Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00352 005139 14858400 na godz. na dobę w sumie
Język polski. Korepetycje gimnazjalisty - ebook/pdf
Język polski. Korepetycje gimnazjalisty - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 256
Wydawca: Wydawnictwo Lingo Sp. J. Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7892-214-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> praktyczna edukacja, samodoskonalenie, motywacja
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Potrzebujesz korepetycji z polskiego? Powtórki przed egzaminem? Szybkiej pomocy przed klasówką? Nowa seria repetytoriów dla gimnazjalistów OLDSCHOOL - stara dobra szkoła to skuteczna nauka tego, czego naprawdę potrzebujesz. Nie ogarniasz tematu? My w Ciebie wierzymy!

Seria OLDSCHOOL - stara dobra szkoła została przygotowana przez doświadczonych korepetytorów i metodyków, a wszystkie publikacje są konsultowane z nauczycielami i poddawane testom przez samych gimnazjalistów.

Główne zalety repetytorium:


Wiesz, jak jest!
Egzamin gimnazjalny tylko z OLDSCHOOL!

 

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

MAŁGORZATA BIAŁEK JĘZYK POLSKI KOREPETYCJE GIMNAZJALISTY Redaktor serii: Marek Jannasz Redakcja i korekta: Paweł Pokora Projekt okładki: Teresa Chylińska-Kur, KurkaStudio Projekt makiety i opracowanie graficzne: Kaja Mikoszewska © Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 www.gimtestOK.pl ISBN: 978-83-7892-152-3 ISBN wydania elektronicznego: 978-83-7892-214-8 Skład i łamanie: Kaja Mikoszewska Druk i oprawa: Pozkal JĘZYK POLSKI KOREPETYCJE GIMNAZJALISTY MOTYWY WĘDROWNE RODZAJE I GATUNKI LITERACKIE ŚRODKI STYLISTYCZNE FORMY WYPOWIEDZI KSZTAŁCENIE JĘZYKOWE 4 WSTĘP „Korepetycje gimnazjalisty” to repetytorium dla gimnazjalistów, którzy podczas egzaminu będą musieli: ‹ rozwiązać test dotyczący tekstu popularnonaukowego lub publicystycznego; ‹ udzielić odpowiedzi na pytania sprawdzające rozumienie treści podanego tekstu; ‹ wykazać się znajomością utworów literackich i dorobku autorów, których dzieła wymieniono w Podstawie Programowej; ‹ odpowiedzieć na pytania dotyczące wiedzy o języku; ‹ potwierdzić umiejętność analizy i interpretacji dzieła literackiego; ‹ napisać dłuższą wypowiedź pisemną (np. w formie rozprawki). Część pierwsza poświęcona jest najczęściej występującym w literaturze moty- wom wędrownym. Po ogólnych informacjach na temat danego motywu zamiesz- czono moduł „Przypomnij sobie lektury” zawierający m.in. przypomnienie sytuacji i cech bohaterów oraz omówienie środków stylistycznych i ich funkcji w utworze. Część druga systematyzuje wiadomości na temat rodzajów i gatunków literackich. Część trzecia prezentuje środki stylistyczne wraz z przykładami oraz zasady analizy tekstu literackiego. Część czwarta przedstawia cechy form wypowiedzi, z którymi uczeń może się spotkać podczas egzaminu gimnazjalnego, a także zawiera wskazówki doty- czące sposobu pisania różnych typów wypracowań. STARA DOBRA SZKOŁA STARA DOBRA SZKOŁA 5 Część piąta jest poświęcona kształceniu językowemu – stanowi dokładne omówienie zagadnień gramatycznych wraz z przykładami. Na końcu książki znajdują się odpowiedzi do zadań zamkniętych i przykła- dowe rozwiązania zadań otwartych. „Korepetycje gimnazjalisty” wzbogacono: ‹ zadaniami sprawdzającymi znajomość motywów wędrownych, lektur, zagadnień dotyczących teorii literatury i gramatyki (podsumowanie każdego z omówionych zagadnień stanowi zestaw składający się z trzech przykładowych zadań); ‹ ciekawostkami poszerzającymi wiedzę na temat prezentowanych motywów, lektur i zagadnień językowych. Dzięki „Korepetycjom gimnazjalisty” gruntownie powtórzysz zagadnienia dotyczące lektur, teorii literatury i gramatyki. Repetytorium jest też znakomitym uzupełnieniem poradnika „Testy gimnazjalisty” zawierającego duży wybór zadań różnego typu sprawdzających znajomość treści lektur obowiązkowych i innych uwzględnionych w Podstawie Programowej oraz wiedzę o języku. Powodzenia Małgorzata Białek WWW.GIMTESTOK.PL WSTĘP 6 SPIS TREŚCI Wstęp CZĘŚĆ 1. MOTYWY WĘDROWNE Dojrzewanie 4 9   10 • Henryk Sienkiewicz „Krzyżacy” • Nancy H. Kleinbaum „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” • Małgorzata Musierowicz „Kwiat kalafiora” • William Szekspir „Romeo i Julia” • Aleksander Fredro „Zemsta” • Aleksander Kamiński „Kamienie na szaniec” Dom i rodzina 18 • Jan Kochanowski „Na dom w Czarnolesie” • Jan Kochanowski Tren V (Jako oliwka mała pod wysokim sadem…) • Jan Kochanowski Tren VII (Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory…) • Jan Kochanowski Tren VIII (Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim…) • Władysław Broniewski „Brzoza” • Dorota Terakowska „Poczwarka” • William Szekspir „Romeo i Julia” • Molier „Skąpiec” • Nancy H. Kleinbaum „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” • Małgorzata Musierowicz „Kwiat kalafiora” • Adam Mickiewicz „Pan Tadeusz” – fragment Księgi I – „Gospodarstwo” Etos rycerski • Homer „Iliada” • Pieśń o Rolandzie • Henryk Sienkiewicz „Krzyżacy” • Aleksander Kamiński „Kamienie na szaniec” 30 Jak żyć, aby być szczęśliwym 36 • Jan Kochanowski „Na zdrowie” • Jan Kochanowski „Na lipę” • Jan Kochanowski Pieśń XXV (Czego chcesz od nas, Panie...) • Jan Kochanowski Pieśń II (Serce roście...) • Jan Kochanowski Pieśń IX (Nie porzucaj nadzieje...) • Kazimierz Wierzyński „Zielono mam w głowie” • Czesław Miłosz „Dar” Lekcja życia 45 • Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie • Przypowieść o synu marnotrawnym • Ignacy Krasicki „Malarze” • Ignacy Krasicki „Szczur i kot” • Ignacy Krasicki „Dewotka” Marzenia i marzyciele 49 • Mit o Dedalu i Ikarze • Paulo Coelho „Alchemik” • Nancy H. Kleinbaum „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” Miłość Patriotyzm 70 • Ignacy Krasicki „Ptaszki w klatce” • Ignacy Krasicki „Hymn o miłości ojczyzny” • Adam Mickiewicz „Reduta Ordona” • Cyprian Kamil Norwid „Moja piosnka II” • Henryk Sienkiewicz „Krzyżacy” • Henryk Sienkiewicz „Potop” • Henryk Sienkiewicz „Latarnik” • Władysław Broniewski „Bagnet na broń” • Aleksander Kamiński „Kamienie na szaniec” • Wisława Szymborska „Gawęda o miłości do ziemi ojczystej” Poszukiwanie sensu życia • Jan Kochanowski Tren V, Tren VII, Tren VIII • Henryk Sienkiewicz „Latarnik” • Henryk Sienkiewicz „Quo vadis” • Antoine de Saint-Exupéry „Mały Książę”• John Ronald Reuel Tolkien „Hobbit” • Aleksander Kamiński „Kamienie na szaniec” 82 Przemijanie 87 • Jan Kochanowski „O żywocie ludzkim” • Nancy H. Kleinbaum „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” • Wisława Szymborska „Muzeum” • Wisława Szymborska „Nic dwa razy” Przyjaźń • Homer „Iliada” • Antoine de Saint-Exupéry „Mały Książę” • Aleksander Kamiński „Kamienie na szaniec” • Nancy H. Kleinbaum „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” 95 Rola literatury w życiu człowieka 101 • Henryk Sienkiewicz „Latarnik” • Aleksander Kamiński „Kamienie na szaniec” • Nancy H. Kleinbaum „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” • Stefan Żeromski „Syzyfowe prace” Samotność 106 • Adam Mickiewicz „Stepy akermańskie” • Henryk Sienkiewicz „Latarnik” • Antoine de Saint-Exupéry „Mały Książę” • Nancy H. Kleinbaum „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” Skąd przychodzimy? Dokąd zmierzamy? • Mity – definicja i podział • Mit o Uranosie i Gai • Mity teogoniczne • Mit o Prometeuszu • Ostatnia praca Heraklesa • Mit o Orfeuszu i Eurydyce • Biblia • „Księga Rodzaju” – „Genesis” • Jan Kochanowski „O żywocie ludzkim” 111 118 • Adam Mickiewicz „Dziady cz. II” • Aleksander Fredro „Zemsta” • Henryk Sienkiewicz „Krzyżacy” 124 W krzywym zwierciadle • Ignacy Krasicki „Żona modna” • Molier „Skąpiec” • Sławomir Mrożek „Wesele w Atomicach” • Stanisław Lem „Jak ocalał świat” 130 Wędrówka • Homer „Odyseja” • Leopold Staff „Odys” • Przypowieść o synu marnotrawnym • Antoine de Saint-Exupéry „Mały Książę” • Paulo Coelho „Alchemik” • Ursula Le Guin „Czarnoksiężnik 53 Tradycja • Św. Paweł „Hymn o miłości” • Mit o Demeter i Korze • Krzysztof Kamil Baczyński „Elegia o… [chłopcu polskim]” • Mit o Orfeuszu i Eurydyce • William Szekspir „Romeo i Julia” • Aleksander Fredro „Zemsta” • Adam Mickiewicz „Niepewność” • Konstanty Ildefons Gałczyński „Prośba o wyspy szczęśliwe” • Konstanty Ildefons Gałczyński „Rozmowa liryczna” • Maria Jasnorzewska-Pawlikowska „Miłość” • Antoine de Saint-Exupéry „Mały Książę” • Henryk Sienkiewicz „Krzyżacy” • Henryk Sienkiewicz „Potop” • Henryk Sienkiewicz „Quo vadis” STARA DOBRA SZKOŁA STARA DOBRA SZKOŁA SPIS TREŚCI 7 z Archipelagu” • John Ronald Reuel Tolkien „Hobbit, czyli tam i z powrotem” • John Ronald Reuel Tolkien „Władca Pierścieni” • Andrzej Sapkowski „Miecz przeznaczenia” Wierność sobie i swoim ideałom • Henryk Sienkiewicz „Krzyżacy” • Henryk Sienkiewicz „Quo vadis” • Aleksander Kamiński „Kamienie na szaniec” • Jan Twardowski „Zaufałem drodze” • Małgorzata Musierowicz „Pulpecja” Wina i kara 141 148 • Adam Mickiewicz „Świtezianka” • Adam Mickiewicz „Lilije” • Adam Mickiewicz „Dziady część II” • Juliusz Słowacki „Balladyna” • Henryk Sienkiewicz „Krzyżacy” • Agata Christie „I nie było już nikogo” Władza 158 • Przypowieść o królu Salomonie • Juliusz Słowacki „Balladyna” • Bolesław Prus „Z legend dawnego Egiptu” • Antoine de Saint-Exupéry „Mały Książę” • Henryk Sienkiewicz „Potop” • Henryk Sienkiewicz „Quo vadis” Wojna – wpływ na człowieka 164 • Aleksander Kamiński „Kamienie na szaniec” • Krzysztof Kamil Baczyński „Z głową na karabinie” • Jarosław Iwaszkiewicz „Ikar” • Miron Białoszewski „Pamiętnik z powstania warszawskiego” • Ida Fink „Klucz” • Zbigniew Herbert „Pan od przyrody” • Czesław Miłosz „Piosenka o porcelanie” • Ryszard Kapuściński „Płonące bariery” (reportaż z tomu „Wojna futbolowa”) CZĘŚĆ 2.   RODZAJE I GATUNKI LITERACKIE 175  176 Epika • Gatunki epickie. Epopeja. Powieść. Nowela. Opowiadanie. Mit. Legenda. Pamiętnik. Przypowieść. Bajka Liryka 181 • Zwyczajowo wyróżniane gatunki liryczne. Pieśń. Hymn. Tren. Elegia. Sonet. Fraszka Dramat 185 • Gatunki dramatu. Komedia. Tragedia. Dramat właściwy Gatunki synkretyczne Ballada. Satyra 188 190 Publicystyka • Gatunki publicystyczne. Informacja. Artykuł. Wywiad. Reportaż. Felieton CZĘŚĆ 3. ŚRODKI STYLISTYCZNE Środki słownikowe (leksykalne)   193  194 • Archaizm • Neologizm • Zdrobnienie • Zgrubienie • Synonim • Antonim • Kolokwializm • Wulgaryzm Środki składniowe 197 • Apostrofa • Inwokacja • Powtórzenie (anafora, epifora, refren, paralelizm składniowy) • Pytanie retoryczne • Wykrzyknienie • Wyliczenie • Inwersja • Przerzutnia Tropy poetyckie 201 • Epitet (epitet metaforyczny, epitet stały, oksymoron) • Porównanie (porównanie homeryckie) • Metafora/przenośnia (animizacja/ ożywienie, personifikacja/uosobienie, peryfraza/ omówienie, eufemizm, hiperbola/wyolbrzymienie/ przesadnia) • Alegoria • Symbol • Ironia Środki brzmieniowe (foniczne) • Onomatopeja • Instrumentacja głoskowa • Rym 206 Zasady analizy tekstu literackiego CZĘŚĆ 4. FORMY WYPOWIEDZI 208   209  • Charakterystyka • Opis • Opowiadanie • Sprawozdanie • List • Rozprawka • Przemówienie • Podanie • Mieszane formy wypowiedzi CZĘŚĆ 5. KSZTAŁCENIE JĘZYKOWE Język mówiony, język pisany   219  220 • Cel komunikatu a środki językowe • Słownictwo o ograniczonym zasięgu • Odmiany stylistyczne • Stylizacja językowa • Związki frazeologiczne Części mowy • Rzeczownik • Czasownik • Przymiotnik • Liczebnik • Zaimek • Przysłówek • Przyimek • Spójnik • Partykuła • Wykrzyknik 227 237 Części zdania • Orzeczenie • Podmiot • Przydawka • Dopełnienie • Okolicznik • Zdanie pojedyncze • Zdanie złożone • Wykres zdania podrzędnie złożonego Słowotwórstwo • Budowa wyrazu • Typy i funkcje formantów • Rodzina wyrazów • Wyrazy złożone • Skróty • Skrótowce 245 Fonetyka 250 • Narządy mowy • Głoski • Zjawiska fonetyczne • Akcent Odpowiedzi do zadań Spis ilustracji 254 255 WWW.GIMTESTOK.PL 8 STARA DOBRA SZKOŁA STARA DOBRA SZKOŁA CZĘŚĆ 1. MOTYWY WĘDROWNE Motywy wędrowne (obiegowe) to powtarzające się schematy fabularne, które ułatwiają interpretację utworu. Przewidywalność zachowań bohaterów i kolejności zdarzeń jest ważna dla dzieci – czytelników baśni. Zdarza się, że autorzy w pewnym momencie łamią znany schemat. Dzieje się tak np. w powieściach kryminalnych czy sensacyjnych. Dzięki temu wzrasta atrakcyjność fabuły. Motywy wędrowne odwołują się do tradycji literackiej, wykorzystują skojarzenia, konteksty. Stanowią swoistą grę z czytelnikiem, który bawi się szukaniem nawiązań do innych dzieł literackich, historii czy sztuki. 10 POLSKI KOREPETYCJE GIMNAZJALISTY Dojrzewanie CIEKAWOSTKA W kulturze dawnych Słowian obrzędem, po którym chłopca przyjmowano do grona mężczyzn, były postrzyżyny – obrzęd polegający na rytualnym obcięciu włosów dziecku płci męskiej przeważnie połączony z nadaniem mu imienia. Postrzyżyn dokonywał ojciec lub ktoś obcy, kto w ten sposób stawał się w pewnym sensie krewnym. Rytuał przejścia z  okresu dzieciństwa w  dorosłe życie stanowi ważny motyw w  wielu kulturach. Literatura często stawia pytanie: co świadczy o doro- słości człowieka. Wskazuje na takie cechy, jak odpowiedzialność, poczu- cie obowiązku, umiejętność podejmo- wania decyzji, rozsądek. Przeważnie nabywane są one z wiekiem, ale zda- rza się, że młodzi bohaterowie doj- rzewają z dnia na dzień, wpływa na to jakieś istotne wydarzenie, takie, które wymaga od nich zmiany postę- powania, wymusza określone zachowania, np. miłość, konflikt, choroba czy śmierć w rodzinie, wojna. Dojrzewanie jest zatem ukazywane jako: ‹ nabywanie doświadczenia; ‹ doskonalenie charakteru; ‹ nabywanie cech świadczących o stateczności; ‹ kształcenie umiejętność podejmowania decyzji; ‹ kształtowanie poczucia odpowiedzialności; ‹ ponoszenie konsekwencji postępowania; ‹ bunt przeciwko utrwalonym schematom. Przypomnij sobie lektury Henryk Sienkiewicz „Krzyżacy” Gdy poznajemy Zbyszka z Bogdańca, jest on młodzieńcem pragnącym rycerskiej sławy. W gospodzie pod Lutym Turem, do której zawitała księżna Anna Danuta wraz z dworem, ratuje przed upadkiem z ławy śliczną Danusię i zostaje jej ryce- rzem. Kiedy dowiaduje się, jak zginęła matka Jurandówny, przyrzeka, że zdo- STARA DOBRA SZKOŁA MOTYWY WĘDROWNE DOJRZEWANIE 11 będzie czuby z  krzyżackich hełmów. W drodze do Krakowa, widząc Krzy- żaka, rzuca się do ataku, chcąc jak najszybciej zrealizować swój zamiar. Lekkomyślność przypłaca skazaniem na śmierć. CIEKAWOSTKA Za współczesne kontynuacje średniowiecznego zwyczaju pasowania giermka na rycerza można uznać nadawanie stopnia oficerskiego uczniom szkół wojskowych, a także pasowanie na uczniów pierwszoklasistów ze szkół podstawowych lub gimnazjów podczas uroczystości ślubowania. Od tej chwili zaczyna się nowy okres w  życiu bohatera. Dojrzewa, staje się prawdziwym rycerzem, co potwierdza w wielu sytuacjach. To nie wiek zdecydował o tym, że Zbyszko stał się dojrzałym człowiekiem. Ledwie kilka dni dzieli brawurowy, lekkomyślny atak na posła krzyżackiego od odmowy ucieczki z więzienia, gdy Zbyszko potwierdził, że zasługuje na szacunek. Młody człowiek został pasowany na rycerza, kiedy uratował przed atakiem tura księżnę Annę Danutę i Danuśkę. Udowodnił tym czynem nie tylko odwagę i siłę, ale też wierność, poświęcenie i umiejętność szybkiego podejmo- wania decyzji, a więc cechy świadczące o dojrzałości. CECHY lekkomyślny honorowy odważny uczciwy, wierny opiekuńczy, troskliwy silny, sprawny fizycznie szanujący star- szych i tradycję SYTUACJE Zaatakował Krzyżaka w drodze z Tyńca do Krakowa. Nie zgodził się na ukorzenie się przed Krzyżakiem i na zaproponowaną przez stryja Maćka ucieczkę z więzienia – wybrał śmierć. Samotnie udał się na polowanie na niedźwiedzia; rzucił się na pomoc księżnej i Danusi podczas polowania; stoczył pojedynek z Rotgierem; wziął udział w bitwie pod Grunwaldem. Był wierny Danusi, mimo że podobała mu się Jagienka; ruszył Danusi na pomoc, gdy została porwana przez Krzyżaków i szukał swej żony tak długo, aż ją odzyskał. Opiekował się Maćkiem, gdy chorował, a potem odbitą Krzyżakom Danusią. Wyciskał sok z gałęzi, naciągał kuszę bez korby; stoczył zwycięski pojedynek z Rotgierem, używając topora, odciął mu bark. Szanował Maćka i innych rycerzy, znał kodeks rycerski i przestrzegał go. WWW.GIMTESTOK.PL 12 POLSKI KOREPETYCJE GIMNAZJALISTY Nancy H. Kleinbaum „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” Bohaterowie powieści są uczniami Akademii Weltona, po ukończeniu której mają, zgodnie z wolą rodziców, studiować kierunki zapewniające dobrą pracę. Nie bun- tują się, nawet nie zastanawiają się nad tym, że mogliby robić coś innego niż to, czego się od nich oczekuje. Dopiero niekonwencjonalne lekcje profesora Keatinga odkrywają przed nimi świat marzeń. Dowiadują się, że warto łamać schematy, podążać za pragnieniami, chwytać dzień. Dojrzewają do samodzielności, chcą decydować o  swoim życiu. Na przykład Neil Perry odkrywa w sobie aktorską pasję, otrzymuje rolę Puka w „Śnie nocy letniej” Williama Szekspira i odnosi w niej sukces. Oto zdarzenia, które wpływają na zmianę postępowania chłopców i ukazują ich dojrzewanie: ‹ lekcja w Sali Reprezentacyjnej – oglądając zdjęcia dawnych uczniów Akademii i czytając wiersze, chłopcy poznają zasadę carpe diem; ‹ lekcja poezji – nauczyciel każe uczniom wyrwać z podręcznika rozdział, w którym poezja poddawana jest niemal matematycznej analizie, przekonuje ich, że wiersze trzeba czuć, przeżywać, a nie przedstawiać ich wartość na osi liczbowej – ukazuje im możliwość łamania schematów; ‹ lekcja na dziedzińcu – uczniowie chodzą w rytm klaskania, nieświadomie dostosowują do niego swój krok – w ten sposób Keating ukazuje im niebezpieczeństwo konformizmu; ‹ recytacja własnych wierszy – nauczyciel zmusza nieśmiałego, zamkniętego w sobie Todda do zaprezentowania wiersza, powstaje niezwykły utwór, świadczący o wrażliwości chłopca; Todd przekonuje się, że może pokonać strach, pokonać samego siebie; ‹ spotkania w grocie – uczniowie reaktywują Stowarzyszenie Umarłych Poetów, podczas spotkań czytają poezję, grają i słuchają muzyki, rozmawiają, poznają smak wspólnej tajemnicy, przygody, ryzyka; ‹ śmierć Neila – tracąc przyjaciela, chłopcy przekraczają granicę między dzieciństwem a dorosłością, od tej chwili wszystko się zmieni – będą musieli STARA DOBRA SZKOŁA MOTYWY WĘDROWNE DOJRZEWANIE 13 stawić czoło dyrektorowi Nolanowi oraz rodzicom i zdecydować: czy podpiszą listę zarzutów stawianych Keatingowi, przyczyniając się do zwolnienia nauczyciela, czy też pozostaną wierni sobie i tego nie zrobią; ‹ pożegnanie Johna Keatinga – podczas lekcji, którą prowadzi Nolan, uczniowie stają na ławkach, gdy Keating wchodzi do klasy, aby zabrać swoje rzeczy – żegnają się z nim, okazują mu szacunek, dowodząc, że nie zapomnieli, czego ich nauczył i umieją spojrzeć na rzeczywistość z innej perspektywy. CIEKAWOSTKA Małgorzata Musierowicz „Kwiat kalafiora” Gabrysia jest zwyczajną nastolatką, która nie zawsze ma ochotę pomóc mamie, nawet nie odczuwa takiej potrzeby, gdyż właściwie pani Borejko nie daje córkom szansy, by cokolwiek zrobiły. Sama sprząta, gotuje, doskonale sobie ze wszystkim radzi. Dopiero jej choroba i pobyt w szpitalu stawiają Gabrysię w  sytuacji, w  której musi wykazać się zaradnością i odpowiedzialnością. Dziewczyna świetnie zdaje egzamin z dorosłości: ‹ zajmuje się domem; ‹ przejmuje opiekę nad siostrami; ‹ choć nie wszystko od razu jej się 21 listopada 2011 r. Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Poznaniu wraz z grupą Poznań I Love You oraz IKEĄ przekazywały poznaniakom życzenia z okazji Światowego Dnia Życzliwości. Akcję zainspirowała książka Małgorzaty Musierowicz. Według MPK Poznań „Eksperymentalny Sygnał Dobra” – uśmiech przesłany nieznajomym osobom spotykanym na ulicy – jest: „szczególnie cenny podczas codziennych podróży po mieście komunikacją miejską”. udaje, uczy się gotować; ‹ zdobywa się na wyrozumiałość wobec wybryków Patrycji, stara się zrozumieć sąsiadkę; ‹ pomaga Natalii rozwiązać problemy z koleżankami; ‹ cierpliwie znosi humory Idy; ‹ radzi sobie z własnym, niełatwym uczuciem do Janusza Pyziaka. WWW.GIMTESTOK.PL 14 POLSKI KOREPETYCJE GIMNAZJALISTY William Szekspir „Romeo i Julia” Czternastoletnia Julia nie myśli o zamążpójściu. Gdy matka oznajmia jej nowinę, że Parys stara się o jej rękę, przyjmuje radę, aby przyjrzeć się młodzieńcowi. Na balu poznaje jednak Romea i zakochuje się w nim. Młodziutka dziewczyna doj- rzewa pod wpływem tego uczucia. W nocy rozmawia z ukochanym o miłości, kocha dojrzale, mocno. To nie flirt, lecz prawdziwe, szczere uczucie. Julia walczy o prawo do miłości: ‹ wykorzystuje spryt; ‹ staje się zaradna; ‹ chce sama kierować swoim życiem; ‹ podsuwa pomysł, by Romeo uzgodnił termin ślubu z ojcem Laurentym. Przemiana dziewczyny w młodą kobietę następuje błyskawicznie, wszystko dzieje się właściwie w ciągu kilku godzin – taniec z nowo poznanym młodzieńcem, zau- roczenie, wyznanie miłości i decyzja o ślubie. Miłość sprawia, że Julia: ‹ sprzeciwia się woli rodziców; ‹ odważnie i z uporem odmawia wzięcia ślubu z Parysem; ‹ jest gotowa na największe poświęcenie; ‹ ucieka się do podstępu i decyduje się na wypicie eliksiru, dzięki któremu będzie wyglądała, jakby nie żyła; ‹ zrozpaczona, widząc martwego męża, popełnia samobójstwo, gdyż nie potrafi żyć bez niego. Z wesołej, szczęśliwej nastolatki Julia przemienia się zatem w dojrzałą, doświad- czoną przez los kobietę. Romeo – początkowo egzaltowany, kochliwy młodzieniec, dojrzewa pod wpły- wem uczucia do Julii: ‹ staje się wiernym, prawdziwie kochającym mężem; ‹ po ślubie stara się nie wchodzić w konflikt z jej krewnym – Tybaltem; ‹ na wiadomość o śmierci żony powraca z wygnania, narażając się na pojmanie; STARA DOBRA SZKOŁA MOTYWY WĘDROWNE DOJRZEWANIE 15 ‹ nic nie jest dla niego tak ważne, jak ujrzenie ukochanej; ‹ nie wyobraża sobie życia bez niej; ‹ planuje samobójstwo: kupuje truciznę, z uporem dąży do realizacji celu (zabija stojącego mu na drodze Parysa); ‹ umierając, jest szczęśliwy, że połączy się z Julią. Aleksander Fredro „Zemsta” Wacław Milczek, będąc studentem, wdał się w romans z Anną Czepier- sińską. Podawał się wtedy za księ- cia Rodosława. Gdy wrócił do zamku ojca, zakochał się z  wzajemnością w Klarze Raptusiewiczównie. Ponie- waż ojciec Wacława i  stryj Klary są skłóceni, młodzieniec: ‹ próbuje znaleźć wyjście z sytuacji – proponuje Klarze ucieczkę i potajemny ślub (na co rozsądna panna się nie zgadza); CIEKAWOSTKA Jedna z teatralnych klątw brzmi: „Obyś zagrał Wacława”, gdyż rola ta należy do najmniej wdzięcznych w „Zemście”. Jak twierdzi Szymon Kuśmider, odtwórca roli Wacława w spektaklu telewizyjnym w reżyserii Olgi Lipińskiej: „tam właściwie nie ma nic do zagrania”. W filmie w reżyserii Andrzeja Wajdy próbowano więc przybliżyć postać Wacława młodej widowni – „nastroszono mu irokeza. By »uinteligentnić« postać, założono druciane okularki”. ‹ jako jeniec Papkina dostaje się do domu Cześnika (chce nakłonić Raptusiewicza do zawarcia pokoju); ‹ odrzuca zaloty Podstoliny, którą spotyka w domu Cześnika – okazuje się więc odpowiedzialnym i godnym zaufania kandydatem na męża Klary. Aleksander Kamiński „Kamienie na szaniec” Alek, Rudy i Zośka należą do harcerskiej drużyny „Buków”. Po zdaniu matury w warszawskim gimnazjum im. Stefana Batorego wyjeżdżają na wakacje, snują śmiałe plany na przyszłość. Wybuch wojny sprawia, że muszą zapomnieć o marze- niach. Już 6 września wyruszają z Warszawy na wschód – pod wsią Dębe Wiel- WWW.GIMTESTOK.PL 16 POLSKI KOREPETYCJE GIMNAZJALISTY kie pomagają rannym ze zbombardowanego pociągu. Podczas tej pierwszej akcji wykazują się zdecydowaniem i sprawnością. Młodzi harcerze nie mogą się pogodzić z kapitulacją stolicy, na co dzień są świadkami łapanek, słyszą o  rewizjach, aresztowaniach. Pewnego dnia zostaje zatrzymany ojciec Alka. To zdarzenie sprawia, że chłopak zaczyna aktywną dzia- łalność przeciwko okupantom. Drużyna „Buków” bierze udział w wielu akcjach małego sabotażu. Chłopcy jednocześnie uczą się na tajnych kompletach i pracują. Z dnia na dzień muszą dorosnąć: ‹ stają się odpowiedzialni; ‹ są gotowi oddać życie za ojczyznę; ‹ podejmują ryzykowne, ale ważne dla Polaków działania (np. Alek odkręca tablicę z niemieckim napisem z pomnika Kopernika, wieszają polskie flagi z okazji świąt narodowych, zrywają niemieckie flagi z budynków zajętych przez okupantów); ‹ biorą udział w akcjach zbrojnych; ‹ nie postrzegają swojej działalności jako czegoś nadzwyczajnego; ‹ nie czują się bohaterami; ‹ dla nich walka to obowiązek, zwyczajna „robota”; ‹ codzienne obcowanie ze śmiercią sprawia, że przyzwyczajają się do myśli, iż mogą zginąć w każdej chwili, są na to przygotowani. Sprawdzianem dojrzałości harcerzy jest moment aresztowania Rudego. Bity, kato- wany, nie wydał nikogo, więc gestapo podejmuje decyzję o przewiezieniu więźnia na Pawiak. Przyjaciele organizują wtedy akcję odbicia Rudego. Podczas strzela- niny zostaje ranny Alek, który wkrótce umiera. Przed śmiercią prosi o odczytanie modlitwy spisanej przez ukochaną Basię, zdaje sobie sprawę, że jego życie się kończy, ale nie rozpacza – odchodzi ze świadomością dobrze wykonanej „roboty”. Właśnie poczucie spełnionego obowiązku pomaga także Rudemu w chwili śmierci – czytany przez Czarnego Jasia wiersz Juliusza Słowackiego „Testament mój”, pozwala mu dostrzec, że to, co zrobił, miało sens, że jego ofiara nie pójdzie na marne. Życie po śmierci przyjaciół staje się dla Zośki zbyt trudne – w momencie STARA DOBRA SZKOŁA MOTYWY WĘDROWNE DOJRZEWANIE 17 śmierci, w akcji pod Sieczychami, którą dowodził, widzi Alka i Rudego i to o nich myśli w ostatniej chwili życia: „Nareszcie znów razem, w walce”. Dla bohaterów „Kamieni na szaniec” wojna stała się momentem wyzwalają- cym cechy charakteru przypisywane dorosłym: odpowiedzialność, poczucie obo- wiązku wobec ojczyzny i przyjaciół. Zadania 1. Zaznacz odpowiednio: prawda lub fałsz. Zbyszko pokonał Rotgiera, walcząc z nim na miecze. John Keating sądził, że warto być konformistą. Gabrysia Borejko rozwiązała problemy swojej siostrzyczki Natalii. P P P F F F 2. O dojrzałości bohaterów literackich świadczy przede wszystkim: A. zdanie matury; B. skończenie 18 lat; C. poczucie odpowiedzialności za swoje czyny; D. zakochanie się. 3. Motyw dojrzewania bohatera występuje w: A. noweli „Latarnik” Henryka Sienkiewicza. B. dramacie „Romeo i Julia” Williama Szekspira. C. micie o Orfeuszu i Eurydyce. D. wierszu „Muzeum” Wisławy Szymborskiej. WWW.GIMTESTOK.PL
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Język polski. Korepetycje gimnazjalisty
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: