Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00359 010256 11215529 na godz. na dobę w sumie
Jednostka kontrterrorystyczna - element działań bojowych w systemie bezpieczeństwa antyterrorystycznego - ebook/pdf
Jednostka kontrterrorystyczna - element działań bojowych w systemie bezpieczeństwa antyterrorystycznego - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7462-278-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> politologia
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Niniejsza monografia składa się z czterech rozdziałów, których rozdział pierwszy odnosi się do problematyki współczesnych zagrożeń terrorystycznych, metod i form działalności terrorystycznej, organizacji systemu bezpieczeństwa antyterrorystycznego państwa. Rozdział drugi prezentuje proces tworzenia jednostki kontrterrorystycznej, jej strukturę organizacyjną, taktykę działania, zasady naboru i selekcji kandydatów do służby w niej, a także podstawową wiedzę na temat środków walki oraz wyposażenia specjalistycznego niezbędnego do realizacji zadań. W rozdziale trzecim omówiono organizację jednostki kontrterrorystycznej w Policji i Siłach Zbrojnych oraz funkcjonowanie europejskiej platformy współpracy policyjnych jednostek specjalnych, przeznaczonych do walki z terroryzmem — ATLAS. Rozdział czwarty odnosi się zarówno do organizacji działań w ramach operacji antyterrorystycznej, jak też omawia wybrane operacje bojowe sił kontrterrorystycznych. W zakończeniu dokonano podsumowania wyników badań oraz zaprezentowano wnioski wynikające z ich analizy.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

KUBA JA(cid:224)OSZY(cid:275)SKI JEDNOSTKA KONTRTERRORYSTYCZNA — ELEMENT DZIA(cid:224)A(cid:275) BOJOWYCH W SYSTEMIE BEZPIECZE(cid:275)STWA ANTYTERRORYSTYCZNEGO ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== SZCZYTNO 2011 Projekt ok(cid:225)adki Grzegorz Adamiak Zdj(cid:266)cie na ok(cid:225)adce Marek Krupa Robert Duchnowski Redakcja Wydawcy Anna Bryczkowska Danuta Kieczmerska Beata Miszczuk Recenzenci prof. dr hab. Zbigniew (cid:285)cibiorek prof. dr hab. Leopold Ciborowski © Wszelkie prawa zastrze(cid:298)one — WSPol Szczytno 2011 ISBN 978-83-7462-278-3 Druk i oprawa: Wydzia(cid:225) Wydawnictw i Poligrafii Wy(cid:298)szej Szko(cid:225)y Policji w Szczytnie 12–100 Szczytno, ul. Marsza(cid:225)ka Józefa Pi(cid:225)sudskiego 111 tel. (89) 621 51 02, faks (89) 621 54 48 e-mail: wwip@wspol.edu.pl 2 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== SPIS TRE(cid:285)CI WST(cid:265)P ....................................................................................................... 5 1. TERRORYZM A BEZPIECZE(cid:275)STWO PA(cid:275)STWA ............................. 11 1.1. Terroryzm prze(cid:225)omu XX i XXI wieku .............................................. 13 1.1.1. Metody dzia(cid:225)a(cid:276) terrorystycznych ......................................... 24 1.2. Przeciwdzia(cid:225)anie i zwalczanie zagro(cid:298)e(cid:276) terrorystycznych ............ 41 1.3. System bezpiecze(cid:276)stwa antyterrorystycznego pa(cid:276)stwa ............... 47 1.3.1. Podsystem rozpoznania ...................................................... 51 1.3.2. Podsystem koordynacji ....................................................... 62 1.3.3. Podsystem prewencji .......................................................... 69 1.3.4. Podsystem reagowania kryzysowego ................................. 75 1.3.5. Podsystem (cid:286)cigania ............................................................ 85 1.3.6. Podsystem operacyjny ........................................................ 94 2. JEDNOSTKA SPECJALNA DO WALKI Z TERRORYZMEM ............. 97 2.1. Zadania jednostki kontrterrorystycznej .......................................... 99 2.2. Struktura organizacyjna jednostki kontrterrorystycznej ............... 101 2.3. Taktyka dzia(cid:225)ania jednostki kontrterrorystycznej ......................... 103 2.3.1. „Strza(cid:225) ratunkowy” — strzelec wyborowy w dzia(cid:225)aniach bojowych jednostki kontrterrorystycznej ..... 114 2.4. Dobór i selekcja kandydatów do s(cid:225)u(cid:298)by w jednostce kontrterrorystycznej .................................................................... 118 2.5. Przygotowanie jednostki kontrterrorystycznej do dzia(cid:225)a(cid:276) bojowych ..................................................................................... 128 2.6. (cid:285)rodki walki i specjalistyczne wyposa(cid:298)enie jednostki Kontrterrorystycznej .................................................................... 138 3. SI(cid:224)Y KONTRTERRORYSTYCZNE W STRUKTURACH PA(cid:275)STWA ......................................................................................... 165 3.1. Jednostka kontrterrorystyczna w Si(cid:225)ach Zbrojnych i Policji ......... 167 3.1.1. Biuro Operacji Antyterrorystycznych Komendy G(cid:225)ównej Policji ................................................................... 174 3.1.2. Wojskowa Formacja Specjalna GROM ............................. 197 3.2. ATLAS — platforma wspó(cid:225)pracy policyjnych jednostek specjalnych Unii Europejskiej ..................................................... 206 3.2.1. Rys historyczny powstania organizacji ATLAS ................. 207 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 3 3.2.2. Jednostki policyjne zrzeszone w organizacji ATLAS ......... 212 3.2.3. Dzia(cid:225)alno(cid:286)(cid:252) Biura Operacji Antyterrorystycznych KGP w ramach ATLAS-u ........................................................... 239 4. DZIA(cid:224)ANIA BOJOWE SI(cid:224) KONTRTERRORYSTYCZNYCH ........... 245 4.1. Poj(cid:266)cie operacji antyterrorystycznej ............................................ 247 4.2. Planowanie dzia(cid:225)a(cid:276) kontrterrorystycznych .................................. 261 4.3. Wybrane operacje bojowe policyjnych si(cid:225) kontrterrorystycznych .................................................................. 269 4.3.1. GSG-9 — Mogadisz 1977 rok ........................................... 269 4.3.2. STERN — Berno 1982 rok ................................................ 272 4.3.3. GIGN — Marsylia 1994 rok ............................................... 274 4.3.4. BLACK CATS — Bombaj 2008 rok ................................... 278 4.3.5. SWAT — Manila 2010 rok ................................................ 288 4.4. Wybrane operacje bojowe wojskowych si(cid:225) kontrterrorystycznych .................................................................. 290 4.4.1. Sayeret Mat’kal — lotnisko Lod 1972 rok ......................... 290 4.4.2. Sayeret Mat’kal — Entebbe 1976 rok ............................... 295 4.4.3. SAS — Londyn 1980 rok .................................................. 299 4.4.4. FOES — Lima 1997 rok .................................................... 303 4.4.5. ALFA, WYMPIE(cid:224) — Moskwa 2002 rok ............................. 311 ZAKO(cid:275)CZENIE ..................................................................................... 317 BIBLIOGRAFIA ..................................................................................... 325 ANEKSY ................................................................................................ 339 4 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Bezpiecze(cid:276)stwo jest najbardziej cenionym celem (...) dziedzina bezpiecze(cid:276)stwa jest niewybaczalna. Ma(cid:225)e b(cid:225)(cid:266)dy mog(cid:261) mie(cid:252) wielkie konsekwencje. Robert Jervis (profesor, ameryka(cid:276)ski ekspert ds. bezpiecze(cid:276)stwa) WST(cid:265)P Czas w którym przysz(cid:225)o nam (cid:298)y(cid:252), charakteryzuje si(cid:266) wszechobecnym poczucia zagro(cid:298)enia terroryzmem. Praktycznie od lat 60. XX w. zjawisko to wywiera swoje pi(cid:266)tno na poczucie bezpiecze(cid:276)stwa narodów. Niezmiennie te(cid:298), od tego czasu, (cid:296)ród(cid:225)o dzia(cid:225)alno(cid:286)ci terrorystycznej umiejscowione jest przede wszystkim w regionie bliskowschodnim — konflikcie arabsko- -izraelskim. Codziennie media informuj(cid:261) o eskalacji napi(cid:266)cia i przelewanej krwi w tym regionie. Zmienia si(cid:266) motywacja dzia(cid:225)alno(cid:286)ci terrorystycznej (z tej pod sztandarami walki z bur(cid:298)uazyjnym pa(cid:276)stwem po obecne sztanda- ry walki z niewiernymi, tj. wyznawcami innej ni(cid:298) islam religii), nie zmienia si(cid:266) za(cid:286) problem radzenia sobie z zagro(cid:298)eniem, szukania jego przyczyn, zapobiegania i likwidowania skutków. Obecnie to (cid:286)wiat zachodu jest po- strzegany przez islamskich ekstremistów jako przyczyna wszelkiego z(cid:225)a i ubóstwa muzu(cid:225)manów na ca(cid:225)ym (cid:286)wiecie. Stany Zjednoczone Ameryki Pó(cid:225)- nocnej i Izrael to dla islamistów synonim szatana organizuj(cid:261)cego antymu- zu(cid:225)ma(cid:276)sk(cid:261) krucjat(cid:266). Takie postrzeganie „wrogów” islamu powoduje, (cid:298)e w automatyczny sposób poszerza si(cid:266) kr(cid:261)g pa(cid:276)stw zagro(cid:298)onych atakami ze strony terroryzmu reprezentowanego przez islamskich fundamentalistów. Chocia(cid:298) stanowi(cid:261) oni minimalny procent w ca(cid:225)ej populacji muzu(cid:225)manów, to ich zbrodnicza aktywno(cid:286)(cid:252) wp(cid:225)ywa na bezpiecze(cid:276)stwo mi(cid:266)dzynarodowe. Zagro(cid:298)enie terroryzmem jest obszarem permanentnej penetracji na- ukowej. Najwi(cid:266)ksz(cid:261) jej cz(cid:266)(cid:286)(cid:252) stanowi(cid:261) badania dotycz(cid:261)ce istoty tego zja- wiska, przyczyn jego ewolucji, jak te(cid:298) powodów sta(cid:225)ego zasilania organiza- cji terrorystycznych przez co raz to nowych zwolenników i aktywistów, go- towych nawet na (cid:286)mier(cid:252) w imi(cid:266) g(cid:225)oszonych idei. Zagadnienia dotycz(cid:261)ce zwalczania terroryzmu ukierunkowane s(cid:261) w prowadzonych badaniach na poznanie mechanizmów prawnych zarówno w wymiarze wewn(cid:266)trznym, jak te(cid:298) mi(cid:266)dzynarodowym oraz organizacji systemów antyterrorystycznych. Te- ren bada(cid:276), zwi(cid:261)zany z fizyczn(cid:261) reakcj(cid:261) struktur pa(cid:276)stwa na zamach terro- rystyczny jest zbyt sk(cid:261)po reprezentowany w opracowaniach zwartych. Obserwacja wydarze(cid:276) ostatnich lat pozwala na wyci(cid:261)gni(cid:266)cie wniosków, (cid:298)e pomimo „nowego” podej(cid:286)cia terrorystów do „filozofii dokonywania zama- 5 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== chów”, dominuj(cid:261) przede wszystkim ataki z wykorzystaniem (cid:225)adunków wy- buchowych (w ró(cid:298)nej formie) obliczone na wywo(cid:225)anie skutku w postaci du- (cid:298)ej liczby ofiar (rannych i zabitych), sytuacje zak(cid:225)adnicze nie s(cid:261) odosobnio- ne. Terrory(cid:286)ci nadal uciekaj(cid:261) si(cid:266) do opanowywania budynków lub (cid:286)rodków komunikacji, a zak(cid:225)adnicy stanowi(cid:261) kart(cid:266) przetargow(cid:261) na drodze spe(cid:225)nienia ich (cid:298)(cid:261)da(cid:276). Pa(cid:276)stwo musi wi(cid:266)c posiada(cid:252) odpowiednio przygotowane, zor- ganizowane i wyposa(cid:298)one si(cid:225)y zdolne do przeprowadzenia z sukcesem operacji ich uwolnienia wobec braku mo(cid:298)liwo(cid:286)ci pokojowego rozwi(cid:261)zania powsta(cid:225)ej sytuacji kryzysowej. Si(cid:225)ami takimi s(cid:261) w(cid:225)a(cid:286)nie jednostki kontrterro- rystyczne. Uciekanie si(cid:266) zarówno przez zorganizowane grupy przest(cid:266)pcze, jak te(cid:298) pojedyncze osoby (akty terroru indywidualnego) do metod to(cid:298)samych z me- todami terrorystycznymi, powoduje, (cid:298)e si(cid:225)y specjalne, zdolne do si(cid:225)owego rozwi(cid:261)zania tego typu sytuacji, musz(cid:261) by(cid:252) sta(cid:225)ym elementem systemu bez- piecze(cid:276)stwa w pa(cid:276)stwie. W niniejszej publikacji zaprezentowano wyniki bada(cid:276), które prowadzone by(cid:225)y przez wiele lat, w dziedzinie organizacji i funkcjonowania jednostek kontrterrorystycznych. Ich rezultaty publikowane by(cid:225)y w monografiach, uka- zuj(cid:261)cych si(cid:266) na przestrzeni ostatniego dziesi(cid:266)ciolecia. Cz(cid:266)(cid:286)(cid:252) z nich zosta(cid:225)a wykorzystana w tej publikacji. W pracy badawczej oparto si(cid:266) na krytycznej analizie materia(cid:225)ów (cid:296)ród(cid:225)o- wych, a tak(cid:298)e wniosków z w(cid:225)asnych do(cid:286)wiadcze(cid:276) ze s(cid:225)u(cid:298)by w pododdziale kontrterrorystycznym Policji (obserwacja uczestnicz(cid:261)ca). W badaniach za- stosowano wszystkie formy analizy i syntezy (elementarn(cid:261), funkcjonaln(cid:261) i logiczn(cid:261)), które w zespoleniu z analogi(cid:261) oraz abstrahowaniem izoluj(cid:261)cym i generalizuj(cid:261)cym pozwala(cid:225)y na odpowiednie: — szeregowanie faktów, — porównywanie faktów, — przeciwstawianie faktów, — zestawianie wyników bada(cid:276), — (cid:225)(cid:261)czenie i oddzielanie tre(cid:286)ci poznawczych, — dostrzeganie ró(cid:298)nic i podobie(cid:276)stw w elementach przedmiotu bada(cid:276) i efektach poznania, — systematyzowanie uzyskiwanych wyników bada(cid:276). Powy(cid:298)sz(cid:261) procedur(cid:266) badawcz(cid:261) z powodzeniem zastosowano równie(cid:298) pod- czas prowadzonych bada(cid:276), których rezultatem by(cid:225)o opracowanie rozprawy habi- litacyjnej — „Koncepcja wspó(cid:225)czesnych dzia(cid:225)a(cid:276) antyterrorystycznych” (2003 rok). Nie bez znaczenia na proces naukowego poznania mia(cid:225)y rezultaty wizyt studyjnych w czeskiej jednostce kontrterrrorystycznej URNA (1996 rok), izra- elskiej YA’MA’M (1997 rok), niemieckiej GSG-9 (2009 rok), a tak(cid:298)e wywiady eksperckie z osobami zajmuj(cid:261)cymi si(cid:266) dzia(cid:225)aniami kontrterrorystycznymi, w tym m.in. z Muki Betserem (1990 rok), (cid:298)o(cid:225)nierzem izraelskiej jednostki Say- eret Mat’kal, uczestnikiem i dowódc(cid:261) operacji uwolnienia izraelskich za- k(cid:225)adników w Entebbe w 1976 roku. 6 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== G(cid:225)ównym celem prowadzonych bada(cid:276), by(cid:225)o: dokonanie identyfikacji funkcjonowania jednostki kontrterrorystycznej jako podmiotu realizu- j(cid:261)cego dzia(cid:225)ania bojowe w walce z zagro(cid:298)eniami terrorystycznymi. Aby osi(cid:261)gn(cid:261)(cid:252) tak za(cid:225)o(cid:298)ony cel g(cid:225)ówny, konieczne by(cid:225)o zrealizowanie nast(cid:266)puj(cid:261)- cych celów szczegó(cid:225)owych, w których nale(cid:298)a(cid:225)o: 1. Okre(cid:286)li(cid:252) istot(cid:266) wspó(cid:225)czesnego terroryzmu i jego wp(cid:225)yw na bezpie- cze(cid:276)stwo pa(cid:276)stwa. 2. Oceni(cid:252) stopie(cid:276) zagro(cid:298)enia obszaru Rzeczypospolitej Polskiej i jej obywateli zjawiskiem terroryzmu. 3. Okre(cid:286)li(cid:252) elementy sk(cid:225)adowe systemu antyterrorystycznego Rzeczy- pospolitej Polskiej. 4. Zdefiniowa(cid:252) poj(cid:266)cie jednostki kontrterrorystycznej i okre(cid:286)li(cid:252) podsta- wowe czynniki determinuj(cid:261)ce jej skuteczne funkcjonowanie. 5. Okre(cid:286)li(cid:252) zakres i charakter dzia(cid:225)a(cid:276) podejmowanych przez jednostk(cid:266) kontrterrorystyczn(cid:261). 6. Dokona(cid:252) analizy wybranych, przeprowadzonych w minionych latach, dzia(cid:225)a(cid:276) bojowych policyjnych i wojskowych jednostek kontrterrorystycznych. Przy tak sformu(cid:225)owanych, w procesie badawczym, celach g(cid:225)ówny pro- blem badawczy zawarto w postaci pytania: Jakie jest miejsce i rola w systemie bezpiecze(cid:276)stwa antyterrorystycznego Rzeczypospolitej Pol- skiej jednostki kontrterrorystycznej? Pozosta(cid:225)e szczegó(cid:225)owe problemy badawcze zosta(cid:225)y zawarte w nast(cid:266)puj(cid:261)cych pytaniach: (cid:120) Jakie znaczenie maj(cid:261) zagro(cid:298)enia terrorystyczne w kontek(cid:286)cie wspó(cid:225)- czesnych zagro(cid:298)e(cid:276) bezpiecze(cid:276)stwa pa(cid:276)stwa? (cid:120) Jakie s(cid:261) (cid:296)ród(cid:225)a i na czym polega istota wspó(cid:225)czesnego terroryzmu i ja- kie mog(cid:261) by(cid:252) kierunki jego rozwoju? (cid:120) Jaki jest stopie(cid:276) zagro(cid:298)enia terroryzmem obszaru Rzeczypospolitej Polskiej i jej obywateli? (cid:120) Jakie wymagania nale(cid:298)y spe(cid:225)ni(cid:252) aby mo(cid:298)na by(cid:225)o mówi(cid:252) o profesjonal- nej jednostce kontrterrorystycznej? (cid:120) Jaki jest stan obecny i kondycja jednostek kontrterrorystycznych w Rze- czypospolitej Polskiej? (cid:120) Jakie s(cid:261) mo(cid:298)liwo(cid:286)ci wspó(cid:225)pracy pomi(cid:266)dzy jednostkami kontrterrory- stycznymi w ramach Unii Europejskiej? (cid:120) Jakim wymaganiom formalno-prawnym, podlega proces organizacji dzia- (cid:225)a(cid:276) w ramach operacji antyterrorystycznej w Rzeczypospolitej Polskiej? (cid:120) Jak by(cid:225)y prowadzone, na przestrzeni ostatnich lat, dzia(cid:225)ania bojowe po- licyjnych i wojskowych si(cid:225) kontrterrorystycznych? Konsekwencj(cid:261) zaprezentowanego procesu badawczego by(cid:225)o sformu(cid:225)o- wanie hipotezy roboczej: Prawid(cid:225)owo funkcjonuj(cid:261)ca w systemie bezpie- cze(cid:276)stwa antyterrorystycznego pa(cid:276)stwa jednostka kontrterrorystycz- na ma pierwszorz(cid:266)dne znaczenie dla sprawnego funkcjonowania tego systemu. 7 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Sformu(cid:225)owano tak(cid:298)e nast(cid:266)puj(cid:261)ce hipotezy robocze: 1. Terroryzm jest zjawiskiem maj(cid:261)cym bezpo(cid:286)rednie prze(cid:225)o(cid:298)enie na bezpiecze(cid:276)stwo pa(cid:276)stwa. 2. Jednym z najbardziej istotnych elementów reagowania reaktywnego na zagro(cid:298)enia terrorystyczne systemu bezpiecze(cid:276)stwa antyterrorystyczne- go pa(cid:276)stwa jest jednostka kontrterrorystyczna. 3. Specyfika dzia(cid:225)a(cid:276) jednostki kontrterrorystycznej wymaga nieszablo- nowego procesu w jej budowaniu i przygotowaniu do dzia(cid:225)a(cid:276) bojowych. 4. Mi(cid:266)dzynarodowa wymiana do(cid:286)wiadcze(cid:276) pomi(cid:266)dzy jednostkami kontrter- rorystycznymi jest we wspó(cid:225)czesnym (cid:286)wiecie warunkiem tworzenia mi(cid:266)dzyna- rodowych komponentów kontrterrorystycznych, zdolnych do wykonywania wspólnych dzia(cid:225)a(cid:276) bojowych. 5. Organizacja dowodzenia jednostkami kontrterrorystycznymi, w ra- mach operacji antyterrorystycznej (Policji i Si(cid:225) Zbrojnych), ma bezpo(cid:286)rednie prze(cid:225)o(cid:298)enie na skuteczno(cid:286)(cid:252) ich prowadzenia. 6. Do(cid:286)wiadczenia z przeprowadzonych operacji bojowych, policyjnych i wojskowych si(cid:225) kontrterrorystycznych, stanowi(cid:261) cenne (cid:296)ród(cid:225)o wiedzy w pro- cesie doskonalenia rozwi(cid:261)za(cid:276) taktycznych. Prezentowana publikacja w kontek(cid:286)cie poznawczym: — wskazuje na zagro(cid:298)enia bezpiecze(cid:276)stwa zjawiskiem terroryzmu, — porz(cid:261)dkuje terminologi(cid:266) i poj(cid:266)cia zwi(cid:261)zane z organizacj(cid:261) i funkcjono- waniem jednostki kontrterrorystycznej, — prezentuje organizacj(cid:266) dzia(cid:225)a(cid:276) bojowych zwi(cid:261)zanych z wykorzystaniem w nich jednostki kontrterrorystycznej Policji i Si(cid:225) Zbrojnych w warunkach Rzeczypospolitej Polskiej, — przedstawia optymalne podporz(cid:261)dkowanie jednostki kontrterrorystycz- nej w strukturach podmiotów pa(cid:276)stwa odpowiedzialnych za jego bez- piecze(cid:276)stwo. Natomiast w kontek(cid:286)cie utylitarnym wskazuje ona: — determinanty i uwarunkowania w tworzeniu jednostki kontrterrorystycznej, — g(cid:225)ówne kierunki doskonalenia organizacji funkcjonowania jednostki kontrterrorystycznej w warunkach Rzeczypospolitej Polskiej. Niniejsza monografia sk(cid:225)ada si(cid:266) z czterech rozdzia(cid:225)ów, których rozdzia(cid:225) pierwszy odnosi si(cid:266) do problematyki wspó(cid:225)czesnych zagro(cid:298)e(cid:276) terrory- stycznych, metod i form dzia(cid:225)alno(cid:286)ci terrorystycznej, organizacji systemu bezpiecze(cid:276)stwa antyterrorystycznego pa(cid:276)stwa. Rozdzia(cid:225) drugi prezentuje proces tworzenia jednostki kontrterrorystycznej, jej struktur(cid:266) organizacyjn(cid:261), taktyk(cid:266) dzia(cid:225)ania, zasady naboru i selekcji kandydatów do s(cid:225)u(cid:298)by w niej, a tak(cid:298)e podstawow(cid:261) wiedz(cid:266) na temat (cid:286)rodków walki oraz wyposa(cid:298)enia spe- cjalistycznego niezb(cid:266)dnego do realizacji zada(cid:276). W rozdziale trzecim omó- wiono organizacj(cid:266) jednostki kontrterrorystycznej w Policji i Si(cid:225)ach Zbrojnych oraz funkcjonowanie europejskiej platformy wspó(cid:225)pracy policyjnych jedno- stek specjalnych, przeznaczonych do walki z terroryzmem — ATLAS. Roz- dzia(cid:225) czwarty odnosi si(cid:266) zarówno do organizacji dzia(cid:225)a(cid:276) w ramach operacji 8 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== antyterrorystycznej, jak te(cid:298) omawia wybrane operacje bojowe si(cid:225) kontrterro- rystycznych. W zako(cid:276)czeniu dokonano podsumowania wyników bada(cid:276) oraz zaprezentowano wnioski wynikaj(cid:261)ce z ich analizy. Ksi(cid:261)(cid:298)ka „Jednostka kontrterrorystyczna — element dzia(cid:225)a(cid:276) bojowych w systemie bezpiecze(cid:276)stwa antyterrorystycznego” nie powsta(cid:225)aby, gdyby nie pomoc wielu osób wspieraj(cid:261)cych ten projekt. Maj(cid:261)c powy(cid:298)sze na uwadze chcia(cid:225)bym podzi(cid:266)kowa(cid:252) p(cid:225)k. rez. dr. in(cid:298). Stanis(cid:225)awowi Kulczy(cid:276)skiemu, za wyra(cid:298)enie zgody na wykorzystanie w niniejszej monografii opracowa(cid:276) (podrozdzia(cid:225) 1.1.1.), które to powsta(cid:225)y m.in. w wyniku rozmów jakie ze sob(cid:261) prowadzili(cid:286)my na temat terroryzmu oraz sposobów zapobiegania i zwal- czania tego zjawiska. Dzi(cid:266)kuj(cid:266) równie(cid:298) insp. Arturowi Skwarczy(cid:276)skiemu dyrektorowi Biura Operacji Antyterrorystycznych Komendy G(cid:225)ównej Policji, Ireneuszowi Chloupkowi ekspertowi ds. jednostek specjalnych, Damianowi Szlachterowi ekspertowi ds. terroryzmu, za pomoc w uzyskaniu materia(cid:225)ów (cid:296)ród(cid:225)owych, które wykorzystano podczas pracy nad publikacj(cid:261). ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 9 10 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== (...) nigdy nie brakuje potencjalnych agresorów. Naturalnie zmienia si(cid:266) to(cid:298)samo(cid:286)(cid:252) (cid:296)ród(cid:225)a zagro(cid:298)enia. Wczoraj mogli(cid:286)my stwierdzi(cid:252) ze znaczn(cid:261) pewno(cid:286)ci(cid:261), (cid:298)e jego podstaw(cid:261) s(cid:261) w pewnym stopniu sowieckie intrygi. Dzi(cid:286) natomiast nowej wagi nabrali islamscy ekstremi(cid:286)ci, ugrupowania stosuj(cid:261)ce terror o pod(cid:225)o(cid:298)u etnicznym, pa(cid:276)stwa (cid:225)ami(cid:261)ce prawo, te, które nie s(cid:261) ju(cid:298) trzymane w ryzach przez pot(cid:266)(cid:298)nych protektorów (...) Margaret Thatcher (by(cid:225)a premier Wielkiej Brytanii) 1. TERRORYZM A BEZPIECZE(cid:275)STWO PA(cid:275)STWA ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 11 12 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 1.1. Terroryzm prze(cid:225)omu XX I XXI wieku (cid:297)yjemy w czasach, w których zjawisko terroryzmu jest wszechobecne. Sta(cid:225)o si(cid:266) ono sta(cid:225)ym elementem krajobrazu wspó(cid:225)czesnego (cid:286)wiata. Prak- tycznie nie ma dnia aby (cid:286)rodki masowego przekazu nie informowa(cid:225)y o kolej- nym ataku terrorystycznym. W zale(cid:298)no(cid:286)ci od rozmiaru wywo(cid:225)anego przez zamach skutków, informacje te mo(cid:298)na znale(cid:296)(cid:252) na pierwszej lub kolejnych stronach gazet, podawane s(cid:261) w telewizyjnych programach informacyjnych na ich pocz(cid:261)tku lub pod koniec. Wszystko to powoduje, (cid:298)e nie zastanawiamy si(cid:266) nad istot(cid:261) tego najgro(cid:296)niejszego, pojmowanego w kategoriach pozamili- tarnych, zagro(cid:298)enia bezpiecze(cid:276)stwa wewn(cid:266)trznego i mi(cid:266)dzynarodowego pa(cid:276)stwa. Wszystkie wydarzenia, w których pojawiaj(cid:261) si(cid:266) okre(cid:286)lenia: „zamach bombowy”, „zak(cid:225)adnik”, „porwanie”, przez wi(cid:266)kszo(cid:286)(cid:252) spo(cid:225)ecze(cid:276)stwa, a tak(cid:298)e media, natychmiast kojarzone s(cid:261) ze zdarzeniem terrorystycznym. Nast(cid:266)puje prostolinijne uto(cid:298)samianie zjawiska terroru, czyli stosowania si(cid:225)y lub te(cid:298) gro(cid:298)eniem jej u(cid:298)ycia, z terroryzmem, który jest charakterystyczn(cid:261) filozofi(cid:261) dzia(cid:225)ania ekstremistów wszelkiej proweniencji (prawicowych, lewicowych, religijnych, ekologicznych), w którym terror jest narz(cid:266)dziem do osi(cid:261)gni(cid:266)cia celu. Cel, który wywo(cid:225)uje skutek dzia(cid:225)alno(cid:286)ci terrorystycznej musi by(cid:252) p o - l i t y c z n y aby(cid:286)my mogli mówi(cid:252) o terroryzmie — organizowanie zama- chów (z broni(cid:261) w r(cid:266)ku, a tak(cid:298)e bombowych) na cz(cid:225)onków rz(cid:261)du, ludzi zwi(cid:261)- zanych z w(cid:225)adz(cid:261), na przeciwników politycznych, na osoby innej wiary, a tak(cid:298)e rasy, obcokrajowców lub przypadkowych przechodniów, porywanie ludzi, a tak(cid:298)e samolotów, w celu zdobycia w(cid:225)adzy, wywo(cid:225)ania atmosfery strachu, zam(cid:266)tu, chaosu, wyra(cid:298)enia protestu, zyskania korzy(cid:286)ci dla jakich(cid:286) grup, kategorii, a tak(cid:298)e osób, wreszcie bez przyczyny (...)1. Terroryzm jako metoda prowadz(cid:261)ca do wyznaczonego celu („cel sam w sobie”) jest charakterystyczn(cid:261) strategi(cid:261) ugrupowa(cid:276), które dokonuj(cid:261) zama- chów. Ich dzia(cid:225)alno(cid:286)(cid:252) z jednej strony jest irracjonalna, bo nie przynosi wy- miernych efektów (poza tymi dotycz(cid:261)cymi bezpo(cid:286)redniego celu zamachu), z drugiej za(cid:286) niezrozumia(cid:225)a dla opinii publicznej, która cho(cid:252) mo(cid:298)e by(cid:225)aby sk(cid:225)onna popiera(cid:252) cele, to nie chce zaakceptowa(cid:252) metod, do jakich uciekaj(cid:261) si(cid:266) te organizacje2. Na pocz(cid:261)tku swej dzia(cid:225)alno(cid:286)ci Jaser Arafat (lata 60. XX w.) z dum(cid:261) kaza(cid:225) siebie nazywa(cid:252) terroryst(cid:261). Dopiero gdy z(cid:225)o(cid:286)(cid:252) i powszechne pot(cid:266)pienie ze strony opinii publicznej na (cid:286)wiecie, dla metod jakimi on i jego 1 W. Kopali(cid:276)ski, S(cid:225)ownik wydarze(cid:276), poj(cid:266)(cid:252) i legend XX wieku, Warszawa 1999, s. 423. 2 K. Karolczak, Terroryzm. Nowy paradygmat wojny XXI wieku, Warszawa 2010, s. 62. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 13 towarzysze si(cid:266) pos(cid:225)ugiwali — wywo(cid:225)uj(cid:261)ce skutki w postaci (cid:286)mierci i ran nie- winnych ofiar — spowodowa(cid:225)y zmian(cid:266) jego identyfikacji z dzia(cid:225)alno(cid:286)ci(cid:261) terro- rystyczn(cid:261). Unika(cid:225) okre(cid:286)lenia „terrorysta” na rzecz „bojownik o wolno(cid:286)(cid:252)”. Terroryzm rozumiany jako dzia(cid:225)alno(cid:286)(cid:252) osoby lub grupy osób zmierzaj(cid:261)- cych do dezorganizacji (cid:298)ycia spo(cid:225)ecznego i politycznego pojawi(cid:225) si(cid:266) w wie- ku XIX i stanowi(cid:225) produkt nowo(cid:298)ytnego spo(cid:225)ecze(cid:276)stwa masowego, w któ- rym media odgrywaj(cid:261) pierwszoplanow(cid:261) rol(cid:266) w kszta(cid:225)towaniu (cid:286)wiadomo(cid:286)ci spo(cid:225)ecznej. W tym czasie zacz(cid:266)to rozgranicza(cid:252) poj(cid:266)cia: „terror” i „terro- ryzm”3. Przez ostatnie dwa stulecia (od ko(cid:276)ca XIX do pocz(cid:261)tków XXI wie- ku) aktywnej obecno(cid:286)ci terroryzmu w (cid:298)yciu spo(cid:225)eczno-politycznym cz(cid:225)owie- ka (przede wszystkim na gruncie europejskim), zjawisko to przechodzi(cid:225)o transformacj(cid:266) celów i motywów dzia(cid:225)ania. Terroryzm mo(cid:298)na klasyfikowa(cid:252) dokonuj(cid:261)c jego podzia(cid:225)u wed(cid:225)ug ró(cid:298)nych kryteriów, m.in.: bezpo(cid:286)rednich celów, a tak(cid:298)e ideologicznych celów taktyki i metod ataków, politycznej strategii, politycznych celów, a tak(cid:298)e ideologicz- nych za(cid:225)o(cid:298)e(cid:276) le(cid:298)(cid:261)cych u podstaw dzia(cid:225)alno(cid:286)ci terrorystycznej (tabela 1.1.)4. Tabela 1.1. Rodzaje terroryzmu (cid:295)ród(cid:225)o: R. Borkowski, Kult i kultura zbrodni — terroryzm na tle przemocy politycznej [w:] Wojna z terroryzmem w XXI wieku, red. B. Ho(cid:225)yst, K. Ja(cid:225)oszy(cid:276)ski, A. Letkiewicz, Szczytno 2009, s. 34 Rodzaj (motywacja) Anarchistyczny Separatystyczny Antykolonialny Okres Cele Metody 1880–1914 Negacja panowania poli- tycznego, ekonomicznego 1920–dzi(cid:286) Oderwanie terytorium 1960–1979 Wyzwolenie terytorium i i jego suwerenno(cid:286)(cid:252) Zamachy bombowe, morderstwa polityczne Zamachy na przedstawi- cieli w(cid:225)adz, walka zbrojna Zamachy, walka zbrojna Lewacki 1960–1991 Religijny 1983–dzi(cid:286) jego suwerenno(cid:286)(cid:252) Sianie niepokoju i zam(cid:266)tu, kreowanie sytuacji rewo- lucyjnej Cele trans temporalne, ludobójstwo w imi(cid:266) boga Zamachy bobowe, przetrzymywanie zak(cid:225)adników Zamachy bombowe, porwania, maksymaliza- cja liczby ofiar Na pocz(cid:261)tku dzia(cid:225)alno(cid:286)(cid:252) terrorystyczna mia(cid:225)a pod(cid:225)o(cid:298)e anarchistyczne i zwi(cid:261)zana by(cid:225)a z przedstawicielami skrajnych organizacji lewicowych, którzy to dokonywali ataków w imi(cid:266) rewolucji antybur(cid:298)uazyjnej (proletariackiej), protestuj(cid:261)c w ten sposób przeciwko istniej(cid:261)cemu wówczas porz(cid:261)dkowi poli- tyczno-ekonomicznemu. Z czasem nurt ten uleg(cid:225) zmarginalizowaniu, odro- dzi(cid:225) si(cid:266) ponownie w drugiej po(cid:225)owie XX wieku jako nurt lewacki. Terrory(cid:286)ci 3 R. Borkowski, Kult i kultura zbrodni — terroryzm na tle przemocy politycznej [w:] Wojna z ter- roryzmem w XXI wieku, red. B. Ho(cid:225)yst, K. Ja(cid:225)oszy(cid:276)ski, A. Letkiewicz, Szczytno 2009, s. 35. 4 Tam(cid:298)e, s. 34. 14 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== lewaccy, g(cid:225)osz(cid:261)c has(cid:225)a walki z kapitalistyczn(cid:261) rzeczywisto(cid:286)ci(cid:261), dokonywali ataków terrorystycznych. Nie bez znaczenia by(cid:225) fakt wspierania tej dzia(cid:225)alno- (cid:286)ci (logistycznie, finansowo, szkoleniowo) przez istniej(cid:261)cy wówczas Zwi(cid:261)zek Socjalistycznych Republik Radzieckich — ZSRR — (i jego satelickie pa(cid:276)stwa), który to w ten sposób usi(cid:225)owa(cid:225) realizowa(cid:252) swoje polityczne cele w ramach ist- nienia dwubiegunowego (cid:286)wiata. W owym czasie przywo(cid:225)ywany wcze(cid:286)niej Ja- ser Arafat bardzo aktywnie wspó(cid:225)pracowa(cid:225) z organizacjami terrorystycznymi Europy Zachodniej, prowadz(cid:261)c swoj(cid:261) antyizraelsk(cid:261) walk(cid:266) pod has(cid:225)ami walki proletariackiej. Dopiero rozpad radzieckiego imperium i faktyczny koniec po- dzia(cid:225)u (cid:286)wiata na dwa przeciwstawne bloki polityczno-militarne spowodowa(cid:225) (co oznacza(cid:225)o koniec sponsorowania organizacji terrorystycznych), (cid:298)e lewac- kie organizacje terrorystyczne przesta(cid:225)y istnie(cid:252), a terroryzm palesty(cid:276)ski skie- rowa(cid:225) si(cid:266) w kierunku radykalnego islamu. Jest to przyk(cid:225)ad metamorfozy gorli- wego marksisty w (cid:298)arliwego wyznawc(cid:266) islamu. W latach dwudziestych XX wieku pojawi(cid:225) si(cid:266) terroryzm separatystyczny, w którym celem terrorystów jest oderwanie cz(cid:266)(cid:286)ci terytorium danego pa(cid:276)- stwa zamieszka(cid:225)ego przez mniejszo(cid:286)(cid:252) narodow(cid:261) i utworzenie na nim nieza- le(cid:298)nego pa(cid:276)stwa reprezentowanego przez t(cid:266) mniejszo(cid:286)(cid:252). Dzia(cid:225)alno(cid:286)(cid:252) terro- rystyczna o pod(cid:225)o(cid:298)u separatystycznym jest obecna w europejskiej rzeczywi- sto(cid:286)ci do dzi(cid:286). Wystarczy przywo(cid:225)a(cid:252) aktywno(cid:286)(cid:252) hiszpa(cid:276)skiej organizacji ETA (Euzkadi Ta Askatasuna — Kraj Basków i Wolno(cid:286)ci5), która d(cid:261)(cid:298)y do oderwa- nia cz(cid:266)(cid:286)ci terytorium Hiszpanii i Francji i utworzenia tam kraju Basków, czy te(cid:298) dzia(cid:225)alno(cid:286)(cid:252) w Wielkiej Brytanii IRA (Irish Republican Army — Irlandzka Armia Republika(cid:276)ska6), d(cid:261)(cid:298)(cid:261)cej do od(cid:225)(cid:261)czenia Irlandii Pó(cid:225)nocnej od Zjed- 5 ETA (Euzkadi Ta Askatasuna — Kraj Basków i Wolno(cid:286)ci) — organizacja baskijska d(cid:261)(cid:298)(cid:261)ca do utworzenia na terytorium Hiszpanii niepodleg(cid:225)ego pa(cid:276)stwa Basków (Euzkadi). Powsta(cid:225)a w lipcu 1959 roku w skutek radykalizacji nastrojów w(cid:286)ród cz(cid:266)(cid:286)ci cz(cid:225)onków Baskijskiej Partii Na- rodowej (Euzkadi Buru Batzarra). W latach sze(cid:286)(cid:252)dziesi(cid:261)tych XX w. rozpocz(cid:266)(cid:225)a zmasowan(cid:261) kampani(cid:266) zamachów bombowych, porwa(cid:276) i zabójstw wymierzonych w reprezentantów w(cid:225)adzy pa(cid:276)stwowej. Po (cid:286)mierci genera(cid:225)a Franco i obj(cid:266)ciu w(cid:225)adzy przez króla Juana Carlosa oraz zmiany polityki Madrytu wobec d(cid:261)(cid:298)e(cid:276) Basków, ETA odst(cid:261)pi(cid:225)a od dotychczasowej polityki. Kie- dy okaza(cid:225)o si(cid:266), (cid:298)e decyzje w(cid:225)adz nie spe(cid:225)niaj(cid:261) jej oczekiwa(cid:276), organizacja podzieli(cid:225)a si(cid:266) na ETA — Politico-Milis (polityczno-wojskowa) i ETA — Milis (wojskowa) i wznowi(cid:225)a ataki terrorystycz- ne. Jedn(cid:261) z form dzia(cid:225)alno(cid:286)ci ETA, obliczon(cid:261) na finansowanie swojej dzia(cid:225)alno(cid:286)ci, jest pobie- ranie od przedsi(cid:266)biorców i sklepikarzy podatku rewolucyjnego, który to nale(cid:298)y nazwa(cid:252) wprost haraczem. Nie przysparza to separatystom zwolenników, zw(cid:225)aszcza, (cid:298)e osoby uchylaj(cid:261)ce si(cid:266) od p(cid:225)acenia, po kilku ostrze(cid:298)eniach, staj(cid:261) si(cid:266) ofiarami ETA [przypis autora]. 6 IRA (Irish Republican Army — Irlandzka Armia Republika(cid:276)ska) — nazw(cid:266) t(cid:266) nadano organi- zacji na pocz(cid:261)tku 1919 roku. By(cid:225)a ona wówczas ugrupowaniem ochotników podleg(cid:225)ych Mini- sterstwu Obrony Narodowej Irlandii. Od chwili powstania do dnia dzisiejszego zwi(cid:261)zana jest z parti(cid:261) polityczn(cid:261) Sinn Fein (My sami), uwa(cid:298)an(cid:261) za polityczne skrzyd(cid:225)o IRA. Po zawarciu uk(cid:225)a- du irlandzko-brytyjskiego, 6 grudnia 1921 roku, (na mocy którego podzielono Irlandi(cid:266) na dwie cz(cid:266)(cid:286)ci) i ustaleniu przebiegu granicy mi(cid:266)dzy Ulsterem, a po(cid:225)udniem wyspy w 1925 roku, IRA zaprzesta(cid:225)a aktywnej dzia(cid:225)alno(cid:286)ci, a(cid:298) do po(cid:225)owy lat 50. XX w. Wznowi(cid:225)a kampani(cid:266) niepos(cid:225)u- sze(cid:276)stwa 12 grudnia 1956 roku przeciwko obecno(cid:286)ci brytyjskiej w Ulsterze. Trwa(cid:225)a ona do 26 lutego 1962 roku i zako(cid:276)czy(cid:225)a si(cid:266) niepowodzeniem. Od 1965 roku IRA zacz(cid:266)(cid:225)a koncentro- 15 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== noczonego Królestwa i w(cid:225)(cid:261)czenia jej do irlandzkiego pa(cid:276)stwa. Obie organi- zacje nada s(cid:261) aktywne. Lata 60. i 70. ubieg(cid:225)ego wieku to równie(cid:298) aktywna dzia(cid:225)alno(cid:286)(cid:252) terrory- styczna w pa(cid:276)stwach b(cid:266)d(cid:261)cych koloniami. Walka zbrojna w tych pa(cid:276)- stwach doprowadzi(cid:225)a do uwolnienia si(cid:266) ich spod jarzma kolonializmu. Dzi(cid:286) ju(cid:298) tego typu terroryzm nie istnieje. Upadek muru berli(cid:276)skiego, pod koniec XX wieku, wzrost aktywno(cid:286)ci skrajnych ruchów islamskich, rewolucja Chomeiniego, tj. powstanie pierw- szego w (cid:286)wiecie pa(cid:276)stwa wyznaniowego opartego na religii islamu, spowo- dowa(cid:225)y bardzo gwa(cid:225)towny wzrost aktywno(cid:286)ci terroryzmu religijnego, repre- zentowanego przez fundamentalistów islamskich. Ten rodzaj dzia(cid:225)alno(cid:286)ci terrorystycznej stanowi obecnie najwi(cid:266)ksze zagro(cid:298)enie dla bezpiecze(cid:276)stwa w wymiarze globalnym. Wspó(cid:225)czesny terroryzm nale(cid:298)y postrzega(cid:252) w kontek(cid:286)cie historycznego wp(cid:225)ywu konfliktów na zmiany polityczne (cid:286)wiata, zw(cid:225)aszcza za(cid:286) genezy ich powstania. Wed(cid:225)ug, nie(cid:298)yj(cid:261)cego ju(cid:298), Samuela Huntingtona, wyk(cid:225)adowcy sto- sunków mi(cid:266)dzynarodowych na uniwersytecie harwardzkim, obecne konflikty (cid:286)wiatowe ko(cid:276)ca XX wieku i pocz(cid:261)tku nowego tysi(cid:261)clecia maj(cid:261) przede wszystkim pod(cid:225)o(cid:298)e w (cid:286)cieraniu si(cid:266) kultur cywilizacyjnych, nie za(cid:286) ideologicz- nych czy te(cid:298) ekonomicznych. Dostrzega on cztery fazy historycznego rozwo- ju (ewolucji) konfliktów, maj(cid:261)cych wp(cid:225)yw na stosunki spo(cid:225)eczno-polityczne prze(cid:225)omu obecnych stuleci, które zwi(cid:261)zane by(cid:225)y: 1) z konfliktami pomi(cid:266)dzy królami i ksi(cid:261)(cid:298)(cid:266)tami — oparte one by(cid:225)y na oso- bistej rywalizacji o poszerzanie swoich w(cid:225)o(cid:286)ci oraz uzyskanie ekono- micznych (finansowych) korzy(cid:286)ci; 2) z rewolucj(cid:261) francusk(cid:261) — wydarzenia z ni(cid:261) zwi(cid:261)zane stanowi(cid:225)y pocz(cid:261)tek „wojen ludu” i koniec „wojen królów” — wyra(cid:296)nie zaznaczy(cid:225) si(cid:266) wzrost na- cjonalizmu, taki stan rzeczy przetrwa(cid:225) do ko(cid:276)ca pierwszej wojny (cid:286)wiatowej; 3) z rewolucj(cid:261) komunistyczn(cid:261) w Rosji — konflikt mia(cid:225) charakter ideologicz- ny i w pierwszej fazie dotyczy(cid:225) walki pomi(cid:266)dzy ideologi(cid:261) komunistyczn(cid:261), faszyzmem a demokratycznym liberalizmem, po drugiej wojnie (cid:286)wiato- wej faszyzm zosta(cid:225) wyeliminowany, ideologiczne pod(cid:225)o(cid:298)e konfliktu za(cid:286) ograniczone zosta(cid:225)o do walki pomi(cid:266)dzy komunizmem a demokratycz- nym liberalizmem (okres „zimnej wojny”); 4) z ko(cid:276)cem „zimnej wojny” — upadek berli(cid:276)skiego muru, a co za tym idzie faktyczny koniec konfliktu Wschód — Zachód, da(cid:225) pocz(cid:261)tek konfliktowi wa(cid:252) si(cid:266) bardziej na dzia(cid:225)alno(cid:286)ci politycznej, wyrazem czego by(cid:225)o opracowanie w 1968 roku jej programu politycznego, na tle którego dosz(cid:225)o do konfliktu wewn(cid:261)trz organizacji i podzia(cid:225)u w 1969 roku na mniej radykaln(cid:261) Official IRA oraz Provisional IRA, stawiaj(cid:261)c(cid:261) sobie za cel utworzenie jednego pa(cid:276)stwa irlandzkiego. Do dnia dzisiejszego, pomimo kilku deklarowa- nych zawiesze(cid:276) broni, a tak(cid:298)e podj(cid:266)cia rozmów o pokojowym rozwi(cid:261)zaniu problemu ir- landzkiego, nadal dokonywane s(cid:261) przez cz(cid:225)onków tego ugrupowania terrorystycznego za- machy bombowe [przypis autora]. 16 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== cywilizacji (kolizja cywilizacji), którego efektem jest wspó(cid:225)czesne zagro- (cid:298)enie terroryzmem7. Wspó(cid:225)czesny terroryzm, reprezentowany przez ekstremistyczny funda- mentalizm islamski, to wojna oparta na zderzeniu kultur cywilizacyjnych. Z jed- nej strony wyst(cid:266)puje ca(cid:225)y zachodni (cid:286)wiat zdominowany przez najnowsze zdo- bycze nauki i techniki, funkcjonuj(cid:261)cy w erze wszechobecnej informatyzacji, z drugiej miliony wyznawców islamu, dla których rozwój cywilizacyjny zatrzyma(cid:225) si(cid:266) na poziomie (cid:286)redniowiecza. Przywódcy islamskich organizacji terrorystycz- nych wykorzystuj(cid:261) fakt ubóstwa i zacofania wyznawców Koranu do budowania nienawi(cid:286)ci wobec zachodniej cywilizacji8. Niew(cid:261)tpliwie symbolem terroryzmu islamistów jest Al-Kaida — jedna z najbardziej znanych wspó(cid:225)czesnych orga- nizacji terrorystycznych, znana jest te(cid:298) jako al Qaida lub al Qeada, Baza, Si(cid:225)y Islamskie, Islamski Front Wyzwolenia Miejsc (cid:285)wi(cid:266)tych, Organizacja Osamy bin Ladena, Mi(cid:266)dzynarodowy Front Islamski na rzecz (cid:285)wi(cid:266)tej Wojny z (cid:297)ydami i Krzy(cid:298)owcami oraz jej za(cid:225)o(cid:298)yciel Osama bin Laden9. Al-Kaida to mi(cid:266)dzynaro- dowa „grupa wsparcia”, finansuj(cid:261)ca i kieruj(cid:261)ca dzia(cid:225)alno(cid:286)ci(cid:261) islamskich bojow- ników na ca(cid:225)ym (cid:286)wiecie, jest przyk(cid:225)adem tzw. organizacji sieciowej. Powsta(cid:225)a podczas wojny ZSRR z Afganistanem, a jej rdze(cid:276) stanowi(cid:261) weterani wojenni z ca(cid:225)ego islamskiego (cid:286)wiata. Al-Kaid(cid:266) za(cid:225)o(cid:298)y(cid:225) oko(cid:225)o roku 1988 saudyjski milioner i islamski bojownik Osama bin Laden, po zamachu z 11 wrze(cid:286)nia 2001 roku na USA jedne z najgro(cid:296)niejszych terrorystów na (cid:286)wiecie. Kwateruj(cid:261)cy w Afga- nistanie bin Laden utworzy(cid:225) pot(cid:266)(cid:298)n(cid:261) mi(cid:266)dzynarodow(cid:261) sie(cid:252) (cid:225)(cid:261)cz(cid:261)c(cid:261) wszystkich muzu(cid:225)ma(cid:276)skich ekstremistów w ró(cid:298)nych krajach. Organizacja pos(cid:225)uguje si(cid:266) najnowszymi (cid:286)rodkami techniki: telefonami satelitarnymi, faksami, kompute- rami oraz Internetem i dzi(cid:266)ki temu pozostaje w kontakcie z nieznan(cid:261) liczb(cid:261) zwolenników w ca(cid:225)ym (cid:286)wiecie arabskim, a tak(cid:298)e w Europie, Azji i Ameryce. G(cid:225)ównym celem organizacji jest obalenie zepsutych oraz heretyckich rz(cid:261)dów pa(cid:276)stw arabskich i zast(cid:261)pienie ich prawem islamu (sharia). Al-Kaida skupia zwolenników o pogl(cid:261)dach silnie antyzachodnich i postrzegaj(cid:261)cych USA jako najwi(cid:266)kszego wroga islamu. Bin Laden wyda(cid:225) trzy fatwy10 (deklara- cje, odezwy) na temat religijnych rz(cid:261)dów, wzywaj(cid:261)ce wszystkich muzu(cid:225)ma- nów, by chwytali za bro(cid:276) przeciwko Stanom Zjednoczonym Ameryki Pó(cid:225)noc- nej. Al-Kaida dzia(cid:225)a na trzy sposoby: 1) usi(cid:225)uje radykalizowa(cid:252) istniej(cid:261)ce ruchy islamskie i tworzy(cid:252) takie grupy tam, gdzie jeszcze nie istniej(cid:261); 7 S. Shay, „Cultural Terrorism” and the Clash of Civilizations [w:] ICT Papers on Terrorism, The International Policy Institute for Counter-Terrorism, Jerusalem, Israel 2002, s. 72. 8 K. Ja(cid:225)oszy(cid:276)ski, Wspó(cid:225)czesny wymiar antyterroryzmu, Warszawa 2008, s. 66. 9 K. Ja(cid:225)oszy(cid:276)ski, J. Skosolas, Media wobec wspó(cid:225)czesnego zagro(cid:298)enia terroryzmem, War- szawa 2008, s. 20–21. 10 Fatwa to odezwa, wydawana tradycyjnie przez przywódców religijnych lub uczonych. Dzi(cid:286) upowa(cid:298)nione do tego czuj(cid:261) si(cid:266) Al-Kaida i inne ugrupowania terrorystyczne. Zob. P.L. Wil- liams, Al-Kaida. Bractwo terroru, Warszawa 2002, s. 202. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 17 2) nawo(cid:225)uje do zniszczenia USA uwa(cid:298)aj(cid:261)c je za g(cid:225)ówn(cid:261) przeszkod(cid:266) w przeprowadzeniu reform w krajach muzu(cid:225)ma(cid:276)skich; 3) wspiera bojowników muzu(cid:225)ma(cid:276)skich w Afganistanie, Algierii, Bo(cid:286)ni, Czeczenii, Kosowie, Pakistanie, Somalii, Tad(cid:298)ykistanie i Jemenie. Przywódc(cid:261) bazy (Al-Kaidy) jest Osama bin Laden, jego zast(cid:266)pc(cid:261) Ay- man al-Zawahri. W sk(cid:225)ad bazy wchodz(cid:261) cztery komitety ds.: 1) religijnych, 2) finansowych, 3) wojskowych, 4) mediów. Liczebno(cid:286)(cid:252) grupy ocenia si(cid:266) na kilka tysi(cid:266)cy. Jej cz(cid:225)onkowie tworz(cid:261) do- brze zorganizowan(cid:261), rozlokowan(cid:261) po ca(cid:225)ym (cid:286)wiecie sie(cid:252). Cz(cid:266)sto wchodz(cid:261) w sk(cid:225)ad innych organizacji terrorystycznych, np. Egipskiego Islamskiego D(cid:298)ihadu, Islamskiego Ruchu Uzbekistanu. Osama bin Laden przez wiele lat rezydowa(cid:225) w Chartumie. Jednak w 1996 roku w(cid:225)adze Sudanu, pod presj(cid:261) USA, poprosi(cid:225)y go o opuszczenie kraju. Schroni(cid:225) si(cid:266) wraz ze wspó(cid:225)pracownikami w Afganistanie, gdzie po- wsta(cid:225)y obozy szkoleniowe terrorystów. Rozpocz(cid:266)te w 2001 roku ataki koali- cji Stanów Zjednoczonych Ameryki Pó(cid:225)nocnej znacznie os(cid:225)abi(cid:225)y potencja(cid:225) udzielaj(cid:261)cych im poparcia talibów. Pomimo tego organizacja zapowiada dalsze ataki skierowane przeciw interesom USA. Szacuje si(cid:266), (cid:298)e pochodz(cid:261)cy z saudyjskiej rodziny multimilionerów bin Laden odziedziczy(cid:225) oko(cid:225)o 300 mln dolarów, które wykorzystuje do finanso- wania dzia(cid:225)alno(cid:286)ci grupy. W posiadaniu Al-Kaidy znajduje si(cid:266) równie(cid:298) wiele przedsi(cid:266)biorstw. Organizacja otrzymuje te(cid:298) datki od sympatyków z ca(cid:225)ego (cid:286)wiata. Osama bin Laden zosta(cid:225) uznany za najgro(cid:296)niejszego terroryst(cid:266) (cid:286)wiata. Za wskazanie miejsca jego ukrycia w(cid:225)adze ameryka(cid:276)skie wyzna- czy(cid:225)y rekordow(cid:261) nagrod(cid:266) 50 mln dolarów. Poszukiwania Osamy bin Ladena, przez s(cid:225)u(cid:298)by specjalne USA, trwa(cid:225)y 10 lat. W nocy 2 maja 2011 r., o 130 (czasu pakista(cid:276)skiego — wg czasu pol- skiego i ameryka(cid:276)skiego by(cid:225) to 1 maja), grupa szturmowa si(cid:225) specjalnych ameryka(cid:276)skiej marynarki wojennej oddzia(cid:225)u 6. Navy SEAL11 przeprowadzi(cid:225)a 11 United States Navy Sea, Air and Land (SEAL) (Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych Morze, Powietrze i L(cid:261)d) — si(cid:225)y specjalne ameryka(cid:276)skiej marynarki. Prekursorem oddzia(cid:225)ów SE- AL by(cid:225) ”UDT” (Underwater Demolition Team), który dzia(cid:225)a(cid:225) m.in. w czasie II wojny (cid:286)wiatowej i konfliktu korea(cid:276)sko-ameryka(cid:276)skiego. Si(cid:225)y te powsta(cid:225)y na (cid:298)yczenie ameryka(cid:276)skiego prezydenta Johna F. Kennedy’ego. Walczy(cid:225)y w ka(cid:298)dym wi(cid:266)kszym ameryka(cid:276)skim konflikcie od czasu wojny wietnamskiej. Dzi(cid:286) s(cid:261) u(cid:298)ywane do akcji bezpo(cid:286)rednich i specjalnych operacji rozpoznawczych. SEAL s(cid:261) elitarnymi oddzia(cid:225)ami Si(cid:225) Operacji Specjalnych Marynarki USA, którym powierzono za- dania takie jak: zagraniczna obrona wewn(cid:266)trzna, dzia(cid:225)ania bezpo(cid:286)rednie, kontrterroryzm, zwiad specjalny. Ochotnicy, którzy przebrn(cid:261) przez 25-tygodniowy „podstawowy kurs niszczenia pod- wodnego” — BUD/S (Basic Underwater Demolition/SEAL), musz(cid:261) odby(cid:252) szkolenie w ramach 16-tygodniowego kursu SQT (SEAL/Qualification Training), aby zakwalifikowa(cid:252) si(cid:266) do plutonu Navy SEAL, b(cid:261)d(cid:296) plutonu SDV. Dopiero po przej(cid:286)ciu tego specjalistycznego programu treningo- wego, mog(cid:261) nosi(cid:252) i szczyci(cid:252) si(cid:266) Odznak(cid:261) Walki Specjalnej znanej tak(cid:298)e jako Trójz(cid:261)b SEAL-sów. 18 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== operacj(cid:266) bojow(cid:261) pod kryptonimem „Geronimo” (po wykonaniu rajdu z tery- torium Afganistanu) w pakista(cid:276)skiej miejscowo(cid:286)ci Abbotabad — oko(cid:225)o 60 km od stolicy Pakistanu Islamabadu — w wyniku której Osama bin Laden poniós(cid:225) (cid:286)mier(cid:252)12. By(cid:225) to niew(cid:261)tpliwie ogromny sukces ameryka(cid:276)skich s(cid:225)u(cid:298)b i si(cid:225) specjalnych. W latach 90. XX wieku w ameryka(cid:276)skiej sztuce wojennej pojawi(cid:225)o si(cid:266) poj(cid:266)- cie zagro(cid:298)enia asymetrycznego — nierówno(cid:286)ci stron konfliktu zbrojnego, w kontek(cid:286)cie dzia(cid:225)alno(cid:286)ci partyzanckiej i terrorystycznej, a wi(cid:266)c dzia(cid:225)a(cid:276) nieregu- larnych — forma dzia(cid:225)a(cid:276) bojowych (…) polegaj(cid:261)c na unikaniu bezpo(cid:286)rednich, gro(cid:298)(cid:261)cych zniszczeniem, star(cid:252) z przewa(cid:298)aj(cid:261)cymi si(cid:225)ami przeciwnika i atako- waniu go z regu(cid:225)y z zaskoczenia (…)13. Wspó(cid:225)czesne zagro(cid:298)enie bezpie- cze(cid:276)stwa terroryzmem rozpatrywane jest obecnie w kontek(cid:286)cie zagro(cid:298)enia asymetrycznego, w którym stron(cid:261) silniejsz(cid:261) jest pa(cid:276)stwo, s(cid:225)absz(cid:261) za(cid:286) or- ganizacja terrorystyczna, jednak na tyle silna, aby skutecznie wp(cid:225)ywa(cid:252) na tworzenie poczucia powszechnego zagro(cid:298)enia i anga(cid:298)owanie do przeciw- stawienia si(cid:266) jej ca(cid:225)ego aparatu pa(cid:276)stwa. Z dzia(cid:225)aniami asymetrycznymi wi(cid:261)(cid:298)e si(cid:266) tak(cid:298)e problem organizacji sieciowej. Struktura sieciowa — taka jak(cid:261) jest Al-Kaida — powoduje, (cid:298)e nie mo(cid:298)na jej obezw(cid:225)adni(cid:252) przez zwyk(cid:225)e niszczenie nawet du(cid:298)ej liczby jej podmiotów. Mo(cid:298)na to porówna(cid:252) do t(cid:266)pie- nia perzu. Wyrywanie poszczególnych k(cid:266)pek nie przynosi oczekiwanego rezultatu. W ich miejsce pojawiaj(cid:261) si(cid:266) nowe. Nale(cid:298)y usun(cid:261)(cid:252) ca(cid:225)e korzenie po(cid:225)(cid:261)czonych ze sob(cid:261) k(cid:266)pek. Klasyczne operacje militarne, nawet przyno- sz(cid:261)ce dora(cid:296)ne sukcesy, nie mog(cid:261) doprowadzi(cid:252) do ostatecznego rozstrzy- gni(cid:266)cia. Powinny by(cid:252) uzupe(cid:225)niane wieloma innymi dzia(cid:225)aniami, w tym tymi o charakterze pozamilitarnym14. Na tle ró(cid:298)nych form przemocy stosowanej w polityce, zwi(cid:261)zanej z pro- wadzeniem walki zbrojnej, terroryzm zajmuje swoje „znacz(cid:261)ce” miejsce (tabela 1.2.). Uciekanie si(cid:266) do przemocy zwi(cid:261)zanej ze stosowaniem (cid:286)rod- ków walki w dzia(cid:225)alno(cid:286)ci terrorystycznej powoduje, (cid:298)e przedsi(cid:266)wzi(cid:266)cia b(cid:266)- d(cid:261)ce reakcj(cid:261) na tego typu zagro(cid:298)enia równie(cid:298) zwi(cid:261)zane s(cid:261) ze stosowa- niem si(cid:225)y jako elementu odpowiedzi na nie i ich neutralizacj(cid:266). Do(cid:286)wiadcze- nia kryzysów i konfliktów militarnych, po rozpadzie dwubiegunowego (cid:286)wia- ta, pozwalaj(cid:261) zauwa(cid:298)y(cid:252), (cid:298)e obecne warunki bezpiecze(cid:276)stwa stawiaj(cid:261) wiele wymaga(cid:276) wobec prowadzenia dzia(cid:225)a(cid:276) zbrojnych. Dostrzegalne jest to wy- ra(cid:296)nie w prowadzonych dzia(cid:225)aniach antyterrorystycznych15. Odznaka ta (czasem zwana „Budweiser” z powodu jej podobie(cid:276)stwa do or(cid:225)a z logo firmy Anhe- user-Busch) s(cid:225)u(cid:298)y jako najszerzej znany znak rozpoznawczy w(cid:286)ród ca(cid:225)ych Si(cid:225) Operacji Spe- cjalnych, http://pl.wikipedia.org/wiki/United_States_Navy_SEALs , 8 maja 2011 r. 12 M. Zawadzki, Operacja „Geronimo”, „Gazeta Wyborcza” z 4 maja 2011 r., s. 2. 13 S(cid:225)ownik terminów z zakresu bezpiecze(cid:276)stwa narodowego, Warszawa 2002, s. 30. 14 S. Koziej, Zmiana w strategii i taktyce w pozimnowojennych kryzysach i konfliktach zbrojnych [w:] (cid:285)wiat wspó(cid:225)czesny wobec u(cid:298)ycia si(cid:225)y zbrojnej. Dylematy prawa i polityki, red. J. Kranz, War- szawa 2009, s. 326–327. 15 Tam(cid:298)e, s. 325. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 19 Tabela 1.2. Formy przemocy politycznej (cid:295)ród(cid:225)o: R. Borkowski, Kult i kultura zbrodni — terroryzm na tle przemocy politycznej [w:] Wojna z terroryzmem w XXI wieku, red. B. Ho(cid:225)yst, K. Ja(cid:225)oszy(cid:276)ski, A. Letkiewicz, Szczytno 2009, s. 38 Formy walki Metody Wojna Rewolucja Wojna domowa Powstanie (rebelia) Partyzantka (guerrilla) Terroryzm (urban guerrilla) Bojówkarstwo Bandytyzm polityczny Dzia(cid:225)ania militarne, niszczenie oporu, kontrola zdobytego terytorium, terror, pacyfikacje Terror rewolucyjny, likwidacja konkurencji politycznej, kreowa- nie wroga „koz(cid:225)a ofiarnego” i je- go eliminacja Dzia(cid:225)ania militarne, terror, rzezie ludno(cid:286)ci cywilnej, pacyfikacje, czystki etniczne Walka zbrojna o znacznym nat(cid:266)- (cid:298)eniu, d(cid:261)(cid:298)enie do opanowania, d(cid:261)(cid:298)enie do suwerenno(cid:286)ci Walka zbrojna o ma(cid:225)ym nat(cid:266)(cid:298)e- niu, d(cid:261)(cid:298)enie do opanowania i kontroli zdobytego terenu Zamachy bombowe, sytuacje zak(cid:225)adnicze, zabójstwa politycz- ne, porwania Manifestacje i walki uliczne, zastraszenie, pobicia, wandalizm, opanowanie cz(cid:266)(cid:286)ci terytorium miasta Blokady dróg, rozboje, wymusze- nia, lincz, wandalizm, agresywne manifestowanie obecno(cid:286)ci Cele polityczne Utrzymanie kultury dominuj(cid:261)- cej, obrona w(cid:225)asnej kultury, dominacja polityczna, korzy(cid:286)ci ekonomiczne Zmiana ustroju politycznego, zmiana kultury dominuj(cid:261)cej, tworzenie societas perfecta, realizacja mitu politycznego Utrzymanie i/lub zmiana kultury dominuj(cid:261)cej, zmiana elity rz(cid:261)dz(cid:261)cej krajem Zmiana rz(cid:261)du, zmiany polityczne Zmiany polityczne, asyme- tryczna strategia „spowalniania” biegu wydarze(cid:276) politycznych Sianie strachu, asymetryczna strategia „przyspieszania” bie- gu wydarze(cid:276) politycznych Polityczna propaganda si(cid:225)y i wp(cid:225)ywów, agresywna mobili- zacja zwolenników Uzyskanie ust(cid:266)pstw rz(cid:261)du, wywieranie wp(cid:225)ywu politycznego Nale(cid:298)y si(cid:266) zgodzi(cid:252) z Brianem M. Jenkinsem, (cid:298)e terroryzm jest czynem zbrodniczym pope(cid:225)nionym z motywów politycznych, wywiera on silny efekt psychologiczny oraz cechuje go brak bezpo(cid:286)redniego zwi(cid:261)zku mi(cid:266)dzy ofia- r(cid:261) zamachu a zamierzonym celem psychologicznego oddzia(cid:225)ywania16. We- d(cid:225)ug ekspertów z RAND Corporation, a tak(cid:298)e o(cid:286)rodka bada(cid:276) nad terrory- zmem Uniwersytetu Saint Andrews terroryzm okre(cid:286)la natura czynów (me- toda dzia(cid:225)ania). Oznacza wi(cid:266)c ona przemoc lub gro(cid:296)b(cid:266) jej zastosowania w celu wytworzenia atmosfery strachu i zagro(cid:298)enia w d(cid:261)(cid:298)eniu do realizacji politycznych celów17. 16 R. Borkowski, Terroryzm ponowoczesny. Studium z antropologii polityki, Toru(cid:276) 2006, s. 41. 17 W. Laquer, Lewicowy, prawicowy, inny [w:] J.F. Hoge, G. Rose, 11 wrze(cid:286)nia 2001. Jak to si(cid:266) sta(cid:225)o i co dalej?, Warszawa 2001, s. 61 za: R. Borkowski, Terroryzm ponowoczesny..., Toru(cid:276) 2006, s. 41. 20 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== Polska prze(cid:225)omu XX i XXI wieku jest krajem wolnym od terroryzmu w wy- miarze z jakim spotykamy si(cid:266) z nim we wspó(cid:225)czesnym (cid:286)wiecie. W naszym spo(cid:225)ecze(cid:276)stwie nie ma obecnie tradycji ruchów anarchistycznych, separaty- stycznych o orientacji ekstremistycznej czy te(cid:298) stricte terrorystycznych. Polacy s(cid:261) jednak(cid:298)e ofiarami dzia(cid:225)a(cid:276) terrorystycznych poza granicami na- szego pa(cid:276)stwa. Jednym z pierwszych, spektakularnych tego typu wydarze(cid:276), by(cid:225)o zaj(cid:266)cie polskiej ambasady, 6 wrze(cid:286)nia w 1982 r., w Bernie — Szwajca- ria18. Zak(cid:225)adnikami stali si(cid:266) pracownicy polskiej placówki dyplomatycznej. Po trwaj(cid:261)cej 3 minuty operacji ratunkowej szwajcarskiej jednostki kontrterrory- stycznej, 9 wrze(cid:286)nia 1982 r. uwolniono przetrzymywanych zak(cid:225)adników, nikt nie odniós(cid:225) (cid:298)adnych obra(cid:298)e(cid:276). Jak si(cid:266) okaza(cid:225)o prawdziwa motywacja, któr(cid:261) kie- rowali si(cid:266) napastnicy nie by(cid:225)a polityczna, a wy(cid:225)(cid:261)cznie kryminalna, podyktowa- na ch(cid:266)ci(cid:261) uzyskania szybko i w miar(cid:266) (cid:225)atwo, du(cid:298)ego zysku. Nie zawsze jednak zamachy terrorystyczne dokonywane poza granica- mi naszego kraju, w których bior(cid:261) udzia(cid:225) obywatele naszego kraju, maj(cid:261) tak szcz(cid:266)(cid:286)liwe zako(cid:276)czenie. Bardziej tragiczne w skutkach by(cid:225)y wydarzenia w Libanie w marcu 1990 roku. W odpowiedzi na deklaracj(cid:266) premiera rz(cid:261)du RP, Tadeusza Mazowieckiego, udzielenia pomocy Izraelowi przy tranzycie do tego pa(cid:276)stwa emigrantów rosyjskich pochodzenia (cid:298)ydowskiego, jedna z terrorystycznych organizacji palesty(cid:276)skich dokona(cid:225)a w odwecie, w Bejrucie, zamachu na polskiego dyplomat(cid:266). W wyniku otrzymanych podczas zama- chu ran postrza(cid:225)owych dyplomata zmar(cid:225), jego (cid:298)ona zosta(cid:225)a ci(cid:266)(cid:298)ko ranna. Inny przebieg w stolicy Peru Limie mia(cid:225)y wydarzenia, w których uczest- niczy(cid:225) tak(cid:298)e polski dyplomata. W 1996 roku w(cid:286)ród ponad 400 zak(cid:225)adników peruwia(cid:276)skiej organizacji Tupak Amaru, która 18 grudnia 1996 roku zaj(cid:266)(cid:225)a rezydencj(cid:266) japo(cid:276)skiego ambasadora, by(cid:225) polski charge d`affaires ambasa- dy RP w Limie, Wojciech Tomaszewski. Na szcz(cid:266)(cid:286)cie jego gehenna nie trwa(cid:225)a zbyt d(cid:225)ugo. Zosta(cid:225) on szcz(cid:266)(cid:286)liwie uwolniony w wyniku podj(cid:266)tych ne- gocjacji (wraz z grup(cid:261) 220 dyplomatów) 23 grudnia 1996 roku, w ge(cid:286)cie dobrej woli terrorystów. Ostatecznie w ambasadzie zosta(cid:225)o 72 zak(cid:225)adników, którzy odzyskali wolno(cid:286)(cid:252) dopiero 22 kwietnia 1997 roku w wyniku brawu- rowej operacji ratunkowej peruwia(cid:276)skiej jednostki antyterrorystycznej. Równie(cid:298) polska obecno(cid:286)(cid:252) w Iraku „zaowocowa(cid:225)a” aktem terroryzmu przeciwko obywatelom Polski. W 2004 roku uprowadzony zosta(cid:225) jeden z dyrektorów wroc(cid:225)awskiej firmy budowlanej „Jedynka”, która mia(cid:225)a realizo- wa(cid:252) kontrakt na budow(cid:266) osiedla mieszkaniowego w jednym z irackich miast. W wyniku akcji przeprowadzonej przez ameryka(cid:276)skich komandosów uzyska(cid:225) on wolno(cid:286)(cid:252) po tygodniu niewoli. W 2004 roku, 5 czerwca, w ataku terrorystycznym zgin(cid:266)(cid:225)o dwóch by(cid:225)ych (cid:298)o(cid:225)nierzy GROM-u, którzy po przej- (cid:286)ciu na emerytur(cid:266) podj(cid:266)li prac(cid:266) w ameryka(cid:276)skiej firmie ochraniarskiej Blac- 18 S. Kocha(cid:276)ski, Brygady antyterrorystyczne, Warszawa 1992, s. 14. ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== 21 kwater realizuj(cid:261)cej kontrakt na terenie Iraku19. By(cid:225) to pierwszy dzie(cid:276) ich pracy w nowym miejscu. Iraccy terrory(cid:286)ci zabili 7 maja 2004 roku dzienni- karza polskiej telewizji — Waldemara Milewicza oraz podró(cid:298)uj(cid:261)cego z nim monta(cid:298)yst(cid:266), algierskiego pochodzenia, Mounira Bouamrane. W miejscowo(cid:286)ci Pind Sultani, w Pakistanie 28 wrze(cid:286)nia 2008 r. zosta(cid:225) por- wany polski in(cid:298)ynier Piotr Sta(cid:276)czak. Porywaczami byli terrory(cid:286)ci z ugrupowa- nia Tehrik-i-Taliban Pakistan. W pierwszej po(cid:225)owie pa(cid:296)dziernika 2008 r. pory- wacze wys(cid:225)ali nagranie wideo do redakcji pakista(cid:276)skiego tygodnika „Dawn”. Na kilkuminutowym filmie Piotr Sta(cid:276)czak odczyta(cid:225) o(cid:286)wiadczenie, prosz(cid:261)c o spe(cid:225)nienie (cid:298)(cid:261)da(cid:276) porywaczy, którzy domagali si(cid:266) uwolnienia 110 talibów z pa- kista(cid:276)skich wi(cid:266)zie(cid:276). (cid:297)(cid:261)dania by(cid:225)y niemo(cid:298)liwe do spe(cid:225)nienia przez pakista(cid:276)ski rz(cid:261)d. Wobec twardego stanowiska pakista(cid:276)skiego rz(cid:261)du, talibowie 7 lutego 2009 roku zabili naszego rodaka. Uwzgl(cid:266)dniaj(cid:261)c oddzia(cid:225)ywanie na Polsk(cid:266) terroryzmu mi(cid:266)dzynarodowe- go, ogólnie uwidaczniaj(cid:261) si(cid:266) ró(cid:298)ne okoliczno(cid:286)ci, które sprzyjaj(cid:261) aktywno(cid:286)ci cz(cid:225)onków poszczególnych organizacji terrorystycznych. Z ca(cid:225)(cid:261) pewno(cid:286)ci(cid:261) nale(cid:298)y do nich otwarcie granic, (cid:225)atwo(cid:286)(cid:252) komunikacji i podró(cid:298)owania, rosn(cid:261)- ca liczba cudzoziemców przebywaj(cid:261)cych w Polsce (bez wzgl(cid:266)du na powo- dy, którymi si(cid:266) kieruj(cid:261)) oraz niestety zauwa(cid:298)alna coraz mniejsza skutecz- no(cid:286)(cid:252) kontroli administracji i przejawiaj(cid:261)cy si(cid:266) liberalizm w polityce naszego kraju wobec osób z innych pa(cid:276)stw. Nale(cid:298)y tak(cid:298)e doda(cid:252) udzia(cid:225) Si(cid:225) Zbrojnych RP w prowadzonych operacjach mi(cid:266)dzynarodowych20. Do najistotniejszych przes(cid:225)anek, predystynuj(cid:261)cych nasz kraj, jako cel ataków terrorystycznych, nale(cid:298)y bezwzgl(cid:266)dnie zaliczy(cid:252): — cz(cid:225)onkostwo w Pakcie Pó(cid:225)nocnoatlantyckim, — cz(cid:225)onkostwo w Unii Europejskiej, — udzia(cid:225) Si(cid:225) Zbrojnych RP oraz Policji w misjach pokojowych na terenach ob- j(cid:266)tych konfliktami zbrojnymi, zw(cid:225)aszcza w krajach by(cid:225)ej Jugos(cid:225)awii, gdzie mia(cid:225)y one równie(cid:298) charakter wojen religijnych przeciwko muzu(cid:225)manom, — wspó(cid:225)praca ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki Pó(cid:225)nocnej w ramach strategicznego partnerstwa; — normalizacji stosunków z Izraelem, — polityczne popieranie oraz fizyczny udzia(cid:225) polskiego kontyngentu Si(cid:225) Zbrojnych w ameryka(cid:276)skiej koalicji antyterrorystycznej w Afganistanie, — zaanga(cid:298)owanie polskich Si(cid:225) Zbrojnych w operacj(cid:266) stabilizacyjn(cid:261) w Iraku (pomimo faktycznego wycofania naszych wojsk z Iraku), — mo(cid:298)liwo(cid:286)(cid:252) utworzenia na terytorium RP baz wojskowych USA, — mo(cid:298)liwo(cid:286)(cid:252) instalacji na terytorium RP ameryka(cid:276)skiego systemu tarczy antyrakietowej, 19 J. Rybak, GROM.PL, Tajne operacje w Afganistanie, Zatoce Perskiej i Iraku, Warszawa 2005, s. 257. 20 Tam(cid:298)e, s. 72–74. 22 ##7#52#aSUZPUk1BVC1WaXJ0dWFsbw== — informacje (bez wzgl(cid:266)du na ich autentyczno(cid:286)(cid:252)) o istnieniu na terytorium RP tajnych wi(cid:266)zie(cid:276) dla przetrzymywanych przez USA terrorystów, — informacje (bez wzgl(cid:266)du na ich autentyczno(cid:286)(cid:252)) o mo(cid:298)liwo(cid:286)ci przetrzy- mywania na terytorium RP wi(cid:266)(cid:296)niów z ameryka(cid:276)skiej bazy — wi(cid:266)zienia na Kubie, — przyznanie Polsce organizacji EURO 2012 (impreza ta, o charakterze mi(cid:266)dzynarodowym jest doskona(cid:225)ym celem zamachu terrorystycznego). Kraj nasz jest obecnie realnie zagro(cid:298)ony terroryzmem zewn(cid:266)trznym (mi(cid:266)dzynarodowym) ze strony fundamentalizmu islamskiego. Otwarto(cid:286)(cid:252) granic jest przes(cid:225)ank(cid:261) sprzyjaj(cid:261)c(cid:261) temu zagro(cid:298)eniu. Potencjalni zama- chowcy mog(cid:261) zupe(cid:225)nie swobodnie wjecha(cid:252) na terytorium RP, praktycznie przez nikogo nie kontrolowani, dokona(cid:252) zamachu i opu(cid:286)ci(cid:252) Polsk(cid:266). S(cid:225)u(cid:298)by odpowiedzialne za monitorowanie zagro(cid:298)e(cid:276) terrorystycznych w na- szym kraju powinny (cid:286)ci(cid:286)le wspó(cid:225)pracowa(cid:252) ze s(cid:225)u(cid:298)bami partnerskimi pa(cid:276)stw s(cid:261)siednich, zw(cid:225)aszcza Republiki Federalnej Niemiec. W pa(cid:276)stwie tym mieszka kilkumilionowa rzesza emigrantów, wyznawców islamu. W tej ogromnej masie z ca(cid:225)(cid:261) pewno(cid:286)ci(cid:261) znajduj(cid:261) si(cid:266) przedstawiciele ekstremistów religijnych, goto- wych na (cid:286)mier(cid:252) w imi(cid:266) wiary, w imi(cid:266) walki z niewiernymi. Dowodz(cid:261) tego uda- remnione próby dokonania zamachów na terytorium Niemiec. Terroryzm jest najwi(cid:266)kszym zagro(cid:298)eniem ludzko(cid:286)ci — s(cid:225)owa te w mar- cu 2001 roku wypowiedzia(cid:225) papie(cid:298) Jan Pawe(cid:225) II, podczas uroczysto(cid:286)ci be- a
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Jednostka kontrterrorystyczna - element działań bojowych w systemie bezpieczeństwa antyterrorystycznego
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: