Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00493 006403 14083165 na godz. na dobę w sumie
Jednostka w postępowaniach w sprawach nadania stopnia i tytułu naukowego. Studium z prawa administracyjnego procesowego - ebook/pdf
Jednostka w postępowaniach w sprawach nadania stopnia i tytułu naukowego. Studium z prawa administracyjnego procesowego - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 267
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8142-341-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

W monografii została zaprezentowana analiza pozycji jednostki w postępowaniach w sprawach nadania stopnia i tytułu naukowego. Jej głównym celem stała się próba określenia pozycji jednostki w tych postępowaniach, porównanie jej ze standardami wyznaczającymi pozycję jednostki w ogólnym postępowaniu administracyjnym i zarazem próba odpowiedzi na pytanie, jakie ważne względy zdecydowały o tak szczególnym ukształtowaniu owej pozycji procesowej jednostki w postępowaniach o nadanie stopnia i tytułu naukowego. Ustawodawca, kształtując tę pozycję, posłużył się bowiem formułą odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w powyższych postępowaniach, dopuszczając tym samym możliwość obniżenia standardu pozycji procesowej jednostki w tych postępowaniach. Rozprawa jest pierwszym w polskiej literaturze opracowaniem monograficznym na ten temat.

Książka zawiera wyniki badań naukowych przeprowadzonych w obszarze prawa administracyjnego procesowego, w których uwzględniono rozwiązania przyjęte w dotychczasowej ustawie o stopniach i tytule naukowym z 2003 r. oraz w nowej ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 r., nazywanej „Konstytucją dla Nauki' (ustawą 2.0). Jednocześnie krytyce zostały poddane rozwiązania skutkujące ograniczeniem uprawnień procesowych jednostki w przedmiotowych postępowaniach, przyjęte w przepisach przejściowych zawartych w ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Publikacja jest adresowana do osób biorących udział w postępowaniach o nadanie stopnia i tytułu naukowego, zwłaszcza pracowników naukowych, a także do organów uczelni, sądów administracyjnych, adwokatów i radców prawnych specjalizujących się w sprawach z zakresu nauki i szkolnictwa wyższego oraz do studentów i doktorantów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Łódź 2019 Magdalena Sieniuć – Uniwersytet Łódzki, Wydział Prawa i Administracji Zakład Sądownictwa Administracyjnego, 90-232 Łódź, ul. Kopcińskiego 8/12 RECENZENT Wojciech Piątek REDAKTOR INICJUJĄCY Monika Borowczyk SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR KOREKTA TECHNICZNA Leonora Gralka PROJEKT OKŁADKI Katarzyna Turkowska Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Depositphotos.com/eskylim Publikacja bez opracowanie redakcyjnego w Wydawnictwie UŁ © Copyright by Magdalena Sieniuć, Łódź 2019 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2019 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.08830.18.0.M Ark. wyd. 19,0; ark. druk. 16,625 ISBN 978-83-8142-340-3 e-ISBN 978-83-8142-341-0 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 Spis treści Wykaz skrótów Wstęp ROZDZIAŁ I Stopnie naukowe i tytuły naukowe w regulacjach prawnych kształtujących przedmiotową problematykę 1. Ewolucja regulacji prawnych kształtujących system stopni i tytułów naukowych w Polsce 2. Postępowania w sprawach nadania stopnia naukowego i tytułu naukowego a ogólne postępowanie administracyjne 3. Aspekt przedmiotowy regulacji prawnych normujących problematykę stopni nauko- wych i tytułu naukowego 4. Aspekt podmiotowy regulacji prawnych normujących problematykę stopni nauko- wych i tytułu naukowego ROZDZIAŁ II Standard pozycji procesowej jednostki kształtowany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego 1. Uwagi wprowadzające 2. Jednostka jako strona ogólnego postępowania administracyjnego 3. Rola zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego w kształtowaniu pozy- 9 11 23 23 41 47 48 59 59 62 cji procesowej strony w tym postępowaniu 70 4. Stadia ogólnego postępowania administracyjnego 81 5. Uprawnienia i obowiązki procesowe strony w ogólnym postępowaniu administracyjnym 88 6 Spis treści ROZDZIAŁ III Pozycja procesowa jednostki w postępowaniu w sprawach nadania stopnia naukowego 1. Uwagi wprowadzające 2. Jednostka jako strona postępowania w sprawach nadania stopnia naukowego 3. Zasady postępowania w sprawach nadania stopnia naukowego i ich wpływ na sy- tuację prawną strony w tym postępowaniu 4. Stadia postępowania w sprawach nadania stopnia naukowego 4.1. Etapy przewodu doktorskiego 4.2. Etapy postępowania habilitacyjnego 5. Uprawnienia i obowiązki strony postępowania w sprawach nadania stopnia naukowego 5.1. Uprawnienia i obowiązki procesowe doktoranta 5.2. Uprawnienia i obowiązki procesowe habilitanta ROZDZIAŁ IV Pozycja procesowa jednostki w postępowaniu w sprawach nadania tytułu naukowego profesora 1. Uwagi wprowadzające 2. Jednostka jako strona postępowania w sprawie nadania tytułu naukowego profesora 3. Zasady postępowania w sprawie nadania tytułu naukowego profesora i ich wpływ na kształtowanie pozycji strony w tym postępowaniu 4. Stadia postępowania w sprawie nadania tytułu naukowego profesora 5. Uprawnienia i obowiązki procesowe kandydata do tytułu naukowego profesora ROZDZIAŁ V Szczególne uwarunkowania pozycji procesowej jednostki w postępowaniu w sprawach nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia naukowego doktora habilitowanego 1. Nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego a stwierdzenie nabycia upraw- nień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania tego stopnia 2. Charakter prawny decyzji w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia naukowego doktora habilitowanego 93 93 95 101 110 111 121 130 131 135 141 141 143 145 154 160 167 167 176 3. Sprzeciw od decyzji w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia naukowego doktora habilitowanego i jego wpływ na sytuację procesową jednostki w postępowaniu w sprawach nabycia tych uprawnień 182 4. Pozycja jednostki w postępowaniu w sprawach nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia naukowego doktora habilitowanego 188 Spis treści 7 ROZDZIAŁ VI Jednostka jako adresat rozstrzygnięć w sprawach z zakresu stopnia i tytułu naukowego oraz jej prawo do obrony interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym 1. Charakter prawny rozstrzygnięć i innych aktów w sprawach z zakresu stopnia i tytułu naukowego 2. Prawo strony do odwołania od rozstrzygnięć w sprawach z zakresu stopnia i tytułu naukowego 3. Prawo do sądu w sprawach z zakresu stopnia i tytułu naukowego Zakończenie Abstract (postdoctoral dissertation entitled “An individual in the matter of granting a degree and a scientific title proceeding. A study on administrative law”) Bibliografia Wykaz orzecznictwa Wykaz aktów prawnych Od redakcji 195 195 208 221 239 247 251 261 263 265 Wykaz skrótów Wstęp 9 Akty prawne: Konstytucja RP k.p.a. k.c. p.p.s.a. RPA ustawa o NSA ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rze- czypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483) ustawa z  dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks po- stępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1025) ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępo- waniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) rozporządzenie Prezydenta RP z  dnia 22 marca 1928 r. o  postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 36, poz. 341) rozporządzenie wykonawcze rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyż- szego z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie szczegó- łowego trybu i warunków przeprowadzania czyn- ności w  przewodzie doktorskim, w  postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie ty- tułu profesora (Dz.U. z 2018 r., poz. 261) ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) ustawa z  dnia 14 marca 2003 r. o  stopniach na- ukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i ty- tule w zakresie sztuki (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.) ustawa o stopniach i tytule 10 Wykaz skrótów ustawa Prawo o szkolnictwie ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (lub nowa ustawa) ustawa wprowadzająca wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1668) ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadza- jące ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2018, poz. 1669) Czasopisma: AUWr GSP Mon. Praw OMT OSNP Tekst jedn. TK z późn. zm. „Acta Universitatis Wratislaviensis” „Gdańskie Studia Prawnicze” „Monitor Prawniczy” „Organizacja, Metody, Technika w  Administracji Państwowej” „Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Admini- stracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych” „Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych” „Orzecznictwo Sądów Polskich” „Państwo i Prawo” „Przegląd Sądowy” „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” „Samorząd Terytorialny” „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego” OSPiKA OSP PiP PS RPiES ST ZNSA ZN UŁ Inne: CK (lub Centralna Komisja) Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów CBOSA dop. Dz.U. PRK RDN (lub Rada) NSA WSA SN Statut CK Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dopisek Dziennik Ustaw Polska Rama Kwalifikacji Rada Doskonałości Naukowej Naczelny Sąd Administracyjny wojewódzki sąd administracyjny Sąd Najwyższy Statut Centralnej Komisji do Spraw Stopni i tytułów (załącznik do zarządzenia nr 47 Prezesa Rady Mini- strów z dnia 4 czerwca 2012 r.) tekst jednolity Trybunał Konstytucyjny z późniejszymi zmianami Wstęp Problematyka stopni naukowych i tytułu naukowego znajduje się w centrum zainteresowania środowiska naukowego, ale jest również przedmiotem zainte- resowania innych środowisk zawodowych, zwłaszcza tych, które na co dzień współpracują z instytucjami naukowymi. W pewnej mierze jest ona przedmio- tem zainteresowania całego społeczeństwa, coraz mocniej bowiem zdaje sobie ono sprawę z tego, że od nauki zależy rozwój społeczno-gospodarczy kraju. Mimo tak szerokiego zainteresowania przedmiotową problematyką, nie by- ła ona dotąd przedmiotem szerszych badań naukowych. Zapewne u podstaw tej sytuacji legło przekonanie, że wystarczające w tym względzie są doświadczenia praktyczne środowiska naukowego, one to bowiem w  wystarczającym stopniu legitymizują środowisko do oceny przyjmowanych rozwiązań prawnych w  tym zakresie i formułowania stosownych propozycji zmian. Przekonanie to nie wyda- je się zasadne. Jeżeli bowiem projektowane rozwiązania prawne przedstawia się w ramach konsultacji społecznych – o ile takie oczywiście są uruchomiane – to opinie środowiska niepoparte wynikami badań naukowych, mają ograniczoną siłę oddziaływania. Już choćby ta konstatacja powoduje, że nie sposób nie opowiedzieć się za postulatem intensyfikacji badań naukowych nad problematyką szkolnictwa wyższego i nauki w ramach różnych dziedzin i dyscyplin naukowych, w tym w ra- mach nauk prawnych. W moim zamiarze, podjęte na gruncie niniejszej rozprawy badania nad problematyką stopni naukowych i tytułu naukowego mają właśnie wpisywać się w ów postulowany trend badań naukowych. Nie ulega wątpliwości, że taka będzie nauka, jacy będą uczeni. Od ich wiedzy i umiejętności, innowacyjności w myśleniu i działaniu, wreszcie ich zaangażowa- nia w prowadzone badania, będzie zależał poziom nauki i jej udział w rozwoju społeczno-gospodarczym kraju. Na ten poziom nauki będzie miał wpływ między innymi status uczonego, kształtowany w dużej mierze certyfikacją jego kwalifikacji (określonym stopniem czy tytułem naukowym). 12 Wstęp Problematyka stopni naukowych i tytułu naukowego staje się w tej sytuacji atrak- cyjnym polem badawczym dla różnych dziedzin i dyscyplin nauki, w szczególno- ści dla nauk prawnych, w tym prawa (prawa i postępowania administracyjnego1). Mając to na uwadze, już przed laty podjęłam badania nad problematyką stopni naukowych i tytułu naukowego, uwzględniając zaś swoją specjalizację w zakresie prawa administracyjnego procesowego badania skierowałam na zagadnienia pro- cesowe, dopatrując się w nich istotnej atrakcyjności teoretycznej i nie mniejszego znaczenia praktycznego. Nie bez znaczenia dla przyjętego obszaru badań pozosta- wał także wspomniany brak szerszego zainteresowania literatury przedmiotową problematyką, przy czym o  ile jeszcze w  obszarze materialnego prawa admini- stracyjnego spotkać można pojedyncze opracowania monograficzne na ten temat2, o tyle w obszarze procesowego prawa administracyjnego w zasadzie brak tego typu opracowań, a istniejące traktują te kwestie w dość wąskim, podyktowanym przyję- tymi założeniami badawczymi, zakresie3. Ów brak aktywności badawczej, wespół z  wyzwaniami życia społeczno-gospodarczego, stał się impulsem do głębszego oglądu naukowego problematyki stopni naukowych i tytułu naukowego. Przedstawiana monografia z natury rzeczy nie jest pracą analizującą całokształt problematyki stopni naukowych i tytułu naukowego. Prezentuje wyniki badań na- ukowych przeprowadzonych w obszarze prawa administracyjnego procesowego. Jest teoretycznoprocesowym studium przedmiotowej problematyki, niestronią- cym jednak od problemów praktycznych, stąd szerokie odniesienia do orzecz- nictwa sądów administracyjnych i rozstrzygnięć administracyjnych, dowodzące, że związek teorii z praktyką na gruncie prawa procesowego jest silny. Rozstrzy- gnięcia administracyjne i orzecznictwo sądowe niejednokrotnie dają asumpt do wniosków teoriotwórczych i odwrotnie, organy administracji i sądy nierzadko sta- ją przed wyzwaniami związanymi z adaptacją instytucji teoretycznoprawnych na grunt praktyki. Przedmiotem monografii jest problematyka pozycji jednostki w  postępowa- niach w sprawach nadania stopnia naukowego i tytułu naukowego, kształtowa- nych normami, które z założenia powinny sprzyjać wolności badań naukowych i nauczania oraz autonomii akademickiej. Można zasadnie twierdzić, że z punktu widzenia jednostki dla każdej postaci działalności naukowej zasadnicze znaczenie 1 O pojęciu prawa i postępowania administracyjnego: zob. Z. Duniewska, Prawo administra- cyjne – wprowadzenie, [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System Prawa Ad- ministracyjnego, Instytucje prawa administracyjnego, t. 1, Warszawa 2010, s. 128 i n., a także T. Bąkowski, O relacjach zachodzących pomiędzy administracyjnym prawem ustrojowym i po- stępowaniem administracyjnym na podstawie kilku przykładów, [w:] J. Niczyporuk (red.), Kody- fikacja postępowania administracyjnego. Na 50-lecie K.P.A., Lublin 2010, s. 23-24. 2 Zob. J. Pruszyński, Stopnie naukowe. Studium z prawa administracyjnego, Warszawa 1983. 3 Zob. np. A. Gill, Sytuacja procesowa strony w ogólnym postępowaniu administracyjnym i po- stępowaniach wyjątkowych, Wrocław 2010; A. Jakubowski, A. Wiktorowska, Prawo nauki. Za- gadnienia wybrane, LexisNexis 2014, Lex Omega 2018, nr 233451, a także P. Dańczak, Decyzja administracyjna w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, Warszawa 2015. Wstęp 13 ma pozycja jednostki w postępowaniu, w którym dąży ona, w oparciu o „owoce” tej działalności (osiągnięcia naukowe), do zdobycia godności naukowej w postaci stopnia albo tytułu naukowego. Wydaje się zatem, że owo „oprzyrządowanie praw- ne” procesu zdobywania tych godności naukowych i wynikająca z niego pozycja jednostki ma fundamentalne znaczenie dla podjęcia przez nią nierzadko żmudne- go wysiłku „dążenia do poznania prawdy i przekazywania wiedzy z pokolenia na pokolenie”, które w wymiarze zbiorowym pozwala realizować uczelniom (insty- tutom badawczym) misję o szczególnym znaczeniu dla społeczności zbiorowej, czynić „kluczowy wkład w innowacyjność gospodarki” oraz przyczyniać się do „rozwoju kultury” i „kształtowania standardów moralnych obowiązujących w ży- ciu publicznym”4. Temat niniejszej rozprawy habilitacyjnej jawi się zatem jako ważny dla rozwoju nauki (ściślej dyscypliny naukowej, jaką stanowią nauki prawne), a jego analiza powinna skłaniać do refleksji, czy każdej jednostce w równym stopniu powinna być zapewniona możliwość dostąpienia do grona uczonych i naukowców, a więc aktywnego uczestnictwa w rozwoju tejże nauki, czy też, z uwagi na szczególną wa- gę wskazanych godności naukowych i wynikającą z niej odpowiedzialność wobec społeczeństwa, decydujące znaczenie powinna mieć wola środowiska naukowe- go (grona ekspertów), przyjmująca postać sformalizowanej oceny osiągnięć na- ukowych osoby pretendującej do stopnia bądź tytułu naukowego. Zauważyć przy tym należy, że w  literaturze przedmiotu nie stroni się od poglądów, że „dobra nauka opiera się na wspólnocie ekspertów, […] a peer review jest mechanizmem samoregulacji w nauce”5. Podnosi się także, iż nauka nie jest przedsięwzięciem podobnym do budowy autostrad, zarządzania gminą albo produkcją konkursów telewizyjnych, podkreślając, że przyjmowanie odmiennego stanowiska w tej kwe- stii prowadzi do podtrzymania patologii naukowych, które należy zwalczać, a nie traktować jako standard zachowań. Wskazuje się przy tym, że jeśli patologii nie będzie się zwalczać, to nie będzie nauki, lecz jedynie świadczenie usług badawczo- -rozwojowych, ewentualnie powiązanych ze świadczeniem usług edukacyjnych6. Jednocześnie w literaturze przedmiotu pojawiają się głosy optujące za konieczno- ścią honorowania w postępowaniach o nadanie wspomnianych godności nauko- wych gwarancji sprawiedliwości proceduralnej charakterystycznych dla większo- ści postępowań administracyjnych, podkreślające przy tym, iż oprócz charakteru przyznawanego w tym postępowaniu „dobra”, nie powinno ono różnić się od in- nych postępowań administracyjnych w zakresie zasad uczestnictwa strony, a także możliwości zaskarżania aktów administracyjnych w nim wydawanych, i zarazem 4 Zob. preambuła do ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1668). 5 D. Chubin i E. Hackett, Peerless Science: Peer Review and U.S. Science Policy, Albany 1990, po- wołano za H. Izdebskim, Ile jest nauki w nauce?, Warszawa 2018, s. 151. 6 H. Izdebski, Ile jest nauki…, s. 204, zob. też powołany tam J. Coenen-Huther, La sociologie des sciences entre positivisme et sociologisme, „Revue européenne des sciences sociales” 2002, vol. XL, no 124, s. 224 i n. 14 Wstęp ubolewające nad stanowiskiem zajmowanym w tej materii przez sądy administra- cyjne w sytuacji niepomyślnego dla jednostki werdyktu środowiska naukowego7. Niewątpliwie punktem wyjścia dla rozstrzygnięcia powyższych dylematów jest prawidłowe uchwycenie istoty problematyki niniejszej rozprawy. Ta zaś wymaga przede wszystkim wyznaczenia płaszczyzny badawczej, w  której będzie można analizować działanie instytucji procesowych kształtujących status prawny jednost- ki w postępowaniach o nadanie stopnia i tytułu naukowego. Podejmując próbę wyznaczenia tej płaszczyzny, w pierwszej kolejności należy odwołać się do regu- lacji konstytucyjnych, w tym zwłaszcza do przepisu art. 70 ust. 1 zd. 1 Konsty- tucji RP8, przyznającego każdej jednostce prawo do nauki, podlegające realizacji w drodze edukacji na poziomie podstawowym, ponadpodstawowym, a następnie wyższym9. Jednocześnie na uwadze należy mieć przepis art. 73 ustawy zasadniczej, zapewniający każdej jednostce wolność badań naukowych oraz ogłaszania ich wy- ników (wolność nauki i badań naukowych)10. Wolność ta, jak zauważa się w lite- raturze przedmiotu, oprócz możliwości podejmowania różnorodnych procesów myślowych w dążeniu do poznania naukowego zakłada swobodę: wyboru miejsca 7 Zob. T. Brzezicki, P. Sobotko, Postępowanie  w  sprawach  stopni  naukowych  a  zasady  spra- wiedliwości  proceduralnej, [w:] A. Jakubowski, A. Wiktorowska, Prawo  nauki..., nr 233451. Zob. też J. Turek, Strona  w  postępowaniu  gabinetowym  (na  przykładzie  postępowania  w sprawie nadania stopnia lub tytułu naukowego) – cz. II, „Monitor Prawniczy” 2011, nr 19, s. 1045-1046. 8 Dz.U. Nr 78, poz. 483. 9 Prawo do nauki jest gwarantowane również przez art. 2 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochro- nie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzony w Paryżu w dniu 20 marca 1952 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.). Zgodnie z jego treścią: „Nikt nie może być pozbawiony prawa do nauki. Wykonując swoje funkcje w dziedzinie wychowania i nauczania, Państwo uznaje prawo rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania zgodnie z ich własnymi prze- konaniami religijnymi i filozoficznymi”, powołany za A. Jakubowskim, Prawo do nauki (art. 2  Protokołu nr 1 do Konwencji) a numerus clausus w szkolnictwie wyższym – uwagi na tle wyroku  Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 2 kwietnia 2013 r. w sprawie Tarantino i inni przeciw- ko Włochom, „Studia Prawa Publicznego” 2014, nr 1, s. 107. W literaturze przedmiotu przyjmu- je się, że prawo do nauki w tym ujęciu obejmuje trzy, wzajemnie się uzupełniające, elementy: prawo dostępu do istniejących instytucji i programów nauczania, prawo do uzyskania real- nego i efektywnego nauczania oraz prawo do uznania wykształcenia już zdobytego w ramach istniejących systemów nauczania – zob. szerzej: L. Garlicki, Uwagi do art. 2, [w:] L. Garlicki (red.), Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, t. II, Komentarz do ar- tykułów 19-59 oraz do Protokołów dodatkowych, Warszawa 2011, s. 550-551, a także J. Mikosz, Prawo do nauki, [w:] R. Wieruszewski (red.), Prawa człowieka. Model prawny, Wrocław 1991, s. 979-980. 10 W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę na mało wyraziste sformułowanie tego prawa, wskazując, że zostało ono wymienione po wolności twórczości artystycznej, niekonieczne zatem uznawane jest za najważniejsze. Podkreśla się jednak, że mimo braku owej wyrazisto- ści wolność badań naukowych i ogłaszania ich wyników jest prawem podstawowym w ro- zumieniu przyjmowanym w konstytucjach europejskich i w prawie Unii Europejskiej – zob. J. Sobczak, Wolność badań naukowych – standardy europejskie i rzeczywistość polska, „Nauka i Szkolnictwo Wyższe” 2007, nr 2, s. 53 i n.; zob. też H. Izdebski, Ile jest nauki…, s. 205. Wstęp 15 prowadzenia badań naukowych, określania i przyjmowania metod działalności, ogłaszania wyników, rozpowszechniania uzyskanych w trakcie badań informacji i wiedzy we wszelkiej formie oraz swobodę współpracy z wieloma partnerami11. Nadto w ramach wyznaczania płaszczyzny badawczej należy uwzględnić regulację zawartą w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP, mocą której ustawodawca zagwarantował autonomię (samodzielność) szkole wyższej, wskazując jednocześnie, że zasady tej autonomii określa ustawa. Nie można bowiem zapominać, że wolność badań na- ukowych jest nierozerwalnie sprzężona z ową konstytucyjnie chronioną ideą auto- nomii szkoły wyższej12. Konkretyzacja powyższych konstytucyjnych założeń nor- matywnych znalazła wyraz w postanowieniach aktów niższego rzędu dotyczących szkolnictwa wyższego, badań oraz stopni naukowych i tytułu naukowego, w tym zwłaszcza w dotychczas obowiązujących ustawach: z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym13 i z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki14, a obecnie w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce15. Jedną z form realizacji szeroko rozumianego prawa do nauki, a zarazem ko- rzystania z wolności badań naukowych i ogłaszania ich wyników, jest aktywność naukowa i dydaktyczna uzasadniająca żądanie jednostki nadania jej stopnia al- bo tytułu naukowego w stosownym postępowaniu, o którym w okresie przejścio- wym stanowi dotychczasowa ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym16, a po upływie tego okresu – nowa ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce17. 11 Zob. szerzej M. Jabłoński, Wolności z art. 73 Konstytucji RP, [w:] B. Banaszak, A. Preisner (red.), Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, Warszawa 2002, s. 562. 12 Por. W. Brzozowski, Konstytucyjna wolność badań naukowych i ogłaszania ich wyników, [w:] A. Jakubowski, A. Wiktorowska, Prawo nauki…, nr 233451. 13 Tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2183. Ustawa ta utraciła moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2018 r., poz. 1669), z wyjątkiem art. 98, art. 100, art. 102, art. 103, art. 103a, art. 104 i art. 106, które tracą moc z dniem 31 grudnia 2018 r. 14 Tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1789. 15 Dz.U. z 2018 r., poz. 1668. Ustawę tę wprowadza w życie ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz.1669), zob. art. 1. 16 Na mocy art. 179 ust. 1-5 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Pra- wo o szkolnictwie wyższym i nauce w okresie od dnia wejścia w życie ustawy Prawo o szkol- nictwie wyższym i nauce do dnia 30 kwietnia 2019 r. na podstawie przepisów tej ustawy (a więc ustawy dotychczasowej – ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki) wszczynane i prowadzone są przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i o nadanie tytułu profesora, a zatem roz- wiązanie w niej przyjęte w rozważanym zakresie zachowują aktualność do dnia 31 grudnia 2021 r., z tą bowiem datą niezakończone postępowania o nadanie stopnia i tytułu naukowe- go podlegają umorzeniu lub zamknięciu. 17 Wszczęcie postępowania w przedmiotowych sprawach w trybie tej nowej ustawy wolą ustawodawcy może nastąpić po dniu 30 września 2019 r. (art. 179 ust. 6 w zw. z ust. 5 usta- wy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). 16 Wstęp Formalnym wyrazem tego żądania jest złożenie wniosku inicjującego postępowa- nie w sprawie nadania stopnia naukowego (doktora bądź doktora habilitowanego) albo tytułu naukowego profesora. Wydawać by się mogło, że samo złożenie tego wniosku powinno przesądzać o statusie prawnym jednostki w tych postępowa- niach, czyniąc z niej stronę (wnioskodawcę) postępowania. Jednakże posiadanie przez ową jednostkę pełni uprawnień procesowych strony w tych postępowaniach pozostaje kwestią otwartą, wymagającą zbadania. Nie można przy tym zapominać, że postępowania o nadanie stopnia i tytułu naukowego mają współcześnie sfor- malizowany charakter. Wcześniej uzyskanie godności naukowej, w  tym stopnia naukowego, oparte było na relacji mistrz – uczeń, i to wyłącznie gremium aka- demickie, bez ingerencji zewnętrznej, decydowało o przyznaniu tej godności, zaś stosownym postępowaniem rządziła zasada zaufania do kompetencji owego gre- mium, a nawet jego wyłączności, wykluczająca jakiekolwiek zewnętrzne działania kontrolne18. Podejmując zatem próbę nakreślenia pozycji procesowej jednostki ubiegającej się o nadanie stopnia albo tytułu naukowego w analizowanych postępowaniach, nie można o  tych uwarunkowaniach historycznych zapominać. Świadczą one w istocie o naturze tych postępowań i szczególnej pozycji jednostki zajmowanej w nich na przestrzeni lat, a nawet wieków. Jednocześnie należy dodać, że w po- stępowaniach dotyczących nadania stopnia naukowego i  tytułu naukowego, od niedawna mocą art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach i tytule, a obecnie z mocy art. 178 ust. 3 i art. 228 ust. 9 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, odpowiednie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowa- nia administracyjnego19, w tym także te przepisy, które kształtują pozycję jednostki w postępowaniu administracyjnym. Trzeba też zgodzić się z poglądem, że przepisy k.p.a. wyznaczają podstawowy standard pozycji procesowej jednostki występują- cej wobec organu administracji publicznej w indywidualnej sprawie rozstrzyganej decyzją administracyjną20. Tymczasem analizowane postępowania rządzą się swo- istymi regułami, dopuszczając jedynie odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. Rodzi się zatem pytanie, czy przyjęta przez ustawodawcę formuła wyłącznie od- powiedniego stosowania przepisów k.p.a. w tych postępowaniach będzie wpływać znacząco na ów podstawowy standard pozycji procesowej jednostki, a jeśli tak, to jakie uzasadnienie przyjął ustawodawca, biorąc pod uwagę potencjalną moż- liwość obniżenia tego standardu w postępowaniu o nadanie określonej godności naukowej (stopnia lub tytułu naukowego)? Odejście bowiem od systemu praw i obowiązków procesowych strony, w tym zwłaszcza od gwarancji procesowych służących zrównoważeniu prawami procesowymi jednostki dominującej pozycji 18 J. P. Pruszyński, Czy nadanie stopnia naukowego ma charakter decyzji administracyjnej? (Kilka  uwag do projektu ustawy o stopniach i tytułach naukowych z 1983 r.), OMT 1984, nr 2, s. 21. 19 Tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. 20 J. Borkowski, Postępowanie administracyjne ogólne i szczególne, [w:] Księga Pamiątkowa pro- fesora Eugeniusza Ochendowskiego, Toruń 1999, s. 77. Wstęp 17 organu administracyjnego jako prowadzącego postępowanie oraz załatwiającego sprawę aktem władczym i jednostronnym, musi być – jak podkreśla się w dok- trynie prawa administracyjnego – motywowane ważnymi racjami dostrzeganymi przez prawodawcę21. Prima facie nie można także wykluczyć, że przyjęte w tym zakresie rozwiązanie podyktowane było szczególną specyfiką spraw rozstrzyga- nych w tych postępowaniach – spraw nauki. Ona zaś, jak wskazuje się w literatu- rze, nie jest przedsięwzięciem podobnym do budowy autostrad lub zarządzania gminą ani też produkcją konkursów telewizyjnych22. Należy zauważyć, że jeszcze dalej idące odstąpienie od owego systemu praw i obowiązków procesowych można dostrzec na przykładzie postępowania w sprawie nabycia uprawnień równoważ- nych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego. Literalne brzmienie powołanego art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach i tytule zdaje się wykluczać możliwość zastosowania choćby „odpowiednio” w tym postępowa- niu przepisów k.p.a. Takiej też możliwości zdaje się nie przewidywać nowa usta- wa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przyjęty model postępowania w tych sprawach tym bardziej więc skłania do refleksji nad względami, którymi kierował się ustawodawca, odchodząc w tym postępowaniu, jak się wydaje całkowicie, od podstawowego standardu pozycji strony ukształtowanego przepisami k.p.a. i czy rzeczywiście jego zamiarem była rezygnacja z odpowiedniego stosowania w tej za- kresie przepisów k.p.a.? Mając to wszystko na uwadze, przyjmuję, że płaszczyznę badawczą dla analizo- wanej problematyki jednostki w postępowaniach w sprawach nadania stopnia na- ukowego i tytułu naukowego wyznacza sfera instytucji procesowych kształtujących pozycję jednostki w tych postępowaniach postrzegana z perspektywy rozwiązań procesowych zapewniających podstawowy standard pozycji jednostki w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Konfrontacja rozwiązań procesowych przyję- tych w ustawie o stopniach i tytule oraz w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z rozwiązaniami kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zwłasz- cza uchwycenie odrębności konfrontowanych regulacji, umożliwi nakreślenie po- zycji jednostki w postępowaniach o nadanie godności naukowej (stopnia albo ty- tułu naukowego) i stwierdzenie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z  posiadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, a  także pozwoli na ustalenie motywów, którymi kierował się ustawodawca kreując odręb- ny, choć nieautonomiczny, model postępowania w sprawach nadania stopnia na- ukowego i tytułu naukowego, krytycznie zresztą oceniany w literaturze23. Tak ukształtowana płaszczyzna badawcza zobowiązywała do koncentracji badań na problematyce pozycji strony w  postępowaniach w  sprawach nadania 21 Ibidem, s. 77. 22 H. Izdebski, Ile jest nauki…, s. 204, a także J. Coenen-Huther, La sociologie des sciences entre positivisme et sociologisme, s. 224 i n. 23 Zob. A. Gill, Sytuacja procesowa strony w ogólnym postępowaniu administracyjnym i postępo- waniach wyjątkowych, Wrocław 2010, s. 339-341; J. Turek, Strona w postępowaniu gabineto- wym…, s. 1044-1046. 18 Wstęp stopnia i tytułu naukowego, w tle pozostawiając pozycję strony w ogólnym po- stępowaniu administracyjnym, regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego powodu w rozważanym zakresie korzystałam z doko- nanych już w literaturze przedmiotu ustaleń, syntetycznie je przytaczając w niniej- szej monografii. Z podobnych względów w sposób syntetyczny został nakreślony obowiązujący model postępowania sądowoadministracyjnego służący realizacji prawa jednostki do sądu, co umożliwiło koncentrację badań nad istotą modelu sądowej kontroli w sprawach stopni naukowych i tytułu naukowego. Wyżej ustalona płaszczyzna badawcza determinuje cel niniejszej monografii. Celem tym jest próba określenia pozycji jednostki w postępowaniach w sprawach nadania stopnia i tytułu naukowego, porównanie tej pozycji ze standardami wy- znaczającymi tę pozycję w ogólnym postępowaniu administracyjnym i zarazem próba odpowiedzi na pytanie, jakie ważne względy zdecydowały o tak szczegól- nym ukształtowaniu owej pozycji procesowej jednostki w postępowaniach o nada- nie stopnia i tytułu naukowego. Ustawodawca, kształtując tę pozycję, posłużył się bowiem wskazaną powyżej formułą odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. we wspominanych postępowaniach, dopuszczając tym samym możliwość obniże- nia standardu pozycji procesowej jednostki w tych postępowaniach. Tak sformułowany cel monografii zobowiązywał do postawienia tezy związa- nej z oczekiwanym wynikiem badawczym. Założyłam, a następnie w toku badań weryfikowałam, twierdzenie, że pozycja jednostki w postępowaniach w sprawach o nadanie stopnia i tytułu naukowego nie może być kształtowana na takich sa- mych zasadach jak w  ogólnym postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a., bowiem nadanie w  tej mierze certyfikatu określonych kwali- fikacji naukowych nie jest tym samym, co przyznanie stronie innego, typowego uprawnienia, jako że do uzyskania owego certyfikatu kwalifikacji konieczne jest spełnienie szczególnych warunków, w tym posiadania szczególnych predyspozycji do wykonywania zadań uczonego, zdolności i, w istocie, talentu. Dopiero wówczas można – jak się wydaje – spełnić wymagania materialnoprawne w tym zakresie (wykazać się twórczością w określonej dziedzinie). Stąd też oceny dokonywane w tym zakresie nie są łatwe, wymagają szczególnej wiedzy eksperckiej, przez co istotnie wpływają na pozycję jednostki w tych postępowaniach. Realizacji celu i tezy niniejszej rozprawy podporządkowałam jej konstrukcję. Rozprawa liczy sześć rozdziałów. W  rozdziale I  zatytułowanym Stopnie naukowe i  tytuły naukowe w  regula- cjach prawnych kształtujących przedmiotową problematykę, mającym charakter wprowadzający, analizie poddałam regulacje kształtujące system stopni i tytułów naukowych w Polsce po odzyskaniu niepodległości, wskazując w ten sposób na uwarunkowania historyczne postępowań o nadanie stopnia i tytułu naukowego. Rozdział ten zawiera także rozważania dotyczące aspektu przedmiotowego i pod- miotowego obecnie obowiązujących regulacji prawnych w tym względzie. Podję- łam w nim także próbę nakreślenia relacji zachodzących między postępowania- mi w sprawach nadania stopnia i tytułu naukowego a ogólnym postępowaniem Wstęp 19 administracyjnym, przyjmując, że omawiane postępowania, zarówno w kształcie nadanym dotychczasową ustawą o stopniach i tytule, jak i nową ustawą Prawo o  szkolnictwie wyższym i  nauce, należą do kategorii szczególnych postępowań administracyjnych o nieautonomicznym charakterze24, rządzących się odrębnymi regułami wynikającymi przede wszystkim z przepisów tych ustaw. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w tych postępowaniach polega zaś na tym, że jedne przepisy k.p.a. znajdą w tych postępowaniach zastosowanie wprost, bez żadnych modyfikacji, inne wymagały będą dostosowania do charakteru rozpatrywanej sprawy, a niektóre w ogóle nie będą miały w nich zastosowania. Podzieliłam przy tym w pełni pogląd J. Borkowskiego, że w powyższych postępowaniach przepisy k.p.a. mają ograniczone zastosowanie, bo jest ono przede wszystkim posiłkowe, a więc tylko dopełniające już istniejącą w ustawie i aktach wykonawczych regulację czynności postępowania organów właściwych w sprawie25. Rozdział II, pt. Standard pozycji procesowej jednostki kształtowany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ukazuje pozycję procesową jednostki w ogólnym postępowaniu administracyjnym z odniesieniem do poglądów dok- tryny i  orzecznictwa sądowego dotyczących koncepcji strony, zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego i ich roli w kształtowaniu tej pozycji, stadiów postępowania oraz uprawnień i obowiązków procesowych strony w tym postępowaniu jako determinantów jej sytuacji procesowej. Analiza tych zagadnień posłużyła nakreśleniu podstawowego standardu pozycji procesowej jednostki (strony postępowania) w ogólnym postępowaniu administracyjnym celem dalszej konfrontacji tego standardu ze standardem pozycji jednostki wyznaczonym prze- pisami normującymi problematykę stopni naukowych i tytułu naukowego. Pozycja procesowa jednostki w postępowaniach w sprawach nadania stopnia na- ukowego to materia rozdziału III, w którym zawarłam rozważania nad koncep- cją strony w regulacjach poświęconych problematyce stopni naukowych i tytułu naukowego, zasadami postępowania w sprawie nadanie stopnia naukowego, jego stadiami (w tym fazami przewodu doktorskiego i etapami postępowania habilita- cyjnego) oraz uprawnieniami i obowiązkami procesowymi strony postępowania o nadanie stopnia naukowego jako determinantami jej pozycji procesowej w tym postępowaniu. W kolejnym, IV rozdziale, zatytułowanym Pozycja procesowa jednostki w postę- powaniu w sprawach nadania tytułu naukowego profesora, analogicznie jak w roz- dziale poprzednim, przedmiotem mojej refleksji stała się pozycja procesowa kan- dydata do tytułu naukowego profesora. Przyjęłam, że ustawa o stopniach i tytule wprowadza obiektywną koncepcję strony, omówiłam zasady tego postępowania 24 Podobnie: A. Gill, Sytuacja procesowa strony…, s. 330; H. Izdebski, J. M. Zieliński, Ustawa o stopniach naukowych i tytule…, s. 121-122, a także A. Wilczyńska, P. Wilczyński, Stopnie i ty- tuł naukowy, [w:] Z. Duniewska, B. Jaworska-Dębska i M. Stahl (red.), Prawo administracyjne materialne, Warszawa 2014, s. 587-589. 25 J. Borkowski, Podstawy prawne nadawania…, s. 164. 20 Wstęp i ich rolę w kształtowaniu pozycji strony. Ukazałam także etapy tego postępowania oraz prawa i obowiązki procesowe strony, konstatując, że także i w tym postępo- waniu daje się przypisać dominującą rolę zasadzie szczególnego znaczenia wie- dzy eksperckiej (prymatu wiedzy eksperckiej) wymuszającej ograniczony czynny udział strony w tym postępowaniu. Rozdział V, zatytułowany Szczególne uwarunkowania pozycji procesowej jed- nostki w postępowaniu o sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego, poświęciłam ukazaniu szczególnego położenia procesowego jednostki biorącej udział w tym postępowa- niu (strony postępowania). W ramach prowadzonych badań dokonałam porów- nania procedury nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego z trybem stwierdzenia nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z  posiadania tego stopnia, przedstawiłam charakter prawny decyzji w  sprawie stwierdzenia nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z  posiadania stopnia doktora habilitowanego oraz omówiłam kwestie związane z uchyleniem tej decyzji w drodze sprzeciwu. W ostatnim VI rozdziale pt. Jednostka jako adresat rozstrzygnięć w sprawach z  zakresu stopnia i  tytułu naukowego i  jej prawo do obrony interesu prawnego w  postępowaniu administracyjnym i  sądowoadministracyjnym przedmiotem ba- dań uczyniłam kwestie charakteru prawnego rozstrzygnięć w sprawach z zakresu stopnia i tytułu naukowego i stwierdziłam, że mają one charakter decyzji admini- stracyjnych w rozumieniu przyjętym na gruncie k.p.a. Refleksją naukową objęłam także kwestię charakteru prawnego decyzji rektora w sprawie nadania uprawnień równoważnych i przyjęłam, odwołując się do wcześniejszych ustaleń, że jest ona także decyzją administracyjną, bowiem spełnia jej wszystkie cechy. W dalszej czę- ści przedmiotem badań uczyniłam decyzje podejmowane w trybach nadzwyczaj- nych określonych w dotychczasowej ustawie o stopniach i tytule (w wyniku wzno- wienia postępowania w sprawie nadania stopnia lub tytułu naukowego i w wyniku stwierdzenia nieważności postępowania w tych sprawach), jak i uregulowanych w nowej ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (w wyniku wznowienia postępowania w sprawie nadania stopnia lub tytułu naukowego i w wyniku stwier- dzenia nieważności decyzji w  tych sprawach). Następnie przedmiotem refleksji stały się kwestie związane z prawem strony do odwołania od rozstrzygnięć w spra- wach z zakresu stopnia i tytułu naukowego oraz modyfikacjami tego prawa przy- jętymi w drodze rozwiązań obowiązujących na gruncie ustawy o stopniach i tytule oraz ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Analizie poddałam w tym względzie także regulacje zawarte w Statucie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Ostatnią kwestią badawczą znajdującą wyraz w tym rozdziale jest prawo do sądu w sprawach z zakresu stopnia i tytułu naukowego. Pracę wieńczy zakończenie, w którym syntetycznie przedstawiłam wyniki ba- dań nad przedmiotową problematyką, konfrontując je z założeniami przyjętymi we wstępie do niniejszej monografii. Odniosłam się w nim także do kwestii wpro- wadzenia ewentualnych zmian w rozważanym zakresie przez nową ustawę Prawo Wstęp 21 o szkolnictwie wyższym i nauce oraz skutków procesowych dla jednostki wynika- jących z rozwiązań przyjętych w przepisach przejściowych zawartych w ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyż- szym i nauce. Badania, o których mowa, prowadziłam, stosując metody badawcze właściwe naukom prawnym, a mianowicie metodą dogmatycznoprawną, analizie podda- jąc obowiązujące normy prawne, oraz metodą historyczną, analizując stan praw- ny obowiązujący w przeszłości. Sięgnęłam także do dwóch kolejnych metod ba- dawczych, w tym w znacznym stopniu do metody empirycznej (socjologicznej), umożliwiającej badanie, jak określone normy prawne funkcjonują w praktyce, oraz – w mniejszym stopniu – do metody prawnoporównawczej, a to ze względu na ograniczoną możliwość porównania procedury przyznawania stopni naukowych w innych państwach. Owe procedury nie zawsze mają tam charakter zuniformizo- wany. Często stanowią przedmiot ustaleń samych uczelni czy też innych jednostek naukowych26 i traktowane jest to jako przejaw ich autonomii27. To zaś oznacza, że badana w niniejszej monografii pozycja jednostki w polskich postępowaniach w sprawach nadania stopnia naukowego i tytułu naukowego jest w tej mierze dość oryginalnym rozwiązaniem, z trudem dającym się porównać z rozwiązaniami in- nych państw. Trzeba zauważyć, że również polski ustawodawca w nowych regula- cjach prawnych, zdaje się po części zmierzać w kierunku przekazania uczelniom uprawnień do samodzielnego decydowania o kwestiach proceduralnych (w tym szczegółowego trybu postępowania) związanych z  nadawaniem stopni nauko- wych, wyposażając w  stosowne kompetencje senaty uczelni (rady naukowe in- stytutów)28. Na tym tle jako niezrozumiałe jawi się natomiast nowe rozwiązanie dotyczące odstąpienia od udziału tychże uczelni w postępowaniach w sprawach nadania tytułu naukowego profesora29. O ile to pierwsze rozwiązanie można od- czytywać w kategoriach wyjścia naprzeciw idei autonomii szkół wyższych, o tyle to drugie zdaje się autonomię przekreślać. Praca zawiera stan prawny na dzień 1 października 2018 r. Tak określony stan prawny powoduje, że przedmiotem zainteresowania w prowadzonych badaniach są zarówno rozwiązania kreowane dotychczasową ustawą o  stopniach i  tytule z 2003 r., jak również nową ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 r., przy czym te ostatnie rozwiązania były przedmiotem badań najpierw w oparciu o projekty ustawy, a następnie na podstawie ustawy uchwalonej i podpisanej przez 26 E. Karpowicz, Stopnie naukowe w krajach Unii Europejskiej, Kancelaria Sejmu – Biuro Studiów i Ekspertyz, Informacja Nr 453, luty 2003, s. 2. Zob. też K. Korhoda, Suplement do dyskusji  o habilitacjach – kilka przypomnień, „Pauza Akademicka” 2018, nr 409, s. 2-3. 27 Por. ścieżkę kariery naukowej w kilku uniwersytetach brytyjskich, amerykańskich, kanadyj- skich, irlandzkich i tureckich – aneksy 1 i 2 do książki: S. Waltoś, A. Rozmus (red.), Kariera naukowa  w  Polsce.  Warunki  prawne,  społeczne  i  ekonomiczne, Warszawa 2012, s. 259 i n. Zob. też K. Korhoda, Suplement do dyskusji…, s. 2-3. 28 Zob. art. 192 ust. 2 i art. 221 ust. 14 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. 29 Zob. art. 228 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. 22 Wstęp Prezydenta RP – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz towarzyszącej jej ustawy wprowadzającej nowe rozwiązania, tj. ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Taki stan rzeczy spowodował, że istotna część wysiłku badawczego została skierowana na proble- my okresu przejściowego. Trzeba też w tym miejscu podnieść, że jedynie ramowy charakter regulacji nowej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w czę- ści dotyczącej stopni naukowych i przekazanie senatowi uczelni (radzie nauko- wej instytutu) prawa do stanowienia o szczegółowych kwestiach z tego zakresu na tym etapie wdrażania nowych rozwiązań prawnych istotnie utrudniał ich ocenę. Tym niemniej podjęłam taką próbę, wychodząc z założenia, że moje oceny i wnio- ski dotyczące instytucji prawnych, którymi zajmuję się w niniejszej monografii, staną się pełniejsze, w sytuacji kiedy analizie poddam zarówno regulacje dotąd obowiązujące, które zgodnie z regulacjami przejściowymi jako przepisy dotych- czasowe mają zastosowanie do przedmiotowych postępowań do 31 grudnia 2021 r.30, jak i te, które rozpoczynają swoje obowiązywanie w kształcie nadanym nową ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce31. 30 Zob. art. 179 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym przed- miotowe postępowania prowadzone na zasadach dotychczasowych niezakończone do dnia 31 grudnia 2021 r. odpowiednio umarza się albo zamyka się. 31 Zob. art. 179 ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w myśl którego przedmio- towe postępowania wszczęte po dniu 30 września 2019 r. prowadzi się na podstawie nowej ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z uwzględnieniem odrębności dotyczących osiągnięć naukowych kandydatów do stopnia albo tytułu naukowego wskazanych w tym przepisie.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Jednostka w postępowaniach w sprawach nadania stopnia i tytułu naukowego. Studium z prawa administracyjnego procesowego
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: