Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00154 009792 11018006 na godz. na dobę w sumie
Jesień życia? Wiosna możliwości! Przewodnik po późnej dorosłości - ebook/pdf
Jesień życia? Wiosna możliwości! Przewodnik po późnej dorosłości - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 249
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3808-8253-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> zdrowie, medycyna >> zdrowie i uroda
Porównaj ceny (książka, ebook (-21%), audiobook).
Praktyczny przewodnik dla seniorów, ich rodzin, opiekunów oraz dla lekarzy, fizjoterapeutów, pielęgniarek środowiskowych i społeczników napisany przez ekspertów!
Dzięki tej książce czytelnik pozna możliwości, jakimi dysponują seniorzy, aby czerpać satysfakcję z życia. Dowie się także, jak praca z emocjami, aktywność fizyczna, intelektualna oraz artystyczna i dostrzeganie wartości wiedzy płynącej z doświadczenia w okresie późnej dorosłości pozwalają wieść satysfakcjonujące życie.
Autorki przedstawią zmiany zachodzące w organizmie seniora i to, jak wpływają one na jego ciało i emocje. Pokażą formy aktywności fizycznej, duchowej i społecznej, sprzyjające osiąganiu zadowolenia z życia. Dzięki ich eksperckiej wiedzy czytelnik dowie się o tym, jak w praktyce przezwyciężać trudności, które w codziennym życiu napotykają seniorzy.
 
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Monika Mularska-Kucharek – Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Instytut Zagospodarowania Środowiska i Polityki Przestrzennej 90-142 Łódź, ul. Kopcińskiego 31 Ewa Czernik – Adults. Psychoterapia i Pomoc Psychologiczna 90-607 Łódź, ul. Wólczańska 20 nr lok. 1, www.ewaczernik.pl RECENZENCI Beata Bugajska, Monika Kamieńska, Krystyna Mazurówna REDAKTOR INICJUJĄCY Iwona Gos OPRACOWANIE REDAKCYJNE Iwona Gos SKŁAD I ŁAMANIE AGENT PR KOREKTA TECHNICZNA Leonora Wojciechowska PROJEKT OKŁADKI Katarzyna Turkowska Zdjęcie wykorzystane na okładce: © Depositphotos.com/aletia © Copyright by Authors, Łódź 2016 © Copyright for this edition by Uniwersytet Łódzki, Łódź 2016 Wydane przez Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego Wydanie I. W.07479.16.0.K Ark. wyd. 15,0; ark. druk. 15,625 ISBN 978-83-8088-252-2 e-ISBN 978-83-8088-253-9 Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 90-131 Łódź, ul. Lindleya 8 www.wydawnictwo.uni.lodz.pl e-mail: ksiegarnia@uni.lodz.pl tel. (42) 665 58 63 Spis treści 11 Drodzy Czytelnicy! Monika Mularska-Kucharek, Ewa Czernik I. NA DOBRY POCZĄTEK 15 Starość nie radość? O umiejętności dostrzegania pozytywnych aspektów życia Monika Mularska-Kucharek 16 Późna dorosłość – kolejny etap życia 18 Rola emocji w postrzeganiu świata 27 Zmiana nawyków myślenia 31 Czym później, tym lepiej – pozytywne zmiany w pracy mózgu Ewa Czernik 32 Mózg a umysł 34 Pozytywy starzenia się mózgu 35 Trening mózgu 5 36 Zmiany zachodzące w mózgu 38 Działanie trzech mechanizmów 40 Rozwój mózgu z biegiem lat 41 Sposoby na lepszą pracę mózgu II. W TROSCE O ZDROWIE 49 Zmiany w organizmie związane z wiekiem Jakub Kaźmierski 50 Zdrowie 55 Zapobieganie chorobom 59 Najczęstsze choroby oczu u osób starszych Adam Rojek 61 Zaćma 64 Jaskra 66 Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem – AMD 71 „Muszki latające” 72 Zespół suchego oka 73 Inne zmiany 75 Nadgryzione zębem czasu Joanna Kunert 76 Jama ustna zmienia się z wiekiem 82 Profilaktyka zawsze ważna 86 Własny ząb czy implant Spis treści 6 III. AKTYWNOŚĆ DLA CIAŁA I DUCHA 91 Aktywność fizyczna – nieodzowna dla organizmu Paweł Piątkowski 91 Korzyści zdrowotne 92 Formy aktywności: nordic walking i Tai-chi 95 Przykładowe ćwiczenia 102 Techniki usprawniania w razie upadku i unieruchomienia 105 Zaopatrzenie ortopedyczne i sprzęt pomocniczy 109 Wiek nie gra roli – formy spędzania czasu wolnego Aleksandra Podębska, Martyna Repetowska 110 Nowe perspektywy 112 Nieodpłatne zajęcia 112 Wolny czas 113 Potrzeby zdrowotne 115 Znajomość nowych technologii 116 Wolontariat 117 Potrzeba dawania siebie 118 Potencjał liderski 119 Sztuka ponadczasowa 123 Hobby – szansa na sprawny umysł Ewa Czernik 124 Sposoby wypełniania czasu wolnego 128 Rozbudzanie życiowej aktywności Spis treści 7 IV. O SPRAWACH WAŻNYCH I NIEŁATWYCH 139 Trening pamięci na zaburzenia procesów poznawczych Ewa Czernik 140 Przykładowe ćwiczenia poprawiające pamięć 148 Przykładowe ćwiczenia wzmacniające możliwości wzrokowe, słuchowe, dotykowe, orientację w czasie i przestrzeni 151 Opiekuję się bliskim – mam dość! Ewa Czernik 151 Praca na trzech etatach 156 Myśli, emocje 161 Ratuj się, jak możesz 167 Pomoc środowiskowa i instytucjonalna Zofia Szweda-Lewandowska 168 Diagnoza sytuacji seniora 169 Formy pomocy środowiskowej 172 Domy pomocy społecznej 174 Placówki całodobowej opieki 175 Domy dziennego pobytu 175 Placówki opiekuńcze 177 Żyj i pozwól umrzeć. Czy można oswoić żałobę? Krzysztof Pękala 180 Odbicie straty w funkcjonowaniu organizmu Spis treści 8 185 Modelowe reagowanie na odchodzenie 186 Oswajanie żałoby V. PÓŹNA DOROSŁOŚĆ OCZAMI GERONTOLOGÓW 197 Życie dopełniane starością – rozwojowy czas życia człowieka Elżbieta Dubas 198 Etapy rozwoju w starości 201 Procesy starzenia się – biologiczny, psychiczny, społeczny, kulturowy, duchowy 208 Modele starości: deficytowy, zachowawczy, rozwojowy 211 Teorie starzenia się Jakub Kaźmierski 212 Teorie genetyczne 213 Teorie neuroendokrynne i zapalne 214 Teoria wolnych rodników 214 Teoria błonowa 215 Teoria mitochondrialna 217 Era ludzi starszych – demografia i prawo Bogusława Urbaniak 218 Mierzenie poziomu starzenia się społeczeństwa 221 Zróżnicowany obraz starzenia się ludności 227 Prawa ustawowe osób starszych Spis treści 9 228 Prawo do godności osobistej 229 Prawo do opieki 230 Prawo do pomocy społecznej 232 Ageizm – dyskryminacja ludzi starszych 235 Literatura 243 Noty o autorach i recenzentach Drodzy Czytelnicy! Przewodnik powstał z myślą o osobach, które wkracza- ją bądź wkroczyły w etap nazywany potocznie „jesienią życia” i dostarcza wiedzy z wielu ważnych aspektów tego okresu życia. Ze względu na zawarte treści stanowi jed- nak źródło wiedzy także dla tych wszystkich, którzy im w tym czasie towarzyszą. A zatem jest to publikacja dla osób starszych i ich opiekunów. Gdyby jednak powiedzieć, że jest to książka tylko o późnej dorosłości, to byłoby to stanowczo za mało. O czym zatem jest ta książka? Podążając za słowami klasyka: „Starość powitajmy życzliwie i pokochajmy. Bo i ona jest pełna uroku, jeśli po- trafisz z niej korzystać” (Seneka 1961, s. 37), proponujemy nieco inne niż zwykle spojrzenie na starość i jej specyfikę, nazywając ją późną dorosłością, a metaforycznie „wiosną możliwości” i pokazując, jak radzić sobie z upływem lat i sił, korzystając jednocześnie z tego, co daje nam życie, Drodzy Czytelnicy! 11 dbając o swoje zdrowie i dobrostan psychiczny. Starość ma bowiem nie tylko wymiar biologiczny, lecz także po- znawczy, emocjonalny i społeczny, warto zatem dołożyć wszelkich starań, aby każdemu z nich poświęcić choć trochę uwagi. Mając świadomość, że o jakości ludzkiego życia nie przesądzają jedynie kwestie fizjologiczne, posta- nowiłyśmy, poza zagadnieniami niezwykle istotnymi, ja- kimi są sprawy zdrowotne, uwzględnić również te związa- ne z aspektami społecznymi oraz psychologicznymi. Dla- tego też swoją wiedzą w tym zakresie dzielą się lekarze, psychologowie, psychoterapeuci czy animatorzy, a także naukowcy. Treści zawarte w przewodniku mają wymiar zarówno poznawczy, jak i użyteczny. Dostarczają infor- macji i wskazówek umożliwiających skutecznie radzić sobie z symptomami tzw. późnej dorosłości, tymi bardziej i mniej akceptowanymi. Serdecznie dziękujemy wszystkim tym, którzy przyjęli zaproszenie do współpracy i podzielili się swoim doświad- czeniem, czyniąc publikację swoistym kompendium wie- dzy z zakresu późnej dorosłości. Żywimy nadzieję, że przewodnik spotka się z przychyl- nym odbiorem i będzie źródłem wiedzy oraz impulsem do podejmowania działań i inicjatyw, tak aby „jesień życia” stała się „wiosną możliwości”. Zapraszamy do lektury! Monika Mularska-Kucharek Ewa Czernik Drodzy czytelnicy! 12 Na dobry początek… Czas płynie nieubłagalnie, choć chcielibyśmy go zapewne zatrzymać, aby opóźnić dokonu- jące się zmiany w naszym ciele i umyśle, za- chowując aktywność fizyczną i psychiczną. Jak się okazuje, jest to w pewnym stopniu możliwe, mimo upływającego czasu. To od nas w dużej mierze zależy, jak te zmiany będą przebiegać, a przede wszystkim, jak będziemy sobie z nimi radzić. Wiele zależy bowiem od naszego nastawienia, od tego, jak postrzega- my starość czy tzw. późną dorosłość, co robi- my, aby dbać o kondycję psychiczną i spraw- ność intelektualną. Warto zatem zmieniać nasze nawyki myślowe, zarządzać emocjami i nieustannie ćwiczyć swój mózg, aby cieszyć się życiem bez względu na wiek. I o tym właś- nie jest ta część książki. © Wavebreakmedia; http://depositphotos.com/10845805/stock- -photo-smiling-woman-in-her-garden.html Starość nie radość? O umiejętności dostrzegania pozytywnych aspektów życia Monika Mularska-Kucharek Każdy etap w życiu człowieka cechuje się typowym spo- sobem patrzenia na świat. Kiedy jesteśmy dziećmi, życie postrzegamy na ogół jako beztroskie, pełne radości, bo nawet jeśli pojawiają się problemy, to wiemy, że są wokół nas dorośli, którzy pomogą nam je rozwiązać. W wieku młodzieńczym patrzymy na życie przez pryzmat naszych możliwości, szans, perspektyw. Wydaje się wówczas, że życie staje przed nami otworem. Podejmujmy ważne decy- zje, konstruujemy swoją przyszłość, wchodzimy w świat ludzi dorosłych. Jesteśmy coraz bardziej świadomi tego, co się wokół dzieje, mamy coraz większe oczekiwania od innych, a oni wobec nas. Zaczynamy funkcjonować w wielu rolach społecznych, co wiąże się z różnego rodzaju obowiązkami, trudnościami, a niekiedy wręcz problema- mi. Wraz z wiekiem wzrasta również poczucie odpowie- dzialności za to co robimy, za innych, a także za siebie. Starość nie radość? O umiejętności dostrzegania… 15 Złożoność rzeczywistości, w której żyjemy, sprawia, że życie staje się bardziej intensywne, trudniejsze, bardziej wymagające. Człowiek musi sprostać wielu obowiązkom, wyzwaniom. Nic zatem dziwnego, iż wraz z upływem lat bagaż doświadczeń staje się znacznie bardziej ciężki, niż można byłoby sobie tego życzyć, a ilość spraw niekiedy niemalże przytłaczająca. Jeśli spojrzeć na życie, jako swo- istego rodzaju podróż, to równie uzasadnione jest stwier- dzenie, że im więcej lat za nami, tym bardziej możemy być utrudzeni tą życiową wędrówką. W tym kontekście zrozumiałe wydają się przekonania płynące z ust osób starszych, że życie jest trudne, że ży- cie nie rozpieszcza, że jest niesprawiedliwe itp. To niczym komentarz zmęczonego wędrowcy, który przebył bardzo długą drogę. Rodzi się jednak pytanie, czy podróż to tylko trudności? A życie to tylko zmartwienia i troski? Późna dorosłość – kolejny etap życia Z obserwacji życia społecznego, a także wielu badań wy- nika, że znacznie gorzej swoje życie oceniają osoby starsze niż młodsze, wskazując głównie na jego deficyty, trau- matyczne wydarzenia i dolegliwości. W tym kontekście ciężko zapewne jest dostrzegać to, co dobre wokół nas, to co pozytywne. Na plan pierwszy wysuwają się wszelkiego rodzaju zmartwienia, które jakby w zupełności zdomino- wały funkcjonowanie człowieka. Do tego dochodzi jeszcze poczucie schyłku życia, a wraz z nim tendencja do pod- sumowań, rozliczeń, oceny życia, siebie etc. Nie bez zna- czenie są również funkcjonujące w świadomości ludzi ste- reotypy dotyczące starości i osób starszych. Nadal normą jest postrzeganie starości głównie w kontekście deficytów, spadku sprawności i dysfunkcji. Nic zatem dziwnego, że starość bardzo często utożsamiana jest z powolną degra- 16 Monika Mularska-Kucharek dacją i to nie tylko społeczno-zawodową. Stereotypowy jest również wizerunek osoby starszej, postrzeganej jako schorowana, smutna, wycofana z życia, zaniedbana itp. Jakże wymowne i prawdziwe wydają się w tym kontekście bardzo często wypowiadane słowa: starość nie radość! Trzeba się z tym pogodzić! Czy jednak właśnie tak musi wyglądać starość? NIE! Starość, czy też tzw. późna dorosłość, to kolejny etap w życiu człowieka, który tak jak każdy inny ma swoją spe- cyfikę. Jest on o tyle szczególny, że pojawia się u schyłku naszego życia. Pojęcie starości w znaczeniu medycznym to ogół zmian biologicznych zachodzących w ciele człowie- ka (głównie zużycie narządów i zmniejszona regeneracja komórek) w wieku starszym, czyli po 60.–65. roku życia. Jednakże starość ma nie tylko wymiar biologiczny (fizjo- logiczny), lecz także poznawczy, emocjonalny i społeczny. Z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania czło- wieka w okresie starości wszystkie te wymiary mają nie- bagatelne znaczenie. Oznacza to zatem, że nie wystarczy jedynie zadbać o zapewnienie możliwości realizacji pod- stawowych potrzeb w fizycznym środowisku życia osoby starszej, ale należy także wziąć po uwagę jej potrzeby, oczekiwania, możliwości, innymi słowy, zadbać o dobro- stan psychiczny. Zgodnie z tym założeniem osoba star- sza ma prawo do godnego i szczęśliwego życia, ma prawo nadal w czynny sposób z niego korzystać, rozwijać się, uczyć, być osobą aktywną i szczęśliwą. O ile jednak na poziomie wielu instytucji starość traktuje się już na równi z innymi okresami rozwojowymi i podejmuje się szereg inicjatyw na rzecz poprawy jakości życia osób starszych, o tyle sami zainteresowani nadal w niewielkim stopniu z tego korzystają. Daje się jednak zauważyć pewne zmia- ny w tym zakresie, polegające na przełamywaniu barier związanych z aktywnością, rozwojem, sferą psychiczną. Jest to niewątpliwe dobry kierunek, ponieważ starość Starość nie radość? O umiejętności dostrzegania… 17 może wyglądać zupełnie inaczej niż bywało to przez dzie- siątki lat. Nie musi sprowadzać się do wycofania z życia, do rezygnacji z siebie, swoich potrzeb i skupieniu jedynie na aspektach zdrowotnych. To zbyt mało, żeby odczuwać satysfakcję z życia i właściwe funkcjonować. Człowiekowi w okresie starości potrzeba nie tylko sprawności fizycznej, ale również tego, co dotyczy sfery emocjonalnej, poznaw- czej, społecznej. Dlatego też dobrostan staje się ważnym pojęciem w naukach o zdrowiu, które definiowane jest współcześnie również przez takie czynniki, jak: samopo- czucie psychiczne i szeroko pojętą jakość życia. W ujęciu psychologicznym owa jakość życia obejmuje takie aspek- ty, jak: sens życia, panowanie nad otoczeniem, pozytyw- ne relacje z innymi ludźmi, autonomię, rozwój osobisty i samoocenę. Czynniki te związane są z najważniejszymi sferami funkcjonowania człowieka, warto zatem w odpo- wiedni sposób je kształtować. Przełoży się to z pewnością na bardziej satysfakcjonujące życie w okresie późnej do- rosłości, a starość wyglądać będzie zupełnie inaczej. Rola emocji w postrzeganiu świata Smutek, złość, strach i radość to cztery podstawowe emo- cje, z którymi przychodzimy na świat. Ma je każdy człowiek od momentu urodzenia i każdy z nas je wyraża, bez wzglę- du na wiek. Emocje pełnią dwie podstawowe funkcje: • informacyjną – mówią, że coś jest dla nas istotne, a także o tym, co jest dla nas dobre, a co złe. In- formują, kiedy należy walczyć (złość), kiedy ucie- kać (strach), a kiedy czuć się bezpiecznie (radość). Stanowią również informację dla innych o naszym stanie emocjonalnym, co może wpływać na ich za- chowanie wobec nas; 18 Monika Mularska-Kucharek
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Jesień życia? Wiosna możliwości! Przewodnik po późnej dorosłości
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: