie, gdy przed- siębiorstwo kupuje produkty na kredyt, zaciągając zobowiązania, które zostaną spłacone w przyszłości. Gdy spółka ma do uregulowania rachunki, oznacza to, że jeszcze nie użyła gotówki, aby je zapłacić. Poruszając to zagadnienie, wskazujemy na inny powód umieszczania w bilansie zobowiązań. Chodzi o to, aby określić źródła finansowania majątku przedsiębior- stwa i odpowiedzieć na pytanie o pochodzenie całości aktywów spółki? Mając pełny obraz kondycji finansowej firmy, powinniśmy wskazać źródła pochodzenia aktywów. 22 Wprowadzenie do bilansu i rachunku zysków i strat
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Jak czytać sprawozdania finansowe
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: