Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00424 007708 11065170 na godz. na dobę w sumie
Jak korzystać z życia bez stresu. Od spiętego do luzaka w 100 dni - książka
Jak korzystać z życia bez stresu. Od spiętego do luzaka w 100 dni - książka
Autor: , Liczba stron: 240
Wydawca: Sensus Język publikacji: polski
ISBN: 83-246-0705-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> rozwiązywanie problemów
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Odpręż się. 100 dni treningu sztuki walki ze stresem

Nie mów, że Cię nie ostrzegano!
Często sam nie dostrzegasz własnego stresu. Jeśli Twoi bliscy mówią, że jesteś nerwowy, przemęczony i zrzędliwy, potraktuj to jako ostrzeżenie. Nie zwlekaj z tym do ostatniej chwili, tak jak z wizytą u dentysty, gdy boli Cię ząb. Poznaj źródła swojego stresu. Spróbuj określić, skąd biorą się u Ciebie niepokój, gniew i trwałe uczucie zmęczenia. Naucz się kontrolować negatywne emocje. Odzyskaj wewnętrzny spokój. Rozpocznij 100-dniowy trening życiowego relaksu, czyli:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Jak korzystaæ z ¿ycia bez stresu. Od spiêtego do luzaka w 100 dni Autorzy: Christine Wilding, Stephen Palmer T³umaczenie: Ewelina Krok, Kinga Pater ISBN: 83-246-0705-6 Tytu³ orygina³u: Moody to Mellow (Get a Life! S.) Format: A5, stron: 240 Odprê¿ siê. 100 dni treningu sztuki walki ze stresem (cid:129) Stresometr. Zmierz poziom swojego stresu w ¿yciu osobistym i pracy (cid:129) Stresory. Kontroluj swoje reakcje na zdarzenia wywo³uj¹ce stres (cid:129) Eustress, czyli stres pozytywny. Zamieñ gniew i smutek w Ÿród³o si³y ¿yciowej Nie mów, ¿e Ciê nie ostrzegano! Czêsto sam nie dostrzegasz w³asnego stresu. Jeœli Twoi bliscy mówi¹, ¿e jesteœ nerwowy, przemêczony i zrzêdliwy, potraktuj to jako ostrze¿enie. Nie zwlekaj z tym do ostatniej chwili, tak jak z wizyt¹ u dentysty, gdy boli Ciê z¹b. Poznaj Ÿród³a swojego stresu. Spróbuj okreœliæ, sk¹d bior¹ siê u Ciebie niepokój, gniew i trwa³e uczucie zmêczenia. Naucz siê kontrolowaæ negatywne emocje. Odzyskaj wewnêtrzny spokój. Rozpocznij 100-dniowy trening ¿yciowego relaksu, czyli: (cid:129) poznaj reakcje swojego organizmu na stres, (cid:129) odkryj swój profil stresu (co Ciê denerwuje i z czym powinieneœ walczyæ), (cid:129) popraw swoje relacje z ludŸmi, (cid:129) znajdŸ swoje sanktuarium — miejsce wolne od stresu, (cid:129) zadbaj o swoje cia³o (spokojny sen, oddychanie, æwiczenia fizyczne), (cid:129) sprawdŸ, co pomo¿e Ci w trudnych sytuacjach (akupunktura, refleksologia, aromatoterapia). SPIS TREŚCI Dedykacja Wstęp 3 7 18. Pokonywanie przeszkód 19. Jak się nie wykręcać? ROZDZIAŁ 1 – Rozumienie stresu 12 życiu? 1. Czym jest stres? 2. Czy potrafię kontrolować stres w swoim 14 3. Dlaczego ja? 16 4. Jak duży wpływ wywiera na Ciebie stres? 18 5. Czy każdy stres jest zły? 20 6. Ale ja znajduję się pod większą presją 22 7. Główne czynniki wywołujące stres 24 8. Mniej znaczące czynniki wywołujące stres 26 9. Umiejętność radzenia sobie ze stresem: 10. Tak! Umiejętność radzenia sobie ze stresem jest naprawdę konieczna czy to naprawdę konieczne? niż Ty! 28 30 ROZDZIAŁ 2 – Pomiar i monito- rowanie poziomu swojego stresu 34 36 38 11. Oznaki i symptomy stresu 12. Jeszcze kilka oznak i symptomów 13. Wykonaj test na stres 14. W jaki sposób stres może u Ciebie 40 15. Skąd możesz być pewien, że to stres? 42 16. Walcz — zabij smoka, jakim jest stres!… 44 17. …albo uciekaj — uciekaj, jeśli Ci życie miłe! 46 wywołać chorobę? 48 50 54 56 58 60 62 64 66 68 70 72 74 ROZDZIAŁ 3 – Znalezienie swojego sposobu na stres 20. Style myślenia 21. Model ABC 22. Zrozumienie swojego własnego A 23. Pokonywanie swojego własnego A 24. Stan faktyczny czy przekonania? 25. Dlaczego należy zmienić swoje 26. W jaki sposób B wpływa na C 27. Czym są czynniki D i E? 28. Ale to nie jest takie proste… 29. Zmiana swojego „B” 30. Przypomnienie — zapisz! przekonania? ROZDZIAŁ 4 – Wytrop swoje własne źródło stresu na odwrót? 31. Tropienie czynników wywołujących stres 78 32. Wyjawienie prawdziwego problemu 80 33. Czy stres powodują emocje lub może 34. Rozpoznawanie stresujących emocji 35. Błędy w myśleniu 36. Jeszcze więcej błędów w myśleniu 37. Gdzie jest dowód? 38. Bądź swoim przyjacielem 82 84 86 88 90 92 I C Ś E R T S P S I 5 ROZDZIAŁ 5 – Odstresuj się, używając swojego ciała ROZDZIAŁ 8 — Udoskonal swoje umiejętności komunikacyjne 96 napięcia z oddychaniem 39. Uspokój się — ale jak? 40. Naucz się być świadomym swojego 98 41. Oddychaj! 100 42. Umiejętności związane z oddychaniem 102 43. Jeszcze więcej umiejętności związanych 44. Ćwiczenie oddychania 45. Twój plan oddychania 46. Odprężenie, by zmniejszyć stres 47. Ćwiczenia relaksacyjne 48. Więcej ćwiczeń relaksacyjnych 49. Stawanie się aktywnym fizycznie 50. Jesteś tym, co jesz 51. Objęcia Morfeusza 104 106 108 110 112 114 116 118 120 ROZDZIAŁ 6 – Eliminowanie stresu poprzez organizację obowiązków na później 52. Czy jesteś (nie)zorganizowany? 53. Motywuj się do działania 54. Przezwycięż chęć odkładania 55. Organizowanie własnego czasu 56. Wyznaczanie sobie celów 57. Kontrola bałaganu 58. Wyznaczanie priorytetów i zlecanie 59. Zrób porządek w papierach 60. Bądź aktywny zadań innym osobom 124 126 128 130 132 134 136 138 140 ROZDZIAŁ 7 – Przezwyciężanie złości związanej ze stresem 61. W jaki sposób stres wywołuje złość 144 62. Kiedy złość jest zdrowa 146 63. Spirala gniewu 148 64. Wyjście ze spirali gniewu 150 65. Kolejne sposoby 152 66. Jeszcze więcej skutecznych sposobów 154 67. Przyznawanie się do własnej złości 156 68. Rozładuj stres humorem 158 69. Śmiech to zdrowie 160 70. Poczucie humoru Twoim pierwszym 71. Ostatnie wskazówki dotyczące złości sprzymierzeńcem w walce ze stresem 162 164 72. Jak nie dać się zdenerwować 73. Umiejętność słuchania 74. Jaki jest Twój styl rozmowy? 75. Asertywność w komunikacji 76. Nie pozwól innym manipulować sobą 77. Radzenie sobie z agresją 78. Nie bierz tego do siebie 79. Komunikacja niewerbalna 168 170 172 174 176 178 180 182 ROZDZIAŁ 9 – Stres w pracy, stres w domu 80. Rozpoznawanie stresu w pracy 186 81. Jak walczyć ze stresem w pracy 188 82. Pozbądź się stresu z pracy w domu 190 83. Niech okazują Ci należyty szacunek 192 84. Destrukcyjne rozpraszanie uwagi 194 85. Ratowanie związku 196 86. Weź odpowiedzialność za swoje uczucia 198 87. Bezstresowe rodzicielstwo 200 ROZDZIAŁ 10 – Powtórzenie 204 206 osobą przyczyny Twoich zmartwień 88. Stawanie się świadomie kompetentną 89. Używaj wyobraźni 90. Pozbądź się stresu, eliminując 208 91. Wyjdź do ludzi! 210 92. Zrób dobry uczynek 212 93. Jakie są Twoje zainteresowania? 214 94. Kultywuj spokój 216 95. Zrób sobie przerwę 218 96. Musisz wiedzieć, co jest naprawdę ważne 220 97. Jakie to zabawne — doceń wartość 98. Kiedy sam nie dajesz sobie rady 99. Ogórki i kawa 100. Korzystaj z życia! 222 224 226 228 humoru Dodatek A Użyteczne adresy Bibliografia 231 233 235 I C Ś E R T S P S I 6 3ROZDZIAŁ ZNALEZIENIE SWOJEGO SPOSOBU NA STRES 53 DZIEŃ 20: STYLE MYŚLENIA „Hamlet — Więc dla was nie jest taką. W rzeczy samej nic nie jest złem ani dobrem samo przez się, tylko myśl nasza czyni to i owo takim”. William Shakespeare już o chciałbyś wyrwać sposób niż zmiany trybu życia. pomóc ograniczyć stres w łatwiejszy Dzisiaj nauczysz się… że zmiany stylu myślenia mogą Style myślenia Teraz wiesz stresie bardzo dużo, a w szczególności o charakterystycznych dla Ciebie czynnikach go wywołujących. Dowiedziałeś się bowiem, co w Twoim ciele naciska specjalne „przyciski” odpowiedzialne za to, że sobie z głowy włosy lub kogoś udusić. Powinieneś również mieć już jakieś pojęcie o poziomie swojego stresu, który starasz się zwalczyć, dostrzegać pewne prawidłowości z nim związane i być świadomym tego, co sprawia, że czujesz się lepiej lub gorzej. Mamy nadzieję, że nauczyłeś się także, że stres można zredukować lub wyeliminować i że niekoniecznie będziesz musiał w tym celu zmieniać swoje życie, przeprowadzając się do drewnianego domu w zaciszu gór Tybetu, po to tylko, by odnaleźć wewnętrzny spokój i harmonię. Teraz, gdy już to wszystko wiesz, pora zacząć prawdziwą pracę. Poznałeś różnicę pomiędzy presją (która wpływa na Ciebie korzystnie) a stresem (który jest dla Ciebie zły). Teraz będziesz mógł wybrać, czy kierować się w życiu presją, czy może wyeliminować z niego stres. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 54 DZIEŃ 20: STYLE MYŚLENIA Pamiętaj, że stres powodują w nas niekoniecznie wydarzenia, lecz raczej:  Nasze postrzeganie tych zdarzeń — czy postrzegamy wyniki podejmowanych przez nas działań jako kompletną katastrofę, z której ciężko będzie się otrząsnąć, czy raczej są one rozczarowaniem, z którego możemy wyciągnąć jakieś wnioski i wiele się nauczyć.  Nasz podświadomy sposób myślenia — postrzeganie szklanki do połowy napełnionej wodą jako „w połowie pustej” lub „w połowie pełnej”. To właśnie odnosi się do naszego podświadomego stylu myślenia. Innymi słowy, czy jesteśmy optymistami, czy też pesymistami. W rzeczywistości możesz być tego świadom. Dobrym sprawdzianem jest pomyśleć sobie o sześciu przyjaciołach i zastanowić się, czy są oni pesymistami czy może optymistami. Co sprawia, że postrzegasz ich właśnie w taki, a nie inny sposób? Czego może Cię to nauczyć?  Nasze nastawienie — często jesteśmy prawie nieświadomi naszego nastawienia, ponieważ zwykle kształtuje się ono w nas przez wiele lat. Może mieć charakter negatywny — „ekspedientka w sklepie nigdy nie dba o klientów”, „wszyscy którzy wierzą w horoskopy to głupcy”; ale mogą też być optymistyczne — „ludzie zwykle są bardzo pomocni”, „potrafię uznać czyjś punkt widzenia, mimo że się z nim nie zgadzam”. Wspaniałą nowiną jest fakt, że praca nad zmianą sposobu myślenia może być o wiele prostsza niż przeprowadzanie drastycznych zmian w stylu życia. WSKAZÓWKA  To, jak się czujesz, zależy w większym stopniu od tego, w jaki w rzeczywistości wydarzyło. sposób myślisz o danym wydarzeniu, niż od tego, co się Ć w i c z e n i e Twój podświadomy styl myślenia S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I  Co na podstawie powyższych informacji powiedział- byś o swoim sposobie myślenia? 55 DZIEŃ 21: MODEL ABC Dzisiaj nauczysz się… myślenia kategoriami A,B,C. Model ABC W 1960 roku amerykański psy- cholog dr Albert Ellis stał się sławny dzięki swoim innowa- cyjnym badaniom na temat myśli i percepcji. Swoją racjo- nalno-emotywną terapię beha- wioralną stworzył na podstawie oryginalnych prac wschodnich fi- lozofów. Być może znasz słynne powiedzenie Epikteta „Nie same rzeczy bynajmniej, ale mniemania o rzeczach budzą w ludziach niepokój”. A, B, C Nazywamy to modelem stresu ABC. A = aktywujące zdarzenie lub sytuacja (pochodzi od angielskiego Szef zwymyślał Cię z powodu złej pracy. C = konsekwencje (pochodzi od angielskiego słowa Czujesz się przygnębiony (reakcja emocjonalna), wszystko kotłuje Ci się w żołądku (reakcja fizyczna), martwisz się (reakcja umysłowa, poznawcza) i wreszcie lądujesz w barze, topiąc smutki (reakcja behawioralna). słowa activating). consequences). WSKAZÓWKA  Prościej będzie Ci zredukować stres poprzez zmianę sposobu myślenia o swoim życiu, niż zmianę stylu życia.  Wydarzenia same w sobie nie wywołują stresu, lecz Twoje wyobrażenia na temat tych wydarzeń mogą spowodować, że poczujesz się skrajnie zestresowany. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 56 DZIEŃ 20: STYLE MYŚLENIA Czy sensowne jest dla Ciebie to, że C (konsekwencje) spowodowane jest przez A (wydarzenie)? Tak Jeśli zaznaczyłeś „nie” uzasadnij: Nie   Poprawna odpowiedź brzmi NIE. To B jest odpowiedzialne za A, a nie C. B oznacza przekonania, nasze nastawienie (pochodzi od angielskiego słowa beliefs) dotyczące wydarzenia. Krytyka ze strony Twojego szefa nie była odpowiedzialna za żadną z konsekwencji, jakie zaistniały w wyniku sytuacji aktywującej. To Twoje przekonania wiążące się z tym zdarzeniem były ich powodem. Pomyślałeś „zwolnią mnie za to”, „jestem w tej pracy stracony”, „teraz już wszystko pójdzie z górki” itd. i to była reakcja, która o wszystkim zadecydowała. Ć w i c z e n i e Zakwestionuj własne reakcje  Pomyśl o jakimś wydarzeniu, które miało dziś miejsce.  Rozpracuj swoją reakcję na to wydarzenie. Czy była ona oparta na samym zdarzeniu, na przykład czekanie w kolejce do automatu po kawę? twoich A może Twoja przekonań na temat tego incydentu: „Ten system jest bezużyteczny, dlaczego ci ludzie nie mogą się pospieszyć? reakcja wzięła się z S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 57 DZIEŃ 22: ZROZUMIENIE SWOJEGO WŁASNEGO A się Dzisiaj nauczysz się… czegoś na temat usuwania stresorów. Zrozumienie swojego własnego A Teraz przyjrzyjmy zda- rzeniom. Bardzo często nie mamy wpływu na to, co się nam przytrafia. Nasze życie wiąże się z wieloma stałymi elementami, ale i z odpowiedzialnością, dlatego też musimy się nauczyć radzić sobie z tym wszystkim w mniej stresujący sposób. Czasem jednak pewne rzeczy możemy zmieniać. To, do czego w tej chwili nawiązujemy, nazywa się usuwaniem stresorów. Tam gdzie tylko jesteśmy to w stanie zrobić, powinniśmy koniecznie się tego podjąć. Zastanów się zatem przez chwilę nad sposobem, w jaki mógłbyś tego dokonać. Uchylanie się Nie ma sensu stawiać się w sytuacji, która spowoduje, że staniesz się napięty i zestresowany. Jeśli boisz się psów, możesz trzymać się od nich z daleka. Gdy przeraża Cię wysokość wieży Eiffla, nie jest ona dla Ciebie odpowiednim miejscem. A jeśli nie lubisz robić nic na ostatnią chwilę, możesz rozpocząć pracę nad konkretnym przedsięwzięciem wcześniej. Minusem uchylania się od pewnych rzeczy jest jednak to, że często jest ono tylko doraźnym rozwiązaniem — rodzajem plastra, co do którego masz nadzieję, że się nie odklei. Na przykład, gdy nie znosisz wręczać prezentów na cotygodniowym spotkaniu zespołu, możesz równie dobrze wyjść na chwilę lub podać go przez kogoś innego. Ale na dłuższą metę lepiej będzie, jeśli przyjrzysz się z bliska temu, dlaczego sprawia Ci to taki kłopot i nauczysz się stawiać czoła swoim obawom. Koniec Często zgadzamy się z trudnymi sytuacjami w sposób automatyczny, dopóki nie zadamy sami sobie pytania (lub ktoś inny nie zrobi tego za nas): „dlaczego ja to robię?”. Dlaczego prasujesz chustki do nosa, przynosisz sześciu różnym ludziom kawę, podczas gdy za każdym razem dostajesz w zamian tylko jedną, znosisz faceta, który każdego dnia siedzi w czasie obiadu naprzeciwko Ciebie, nudząc w kółko o swoich problemach. Przerwij to! S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 58 DZIEŃ 22: ZROZUMIENIE SWOJEGO WŁASNEGO A Pomoc Czy przychodząc każdego dnia do pracy, musisz sześć razy uderzyć w automat do kawy, zmuszając go do tego, aby zrobił Ci „dającą kopa” filiżankę, której tak bardzo potrzebujesz? Zacznij myśleć w sposób kreatywny — dlaczego nie przyniesiesz sobie czajnika i kilku saszetek kawy? Dlaczego idąc do pracy nie kupisz tego wszystkiego w sklepie? Wszyscy znamy ludzi, którzy nieustannie narzekają na to, że ich telefon komórkowy nawalił, utyskują na niewygodne krzesło, na którym siedzą, marudzą, że biurko jest niekorzystnie ustawione lub oświetlenie nie jest takie, jakie by im odpowiadało. Rozwiązanie jest takie — zmień to! Jeśli tylko możesz zrobić coś, aby Twoje życie stało się prostsze, spokojniejsze i mniej uciążliwe, to bezwzględnie powinieneś się tego podjąć. Pomyśl dwa razy Podobnie jak uchylanie się, kilkukrotne przemyślenie czegoś wymaga od Ciebie świadomości, że nie musisz już dłużej tolerować sytuacji stresowej. W odróżnieniu od uniku, w tym wypadku zamiast wykręcać się od konkretnej sprawy wykorzystujesz twórczy sposób myślenia. „Zamiast robić coś w taki sposób, może mógłbym zrobić to w ten sposób”? Ć w i c z e n i e Zmień swoje reakcje  Przyjrzyj się ostatniemu tygodniowi. Zastanów się nad taką sytuacją stresową, do której mógłbyś zastosować unik, nad taką, z którą po prostu mógłbyś skończyć, nad taką, którą mógłbyś jedną, w której kilkukrotne zmienić oraz nad przemyślenie pewnych spraw byłoby wskazane.  Zapisz je sobie z datą obok. tygodnia sprawdź sobie,  Po upływie około na którą z tych sytuacji obecnie reagujesz już inaczej. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 59 DZIEŃ 23: POKONYWANIE SWOJEGO WŁASNEGO A Pokonywanie swojego własnego A Zastanów się teraz nad sześcioma sytuacjami, które codziennie wywołują u Ciebie stres. Przerwij i pomyśl przez chwilę nad zmianą, której mógłbyś dokonać, by uprościć tym samym swoje życie. A oto kilka propozycji. Dzisiaj nauczysz się… kwestionować powoli sposób myślenia wywołujący stres. Zdarzenie stresowe Poprawki, jakie mógłbym zastosować Odprawienie dzieci do szkoły każdego ranka jest ogromnie stresujące.  Wszyscy moglibyśmy wstawać wcześniej.  Mógłbym wstawać przed dziećmi.  Moglibyśmy przygotować wszystkie rzeczy poprzedniego wieczoru.  Mogę pozwolić na to, by to dzieci były odpowiedzialne za to, czy są gotowe czy nie. Jeśli nie — trudno. Nauczą się! Ruch na drodze do pracy staje się co- raz większy. Zanim do niej dotarłeś, z Twoich uszu wydobywał się już dym z powodu ogromnej złości, jaką poczułeś. środkiem transportu — w pociągu  Mógłbym wyjeżdżać wcześniej i wybierać dłuższą, ale mniej zatłoczoną drogę.  Mógłbym rozejrzeć się za publicznym przynajmniej mógłbym poczytać.  Mógłbym zainwestować w nagrania nie mam na nie czasu. książek, które chcę przeczytać, ale nigdy Przykłady te mogą nie odnosić się bezpośrednio do Twoich problemów, ale poddadzą Ci pewne pomysły. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 60 DZIEŃ 23: POKONYWANIE SWOJEGO WŁASNEGO A Nie mówimy o znacznych zmianach w stylu życia (na to przyjdzie pora później). Chodzi jedynie o to, by przyjrzeć się codziennym stresorom, których naj- prawdopodobniej możesz się pozbyć, lecz jak dotąd o tym nie myślałeś. WSKAZÓWKA  Staraj się tylko zmieniać rzeczy, które powodują u Ciebie stres. Wiele spośród tego, co się wydarza tkwi bardziej w stosunku, jaki do tego masz, a to również dasz radę zmienić. Ć w i c z e n i e Pokonaj własne stresory  A teraz weź swój notatnik i zapisz kilka własnych pomysłów. Poszukaj rozwiązania, znajdź kilka propozycji poprawek i zastanów się, jak mogą Ci one pomóc.  To ćwiczenie zachęci Cię do bardziej kreatywnego sposobu myślenia o stresorach, zamiast ich tole- rowania. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 61 DZIEŃ 24: STAN FAKTYCZNY CZY PRZEKONANIA? takie ważne. Dzisiaj nauczysz się… różnicy między stanem faktycznym a przekonaniami i dlaczego jest to Stan faktyczny czy przekonania? Bez znaczenia jest to, jak mocno lub gorliwie w coś wierzysz, gdyż Twoja wiara niekoniecznie powoduje, że to coś jest prawdą! Jedna z trudności, jakiej wielu z nas doświadcza, tkwi w zro- zumieniu różnicy pomiędzy przekonaniami a stanem faktycznym. A oto kilka przykładów:  Nie umiem szyć.  Nie lubię smaku mięsa.  Prowadzenie samochodu w nocy jest bardziej niebezpieczne niż w dzień.  Niemowlaki powinny być karmione co cztery godziny, by przyzwyczajały się do porządku.  Rząd jest bezużyteczny.  Latanie jest naprawdę niebezpieczne.  Mógłbym zarobić o wiele więcej pracując dla firmy XYZ. Jak wiele spośród wyżej przedstawionych osądów jest przekonaniem? A ile z nich jest faktem?   Jak prosto było wskazać różnicę? Ludzie mają skłonność do tego (a już w szczególności pod wpływem stresu), by funkcjonować na zasadzie, że to co jest przekonaniem, jest stanem faktycznym. Jest to problematyczne w sytuacji, gdy chcemy ocenić znaczenie wydarzenia, jako że poglądy możemy zwalczyć, a fakty są faktami i nie da się ich pokonać. A teraz poddaj testowi swoje własne przekonania, które wywołują w Tobie stres. Czy rozpoznajesz coś z pozycji przedstawionych obok? Zaznacz kółkiem siłę swoich przekonań. S oznacza silny, M — średni, a W — słaby. W przypadku pytania 25 zanotuj dodatkowe poglądy, które u Ciebie powodują stres. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 62 DZIEŃ 24: STAN FAKTYCZNY CZY PRZEKONANIA? 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 S M W Pewne wydarzenia powinny przebiegać bez zakłóceń. S M W Praca musi być ekscytująca i stymulująca. S M W Byłoby strasznie, gdybym stracił pracę. S M W Gdybym stracił pracę, nie zniósłbym tego. S M W Moja praca jest dla mnie jedną z najważniejszych rzeczy. S M W We wszystkich ważnych zadaniach muszę pokazać się od jak najlepszej strony. S M W Moja praca powinna być dostrzegana przez innych. S M W W pracy jestem niezastąpiony. S M W Cokolwiek robię, musi mi to sprawiać przyjemność. S M W Nie mogę sobie pozwolić na nudę. S M W Nie powinienem napotykać na żadne problemy. S M W Powinienem mieć chwilę samotności, na jaką zasługuję. S M W Muszę uciec od odpowiedzialności i wymagań. S M W Powinienem być traktowany sprawiedliwie. S M W Powinienem być traktowany jak ktoś wyjątkowy. S M W Powinienem mieć kontrolę nad wszystkimi istotnymi sytuacjami. S M W Inni powinni mnie szanować. S M W Powinienem dobrze radzić sobie z rodziną i z przyjaciółmi. S M W Moim dzieciom powinno się dobrze powodzić w życiu. S M W Gdyby coś się popsuło w moim życiu, byłoby strasznie. S M W Gdyby coś w moim życiu się popsuło, nie zniósłbym tego. S M W Nic nigdy nie wychodzi na moją korzyść. S M W Gdy coś nie idzie tak jak powinno, wszyscy odpowiedzialni okazują się zawsze głupcami, idiotami, nieudacznikami i są bezużyteczni. S M W Gdy coś mi nie wyjdzie, to dowodzi to, że jestem nieudacznikiem i jestem niepotrzebny. S M W Dodatkowe przekonania __________________________________ A teraz policz jak wiele S zakreśliłeś. Co Ci to mówi? Oczywiście znasz odpowiedź — poglądy i przekonania, jakie w sobie nosisz są głównym powodem Twojego stresu. Ć w i c z e n i e Rozpoznaj swoje przekonania - Polowania na lisy powinny zostać zabronione. - Sukces w życiu jest związany z ciężką pracą.  W swoim zeszycie zapisz sześć poglądów, które są Ci bliskie. Na przykład:  A teraz wyobraź sobie, że ktoś mówi Ci, iż nie masz racji. Postaw oceny od 0 (dobrze, rozumiem go) do 10 (on się tak strasznie myli) dla każdej z pozycji. Podlicz punkty. Im wyższy jest wynik, jesteś podatny na apodyktyczny sposób myślenia, który wzbudza w Tobie stres. tym bardziej S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 63 DZIEŃ 25: DLACZEGO NALEŻY ZMIENIĆ SWOJE PRZEKONANIA? „Nie same rzeczy bynajmniej, ale mniemania o rzeczach budzą w ludziach niepokój.” Epiktet drastycznie Dzisiaj nauczysz się… jak myśleć bardziej elastycznie i przez to też mniej nerwowo. Dlaczego należy zmienić swoje przekonania? Oczywiście, nie musisz od razu zmieniać swoich poglądów. Jednak od tego momentu zrozumiesz, że część twoich przekonań może być czynnikiem wywołującym lub zwyciężającym stres. Zatem czasem dobrze jest skorygować te, które nam w życiu nie pomagają. Wiele Twoich poglądów będzie korzystnych, dlatego też musisz przypatrzyć się tylko tym, które powodują u Ciebie stres. Pamiętaj, że przekonania niekoniecznie są stanem faktycznym. Są one myślami opartymi na pewnych przypuszczeniach, jakie być może tylko przez chwilkę Ci się nasunęły, lecz naprawdę można się nad nimi zastanawiać, dyskutować o nich i je kwestionować. Sztuką jest rozmawiać o nich z samym sobą! Popatrz raz jeszcze na test obrazujący Twoje przekonania, który wczoraj wykonałeś. Weź najpierw długopis i skreśl każde z następujących słów: powinienem muszę nigdy Zostało dużo luk prawda? Nauka mniej apodyktycznego sposobu myślenia Teraz musisz zastąpić każde z tych słów łagodniejszym wyrazem, zwrotem lub zdaniem. Zmień na przykład „Pewne wydarzenia powinny przebiegać bez zakłóceń” na „Byłoby miło gdyby pewne wydarzenia przebiegały bez zakłóceń”. Przyjrzyj się reszcie luk, dokonując podobnych poprawek. W następnej kolejności musisz zacząć zwalczać część swoich przekonań. Na początku będziesz musiał robić to za pomocą zeszytu. Pokonaj sześć przekonań, które zanotowałeś wczoraj. Z biegiem czasu zaczniesz przyswajać sobie ten proces. znieść wytrzymać strasznie S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 64 DZIEŃ 25: DLACZEGO NALEŻY ZMIENIĆ SWOJE PRZEKONANIA? Przekonanie: „Powinienem być traktowany sprawiedliwie.” Argumenty zwalczające: „Podczas gdy cudownie jest być traktowanym sprawiedliwie, realnie rzecz biorąc czasem dostajemy w kość.” „Prawdopodobnie i tak o wiele częściej jestem traktowany w sposób sprawiedliwy.” „Każdy ma swoją własną definicję sprawiedliwego traktowania.” Do każdego poglądu powinieneś umieć znaleźć przynajmniej dwie lub trzy alternatywy. Nie musisz jeszcze być całkowicie do nich przekonany — zacznij tylko poszerzać swój sposób myślenia. WSKAZÓWKA słuszne.  Przekonania nie są stanem faktycznym i dlatego mogą nie być  Poprzez oczyszczanie naszego myślenia ze słów o skrajnym znaczeniu i zastępowanie ich bardziej łagodnymi określeniami w mniejszym stopniu zaburzamy naszą równowagę emocjonalną.  Pokonanie wywołujących stres poglądów pomoże nam dostrzec dane zdarzenie lub sytuację w łagodniejszym świetle. Ć w i c z e n i e Pokonywanie własnych przekonań  Przeczytaj argumenty zwalczające, które znalazłeś przynajmniej trzy razy.  Przyzwyczaj się do ich wymyślania, nawet jeśli nie jesteś do nich przekonany. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 65 DZIEŃ 26: W JAKI SPOSÓB B WPŁYWA NA C W jaki sposób B wpływa na C PRZYKŁAD Janusz w każdy niedzielny poranek gra w piłkę nożną. Każdej niedzieli punktualnie o godzinie 9:00 wsiada do autobusu jadącego w stronę boiska, by spotkać się ze swoimi kolegami na meczu towarzyskim. Zwykle grają razem przeciwko jakiejś innej lokalnej drużynie, a okazjonalnie grają w meczach ligowych. W pewien weekend Janusz spędził sobotni wieczór poza domem. Zapomniał też nastawić sobie budzik. Obudził się w niedzielę rano o 9:15. Zdenerwowany wyskoczył z łóżka, lecz po chwili pomyślał „Sytuacja jest beznadziejna. Nie mam szans dojechać tam na czas. Wszyscy będą na mnie wściekli. W dodatku pewnie wyrzucą mnie z drużyny, jako że ostatnio nie grałem najlepiej. Zamiast mnie poproszą pewnie Roberta o grę”. Kiedy wszystkie te myśli pojawiały się w głowie Janusza, zaczynał się czuć naprawdę zaniepokojony. Podenerwowany położył się z powrotem na łóżku — postanowił nawet zrezygnować z bycia członkiem drużyny, zanim go wyrzucą. Zamknął oczy i ponownie zasnął. W ciągu dnia zadzwonił telefon. Dzwonił jeden z kolegów z drużyny „Cześć Janusz — gdzieś ty się podziewał rano?”. Janusz westchnął: „Oh, zaspałem. Na wszystko było już za późno. Wiedziałem, że Robert może mnie zastąpić. Domyślam się, że grał bardzo dobrze?” „Janusz, tyś chyba zwariował!” — odpowiedź. „Powinieneś był pojawić się bez względu na wszystko. Trzech członków z drużyny przeciwnika nie przyszło, a jeden z naszych znacznie ucierpiał w trakcie pierwszych pięciu minut i cały mecz został przesunięty na godzinę 11:00. Naprawdę bardzo nam ciebie brakowało. usłyszał S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 66 DZIEŃ 26: W JAKI SPOSÓB B WPŁYWA NA C z powodu konsekwencjom stresu. Dzisiaj dowiesz się… w jaki sposób negatywne przekonania mogą sprzyjać Przeczytaj dzisiejszą analizę przypadku. A teraz zapytaj sam siebie:  Czy Janusza ominął świetny mecz zdarzenia aktywującego „A” (zbyt późne przebudzenie się)?  A może powodem były jego przekonania, czyli czynnik „B” (jego przeświadczenie o tym, jak wszystko źle wygląda)?  Jakie były dla Janusza konsekwencje tego wydarzenia, czyli „C”? Morał tej opowieści jest taki, że jeśli chcesz zmienić konsekwencje („C”), a nie możesz zmienić zdarzenia aktywującego („A”), to zmień swoje przekonania („B”). Przyjrzeliśmy się teraz czynnikom A, B i C z osobna. Natomiast jutro zamierzamy połączyć wszystko w jedną całość i dorzucić jeszcze czynniki D i E. WSKAZÓWKA zewnętrzne sytuacje lub innych ludzi.  Rozumowanie A — C pozwala nam obwiniać za nasz stres  Myślenie B — C pomaga nam wziąć za nasz stres odpowiedzial- ność. To dobra wiadomość, ponieważ oznacza ona, że możemy pracować nad zmianą pewnych rzeczy. Ć w i c z e n i e Inne B  Przeczytaj raz jeszcze historię Janusza. Wyciągnij swój notatnik i zapisz w nim inne przykłady przekonań „B”, które mogły zmienić konsekwencje wydarzeń tego dnia.  Spróbuj znaleźć przynajmniej dwa lub trzy takie przykłady. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 67 DZIEŃ 27: CZYM SĄ CZYNNIKI D I E? „Po burzy nadchodzi spokój”. Matthew Henry, Komentarze do Biblii, Dzieje Apostolskie 9 Dzisiaj dowiesz się… w jaki sposób negatywne przekonania mogą sprzyjać Czym są czynniki D i E? „D” oznacza kwestionowanie przekonań (pochodzi od angiel- skich słów disputing belief). „E” oznacza wynik dodający energii (pochodzi od angielskich słów energising outcome). Podczas gdy wynik dodający energii nie zawsze będzie odpowiedzią na Twoje modlitwy, to jednak sprawi — jak już sama nazwa wskazuje — że pewne rzeczy ułożą się o wiele lepiej i nie będą negatywnymi konsekwencjami negatywnego nastawienia. Przedstaw to w formie tabeli Na następnej stronie zobaczysz tabelkę, która przedstawia wszystko w przejrzysty sposób. Aby łatwiej było Ci zacząć, podaliśmy kilka prostych przykładów. konsekwencjom stresu. WSKAZÓWKA  Elementy D i E stanowią ważną część procesów Twojego myślenia.  Są istotne, ponieważ pomagają Ci kwestionować Twój początkowy sposób myślenia, co miejmy nadzieję doprowadzi Cię do lepszych wyników. Ć w i c z e n i e Tabela przedstawiająca elementy od A do E lub tabelkę dwoma  Wypełnij różnymi sytuacjami stresowymi (mogą być to wydarzenia powtarzające się lub takie, które zdarzyły się raz).  Zastanów się nad przekonaniami i konsekwencjami — a później dodaj do wszystkiego jeszcze elementy D i E. trzema S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 68 DZIEŃ 27: CZYM SĄ CZYNNIKI D I E? Pokonywanie swoich przekonań A B C Przeciwność losu Negatywne nastawienie Negatywna konsekwencja Kilkukrotne niepowo- dzenie na rozmowie kwalifikacyjnej do pracy. „Nie jestem wystarczająco dobry” „Nigdy nie dostanę pracy” Uczucie załamania. Utrata pewności siebie. Rezygnacja z dalszych prób. D Kwestiono- wanie swoich przekonań E Wynik dodają- cy energii „Każdemu ciężko jest zdobyć pracę. To nie dotyczy wyłącznie mnie. Spróbuję raz jeszcze podejść do rozmowy gdyż mam dużo do zaoferowania” Możliwość kolejnego podejścia do rozmowy kwalifikacyjnej. Wzrost pew- ności siebie i w końcu zdobycie pracy. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 69 DZIEŃ 28: ALE TO NIE JEST TAKIE PROSTE... „Tym, który najpilniej potrzebuje odnowy, jesteś ty sam”. Ralph Waldo Emerson myślami. Dzisiaj nauczysz się… panować nad swoimi negatywnymi Ale to nie jest takie proste… Z tego, co do tej pory przerobili- śmy, sam widzisz, że Twój sposób myślenia może mieć ogromny wpływ na Twoje samopoczucie i możliwości. Nastawienie nega- tywne i pesymistyczne opierające się na zasadzie: „Nie poradzę sobie” lub „Czuję się fatalnie” powoduje, że czujesz się bardziej niespokojny i nieszczęśliwy, co sprawia, że sam stajesz się największym powodem swojego stresu. To jest właśnie negatywna metoda myślenia od elementu B (przekonania) do C (konsekwencje). Dlatego nauczysz się teraz zwalczać i kwestionować swoje nastawienia i myśli. Jedną rzeczą jest jednak zrozumieć wszystko, co zawarte jest w tej teorii, a inną potrafić łatwo dokonać niezbędnych zmian. Pacjenci często mówią nam o swoich negatywnych nastawieniach w następujący sposób: „One zawsze gdzieś są. Nie wiem skąd się biorą. Nic z nimi nie mogę zrobić.” To jest właśnie największy problem, z jakim stykają się ci, którzy chcą pozbyć się stresujących, depresyjnych rozmyślań. Zdają się one opanowywać nasz umysł, a my nie wiemy, skąd się one wzięły. Są to myśli pojawiające się znienacka. Bądź świadom swoich negatywnych myśli Zwiększenie świadomości własnych myśli negatywnych może pomóc Ci zrozumieć, dlaczego doprowadzają Cię one do strachu. Tym samym może stać się pierwszym krokiem do zredukowania ujemnych emocji oraz nauczenia się konstruktywnego i bardziej użytecznego stylu myślenia. Pomocna w tym procesie będzie dla Ciebie wiedza na temat tego, jak wyglądają myśli negatywne. WSKAZÓWKA  Nauczenie się rozpoznawania negatywnych nastawień i myśli jest pierwszym pozytywnym krokiem do zmiany sposobu S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 70 DZIEŃ 28: ALE TO NIE JEST TAKIE PROSTE... Poniższa lista zawiera cechy charakterystyczne wspólne dla przekonań negatywnych.  Przychodzą do głowy bez żadnego wysiłku z Twojej strony.  Łatwo w nie uwierzyć.  Często nie odzwierciedlają prawdziwego stanu sytuacji.  Trudno je powstrzymać.  Nie są przydatne.  Sprawiają, że jesteś zaniepokojony i trudno Ci ten stan zmienić. Te negatywne przemyślenia mogą być na początku trudne do zauważenia — najprawdopodobniej nie zawsze jesteś świadom faktu, że cierpisz z ich powodu. Dlatego pierwszym krokiem jest nauka ich rozpoznawania. I właśnie teraz przyda się Twoja wcześniejsza praca. Rozpocząłeś zwalczanie swoich nastawień, mimo że do niedawna jeszcze pewnie nie brałeś pod uwagę żadnych innych możliwości dotyczących swoich przekonań. Zrobiłeś ćwiczenie, w którym zacząłeś zastanawiać się nad nowym elementem — „D”. Nawet jeśli nie wierzysz jeszcze w możliwość kwestionowania swoich nastawień (w element „D”), to naprawdę nie ma to w tej chwili żadnego znaczenia. To, co teraz robisz, jest nauką myślenia w sposób bardziej ogólny i często bardziej pozytywny. Z czasem automatycznie pojawiające się negatywne myśli przestaną być pierwszymi, jakie przyjdą Ci do głowy, a pożyteczny i pełen optymizmu styl myślenia stanie się regułą. Ć w i c z e n i e Rozpoznawanie bezwiednie pojawiających się negatywnych myśli  Przykryj czymś listę cech charakterystycznych dla negatywnych rozmyślań.  A teraz wyciągnij zeszyt i zapisz tyle cech, ile po trafiłeś zapamiętać. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I Ćwiczenie to jest ważne, gdyż pomoże Ci zacząć ła- twiej rozpoznawać błędne wzorce myślenia. 71 DZIEŃ 29: ZMIANA SWOJEGO „B” pozytywne myślenie. Dzisiaj nauczysz się… kilku pomysłów na bardziej Zmiana swojego „B” się właśnie uczyć, że Zaczynasz negatywnych myśli pokonywanie w sposób bardziej pozytywny i realny może pomóc Ci radzić sobie z obawami. Jednak nadal ciężkie może być dla Ciebie wymyślenie czegoś, co zwalczyłoby konkretne niepożądane myśli (czyli elementu D). Oto spis stwierdzeń, które mogą poddać kilka pomysłów. Przejrzyj je i zastanów się, które z nich odnoszą się do Ciebie i mogą pomóc pora- dzić sobie z obawami w bardziej pozytywny i konstruktywny sposób. Stwierdzenia służące radzeniu sobie z natrętnymi myślami  Zamierzam stawić czoło temu problemowi (sytuacji) po to, abym mógł przećwiczyć lepsze metody radzenia sobie w takich przypadkach.  Mało prawdopodobne jest, by to w pełni przynosiło efekty, lecz ważną rzeczą jest ćwiczyć i rozwijać moje zaufanie i pewność.  Wiem, że obawy powodują u mnie gorsze samopoczucie. Zdaję  Byłem już wcześniej w takiej sytuacji i wyszedłem z niej cało.  Wiem, że poczuję się tym lepiej, im bardziej przywyknę do  Będę z siebie taki dumny, gdy poczuję, że zaczynam być  Dobrą rzeczą jest nauka kontrolowania swoich nerwów.  Zamierzam całkowicie i w sposób rozważny zmienić swoje  Sam jestem dowodem na to, że mogę znieść prawie wszystko. Powyższe propozycje są jedynie przykładami, które pomogą Ci zacząć. A teraz pomyśl nad przynajmniej sześcioma własnymi stwierdzeniami, które odnosić się będą do Twoich osobistych problemów. Możesz w tym celu użyć swojego notatnika lub wypełnić tabelkę pokazaną obok. Kluczem do tego, by myśleć w sposób bardziej wyważony, jest nieustanne ćwiczenie. Za każdym razem gdy uświadamiasz sobie, że negatywne myśli pojawiają się w Twojej głowie, zatrzymaj się na chwilę i pomyśl nad jakimiś realnymi i pozytywnymi alternatywami. sobie sprawę z faktu, że mogę kontrolować swoje uczucia. radzenia sobie ze stresem. samopoczucie. spokojniejszy. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 72 DZIEŃ 29: ZMIANA SWOJEGO „B” Moje własne stwierdzenia służące radzeniu sobie z natrętnymi myślami 1 __________________________________________ 2 __________________________________________ 3 __________________________________________ 4 __________________________________________ 5 __________________________________________ Gdy przygotowujesz się do zetknięcia z sytuacją, o której wiesz, że będzie mocno stresująca, pomyśl najpierw nad umiejętnościami, jakie wykorzystasz, by poradzić sobie ze stresem (mogą to być na przykład ćwiczenia oddychania — patrz rozdział następny). Zastanów się, w jaki sposób pokonasz wszelkie negatywne myśli, które się pojawią przed tym wydarzeniem, w trakcie i po nim. Gdy podejrzewasz, że Twoje myśli są negatywne, zadaj sobie pytanie:  Czy tak naprawdę wygląda sytuacja?  Czy istnieje inna możliwość spojrzenia na to?  Czego się obawiałem, a co mogłoby się wydarzyć?  Co się działo, lub przyszło mi na myśl tuż przed tym, jak zacząłem  Czy przywołuję jakiekolwiek zdarzenia z przeszłości, w przypadku których sprawy potoczyły się niekorzystnie? czuć się w ten sposób? WSKAZÓWKA radzeniu sobie ze stresem pomoże Ci w bardziej efektywny sposób walczyć z nerwowymi okresami.  Posiadanie „magazynu” własnych stwierdzeń służących  Przygotowywanie się z góry do nerwowych sytuacji, z którymi wiesz, że się zetkniesz, może mieć ogromne znaczenie. Ć w i c z e n i e Zwalczanie stresu  Na samym końcu swojego notatnika poświęć stronę na stwierdzenia służące walce ze stresem. Dziś zapisz  Wzbogacaj tę listę regularnie o kolejne pozycje i równie tam przynajmniej sześć przykładów. regularnie ją czytaj. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 73 DZIEŃ 30: PRZYPOMNIENIE — ZAPISZ! od tych racjonalnych. Dzisiaj nauczysz się… że zapisywanie myśli pomoże Ci odróżnić rozważania negatywne Przypomnienie — zapisz! Jedną z najbardziej pożytecz- nych rzeczy, jakie możesz zrobić w trakcie nauki radzenia sobie ze stresem jest nieustanne zwal- czanie negatywnych przekonań. Tabelka pokazana w dniu 27. jest najlepszym na to sposobem. Taki rodzaj tabeli jest często nazywany „pamiętnikiem myśli”, jako że choć zapamiętujesz to, co się wydarzyło, to jednak główną uwagę poświęcasz temu, co myślałeś o tym całym zdarzeniu. Im więcej będziesz ćwiczył wypełnianie „pamiętnika myśli”, tym łatwiejsze stanie się ich dostrzeganie i zrozumienie wpływu, jaki mają na Twoje samopoczucie. Zapamiętywanie tego, co myślałeś, gdy się czymś martwiłeś lub gdy byłeś przygnębiony, może być czymś zupełnie nowym dla Ciebie, dlatego zanim się tego nauczysz, może wymagać to wielu ćwiczeń. Gdy następnym razem zauważysz, że stajesz się spięty i zaniepokojony, tak szybko jak tylko to możliwe usiądź i zapisz wszystko w swoim pamiętniku myśli. Możesz równie dobrze opisać dolegliwości fizyczne, jakich doświadczyłeś, jak i rozterki, które przyszły Ci w tym momencie do głowy. Gdy już nauczysz się identyfikować negatywne myśli, będziesz mógł śledzić i kontrolować, w jakim stopniu są one nierealne lub zbędne i czy jest coś, w czym mogą Ci się przydać. Jak nauczyłeś się dnia 27., jeśli są one nieprzydatne i nie odzwierciedlają rzeczywistości, możesz zwalczyć je tym, co nazywamy kwestionowaniem własnych przekonań. Teraz zaczniesz coraz bardziej zaznajamiać się ze swoim D — czyli opartą na niezbitych dowodach odpowiedzią, jaką formułujesz na te rozważania. Badania naukowe dowiodły, że działania takie mogą poprawić Twój nastrój i sprawić, że poczujesz większą kontrolę nad pewnymi sytuacjami i nad swoim życiem. S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 74 DZIEŃ 30: PRZYPOMNIENIE — ZAPISZ! Sprawdź, czy zrozumiałeś wszystko, co do tej pory przeczytałeś, zanotuj poniżej to, nad czym się zastana- wiasz. Niżej zapisane litery alfabetu w kontekście naszej pracy oznaczają: A _________________________________________ B _________________________________________ C _________________________________________ D _________________________________________ E _________________________________________ WSKAZÓWKA  Bycie świadomym negatywnego sposobu myślenia (w większym stopniu niż zakładanie, że jest to myślenie racjonalne) po prostu może nam pomóc poczuć się lepiej.  Im częściej będziesz te myśli zapisywał, tym prościej będzie je dostrzec i tym samym wówczas osądzić. Ć w i c z e n i e Zapisuj jakie Ci dziś przyszły do głowy.  Zanotuj w swoim notatniku dwie stresujące myśli,  Nazwałbyś je myślami negatywnymi, czy może racjonalnymi? S E R T S A N U B O S O P S O G E J O W S E N E Z E L A N Z I I 75 Notatki ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………….......................................................................... ...................................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................................... 76
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Jak korzystać z życia bez stresu. Od spiętego do luzaka w 100 dni
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: