Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00310 006134 11246322 na godz. na dobę w sumie
Jana Pawła II idee filozoficzne - ebook/pdf
Jana Pawła II idee filozoficzne - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 281
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3235-2161-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> religioznawstwo i teologia
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Autor prezentuje idee filozoficzne leżące u podstaw nauczania Jana Pawła II. Omawia źródła i inspiracje myśli papieskiej dotyczące najbardziej nowatorskich i oryginalnych zmian zrywających z tradycją Kościoła przedsoborowego. Przedstawia Jana Pawła II jako nowoczesnego filozofa, którego głównym celem było propagowanie globalnego pokoju i jedności i w związku z tym minimalizowanie znaczenia doktryny na rzecz eksponowania elementów łączących ludzi różnych wyznań przez podkreślanie wartości ludzkiej godności.

Książka jest skierowana do czytelników zainteresowanych filozofią, historią idei, filozofią polityki czy filozofią religii, jak również historią, problematyką Kościoła czy współczesnymi zmianami społecznymi i kulturowymi. To niezbędna lektura dla osób chcących poznać dynamikę zmian w Kościele oraz wkład Jana Pawła II w rozwój idei pokoju, wolności i tolerancji.

Konrad Szocik – doktor filozofii (Uniwersytet Jagielloński, 2013), adiunkt w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie. Autor monografii Ateizm filozoficzny (2014). Jego zainteresowania naukowe dotyczą kognitywnych nauk o religii, filozofii religii, etyki ewolucyjnej, ewolucji moralności.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wstęp J an Paweł II został zapamiętany jako papież nie tylko przełomu wieków, ale również przełomu dwóch epok kulturowych. Przełom ten wyzna- czała polityczna zmiana ustroju i, szczególnie w Polsce, ścieranie się odmiennych modeli życia społecznego i obywatelskiego. Zmiany ustrojo- we otworzyły geografi czne, a przede wszystkim ideowe, religijne i intelek- tualne granice ukazujące wielość różnych poglądów na świat. W książce przedstawiam Jana Pawła II jako fi lozofa i polityka, który niezależnie od dogmatycznej, teologicznej i religijnej podstawy, w swoim nauczaniu pub- licznym zaakceptował, a przynajmniej uwzględnił pewne elementy właściwe postulatom sekularyzacyjnym i raczej pozytywnie odniósł się do religijnego i fi lozofi cznego pluralizmu. Jestem świadomy istnienia odmiennych interpretacji, które przedstawia- ją papieża jako zwolennika tradycji przedsoborowej, postać konserwatywną czy fi lozofa tomistycznego, i dyskusji między tymi, którzy postrzegają papie- ża jako ideowego rewolucjonistę, tymi, którzy oskarżają go o obskurantyzm, i tymi, którzy uważają, że pozostawał zawieszony między tymi dwoma sta- nowiskami1. Z tej różnorodności ocen najbliższe jest mi stanowisko, które przedstawia Jana Pawła II jako reformatora. Interpretację tę odnoszę do pewnych zagadnień, jak idee wolności religijnej, ekumenizmu czy jedności, zdając sobie sprawę z możliwej słuszności interpretacji konserwatywnych, odnoszonych przede wszystkim do zagadnień moralnych i etycznych. Uwa- żam, że przede wszystkim w stosunku do innych wyznań papież zawiesił te idee i zasady, które mogą zostać określone mianem konserwatywnych, przynajmniej na użytek ofi cjalnego nauczania w stosunku do innych tradycji 1 Por. P. Portier, La pensée de Jean-Paul II, Paris 2006; por. także numer „Micromega” z 19 kwietnia 2014 roku pod tytułem Karol Wojtyła. Ila grande oscurantista, zawierający dys- kusję na temat interpretacji nauczania Jana Pawła II, http://temi.repubblica.it/micromega- -online/ E2 80 9Ckarol-wojtyla-il-grande-oscurantista E2 80 9D-il-sommario-del-nu- mero-speciale-in-edicola-e-libreria-da-martedi-1-marzo/ [dostęp 05.08.2014]. 12 Wstęp religijnych. Nie zmienia to faktu, że w relacji do innych elementów negatyw- nie oceniał idee zsekularyzowane, przede wszystkim oświecenie, oskarżając je o zwrot ku ateizmowi i zarzucając wynikające z niego redukcjonistyczne, mechanistyczne postrzeganie człowieka: Ateizm, o którym mowa, jest zresztą ściśle związany z oświeceniowym racjonali- zmem, który pojmuje rzeczywistość ludzką i społeczną w sposób mechanistyczny. Zostaje w ten sposób zanegowana najgłębsza intuicja prawdziwej wielkości człowie- ka, jego transcendencja wobec świata rzeczy oraz napięcie, jakie odczuwa on w swo- im sercu pomiędzy pragnieniem pełni dobra a własną niezdolnością do osiągnięcia go, przede wszystkim zaś zostaje zanegowana wynikająca stąd potrzeba zbawienia2. Jednak papież pozytywnie oceniał rozwijane w oświeceniu idee wolno- ści, równości i braterstwa czy prawo narodów do samostanowienia. Ocenę taką możemy znaleźć nie tylko w licznych cytowanych w tej książce wypo- wiedziach publicznych, ale także w pracy Pamięć i tożsamość: Europejskie oświecenie zaowocowało nie tylko okrucieństwami rewolucji francu- skiej; przyniosło również dobre owoce, jak idee wolności, równości i braterstwa, które – jak wiadomo – są zakorzenione w Ewangelii. Choć idee te głoszono w ode- rwaniu od niej, to jednak same mówiły o swym pochodzeniu. W ten sposób fran- cuskie oświecenie przygotowało grunt pod lepsze zrozumienie praw człowieka. W rzeczywistości sama rewolucja na różne sposoby pogwałciła te prawa. Jednak wysiłki na rzecz skutecznego uznania praw człowieka zaczęły odtąd przybierać na mocy, wbrew feudalnym tradycjom3. Przyjęty model interpretacyjny zachowuje świadomość różnicy między negatywnym, często antyreligijnym i antychrześcijańskim oraz ateistycznym charakterem sekularyzacji i oświecenia, przede wszystkim francuskojęzycz- nego, a obecnością w fi lozofi i oświeceniowej idei, które Jan Paweł II uznał za tożsame z chrześcijaństwem i wykorzystywał w nauczaniu publicznym. Dlatego oddzielam poziom dogmatów i treści religijnych, zakreślający ho- ryzont ideowy Jana Pawła II, od jego raczej politycznej i społecznej niż dogmatycznej aktywności publicznej, w której, jak uważam, przynajmniej okresowo zawieszał ważność dogmatów na rzecz idei wolności, równości, obrony życia czy godności. Do realizacji tych celów użyteczny okazał się model właściwy świeckiej, szczególnie oświeceniowej, fi lozofi i. Dualizm ten sprawia, że w nauczaniu Jana Pawła II można dostrzec napięcie między 2 Jan Paweł II, Centesimus Annus. W setną rocznicę encykliki Rerum Novarum (1 maja 1991 r.), p. 13, http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/encykliki/centesimus_1.html #m1 [dostęp 5.08.2014]. 3 Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość, Kraków 2005, s. 45. Wstęp 13 dążeniem do rozwijania pokoju i jedności ludzkości a propagowaniem chrześcijańskiego, zwłaszcza rzymskokatolickiego, modelu rzeczywistości, który i tak nie jest możliwy do powszechnej akceptacji w pluralistycznej rzeczywistości. Niezależnie od sposobu interpretacji fi lozofi i Jana Pawła II podkreślam, że prezentowana interpretacja dotyczy wybranych elementów pontyfi katu, które mogą być użyteczne w skali całej ludzkości, to znaczy również dla przedstawicieli innych wyznań i niewierzących. W odniesie- niu do tych grup papież porzucił model przedsoborowy oparty na krytyce i piętnowaniu, a zaakceptował nowe stanowisko Kościoła służącego, które w konsekwencji musiało zawiesić prymat dogmatów na rzecz promowania uniwersalnych, pozbawionych konotacji religijnych, wartości. W świetle tych uwag możemy postrzegać papieża jako profesjonalnego polityka, który prowadził politykę kulturową ukierunkowaną na formalne, publiczne pojednanie Kościoła ze światem. Jednym z narzędzi służących tej polityce była „strategia kanonizacji”, która w opinii Olivera Bennetta była „wi- zytówką” papieża, mającą służyć przywiązaniu kościołów w Afryce i Azji oraz państwach postkomunistycznych do Kościoła w Rzymie. Miała także zagwa- rantować Kościołowi miejsce w kulturze masowej, między innymi za sprawą „międzynarodowych gwiazd”: ojca Pio i Matki Teresy4. Nie musimy oczywi- ście interpretować papieskiej polityki kulturowej przez ten pryzmat. Uwaga ta może wszakże w pewnym stopniu odzwierciedlać polityczny zamysł Jana Pa- wła II, który przynajmniej w odniesieniu do innych religii starał się zmienić wi- zerunek Kościoła i dopasować do idei propagowanych przez nurty zsekularyzo- wane, opierające się na świeckim pojęciu praw człowieka, godności i wolności. Dlatego warto mieć na uwadze podkreślaną przez Michela Henri Kowalewicza stałą, właściwą cywilizacji Zachodu dychotomię między „zja- wiskiem” a „rzeczywistością” (appearance-reality dichotomy), a szczególnie kre- owaną dziś przez kulturę sferę „zjawisk”, które mogą zmieniać i kształtować „rzeczywistość”5. Być może Jan Paweł II właśnie tę dychotomię miał na myśli, kiedy „zawieszał” na potrzeby publicznego nauczania bezwzględną obowiązywalność pewnych elementów doktryny (ortodoksji) i skłaniał się ku akceptacji formalnie kolidujących z nią właściwości świata świeckiego (sekularyzacji), jakby dostrzegając, że mimo istnienia jednej prawdy, jed- nostka często nie jest w stanie rozwiązać dychotomii „zjawisko – rzeczywi- stość” w kontekście prawdziwości i pewności poznania. 4 O. Bennett, Strategic canonisation: sanctity, popular culture and the Catholic Church, „Inter- national Journal of Cultural Policy”, 17(4)/2011, s. 451–452. 5 M. H. Kowalewicz, Preamble [w:] Orbis Idearum. History of Ideas NetMag, „Appearance, Reality, and Beyond” (red. M. H. Kowalewicz), 1(1)/2013, s. 11.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Jana Pawła II idee filozoficzne
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: