Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00621 010817 7488951 na godz. na dobę w sumie
Jak ratować firmę - nowe zasady restrukturyzacji - ebook/pdf
Jak ratować firmę - nowe zasady restrukturyzacji - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 128
Wydawca: Infor PL Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7440-749-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> zdrowie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Ustawa Prawo restrukturyzacyjne weszła w życie z początkiem 2016 r. Już teraz cieszy się dużym zainteresowaniem, a w kraju prowadzone są już postępowania restrukturyzacyjne w oparciu o nowe przepisy.
Publikacja szczegółowo omawia procedury restrukturyzacyjne oraz to jak postępowanie restrukturyzacyjne wpływa na przedsiębiorstwo. Zwraca uwagę m.in. na to:

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

NR 3 (877) MARZEC 2016 CENA 29,90 ZŁ (W TYM 5 VAT) WWW.PGP.INFOR.PL UKAZUJE SIĘ OD 1995 ROKU Jak ratować firmę – nowe zasady restrukturyzacJi Jak dobrać postępowanie restrukturyzacyjne do sytuacji firmy Jak sporządzić plan restrukturyzacyjny Kiedy postępowania restrukturyzacyjne chronią przed egzekucjami komorniczymi Jakie propozycje układowe przedstawić wierzycielom INDEKS 331783 ISSN 1234-5695 Partner merytoryczny Interim Restructuring Advisory spis treści 1.   Czym jest restrukturyzaCja i dlaCzego jest potrzebna przedsiębiorCom   1.1. Rozdzielenie procedur restrukturyzacyjnych od procedury upadłościowej 1.2. Przyspieszenie postępowania 1.3. Ochrona przed wierzycielami zabezpieczonymi rzeczowo oraz układ częściowy 1.4. Głęboka restrukturyzacja 1.5. Podsumowanie 2.   kiedy powinniśmy myśleć o restrukturyzaCji – okiem ekonomisty  3.   zagrożenie niewypłaCalnośCią i niewypłaCalność a restrukturyzaCja   3.1. Stan niewypłacalności 3.2. Stan zagrożenia niewypłacalnością 4.  Cztery typy restrukturyzaCji  4.1. Postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia układu 4.1.1. Warunek przeprowadzenia postępowania 4.1.2. Przebieg postępowania 4.1.3. Warunki przyjęcia układu 4.1.4. Wierzytelności objęte układem w postępowaniu o zatwierdzenie układu 4.1.5. Zatwierdzenie układu – podsumowanie 4.2. Przyspieszone postępowanie układowe Wniosek o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego – wymogi formalne Skutki otwarcia przyspieszonego postępowania układowego dla majątku dłużnika 4.2.1. 4.2.2. Postanowienie o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego 4.2.3. 4.2.4. Zakaz zaspokajania wierzytelności układowych poza układem 4.2.5. Zakaz wypowiadania umów najmu, dzierżawy i innych 4.2.6. 4.2.7. Przebieg przyspieszonego postępowania układowego Wpływ otwarcia przyspieszonego postępowania układowego na postępowania sądowe i administracyjne 4.3. Postępowanie układowe – ulepszony model postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu 4.3.1. Przesłanki otwarcia postępowania układowego 4.3.2. Wniosek o otwarcie postępowania układowego 4.3.3. Zabezpieczenie przed egzekucjami i otwarcie postępowania układowego 4.3.4. Skutki otwarcia postępowania układowego 4.3.5. Przebieg postępowania układowego 4.4. Postępowanie sanacyjne – czyli restrukturyzacja firmy będącej nawet w największych tarapatach 4.4.1. Działania sanacyjne 4.4.2. Ochrona przed komornikami 4.4.3. Utrata prawa zarządu majątkiem 4.4.4. 4.4.5. Przebieg postępowania 4.4.6. Postępowanie sanacyjne – podsumowanie Inne szczególne skutki sanacji 5.  plan restrukturyzaCyjny  5.1. Wstępny plan restrukturyzacyjny 5.2. „Właściwy” plan restrukturyzacyjny 5.3. Dlaczego potrzebny jest plan – podsumowanie 6.  plan restrukturyzaCyjny okiem ekonomisty  7.   układ w postępowaniu restrukturyzaCyjnym – Czyli jak dogadywać się z wierzyCielami   7.1. Sposoby restrukturyzacji 7.2. Propozycje układowe dla wierzycieli – czy dla wszystkich te same 7.3. Liczba sposobów restrukturyzacji w propozycjach układowych 8.  kim jest doradCa restrukturyzaCyjny i jak go wybrać  9.   rola doradCy restrukturyzaCyjnego przed i po otwarCiu postępowania  restrukturyzaCyjnego, Czyli rola nadzorCy i zarządCy  9.1. Zadania doradcy restrukturyzacyjnego 9.2. Zadania doradcy restrukturyzacyjnego przed otwarciem postępowania restrukturyzacyjnego 9.3. Zadania doradcy restrukturyzacyjnego w postępowaniu restrukturyzacyjnym 9.3.1. Nadzorca układu 9.3.2. Nadzorca sądowy 9.3.3. Zarządca 9.4. Odpowiedzialność doradcy restrukturyzacyjnego 5 5 6 7 7 8 8 9 10 11 11 13 13 13 15 15 16 18 18 19 20 20 20 20 21 24 24 25 25 25 26 30 30 31 32 32 34 34 37 37 38 40 40 42 42 44 45 45 47 47 47 48 48 48 48 49 marzec 2016 PoradniK Gazety PrawneJ nr 3 (877) 3 spis treści 10.  zarządCa w postępowaniu sanaCyjnym  10.1. Kto może być zarządcą 10.2. Powołanie zarządcy 10.3. Termin pełnienia funkcji przez zarządcę 10.4. Obowiązki i uprawnienia zarządcy 11.  nadzorCa układu i nadzorCa sądowy  11.1. Nadzorca układu i nadzorca sądowy – zarys ogólny 11.2. Sposób powołania 11.3. Zakres kompetencji 12.   wpływ postępowania restrukturyzaCyjnego na przedsiębiorstwo  12.1. Skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego 12.2. Zarząd majątkiem dłużnika 12.3. Wpływ postępowania restrukturyzacyjnego na umowy 12.4. Restrukturyzacja zatrudnienia – czyli jaki los spotka pracowników dłużnika 13.   otwarCie postępowania restrukturyzaCyjnego – skutki dla wierzyCieli  13.1. Wierzytelność a spis wierzytelności 13.1.1. Wierzytelności zamieszczane w spisie 13.1.2. Zgłoszenie wierzytelności przez wierzyciela 13.1.3. Brak wierzytelności w spisie – działania wierzyciela 13.2. Restrukturyzacja a postępowania zabezpieczające i egzekucyjne 13.3. Restrukturyzacja a postępowania sądowe 13.4. Zawarcie układu, czyli restrukturyzacja zobowiązań dłużnika 14.  wpływ wierzyCieli na postępowanie  14.1. Inicjatywa restrukturyzacyjna 14.2. Wyznaczenie nadzorcy lub zarządcy 14.3. Udział w radzie wierzycieli 14.4. Propozycje układowe 15.   rada wierzyCieli – Czyli jak kontrolować postępowanie restrukturyzaCyjne  15.1. Ustanowienie rady wierzycieli 15.2. Zmiana składu osobowego rady wierzycieli 15.3. Doradczo-kontrolne kompetencje rady wierzycieli 15.4. Uprawnienia rady wierzycieli o charakterze decyzyjnym 15.5. Zmiana nadzorcy sądowego albo zarządcy 16.  komorniCy a restrukturyzaCja  16.1. Zabezpieczenie majątku dłużnika 16.2. Uchylenie zajęć rachunków bankowych 16.3. Zawieszenie i umorzenie egzekucji z mocy prawa 16.4. Uprzywilejowana pozycja wierzycieli zabezpieczonych rzeczowo 16.5. Zakres ochrony przeciwegzekucyjnej w poszczególnych postępowaniach 16.5.1. Postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia układu 16.5.2. Przyspieszone postępowanie układowe 16.5.3. Postępowanie układowe 16.5.4. Postępowanie sanacyjne 17.   zbieg wniosku o upadłość z wnioskiem restrukturyzaCyjnym – Czyli Co pierwsze  17.1. Pierwszeństwo rozpoznania wniosku restrukturyzacyjnego 17.2. Wspólne rozpoznanie wniosku restrukturyzacyjnego i wniosku o upadłość 17.3. Ogłoszenie upadłości z pominięciem wniosku restrukturyzacyjnego 18.   nie tylko doradCa restrukturyzaCyjny – dobór kadry do przeprowadzenia  restrukturyzaCji   19.   postępowanie restrukturyzaCyjne oCzami kadry zarządzająCej – skutki wszCzęCia  postępowania dla zarządu  19.1. Odpowiedzialność członków zarządu na podstawie Kodeksu spółek handlowych 19.2. Odpowiedzialność prezesów spółek akcyjnych 19.3. Jak skutecznie uniknąć odpowiedzialności za zobowiązania spółki 19.4. Inne możliwości unikania odpowiedzialności członków zarządu 19.5. Wnioski dla zarządu 20.   jak pomóC restrukturyzująCemu się dłużnikowi – poradnik finansowania i leasingu   firm w restrukturyzaCji  20.1. Nowe finansowanie po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego 20.2. Nowe finansowanie jako źródło finansowania układu 20.3. Ochrona nowego finansowania w upadłości 21.  przewodnik po zmianaCh przepisów (wyCiąg)  4 PoradniK Gazety PrawneJ nr 3 (877) www.pgp.infor.pl 49 49 49 50 50 51 51 51 52 53 53 53 54 54 55 55 58 58 59 61 61 61 62 62 63 63 63 64 64 65 67 67 67 69 69 70 70 70 71 71 71 71 72 74 74 75 76 76 79 79 80 80 80 81 81 82 83 83 84 czym jest restrukturyzacja i dlaczego jest potrzebna przedsiębiorcom Jak ratować firmę – nowe zasady restrukturyzacji 1. czym jest restrukturyzacja i dlaczego jest potrzebna przedsiębiorcom We wczesnych stadiach kryzysu finansowego firmy rozwiązania prawne, takie jak ochrona przed egzeku- cją czy zakaz wypowiadania kluczowych kontraktów, wcale nie są niezbędne. Zaufanie wierzycieli do partnera jest na tyle wysokie, że rozłożenie na raty lub odroczenie spłaty zobowiązań są akceptowalne w modelu polubownym bez angażowania sądu. Kłopoty nie dotyczą z reguły wszystkich wierzycieli, lecz niektórych grup, a działalność operacyjna może być kontynuowana w sposób niezakłócony. Sytuacja zmienia się w kolejnych fazach. Zaufanie do dłużnika (już nie partnera) spada, grup interesu jest więcej i trudno jest wypracować pozasądowe porozumienie ze wszystkimi. Często konieczna jest szybka ochrona przed windykacją jako warunek niezakłóconego prowadzenia biznesu. I właśnie wtedy oferta nowego Prawa restrukturyzacyjnego (dalej p.r.)1 staje się interesująca. Ustawa – Prawo restrukturyzacyjne weszła w życie z początkiem 2016 r. Już teraz cieszy się dużym zainteresowa­ niem, a w kraju prowadzone są już postępowania restrukturyzacyjne na podstawie nowych przepisów. Brak jest na razie dostatecznej próby przypadków, aby można było dokonać rzetelnego studium efektywności nowych regulacji. Można jednak stwierdzić, jakie niedoskonałości regulacyjne twórcy nowego Prawa starali się naprawić. Podstawowym problemem poprzedniej ustawy – Prawa upadłościowego i naprawczego2 był z jednej strony brak odpowiednich instrumentów zachęt oraz kar, które skłaniałyby przedsiębiorców do wszczynania restrukturyzacji sądowej na wczesnym etapie ich kryzysu finansowego. Z drugiej strony wprowadzono bariery, które zniechęcały do korzystania z narzędzi układowych. Gros wniosków upadłościowych składanych było w stanie znacznej niewypła­ calności dłużnika, kiedy jedynym rozwiązaniem dla wierzycieli i dłużnika była upadłość likwidacyjna.3 Przykładowo w 2014 r. złożono 4165 wniosków o ogłoszenie upadłości przedsiębiorców, z czego 3759 wniosków dotyczyło upadłości likwidacyjnej, zaś 402 obejmowało upadłość układową. Złożono też 12 oświadczeń o wszczęciu postępowania naprawczego. Trzeba też wziąć pod uwagę, że część wniosków układowych była składana przy braku przesłanek do zawarcia układu, a jedynie w celu powstrzymania prowadzonych egzekucji. Na skutek otrzymanych wniosków i oświadczeń sądy ogłosiły: 715 upadłości likwidacyjnych i 124 upadłości układowe, zaś w 9 przypadkach odmówiły wszczęcia postępowania naprawczego, a w 1 odmówiły zatwierdzenia zawartego już układu. Prawo restrukturyzacyjne odpowiada na większość problemów, przed którymi stali przedsiębiorcy pod rządami poprzedniej ustawy. 1.1. rozdzielenie procedur restrukturyzacyjnych od procedury upadłościowej Jednym z najistotniejszych rozwiązań jest rozdzielenie procedur restrukturyzacyjnych, zmierzających do zawarcia układu z wierzycielami, od procedury upadłościowej, obejmującej likwidację majątku dłużnika. Dotychczas polskie Prawo upadłościowe i naprawcze obejmowało jednolite postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości, które mog­ ło się skończyć zarówno upadłością układową, jak i likwidacyjną. We wczesnych stadiach kryzysu w firmie ani me­ 1 Ustawa z 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2015 r. poz. 978). 2 Ustawa z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (j.t.: Dz.U. z 2012 r. poz. 1112), która została gruntownie znowelizo­ wana mocą ustawy z 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne. W szczególności zmieniono tytuł PrUpn., który od 1 stycznia 2016 r. będzie brzmiał: „Prawo upadłościowe”. 3 Zgodnie ze sprawozdaniem Ministerstwa Sprawiedliwości w sprawach upadłościowych i naprawczych za 2014 r. (MS­S20UN). marzec 2016 PoradniK Gazety PrawneJ nr 3 (877) 5 Jak ratować firmę – nowe zasady restrukturyzacji nedżerowie, ani tym bardziej właściciele, nie są skłonni doprowadzić do otwarcia postępowania, które może skutko­ wać w prosty sposób likwidacją przedsiębiorstwa. Ponadto ani dłużnicy, ani wierzyciele dotychczas nie mieli żadnego wpływu na wybór konkretnego podmiotu, który będzie nadzorował lub zarządzał przedsiębiorstwem, pełniąc funkcję pozasądowego organu postępowania w postaci nadzorcy sądowego lub zarządcy. Taki organ również nie miał żadnego interesu w tym, aby postępowanie zakończyło się jak najszybciej możliwym do wykonania układem. Samo zaś użycie słowa „upadłość” w stosunku do danego przedsiębiorcy powodowało najczęściej panikę jego kontrahentów i całkowitą utratę zaufania na rynku. A przecież upadłość układowa i upadłość likwidacyjna to dwa różne światy i nic nie stało na przeszkodzie, by upadły układowo przedsiębiorca funkcjonował w obrocie gospodarczym. W ten sposób firmy, które dało się jeszcze uratować, często były dobijane przez rynek, który bardzo rzadko rozróżniał typy upadłości, wrzucając wszystkich upadłych do jednego worka. Taka stygmatyzacja to pozostałość po przedwojen­ nym postrzeganiu upadłości w Europie jako powodu do wstydu, także społecznie. Kupiec, który nie płacił swych długów, był pozbawiony honoru. Do dziś upadły jest traktowany raczej jak podejrzany, którego trzeba ukarać, niż jak przedsię­ biorca w kłopotach, któremu trzeba pomóc. Oczywiście, są przypadki celowego doprowadzenia do upadłości, ale są one rzadkoś cią w ogóle postępowań i mierzenie wszystkich jedną miarą jest krzywdzące dla tych, którzy po prostu nie mieli wystarczająco dużo szczęścia w biznesie. Ostatni kryzys gospodarczy pokazał, jak niewiele dzieli świetnie prosperujące przedsiębiorstwo od bankruta i może to spotkać każdego, zatem potrzebna jest zmiana myślenia o upadłych w Polsce. Dla przedsiębiorcy zasadniczą kwestią jest, czy będzie występował w obrocie gospodarczym jako podmiot w re­ strukturyzacji, czy jako podmiot w upadłości (nawet układowej). Wniosek o otwarcie jednego z postępowań restruk­ turyzacyjnych nie będzie mógł w żadnym razie doprowadzić do ogłoszenia upadłości. Podobnie fiasko postępowa­ nia i brak zawarcia układu nie będzie skutkowało automatyczną upadłością. Prawo restrukturyzacyjne nie tyle wprowadza nowe możliwości prowadzenia postępowania, ile je systematyzuje i porządkuje. Postępowanie można więc prowadzić jako: a) postępowanie o zatwierdzenie układu, b) przyspieszone postępowanie układowe, c) postępowanie układowe oraz d) postępowanie sanacyjne. Przy tym dłużnik nie może skorzystać sekwencyjnie ze wszystkich tych postępowań, zaś sąd może odmówić otwar­ cia kolejnego postępowania, jeśli uzna, że zmierza ono do pokrzywdzenia wierzycieli (art. 8 ust. 1 p.r.): krzywdzenie wierzycieli. §   Sąd  odmawia  otwarcia  postępowania  restrukturyzacyjnego,  jeżeli  skutkiem  tego  postępowania  byłoby  po- Należy zwrócić uwagę, że wielość opcji układowych, ich uporządkowanie i dostosowanie poszczególnych postę­ powań do różnych potrzeb przedsiębiorców jest dla nich bardzo korzystne. Będą oni mogli świadomie skorzystać z narzędzia, które najlepiej odpowiada ich aktualnej sytuacji. Firma na początku kryzysu finansowego zapewne sko­ rzysta z opcji pozasądowego zbierania głosów i zatwierdzenia układu przez sąd (czyli korzysta z postępowania o za­ twierdzenie układu), natomiast podmiot niewypłacalny wymagający głębokiej zmiany i to jeszcze w sytuacji, w któ­ rej zarząd stracił zaufanie jej wspólników, zapewne złoży wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego. 1.2. Przyspieszenie postępowania Istotnym mankamentem dotychczasowych postępowań była ich przewlekłość. Wynikała ona zarówno z postawy organów postępowania, jak i z wadliwości obowiązującego prawa. Mimo związku istniejącego pomiędzy tymi czyn­ nikami, ustawodawca nie jest w stanie w pełni skutecznie wpłynąć na pierwszy z nich. Co prawda, w nowych przepi­ sach wprowadzono liczne terminy instrukcyjne dla sądu i sędziego­komisarza oraz terminy procesowe dla nadzorcy i zarządcy. Uzależniono także przyznanie części wynagrodzenia nadzorcy i zarządcy od szybkości postępowania. Jednak jest co najmniej wątpliwe, czy te zmiany wywołają natychmiastową poprawę sytuacji. Wprowadzono jednak także inne rozwiązania, które z pewnością wpłyną pozytywnie na długość postępowań. Na­ leżą do nich: a) rezygnacja ze zgłoszeń wierzytelności oraz listy wierzytelności – po reformie spis wierzytelności będzie sporzą­ dzany na podstawie ksiąg rachunkowych, innych dokumentów dłużnika, wpisów w księgach wieczystych oraz rejestrach (art. 84 ust. 1 p.r.), b) wyłączenie prawa do składania sprzeciwów co do spisu wierzytelności w postępowaniu o zatwierdzenie układu oraz w przyspieszonym postępowaniu układowym (art. 90 ust. 1 i art. 216 ust. 2 p.r.), c) wprowadzenie pozasądowego postępowania w przedmiocie zatwierdzenia układu (art. 210 i następne p.r.), d) wprowadzenie warunku, zgodnie z którym wszystkie postępowania, w których dłużnik posiada mniej niż 15 spornych wierzytelności, będą prowadzone w trybie przyspieszonym (art. 3 ust. 3 pkt 2 p.r.), 6 PoradniK Gazety PrawneJ nr 3 (877) www.pgp.infor.pl czym jest restrukturyzacja i dlaczego jest potrzebna przedsiębiorcom e) wprowadzenie możliwości powołania przez sąd zastępcy sędziego­komisarza w uzasadnionych przypadkach, przy czy zastępca będzie wykonywał czynności sędziego­komisarza, jeżeli ustawa tak stanowi oraz w czasie trwania przemijającej przeszkody do wykonywania tych czynności przez sędziego­komisarza (art. 21 p.r.), dokonywanie obwieszczeń wyłącznie za pomocą Centralnego Rejestru Restrukturyzacji i Upadłości (art. 5, art. 197 ust. 3, art. 199 ust. 1 p.r.), który powinien być wprowadzony z dniem 1 lutego 2018 r. (art. 456 pkt 1 p.r.), a do tego czasu za pomocą Monitora Sądowego i Gospodarczego, z pominięciem dzienników lokalnych oraz ogólnopolskich (art. 455 ust. 1 p.r.). f) 1.3. ochrona przed wierzycielami zabezpieczonymi rzeczowo oraz układ częściowy Dotychczas każdy wierzyciel posiadający zabezpieczenie rzeczowe (np. hipotekę, zastaw, zastaw rejestrowy) w zakresie, w jakim uzyskałby zaspokojenie z przedmiotu zabezpieczenia był z mocy prawa wierzycielem pozaukła­ dowym (tj. jego wierzytelność nie podlegała jakiejkolwiek restrukturyzacji), chyba że wyraził na to zgodę. W prak­ tyce oznaczało to, że dłużnik nie był objęty żadną ochroną wobec tej grupy wierzycieli na etapie zawierania układu oraz wykonania układu. Brak uzgodnienia z wierzycielem rzeczowym – z reguły silnym co do kwoty – oznaczało fias ko procesu restrukturyzacji. W nowych przepisach podjęto próbę rozwiązania zarysowanego problemu. Po pierwsze, zmiękczono nieco zasadę, że wierzyciel rzeczowy musi wyrazić zgodę na objęcie jego wierzytelnoś­ ci układem. Co prawda, obowiązuje ona nadal we wszystkich czterech postępowaniach restrukturyzacyjnych, ale wprowadza wyjątek przy układzie częściowym (art. 180 i następne p.r.), który może obejmować wybrane grupy wierzycieli. Zgoda wierzyciela rzeczowego na objęcie układem (co oczywiście nie jest równoznaczne z głosowaniem za przyjęciem takiego układu) nie jest wymagana przy spełnieniu się co najmniej jednego z poniższych warunków: a) jeżeli dłużnik przedstawił wierzycielowi rzeczowemu propozycje układowe przewidujące pełne zaspokojenie (w terminie określonym w układzie) jego wierzytelności wraz z należnościami ubocznymi, które były przewi­ dziane w umowie będącej podstawą ustanowienia zabezpieczenia, nawet jeżeli umowa ta została skutecznie rozwiązana lub wygasła, albo b) jeśli propozycje przewidują zaspokojenie wierzyciela w stopniu nie niższym od tego, jakiego może się spodzie­ wać w przypadku dochodzenia wierzytelności wraz z należnościami ubocznymi z przedmiotu zabezpieczenia. Po drugie, w postępowaniu sanacyjnym wszyscy wierzyciele, w tym również rzeczowi, tracą prawo do skierowania eg­ zekucji do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej na okres prowadzonego postępowania (art. 312 ust. 4 p.r.), zaś postępowanie egzekucyjne w toku ulega zawieszeniu z dniem otwarcia postępowania (art. 312 ust. 1 p.r.). Po trzecie, w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego brak jest możliwości wypowiedzenia przez bank lub inny podmiot umowy kredytu w zakresie środków postawionych do dyspozycji kredytobiorcy przed dniem otwar­ cia postępowania, umowy leasingu, umów rachunku bankowego, umów poręczeń oraz gwarancji lub akredytyw wystawionych przed dniem otwarcia postępowania przyspieszonego lub układowego (art. 256 ust. 2 stosowany wprost oraz w związku z art. 273 p.r.). Układ częściowy Układ częściowy polega na tym, że dłużnik składa propozycje układowe dotyczące jedynie niektórych zobowiązań, których restrukturyzacja ma zasadniczy wpływ na dalsze funkcjonowanie jego przedsiębiorstwa. SŁOWNICZEK 1.4. Głęboka restrukturyzacja Na zaawansowanym etapie kryzysu dłużnika, warunkiem nie tylko wykonania układu, nawet przy znacznej redukcji zo­ bowiązań, lecz samego wyrażenia przez wierzycieli zgody na układ, jest głęboka restrukturyzacja przedsiębiorstwa dłużni­ ka. Nie chodzi więc tylko o to, żeby uregulować długi. Trzeba jeszcze tak usprawnić działalność dłużnika, by w przyszłości długi takie nie powstały ponownie. Z reguły, bez znacznej redukcji kosztów, w tym kosztów zatrudnienia, zmiany struktu­ ry zobowiązań finansowych, oraz wyzbycia się części nierentownego majątku, nie jest możliwa kontynuacja działalności przynoszącej na tyle duży wpływ gotówki, aby można było pokryć bieżące koszty oraz koszty wykonania układu. Wobec braku skutecznych narzędzi w ramach minionej upadłości układowej, stworzona została koncepcja postępowa­ nia sanacyjnego. Istotą tego postępowania jest umożliwienie nie tylko zmian po stronie długu spółki (te zmiany są możli­ we w ramach układu zawieranego w innych postępowaniach), lecz przede wszystkim zmian w przedsiębiorstwie. Ponie­ waż zmiany te będą bardzo głęboko wpływały w sferę praw wierzycieli dłużnika, dlatego w postępowaniu sanacyjnym obowiązkowo odbiera się zarząd własny dłużnikowi oraz wyznacza zarządcę, którym jest doradca restrukturyzacyjny. marzec 2016 PoradniK Gazety PrawneJ nr 3 (877) 7 Jak ratować firmę – nowe zasady restrukturyzacji Zarządca będzie miał prawo, w szczególności, do: a) odstąpienia, za zgodą sędziego­komisarza, od umowy wzajemnej, która nie została wykonana w całości lub częś­ ci przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego, jeżeli świadczenie drugiej strony wynikające z tej umowy jest świadczeniem niepodzielnym (art. 298 ust. 1 p.r.), b) wypowiadania umów o pracę ze skutkami jak w przypadku ogłoszenia upadłości, przy czym uprawnienia syndy­ ka wykonuje zarządca (art. 300 p.r.), c) doprowadzenia do ustalenia bezskuteczności w stosunku do masy sanacyjnej szkodliwych dla wierzycieli czyn­ ności prawnych dokonanych przed otwarciem postępowania (art. 304–309 p.r.), d) sprzedaży mienia wchodzącego w skład masy sanacyjnej, za zgodą sędziego­komisarza oraz na warunkach przez niego wskazanych, ze skutkami sprzedaży dokonanej przez syndyka w postępowaniu upadłościowym (art. 323 ust. 1 i 3 p.r.). Jeśli weźmiemy pod uwagę, że powyższe uprawnienia realizowane będą w sytuacji parasola ochronnego otwar­ tego nad dłużnikiem (wstrzymanie egzekucji, zakaz wypowiadania istotnych umów), to naprawa i kontynuowanie działalności gospodarczej może stać się prawdopodobne. 1.5. Podsumowanie Przedstawione powyżej konstrukcje w sposób bezpośredni służą ochronie interesu dłużnika – przedsiębiorcy w postępowaniach restrukturyzacyjnych. Niewątpliwie jednak służą one pośrednio innym podmiotom zaangażo­ wanym w proces naprawy. Wszelkie narzędzia zmniejszające czas trwania postępowania, zapobiegające likwidacji upadłościowej oraz po prostu upraszczające procedurę służą również wierzycielom oraz sądowym i pozasądowym organom postępowania. Pozostaje mieć nadzieję, że nowe przepisy będą stosowane w sposób mądry i z poszano­ waniem głównego celu postępowania restrukturyzacyjnego, którym jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika. PODSTAWA PRAWNA ■ art. 3 ust. 2 pkt 2, art. 5, art. 8 ust. 1, art. 21, art. 84 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 180–188, art. 197 ust. 3, art. 199 ust. 1,  art. 210–226, art. 256 ust. 2, art. 273, art. 298 ust. 1, art. 300, art. 304–309, art. 312, art. 323 ust. 1 i 3, art. 455,  art. 456 ustawy z 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2015 r. poz. 978; ost.zm. Dz.U. z 2015 r.  poz. 1844).  dr patryk filipiak doradca restrukturyzacyjny, Zimmerman Filipiak Restrukturyzacja S.A. piotr zimmerman doradca restrukturyzacyjny, Zimmerman Filipiak Restrukturyzacja S.A. 2. kiedy powinniśmy myśleć o restrukturyzacji – okiem ekonomisty Zgodnie z założeniem ustawodawcy restrukturyzacja przeznaczona jest zasadniczo dla podmiotów za- grożonych utratą możliwości regulowania zobowiązań lub które niedawno zdolność tę utraciły. Jak nale- ży jednak rozumieć to pojęcie? Utrata możliwości regulowania zobowiązań wystąpi wówczas, gdy prognozowane stany środków pieniężnych będą niewystarczające do pokrycia wymagalnych zobowiązań. Oczywiście, nie należy uwzględniać tu krótkotermi­ nowych opóźnień w płatnościach, które – niestety – są normalne w praktyce gospodarczej, pod warunkiem że po­ ziom opóźnionych płatności nie wykazuje tendencji wzrostowej. W celu określenia właściwego postępowania konieczne jest także ustalenie przyczyn zaistniałej sytuacji. Bardzo istotne jest, czy przyczyna ma charakter ciągły i w sposób trwały prowadzi do generowania ujemnych przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej, czy też jest to przyczyna jednorazowa i niepowtarzalna wynikająca ze zda­ rzenia losowego bądź niewłaściwej decyzji zarządczej, która już została skorygowana. W pierwszej sytuacji właściwe jest postepowanie sanacyjne mające na celu przemodelowanie podstawowych pro­ cesów operacyjnych i przywrócenie trwałej zdolności do generowania nadwyżki pieniężnej. W przypadku przyczy­ 8 PoradniK Gazety PrawneJ nr 3 (877) www.pgp.infor.pl dla kogo przeznaczone są postępowania restrukturyzacyjne ny incydentalnej trafniejsze będzie jedno z postępowań układowych, gdyż w takiej sytuacji przedsiębiorstwo ma zdolność generowania dodatnich przepływów, a jedynie ze względu na jedno przeszłe i niepowtarzalne zdarzenie wzrost zobowiązań osiągnął taki poziom, że jego bieżąca obsługa zagraża realizowaniu bieżących płatności, a co z tym związane, kontynuacji działalności bez ryzyka utraty zdolności do osiągania przychodu. Istotna przy analizie prognozowanych przepływów pieniężnych jest nie tylko analiza ich jako całości, ale także z uwzględnieniem podziału na przepływy operacyjne, inwestycyjne i finansowe. Możliwe jest zdarzenie, gdy cał­ kowity przepływ pieniężny w okresie prognozy jest dodatni, jednak przedsiębiorstwo wymaga restrukturyzacji. Sy­ tuacja taka może mieć miejsce, gdy ujemne przepływy operacyjne rekompensujemy przepływami inwestycyjnymi wynikającymi z wyprzedaży aktywów trwałych bądź finansowymi poprzez wzrost zadłużenia (co jest ograniczone przez pogarszającą się zdolność kredytową, a więc także wzrost wartości pieniądza) bądź permanentne dokapitali­ zowanie spółki, co jest sprzeczne z definicyjnym rozumieniem inwestowania. Trwałe generowanie ujemnych przepływów operacyjnych wskazuje na konieczność dokonania sanacji, czy to w rozumieniu Prawa restrukturyzacyjnego, czy też tylko za pomocą narzędzi ekonomicznych (co jest niepotrzeb­ nym ograniczaniem sobie palety możliwych rozwiązań). !   UWAGA Trwałe  generowanie  ujemnych  przepływów  w  działalności  operacyjnej  wskazuje  na  ko- nieczność dokonania sanacji. Analizując przepływy operacyjne, należy zwrócić szczególną uwagę na dwa czynniki je kształtujące, takie jak amortyzacja i zmiana stanu zobowiązań. Osiąganie dodatnich przepływów dzięki amortyzacji (zwłaszcza w sytuacji, gdy amortyzacja kształtowana jest w celu osiągnięcia korzystnego obrazu przedsiębiorstwa, a nie odpowiada rzeczywistemu zużyciu środków trwa­ łych) może wskazywać na długoterminową utratę zdolności generowania środków poprzez brak zdolności odtwo­ rzeniowej pomimo zdolności do bieżącego regulowania zobowiązań. Jest to częsta przypadłość przedsiębiorstw pro­ gnozujących przepływy na rzecz postępowania układowego, uwzględniając jedynie spłaty zobowiązań, nie planując natomiast odtworzenia zdolności wytwórczych, co często prowadzi do sytuacji, że przedsiębiorstwo nawet po pozy­ tywnym zakończeniu realizacji układu traci zdolność do dalszego funkcjonowania poprzez wysoki poziom zużycia czynników produkcji, a więc utratę zdolności do generowania przychodu. Czynnikiem zakłócającym przepływy operacyjne są także zmiany zobowiązań. Należy dokładnie przeanalizować, czy zmiany te wynikają ze zmiany wolumenu kosztów, których te zobowiązania dotyczą, ewentualnie zmiany poli­ tyki obsługi zobowiązań, czy też są następstwem braku możliwości ich realizacji. Trzeba pamiętać, że przedsiębior­ stwo w skrajnie złej sytuacji, które wyprzedało już całkowicie zbędny majątek trwały i utraciło zdolność do zaciąga­ nia zobowiązań, nie będzie generowało ujemnych przepływów operacyjnych tylko ze względu na brak możliwości ich pokrycia, a zerowanie przepływów nastąpi właśnie poprzez wzrost poziomu zobowiązań. Odmienną sytuacją jest przypadek, gdy przedsiębiorstwo generuje dodatnie przepływy z działalności operacyjnej, jednak prognozowane ujemne przepływy z działalności finansowej, wynikające z obsługi zadłużenia powstałego na skutek zdarzenia wygasłego, są wyższe niż przepływy operacyjne. Jest to sytuacja, w której właściwe może być za­ stosowanie postępowania układowego obejmującego jedynie restrukturyzację finansową podmiotu. adam piaseCki Zimmerman Filipiak Restrukturyzacja S.A. mateusz medyński doradca restrukturyzacyjny, Zimmerman Filipiak Restrukturyzacja S.A. 3. zagrożenie niewypłacalnością i niewypłacalność a restrukturyzacja Postępowania restrukturyzacyjne przewidziane w przepisach p.r. mogą być wdrożone zarówno w sto- sunku do przedsiębiorców niewypłacalnych, jak i dopiero zagrożonych niewypłacalnością. Ustawodawca z grona podmiotów, które mogą skorzystać z procedur restrukturyzacyjnych, wykluczył wyłącznie: ■ Skarb Państwa, ■ jednostki samorządu terytorialnego, marzec 2016 PoradniK Gazety PrawneJ nr 3 (877) 9 Jak ratować firmę – nowe zasady restrukturyzacji ■ banki państwowe i hipoteczne, ■ zakłady ubezpieczeń i reasekuracji oraz ■ fundusze inwestycyjne. Wykluczenie to wynika ze specyfiki tych podmiotów. 3.1. stan niewypłacalności Prawo restrukturyzacyjne nie definiuje samodzielnie stanu niewypłacalności. W tym zakresie ustawa odsyła bo­ wiem do odpowiednich regulacji prawa upadłościowego, w myśl których stan niewypłacalności stwierdza się bądź na podstawie przesłanki płynnościowej, bądź przesłanki bilansowej. Przesłanka płynnościowa Stan niewypłacalności, na gruncie przesłanki płynnościowej, następuje wówczas, gdy dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W praktyce oznacza to sytuację, w której dłuż­ nik nie dysponuje płynnymi środkami w stopniu pozwalającym na bieżącą spłatę wymagalnych zobowiązań pie­ niężnych. Nie można więc mówić o niewypłacalności podmiotu, który posiada wprawdzie niewykonane zobo­ wiązania, lecz mają one charakter niepieniężny. Sytuacja ta ulegnie zmianie dopiero z chwilą, gdy wierzyciel, dysponując właściwymi środkami prawnymi, zażąda od dłużnika zapłaty, skutkiem czego będzie powstanie rosz­ czenia pieniężnego. PrZyKład 1 Pol­Most S.A. zajmuje się budową mostów w ramach inwestycji drogowych. Zima 2015/2016 okazała się jed­ ną z najsroższych w ostatnich dekadach. Przez kilka miesięcy utrzymują się minusowe temperatury uniemoż­ liwiające prowadzenie jakichkolwiek robót. Wstrzymane zostają trzy największe kontrakty, co powoduje, że spółka od 3 miesięcy opóźnia się z oddaniem kolejnych etapów robót. W opisanym stanie faktycznym, Pol­Most S.A. nie jest podmiotem niewypłacalnym w rozumieniu przepisów – Prawo upadłościowe, gdyż jego zobowiązania (do wykonania robót budowlanych) mają charakter niepie­ niężny. Stan ten ulegnie zmianie dopiero z chwilą, gdy co najmniej dwóch zamawiających – wskutek powsta­ łych opóźnień – zażąda od Pol­Most S.A. zapłaty kar umownych. Istotne jest również, że powstanie trwałych zatorów płatniczych musi wiązać się z finansowym aspektem oceny kon­ dycji dłużnika, a zatem bez znaczenia dla oceny tej przesłanki będą wszelkie pozafinansowe okoliczności (np. trwały zanik pamięci jedynego prezesa zarządu i spowodowany tym brak dostępu do rachunków bankowych spółki). Jednocześnie Prawo upadłościowe wprowadza domniemanie, iż dłużnik utracił zdolność do wykonywania swo­ ich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Domniemanie to ma charakter wzruszalny. Dłużnik może więc podnosić argumenty wskazujące, iż specy­ fika jego branży (np. spowodowane niskimi temperaturami okresowe przestoje robót w branży budowlanej) charak­ teryzuje się tym, że nawet trzymiesięczny zator płatniczy nie oznacza stanu niewypłacalności. Oczywiście, przyjęta przez dłużnika linia obrony będzie musiała opierać się na konkretnych dowodach i być obiektywnie uzasadniona. Z drugiej zaś strony posłużenie się wspomnianym domniemaniem nie wyklucza stwierdzenia niewypłacalności dłużnika nawet pierwszego dnia zwłoki w płatnościach (np. w sytuacji uprawomocnienia się wyroku zasądzającego od dłużnika odszkodowanie w kwocie znacząco przewyższającej wysokość jego rocznych obrotów). Stan niewypłacalności, jako podstawa otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, musi się cechować istnie­ niem co najmniej dwóch wierzycieli. Aktualna bowiem pozostaje w tym zakresie wydana jeszcze na gruncie przepi­ sów Prawa upadłościowego z 1934 r. uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1993 r. (III CZP 61/93, OSNC 1994 nr 1, poz. 7), w myśl której: SN  Ogłoszenie upadłości może nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje co najmniej dwóch wierzycieli podmiotu gospo- darczego, którego dotyczy wniosek. Dodatkowo, w celu ochrony słusznych praw wierzycieli i zapobieżeniu wykorzystania procedur restrukturyzacyj­ nych wyłącznie do realizacji partykularnych interesów dłużnika, od dłużnika wymaga się, aby uprawdopodobnił, 10 PoradniK Gazety PrawneJ nr 3 (877) www.pgp.infor.pl
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Jak ratować firmę - nowe zasady restrukturyzacji
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: