Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00075 009782 10452369 na godz. na dobę w sumie
Jak pokonać bulimię? Trening - książka
Jak pokonać bulimię? Trening - książka
Autor: , , Liczba stron: 312
Wydawca: Sensus Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-1675-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia >> rozwiązywanie problemów
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Profesjonalny system pomocy

Piękno jest wewnątrz Ciebie!

Zaburzenia odżywiania są chorobą groźną i trudną do zdiagnozowania w początkowej fazie. Zwykle też zaczynają się całkiem niewinnie -- kiedy pragniesz poprawić sobie humor mniejszym obwodem w talii, gdy chcesz zgubić kilka kilo z ud czy lepiej poczuć się ze szczuplejszymi biodrami. Jednak kiedy pojawiają się problemy z jedzeniem, a myślenie o wyglądzie staje się obsesyjne, okazuje się, że Twoje odchudzanie nie tylko nie polepsza Ci samopoczucia, ale zaczyna dominować nad całym Twoim życiem.

Osoby cierpiące na chorobę znaną jako bulimia nervosa pragną zmienić swój zewnętrzny wygląd w celu zmiany własnego wnętrza -- chcą zyskać większą pewność siebie i wyższą samoocenę. Na dłuższą metę jest to jednak szkodliwe rozwiązanie. Pojawia się zmęczenie, zaburzenia równowagi elektrolitowej, bóle głowy i nieprawidłowa praca serca. Organizm nie funkcjonuje tak, jak powinien, co znajduje odbicie w Twoim stanie ducha -- czujesz ciągły lęk, masz problemy ze snem, odczuwasz wahania nastrojów, często zachowujesz się kompulsywnie. Ta książka pomoże Ci w budowaniu zdrowych strategii radzenia sobie z Twoją chorobą, odnalezieniu jej prawdziwych przyczyn i systematycznym rozwijaniu procesu powrotu do zdrowia.

Zyskaj odwagę, by ignorować wagę

Seria 'Treningi' to jedyny taki zestaw ćwiczeń wzmacniających kondycję psychiczną. Wraz z profesjonalnymi trenerami -- psychologami i terapeutami -- kształtuj swoje życie wewnętrzne, pracuj nad mięśniami zalet i spalaj brzuszki słabych stron. Dzień po dniu, ćwiczenie za ćwiczeniem, kartka po kartce zmniejszaj dystans do odnowy Twojej osobowości.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Jak pokonaæ bulimiê? Trening Autor: Randi E. McCabe, Traci L. McFarlane, Marion P. Olmsted T³umaczenie: Ma³gorzata Sierakowska ISBN: 978-83-246-1675-6 Tytu³ orygina³u: The Overcoming Bulimia Workbook Format: 170x230, stron: 312 Profesjonalny system pomocy • Bulimia nervosa — jej objawy i wynikaj¹ce z tego zachowania kompensacyjne • Konsekwencje fizyczne oraz skutki psychiczne • Strategie walki z problemami le¿¹cymi u pod³o¿a bulimii • Regulowanie masy cia³a • Metody i æwiczenia pomagaj¹ce odzyskaæ zdrowie Piêkno jest wewn¹trz Ciebie! Zaburzenia od¿ywiania s¹ chorob¹ groŸn¹ i trudn¹ do zdiagnozowania w pocz¹tkowej fazie. Zwykle te¿ zaczynaj¹ siê ca³kiem niewinnie — kiedy pragniesz poprawiæ sobie humor mniejszym obwodem w talii, gdy chcesz zgubiæ kilka kilo z ud czy lepiej poczuæ siê ze szczuplejszymi biodrami. Jednak kiedy pojawiaj¹ siê problemy z jedzeniem, a myœlenie o wygl¹dzie staje siê obsesyjne, okazuje siê, ¿e Twoje odchudzanie nie tylko nie polepsza Ci samopoczucia, ale zaczyna dominowaæ nad ca³ym Twoim ¿yciem. Osoby cierpi¹ce na chorobê znan¹ jako bulimia nervosa pragn¹ zmieniæ swój zewnêtrzny wygl¹d w celu zmiany w³asnego wnêtrza — chc¹ zyskaæ wiêksz¹ pewnoœæ siebie i wy¿sz¹ samoocenê. Na d³u¿sz¹ metê jest to jednak szkodliwe rozwi¹zanie. Pojawia siê zmêczenie, zaburzenia równowagi elektrolitowej, bóle g³owy i nieprawid³owa praca serca. Organizm nie funkcjonuje tak, jak powinien, co znajduje odbicie w Twoim stanie ducha — czujesz ci¹g³y lêk, masz problemy ze snem, odczuwasz wahania nastrojów, czêsto zachowujesz siê kompulsywnie. Ta ksi¹¿ka pomo¿e Ci w budowaniu zdrowych strategii radzenia sobie z Twoj¹ chorob¹, odnalezieniu jej prawdziwych przyczyn i systematycznym rozwijaniu procesu powrotu do zdrowia. Zyskaj odwagê, by ignorowaæ wagê • Poznaj ca³¹ prawdê o zaburzeniu, na które cierpisz, i jego emocjonalnych oraz fizycznych konsekwencjach. • Odkryj rzeczywiste przyczyny swojej choroby. • Zacznij stosowaæ sta³y tryb od¿ywiania i unikaj napadów objadania siê. • Naucz siê rozpoznawaæ toksyczne myœli, dotycz¹ce Twojego wygl¹du, samooceny i jedzenia. • Stosuj skuteczne metody, pomagaj¹ce ³agodziæ objawy, czuæ siê lepiej we w³asnym ciele oraz radziæ sobie z problemami psychicznymi, le¿¹cymi u podstaw bulimii. Spis treści Podziękowania Wstęp Rozdział 1. Co to jest bulimia? Rozdział 2. Podejście, które działa Rozdział 3. Regulowanie masy ciała Rozdział 4. Normalne jedzenie — co to takiego? Rozdział 5. Strategie zaradcze Rozdział 6. Zmiana zaburzonego sposobu myślenia o jedzeniu Rozdział 7. Wzrost zadowolenia z własnego ciała Rozdział 8. 7 9 15 53 73 87 105 127 145 Jak radzić sobie z problemami leżącymi u podłoża bulimii 163 Rozdział 9. Jak radzić sobie z autoagresją, zachowaniami impulsywnymi i stosowaniem substancji psychoaktywnych 195 6 Jak pokonać bulimię? Trening Jak radzić sobie z depresją i lękiem Rozdział 10. Rozdział 11. Problemy rodzinne i pomoc najbliższych Rozdział 12. Rozdział 13. Gdzie szukać dodatkowej pomocy Jak uniknąć nawrotu choroby Bibliografia 225 251 275 289 299 6 Zmiana zaburzonego sposobu myślenia o jedzeniu Dotąd staraliśmy się nauczyć Cię sposobów kontrolowania tego, jak reagujesz na pokusy charakterystyczne dla Twojego zaburzenia w odżywianiu. Teraz nadszedł czas na skoncentrowanie się na tym, jak sama siebie postrzegasz. Kiedy zaczniesz zwracać uwagę na myśli związane z zaburzeniem odżywiania i nauczysz się, jak zmienić swój sposób myślenia, dostaniesz potężne narzędzie do poprawy samopoczucia. Wypaczone myślenie Rzeczywistość ma charakter subiektywny. Pięcioro świadków tego samego wypadku przedstawi pięć różnych wersji tego, co zaszło. Wizję świata prze- chodniów zakłócają pochłaniające ich uwagę detale, to, jak przetwarzają wyda- rzenia w swoich umysłach, oraz to, w jaki sposób ich perspektywę ukształto- wały wcześniejsze doświadczenia, wpojone wartości i przekonania. 128 Jak pokonać bulimię? Trening Pewien stopień zniekształceń poznawczych jest zjawiskiem typowym i jak najbardziej normalnym. Jeżeli jednak Twoja wizja świata ulega silnemu znie- kształceniu albo zniekształcenie to nabiera sztywnego i niezmiennego charak- teru, stajesz się podatna na zaburzenia psychiczne (Beck, 1976). Choć nie masz wpływu na to, co zgotuje Ci los, możesz świadomie określić sposób, w jaki zareagujesz na konkretną sytuację, i to, jak ją ocenisz (Ellis, 1962). Koncepcja, według której zaburzenia psychiczne wywoływane są przez zniekształcone lub dysfunkcyjne schematy myślowe, głosząca także, że możesz zmienić swoje samopoczucie przez zmianę sposobu myślenia, stanowi naczelną zasadę terapii poznawczej. Terapia poznawcza została opracowana przez Aarona T. Becka we wczesnych latach sześćdziesiątych z myślą o leczeniu depresji (Beck, 1964). Od tego czasu jej zastosowanie się rozszerzyło, objęło szeroką gamę proble- mów psychologicznych i grup pacjentów, w tym cierpiących na zaburzenia w odżywianiu (Fairburn, Marcus i Wilson, 1993). Strategie opisane w niniej- szym rozdziale bazują na pracach pierwszych badaczy zajmujących się tą koncepcją, takich jak Aaron Beck (1976), Judith Beck (1995), David Burns (1999), Dennis Greenberger oraz Christine Padesky (1995). Myśli związane z zaburzeniem odżywiania Terminu myśli związane z zaburzeniem odżywiania używamy na określenie rodzaju zniekształceń poznawczych typowych dla zaburzeń w odżywianiu. Możemy tu zaliczyć postawy, przekonania, sposoby rozumienia różnych zjawisk, uprzedze- nia, wizerunki lub zasady, które w ten czy inny sposób zostały podporządko- wane kwestiom wagi, sylwetki i wyglądu zewnętrznego oraz niewłaściwemu sposobowi odżywiania. W przeciwieństwie do tego myśli niezwiązane z zabu- rzeniami w odżywianiu to myśli, które nie są całkowicie zdominowane przez kwestie wagi, figury, wyglądu zewnętrznego i sposobu odżywiania. Charakte- ryzują się one bardziej zrównoważoną i realistyczną perspektywą. Zastanów się nad następującym przykładem. Iwona, dwudziestosześcio- letnia kobieta, omawia miniony tydzień ze swoim terapeutą. Podczas rozmowy o tym, co jadła w tym czasie, Iwona przyznaje: „Zjadłam jeden kawałek ciasta i miałam wrażenie, że przytyłam dwadzieścia kilo! Czułam się tak fatalnie Zmiana zaburzonego sposobu myślenia o jedzeniu 129 i poza kontrolą, że musiałam go zwrócić”. Nieco później podczas tej samej sesji Iwona postanawia: „Będę jadła tylko jeden posiłek dziennie. Dzięki temu będę czuła, że mam nad sobą kontrolę, a to sprawi, że będę z siebie zadowolona”. Wprowadzenie zasady jednego posiłku dziennie zostało wywołane incydentem z poprzedniego dnia. Iwona umówiła się ze swoim chłopakiem w jednym z barów, w którym słuchali muzyki. Nie uszło jej uwadze, że w lokalu było wiele atrakcyjnych kobiet. Zaczęła się martwić, że jej chłopak mógłby znaleźć sobie kogoś bardziej atrakcyjnego i ładniejszego od niej. Poczuła, że nie jest z siebie zadowolona: „Czułam się taka gruba i odrażająca. Martwię się, że znaj- dzie sobie kogoś szczuplejszego ode mnie. Muszę coś z tym zrobić. Muszę schudnąć”. Przypatrz się myślom Iwony związanym z zaburzeniem odżywiania i poddaj je bardziej realistycznej ocenie, biorąc pod uwagę występujące zniekształcenia (patrz tabela na następnej stronie). Najpowszechniejsze przykłady zniekształconego myślenia Poniżej opisujemy typowe zniekształcenia myślenia obserwowane w przebiegu bulimii. Zamieściliśmy kilka kategorii zniekształceń. Może się zdarzyć, że Twoje myśli będą pasować do kilku kategorii. Rozumowanie emocjonalne Rozumowanie emocjonalne oznacza, że wierzysz, iż coś jest prawdą, tylko dla- tego, że czujesz, iż tak jest (Burns, 1999). Przykładowo Dorota obudziła się pewnego dnia w bardzo kiepskim nastroju. Pomyślała: „Jestem do niczego”. Ta myśl sprawiła, że poczuła się jeszcze bardziej niezadowolona z siebie, ale bardziej zmotywowana, aby poprawić sobie samopoczucie przez niezdrowe strategie radzenia sobie z problemami. Postanowiła, że tego dnia zje tylko jeden mały posiłek, i odwołała wieczorne wyjście. Kiedy zajęliśmy się tym doświadczeniem podczas terapii, skupiliśmy się na myśli wyrażonej przez Dorotę: „Jestem do niczego”. 130 Jak pokonać bulimię? Trening Myśli Iwony związane z zaburzeniem odżywiania Zjadłam kawałek ciasta i miałam wrażenie, że przytyłam dwadzieścia kilo! Czułam się tak źle i bezwolnie, że musiałam zwymiotować. Będę jadła tylko jeden posiłek dziennie. Dzięki temu będę czuła, że mam nad sobą kontrolę, a to sprawi, że będę z siebie zadowolona. Czułam się taka gruba i odrażająca. Martwię się, że znajdzie sobie kogoś szczuplejszego ode mnie. Muszę coś z tym zrobić. Muszę schudnąć. Realistyczna ocena Nie można przytyć dwudziestu kilogramów po zjedzeniu kawałka ciasta. To, że miałaś takie wrażenie, wcale nie oznacza, że to prawda. Ustalenie surowych zasad odżywiania powoduje, że czujesz, jakbyś całkowicie straciła kontrolę nad sytuacją, kiedy je złamiesz. To, że zdarzy Ci się złamać jedną z zasad, nie oznacza, iż jesteś całkowicie bezwolną osobą, a to, że zjesz kawałek ciasta, nie znaczy wcale, iż musisz go zwrócić. Jedzenie jednego posiłku dziennie nie jest normalne ani zdrowe. To niezdrowa metoda przekonywania się o tym, że jesteś w stanie kontrolować sytuację. Z pewnością istnieją zdrowsze sposoby na to, byś była z siebie zadowolona. Ograniczenie jedzenia do jednego posiłku dziennie sprawi, że łatwiej ulegniesz napadowi wilczego głodu. To, że czujesz się gruba, nie oznacza, iż tak jest w rzeczywistości. To, że czujesz się odrażająco, nie oznacza, iż taka naprawdę jesteś. Jeśli czujesz się tak, kiedy w zasięgu wzroku Twojego chłopaka znajdują się inne, atrakcyjne kobiety, jest to znak, że brak Ci poczucia bezpieczeństwa płynącego z Waszego związku, a nie że to z Tobą coś jest nie tak. To, że dla Ciebie kwestia wagi i sylwetki jest tak ważna, nie musi oznaczać, że dla Twojego chłopaka również. Najprawdopodobniej po prostu słucha w tym barze muzyki i nie w głowie mu porównywanie Cię z każdą dziewczyną, którą tam widzi. Jeśli prawdziwym problemem jest brak poczucia bezpieczeństwa w związku, to zrzucenie kilku kilogramów w niczym nie pomoże. Co ma wspólnego Twoja waga z Twoim związkiem? Postanowiliśmy przeanalizować, czy Dorota ma jakieś konkretne dowody na to, że jest do niczego. Okazało się, że miała poważne problemy z wymie- nieniem choćby jednego takiego dowodu. Następnie postanowiliśmy spraw- dzić, czy Dorota ma jakieś konkretne dowody na to, że nie jest do niczego. Zmiana zaburzonego sposobu myślenia o jedzeniu 131 Tym razem podała nam kilka faktów, na przykład takie: „Idzie mi całkiem dobrze w pracy”, „Dzieciaki, które uczę, bardzo mnie lubią”, „Mój chłopak czę- sto mówi mi, że jestem wspaniała”, „Rodzice zawsze mi powtarzają, że za dużo robię, a to przecież oznacza coś dokładnie przeciwnego do bycia do niczego”. Jeśli zaczniesz dostrzegać u siebie zniekształcenia myśli, a następnie poddasz je bardziej uczciwej ocenie w oparciu o własne doświadczenia, podobnie jak Dorota przekonasz się z czasem, że każda zniekształcona myśl będzie wydawać Ci się coraz mniej wiarygodna. Myślenie podyktowane cyfrą na wadze Jeśli chorujesz na bulimię, cyfra na wyświetlaczu wagi może decydować o Twoim poczuciu własnej wartości. Zapewne uznałabyś to za absurd, gdyby ktoś miarą swojej wartości uczynił wzrost lub rozmiar buta. Zapewne sama też nie określiłabyś nigdy czyjejś wartości na podstawie tego, ile waży. A jednak przez cały czas postępujesz tak względem siebie samej. Przekonanie, że można wpłynąć na swoje samopoczucie psychiczne przez zmianę sylwetki bądź wagi, stanowi bardzo poważne wypaczenie. Jest to też czarodziejska sztuczka, przez wiele firm zajmujących się odchudzaniem sto- sowana po to, aby lepiej sprzedać marzenie. Zastanów się nad którymś zna- nym środkiem odchudzającym albo nad jakąś metodą pozbycia się zbędnych kilogramów. Z pewnością spotkałaś się z wykorzystywanymi przez nie zdjęciami „przed” i „po”. Zdjęcie „przed” przedstawia kogoś, kto wygląda, jakby właśnie z trudem przebrnął przez ciężki dzień pracy lub dopiero się obudził. Najczę- ściej jest to niechlujnie ubrana kobieta, tak upozowana, aby wydawała się zmę- czona, a jej wygląd wskazuje na to, że jej higiena osobista pozostawia wiele do życzenia. Zdjęcie „po” natomiast przedstawia dziewczynę zaraz po wyjściu z salonu odnowy biologicznej. Jest profesjonalnie umalowana, elegancko ubrana i wręcz bije od niej pozytywna energia i podekscytowanie. Stoi przeważnie obok luksusowego auta albo w towarzystwie atrakcyjnego przedstawiciela płci prze- ciwnej. Komunikat płynący z takich zdjęć jest jasny — po zrzuceniu kilku kilogramów przejdziesz całkowitą metamorfozę, a ponadto zdobędziesz luksu- sowe auto, wspaniałego partnera i odniesiesz pełen sukces. Co najważniejsze — będziesz szczęśliwa. Tymczasem mogłabyś mieć te wszystkie rzeczy bez zrzu- cania wagi, bo nie ma między nimi najmniejszego związku! 132 Jak pokonać bulimię? Trening Zapewne zdarzyło Ci się pomyśleć: „Jeśli tylko udałoby mi się schudnąć trzy kilo, wszystko wyglądałoby inaczej”. Jest to typowy przykład zniekształ- conego myślenia związanego z zaburzeniem odżywiania. Kiedy udaje nam się zrzucić wymarzone trzy kilogramy, okazuje się, że nic w nas ani na zewnątrz się nie zmieniło. W tej chwili, zamiast zrozumieć, że odchudzanie nie jest receptą na problemy, myślimy: „Muszę po prostu jeszcze troszkę schudnąć”. I tak krąg magicznego myślenia się zamyka. Porównanie społeczne Chorzy cierpiący na zaburzenia w odżywianiu często angażują się w porów- nywanie społeczne, polegające na tym, że pod różnym względem — najczę- ściej masy i wymiarów ciała, sylwetki i ogólnego wyglądu zewnętrznego — porównują się z innymi osobami. Strategia ta staje się kłopotliwa, kiedy się okazuje, że w tych porównaniach zawsze wypadasz słabiej. Jeśli Ci się wydaje, że każda osoba, z którą się porównujesz, jest szczuplejsza, atrakcyjniejsza, bardziej zdyscyplinowana i przebojowa, to z całą pewnością będziesz mieć coraz gorsze mniemanie o sobie. Jest to jedno z zaburzeń poznawczych. Wybierasz takie obiekty porównań, które z góry skazują Cię na złe samopo- czucie. Może być i tak, że u innych widzisz same zalety, podczas gdy u sie- bie — jedynie wady. Tendencję do porównywania społecznego obserwujemy u osób, które nie są pewne swojej wartości w jakimś aspekcie, więc porównują się z innymi, żeby sprawdzić, jak wypadną na ich tle. Jednym ze sposobów walki ze społecznym porównywaniem jest postrzeganie siebie jako odrębnej wyspy. Jesteś indywidu- alnością i stanowisz wartość sama w sobie. Nie musisz porównywać się z innymi. To, jak wyglądają, ile ważą i co robią, jest zupełnie bez znaczenia. Przekonanie o własnej nadwadze „Czuję się gruba” — to jedna z najczęstszych myśli związanych z zaburzeniem odżywiania. Dlaczego więc wspominamy o niej przy okazji omawiania znie- kształconego myślenia? A co właściwie kryje się za stwierdzeniem: „Czuję się gruba”? Gruba nie jest określeniem uczucia. Stwierdzenie: „Czuję się gruba” maskuje raczej mnóstwo prawdziwych dotkliwych uczuć, takich jak smutek, Zmiana zaburzonego sposobu myślenia o jedzeniu 133 rozpacz, odraza, przygnębienie, nieudolność, frustracja i poczucie własnej bez- wartościowości. Łatwiej jest powiedzieć: „Czuję się gruba”, aby opisać te bole- sne emocje, niż poddać swoje uczucia prawdziwej analizie. Ponadto, jeśli czu- jesz, że jesteś gruba, wiesz, co musisz zrobić, aby poczuć się lepiej — ograniczyć jedzenie i przejść na dietę. Natomiast uczucie smutku, rozpaczy, odrazy lub własnej nieudolności najprawdopodobniej Cię przerasta, gdyż nie wiesz, co zrobić, żeby poczuć się lepiej. Tak więc wrażenie, że jesteś gruba, wyraża raczej pewien stan emocjonalny niż obiektywną opinię na temat Twojej wagi. Zastanów się nad następującymi przykładami: Tuż po przebudzeniu Iza czuje się świetnie. Z przyjemnością myśli o nadchodzącym dniu. Przed założeniem ubrania staje na wadze. Nagle wszystko się zmienia. Czuje się gruba, a jej dzień jest już zupełnie zepsuty. Barbara miała świetny dzień w pracy i cieszy się na myśl o wieczornej wyprawie do kina z przyjacielem. W domu odbiera od niego wiadomość odwołującą spotkanie. Na moment Barbarę ogarnia złość, ale szybko się orientuje, że przecież jest za gruba na to, by mieć przyjaciół, na któ- rych mogłaby polegać. Jej przyjaciel zapewne znalazł sobie na wspólny wieczór kogoś bardziej atrakcyjnego i interesującego. Kasia idzie na zakupy z bardzo szczupłą koleżanką. W każdym sklepie, do którego wchodzą, koleżanka przymierza wszystko, co znajduje się z zasięgu wzroku. Kasia ma problemy ze znalezieniem czegokolwiek, co by dobrze na niej leżało. Wraz z upływem dnia czuje się więc coraz grubsza. Tym, co łączy powyższe historie, jest postawa ich bohaterek — przeważnie czujących się dobrze do momentu, w którym coś sprawia, że poziom ich samo- zadowolenia gwałtownie spada. To uczucie niemal natychmiast przekłada się na przekonanie, że są grube. Oczywiście ich rzeczywista waga nie mogła zmie- nić się w jednej chwili i na tym właśnie opiera się zniekształcenie w ich myśle- niu. Natomiast w jednej chwili zmieniła się ich opinia na własny temat. 134 Jak pokonać bulimię? Trening Myślenie skrajnymi kategoriami Myślenie skrajnymi kategoriami, inaczej myślenie typu „wszystko albo nic”, stanowi bardzo powszechne zniekształcenie procesów rozumowania (Burns, 1999). U chorych z zaburzeniami w odżywianiu najczęściej przybiera nastę- pujące formy: jedzenie jest albo dobre, albo złe; jestem osobą dobrą albo złą; jestem gruba albo chuda; przestrzegam diety albo porzucam wszelkie zakazy. Aby zwalczyć myślenie skrajnymi kategoriami, należy przyjąć bardziej wywa- żony punkt widzenia. Na przykład Laura od trzech tygodni nie miała żadnych symptomów. Nie objadała się, nie przeczyszczała i stosowała zdrowe zasady odżywiania. Czuła, że powrót do zdrowia dobrze jej wychodzi. Pewnego wieczoru, kiedy szykowała się do wyjścia, zauważyła, że ubranie, które miała włożyć, jest za ciasne. Pomy- ślała więc: „Jestem za gruba. Muszę ograniczyć jedzenie”. Następnego dnia nic nie zjadła. Pod wieczór musiała zacząć walczyć z silnym pragnieniem zaspo- kojenia wilczego głodu. W końcu jednak poddała się napadowi objadania się, co skończyło się wymiotowaniem w toalecie w celu pozbycia się wszystkiego, co zjadła. Podsumowując: skrajna interpretacja za ciasnego ubioru doprowa- dziła do tego, że Laura stała się podatna na objawy towarzyszące bulimii. Czy mogłabyś zaproponować bardziej realistyczną i wyważoną interpre- tację tej sytuacji? Jak zareagowałaby osoba, która nie cierpi na zaburzenie w odżywianiu? Oto kilka możliwości: (cid:81) „Nie jestem za gruba. Moja waga nieco się waha, ze względu na to, że jestem w trakcie powrotu do zdrowia, ale to dobry znak”. (cid:81) „Wygląda na to, że czas kupić coś nowego do ubrania”. (cid:81) „Wprawdzie czuję teraz pokusę, aby ograniczyć jedzenie, ale to tylko sygnał, że moje zaburzenie odżywiania stara się przejąć kontrolę nad sytuacją. Przeczekam tę pokusę, bo wiem, że w końcu minie”. Zmiana zaburzonego sposobu myślenia o jedzeniu 135 Surowa samoocena Osoby cierpiące na zaburzenia odżywiania często oceniają się bardzo surowo. Wewnętrzny głos ocenia Cię w sposób krytyczny i negatywny: „Jesteś gruba i odrażająca”, „Brak ci samokontroli”, „Jesteś brzydka i do niczego”, „Musisz się w końcu wziąć w garść”, „Jesteś głupia”, „Niczego nie umiesz zrobić dobrze”, „Ciebie nie da się kochać”. Naturalnie nigdy nie powiedziałabyś czegoś takiego osobie, którą kochasz. Jednak z jakiegoś powodu Ci się wydaje, że kierowanie tych słów do siebie jest w porządku. Surowa samoocena to również zniekształ- cenie myślenia, bo jej charakter jest zawsze negatywny, a przekaz — niereali- styczny. Prowadzi do dalszego umniejszania własnej wartości oraz napędza starania, żeby poprawić swoje samopoczucie przez zmianę wagi i sylwetki. Rozpoznawanie u siebie problematycznych myśli Myślimy zawsze, nawet wtedy gdy nie zdajemy sobie z tego sprawy. Nasze myśli wywoływane są przez sytuacje, inne myśli, uczucia i zachowania. Każdemu bodźcowi odpowiada proces myślowy lub jego interpretacja. Aby zmienić swoje schematy myślowe, musisz w pierwszej kolejności stać się bar- dziej świadoma swoich myśli, w szczególności tych problematycznych, zwią- zanych z negatywnymi emocjami, takimi jak wstyd, poczucie winy i własnej nieudolności, smutek, złość czy przygnębienie. Problematyczne myśli często towarzyszą pokusom związanym z zaburzeniami w odżywianiu. Kiedy doświad- czasz negatywnych emocji albo czujesz pokusę poddania się objawom bulimii, powinnaś spojrzeć w głąb siebie i określić, jakie myśli krążą Ci po głowie. Skorzystaj z załączonego arkusza, aby obserwować swoje myśli związane z zaburzeniem odżywiania. Najpierw zapoznaj się z poniższym przykładem. 136 Jak pokonać bulimię? Trening Przykładowa obserwacja myśli Sytuacja/bodziec Myśli Zniekształcenia Skala oceny uczuć i pokus (0 – 100) Winna (80); bezwolna (70). Poszłam na przyjęcie urodzinowe i zjadłam kawałek czekoladowego tortu. Nie powinnam była tego jeść. Jestem świnią. Bezwartościowa (90); przygnębiona (90); pokusa objadania się (90). Pokłóciłam się z chłopakiem, bo powiedział, że nie może przyjechać do miasta, żeby się ze mną zobaczyć. Na imprezie z chłopakiem spotkaliśmy jego byłą dziewczynę. Jest bardzo szczupła i śliczna. Jest w szkole medycznej. Długo ze sobą rozmawiają. Gruba = odrażająca (60); nieudolna (80); przytłoczona (90); sfrustrowana (60); przygnębiona (40); skrępowana (90); pokusa, aby ograniczyć jedzenie (95). Myślenie skrajnymi kategoriami; surowa samoocena/ rozumowanie emocjonalne. Myślenie skrajnymi kategoriami; poczucie, że jest się otyłą; Nie przyjeżdża, bo już mnie nie kocha. Czuję się gruba i nieatrakcyjna. Znajdzie sobie kogoś innego. rozumowanie emocjonalne; Równie dobrze mogę zaspokoić swój wilczy głód. Jest znacznie szczuplejsza i bardziej przebojowa niż ja. Czuję się gruba i brzydka. myślenie skrajnymi kategoriami. Porównanie społeczne; poczucie otyłości/ rozumowanie emocjonalne; Jestem do niczego. surowa samoocena; Chcę stąd wyjść. Żałuję, że ją spotkaliśmy. Nie mogę się z nią równać. Muszę schudnąć. myślenie skrajnymi kategoriami; rozumowanie emocjonalne/ porównanie społeczne; myślenie podyktowane cyfrą na wadze. Zmiana zaburzonego sposobu myślenia o jedzeniu 137 Arkusz obserwacji myśli W ciągu tygodnia, korzystając z poniższego arkusza, prowadź obserwację własnych myśli pod kątem pogorszenia nastroju i pokus związanych z zaburzeniem odżywiania. Zapisuj uczucia, których doświadczasz, i stopień ich nasilenia w skali od 0 (brak) do 100 (skrajne natężenie). Zapisuj również sytuacje i bodźce związane z tymi uczuciami. Odnotuj wszystkie myśli, które w tym czasie krążyły Ci po głowie. Oceń je pod kątem zniekształceń i odnotuj, w jakiej kategorii się mieszczą. Określ maksymalną ilość zniekształceń dla danej myśli. Skala oceny uczuć i pokus (0 – 100) Sytuacja/bodziec Myśli Zniekształcenia 138 Jak pokonać bulimię? Trening Ocena prowadzonej obserwacji własnych myśli Po tygodniowej obserwacji poszukaj związków pomiędzy Twoimi uczuciami a myślami oraz pomiędzy sytuacjami a bodźcami. Czy zauważasz jakieś podobne sytuacje lub bodźce? Czy zauważasz jakieś nawracające zniekształcenia myśli? Jeśli miałaś problemy z określeniem swoich myśli lub ich zniekształceń, postaraj się zapisywać je przez kolejny tydzień. Jeżeli staniesz się bardziej świadoma istnienia związków pomiędzy sytuacjami a własnymi myślami i uczuciami, wyróżnienie problematycznych myśli i ich zniekształceń stanie się łatwiejsze. Zmiana Twoich problematycznych myśli Teraz, kiedy już zdajesz sobie sprawę z istnienia związku pomiędzy Twoimi myślami i uczuciami a sytuacjami i bodźcami, a ponadto umiesz identyfikować problematyczne myśli i ich zniekształcenia, jesteś gotowa, aby zrobić następny Zmiana zaburzonego sposobu myślenia o jedzeniu 139 krok — zmienić te problematyczne myśli. Naszym celem będzie poszerzenie Twojej perspektywy, tak abyś osiągnęła bardziej wyważony i realistyczny punkt widzenia. Technika zmiany sposobu myślenia nie przynosi natychmiastowych rezultatów, ale z czasem się przekonasz, że nie reagujesz już na bodźce w taki sam sposób, jak kiedyś. Zobaczysz też, że będziesz w stanie zapanować nad wyborem swojej reakcji na daną sytuację. Za pomocą arkusza zmiany problema- tycznych myśli ćwicz, jak przeciwdziałać swoim myślom związanym z zabu- rzeniem odżywiania. Zrób wystarczająco dużo kopii, abyś mogła wypełnić arkusz za każdym razem, gdy zauważysz u siebie wahania nastroju lub pokusę poddania się któremuś z objawów bulimii. Poniżej zamieściliśmy kilka przykładów. Pamiętaj: jeśli będziesz mieć trudności z wymyśleniem alternatywnego sposobu myślenia o danej sytuacji (realistyczny punkt widzenia), zadaj sobie następujące pytania: (cid:81) Co pomyślałaby o tym osoba bez zaburzeń w odżywianiu? (cid:81) Jak inaczej można zinterpretować tę sytuację? (cid:81) Co powiedziałabym przyjaciółce, która czułaby się podobnie? (cid:81) Jak mają się te myśli do moich wartości, życiowych celów i tego, co jest dla mnie ważne? (cid:81) Jaki pożytek płynie z takiego sposobu myślenia? (cid:81) Jaki wpływ na moje życie ma taki sposób myślenia? Ocena stopnia zmiany problematycznych myśli Po tygodniu ćwiczeń w przeciwdziałaniu problematycznym myślom zasta- nów się, czy niektóre myśli alternatywne okazały się w Twoim przypadku szczególnie pomocne i znaczące (na przykład: „Jestem odrębną wyspą”, „To, że tak się czuję, nie musi oznaczać, że tak jest w rzeczywistości”, „Otyłość nie jest uczuciem”, „Nie ma niczego złego w tym, że tak się czuję”, „Jestem warto- ściową osobą”).
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Jak pokonać bulimię? Trening
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: