Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00267 005094 15197114 na godz. na dobę w sumie
Język polski. Korepetycje maturzysty. Cel: matura - ebook/pdf
Język polski. Korepetycje maturzysty. Cel: matura - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 240
Wydawca: Wydawnictwo Lingo Sp. J. Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-63165-74-1 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> praktyczna edukacja, samodoskonalenie, motywacja
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Potrzebujesz korepetycji z języka polskiego? Powtórki przed maturą? Szybkiej pomocy przed klasówką? Nowa seria repetytoriów dla licealistów OLDSCHOOL - stara dobra szkoła to skuteczna nauka tego, czego naprawdę potrzebujesz. Weź to na rozum! My w Ciebie wierzymy!

Seria została przygotowana przez doświadczonych korepetytorów i metodyków, a konsultowana z nauczycielami i samymi maturzystami. Repetytorium przeznaczone jest dla wszystkich uczniów szkół średnich, którzy potrzebują powtórki z języka polskiego, a zarazem chcą poznać wszystkie zagadnienia przydatne na maturze. Może też być świetną pomocą dla nauczycieli i korepetytorów.

Główne zalety repetytorium:

Domowe korepetycje tylko z OLDSCHOOL!

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Izabela Galicka Redaktor serii: Marek Jannasz Redakcja i korekta: Paweł Pokora Projekt okładki: Teresa Chylińska-Kur, KurkaStudio Projekt makiety i opracowanie graficzne: Kaja Mikoszewska © Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2012 www.cel-matura.pl ISBN: 9788363165741 Skład i łamanie: Kaja Mikoszewska Druk i oprawa: Pozkal Wstęp 3 Drodzy Uczniowie i Maturzyści! Oddajemy w Wasze ręce repetytorium, dzięki któremu szybko i gruntownie powtórzycie, a także rozszerzycie swoją wiedzę na temat polskiej oraz światowej literatury – od czasów starożytnych po współczesność. Książka przeznaczona jest głównie dla licealistów, ze szczególnym uwzględnieniem maturzystów. Obejmuje materiał z zakresu podstawowego oraz rozszerzonego. Repetytorium ma lekką, słownikowo-hasłową formę, pozwalającą błyskawicznie zorientować się w gąszczu terminów, konwencji i stylów. Zagadnienia omawiane są w porządku chronologicznym, co sprawia, że łatwiej jest usystematyzować wiadomości. Wszystkie rozdziały mają tę samą budowę. W klimat i umysłowość kolejnych okresów literackich ciekawie wprowadza Wizytówka epoki. Jej uzupełnienie stanowią krótkie informacje na temat myślicieli i najistotniejszych nurtów filozoficznych danej epoki (Jak oni myśleli, czyli filozofia). Głównym elementem każdego rozdziału jest omówienie lektur oraz twórczości najważniejszych autorów (Przypomnij sobie lektury). Przydatne dodatki to: słowniczek (Terminy i pojęcia) i Tablica chronologiczna z najważniejszymi wydarzeniami z omawianego okresu. W utrwaleniu poznanych wiadomości pomaga błyskawiczny Test z epoki, a suchym faktom rumieńców dodają ciekawostki (Czy wiesz, że…). Zamieszczony na końcu repetytorium Indeks osób i postaci literackich upraszcza odnalezienie poszukiwanego autora czy bohatera. Nasza książka ma też specjalny suplement Praktyczne porady maturalne. Znajdziecie w nim wskazówki, jak efektywnie (i efektownie!) zdać końcowy egzamin z języka polskiego. Są tam też podane przykładowe tematy, wraz z konspektami, ustnej i pisemnej matury. Z życzeniami matury na 100 procent Izabela Galicka 4 Spis treści Wstęp 1. Biblia – nasz fundament 3 7 . Wiedz, gdzie jesteś, czyli wizytówka epoki (skąd pochodzi słowo Biblia) •  Przypomnij sobie lektury: Stworzenie świata, Abraham i Izaak, Psalmy, Księga Koheleta (Eklezjasta), Księga Hioba, Pieśń nad pieśniami, Nowy Testament (przypowieści), Apokalipsa św. Jana • Terminy i pojęcia: apokalipsa, apokaliptyczne sceny, Arka Noego, gałązka oliwna, Judaszowe srebrniki, Kanaan, Kainowe piętno, kolos na glinianych nogach, Mane, Tekel, Fares, manna z nieba, miska soczewicy, plagi egipskie, Salomonowy wyrok, Sodoma i Gomora, umywanie rąk, wdowi grosz, zamienić się w słup soli, Wieża Babel • Tablica chronologiczna • Test z epoki wzorce parenetyczne) • Jak oni myśleli, czyli filozofia: św. Augustyn, św. Tomasz z Akwinu, św. Franciszek z Asyżu, scholastyka • Przypomnij sobie lektury: „Pieśń o Rolandzie”, „Tristan i Izolda”, „Legenda o św. Aleksym”, „Wielki Testament”, „Boska komedia”, „Bogurodzica”, „Lament świętokrzyski”, „O zachowaniu się przy stole”, „Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią”, „Kronika” Galla Anonima, „Kronika polska”, „Roczniki” • Terminy i pojęcia: alegoria, apokryf, ars moriendi, asceza, chanson de geste, etos rycerski, hagiografia, kazanie, krucjata, legenda, literatura parenetyczna, moralitet, poezja prowansalska, romans rycerski, teocentryzm • Tablica chronologiczna • Test z epoki 2. Antyk – źródło europejskości 19 . 4. Renesans – odrodzenie starożytności 55 . Wiedz, gdzie jesteś, czyli wizytówka epoki (klasycyzm, mitologia grecka, mityczni bogowie i herosi, teatr grecki) • Jak oni myśleli, czyli filozofia: Sokrates, Platon, cynicy, epikurejczycy, stoicy, sofiści • Przypomnij sobie lektury i autorów: „Król Edyp”, „Iliada”, „Odyseja”, Tyrtajos, Safona, Symonides, Horacy • Terminy i pojęcia: Arkadia, Drakońskie prawo, elegia, epigramat, Fortuna (grecka Tyche), ironia tragiczna, jabłko niezgody, koń trojański, koszula Dejaniry, nić Ariadny, Niobe, Orfeusz i Eurydyka, patos, porównanie homeryckie, pięta Achillesa, puszka Pandory, paniczny strach, róg obfitości, sielanka, stajnia Augiasza, topos, wejść na Parnas, złote runo • Tablica chronologiczna • Test z epoki Wiedz, gdzie jesteś, czyli wizytówka epoki (humanizm, powrót do źródeł – ad fontes, antropocentryzm) • Jak oni myśleli, czyli filozofia: neoplatonizm renesansowy, Tomasz Morus, Niccolò Machiavelli, Erazm z Rotterdamu • Przypomnij sobie lektury: „Dekameron”, „Sonety”, „Żywot człowieka poczciwego”, „Krótka rozprawa między trzema osobami…”, „Fraszki”, „Pieśni”, „Treny”, „Pieśń świętojańska o Sobótce”, „Odprawa posłów greckich” • Terminy i pojęcia: arianie (inaczej: bracia polscy), autotematyzm, esej, humanitas, humanizm, fraszka, mecenat, nowela, osobowość renesansowa, parenetyka renesansowa, petrarkizm, pieśń, reformacja, sonet, synkretyzm, tren, utopia • Tablica chronologiczna • Test z epoki 3. Średniowiecze – czy rzeczywiście mroczne? 35 . Wiedz, gdzie jesteś, czyli wizytówka epoki (teocentryzm, uniwersalizm średniowieczny, 5. Barok – czas kontrastów 73 . Wiedz, gdzie jesteś, czyli wizytówka epoki (il barocco, sobór trydencki, manieryzm, sarmatyzm) • Jak oni myśleli, czyli filozofia: Spis treści 5 Blaise Pascal, Kartezjusz, Gottfried Leibniz • Przypomnij sobie lektury i autorów: „Makbet”, „Hamlet,”, „Świętoszek”, poezja Jana Andrzeja Morsztyna, Daniela Naborowskiego, Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, „Transakcja wojny chocimskiej”, „Pamiętniki” • Terminy i pojęcia: anafora, antyteza, donkiszoteria, dramat szekspirowski, emblemat, epifora, hiperbola, horror vacui, ikon, manieryzm, makaronizm, oksymoron, panegiryk, poezja sowizdrzalska, sylwa, vanitas • Tablica chronologiczna • Test z epoki 6. Oświecenie – rozum i empiria 91 . Wiedz, gdzie jesteś, czyli wizytówka epoki (wiek myślicieli, rozum – główne narzędzie poznania, umowa społeczna) • Jak oni myśleli, czyli filozofia: sentymentalizm, empiryzm, utylitaryzm, racjonalizm • Przypomnij sobie lektury: „Kandyd, czyli optymizm”, „Monachomachia”, „Ptaszki w klatce”, „Wilcy i jagnię”, „Dewotka”, „Pijaństwo”, „Do króla”, „Chudy literat”, „Laura i Filon”, „Do Justyny. Tęskność na wiosnę” • Terminy i pojęcia: ateizm, bajka, decorum, deizm, dydaktyzm, fatalizm, kartezjanizm, klasycyzm, Kuźnica (Kołłątajowska), libertynizm, obiady czwartkowe, oda, pamflet, paszkwil, poemat heroikomiczny, powieść epistolarna, rokoko, satyra • Tablica chronologiczna • Test z epoki 7. Romantyzm – pomost do irracjonalizmu 109 . Wiedz, gdzie jesteś, czyli wizytówka epoki (indywidualizm, Wiosna Ludów, fascynacja ludowością i Orientem) • Jak oni myśleli, czyli filozofia: Johann Gottfried Herder, Georg Friedrich Hegel, Søren Kierkegaard • Przypomnij sobie lektury: „Faust”, „Cierpienia młodego Wertera”, „Król elfów”, „Oda do młodości”, „Ballady i romanse”, „Sonety krymskie”, „Dziady część IV”, „Dziady część III”, „Pan Tadeusz”, „Konrad Wallenrod”, „Grób Agamemnona”, „Testament mój”, „Smutno mi, Boże”, „Kordian”, „W Weronie”, „Bema pamięci żałobny rapsod”, „Fortepian Szopena”, „Coś ty Atenom…”, „Nie-Boska komedia” • Terminy i pojęcia: ballada, okres burzy i naporu, dramat romantyczny, ironia romantyczna, mesjanizm, osjanizm, poemat dygresyjny, powieść gotycka, powieść poetycka, powieść walterscottowska, prometeizm, prowidencjalizm, wallenrodyzm, Weltschmertz, winkelriedyzm • Tablica chronologiczna • Test z epoki 8. Pozytywizm – społeczeństwo i praca 133 . Wiedz, gdzie jesteś, czyli wizytówka epoki (praca u podstaw, literatura jako „zwierciadło stojące na gościńcu”, ewolucjonizm i socjologia) • Jak oni myśleli, czyli filozofia: Auguste Comte, John Stuart Mill, Herbert Spencer, Hipolit Taine, scjentyzm, Karol Darwin, marksizm • Przypomnij sobie lektury i autorów: „Zbrodnia i kara”, „Gloria victis”, „Nad Niemnem”, „Kamizelka”, „Lalka”, „Mendel Gdański”, poezja Marii Konopnickiej, Adama Asnyka, „Potop” • Terminy i pojęcia: agnostycyzm, felieton, list, obrazek, opowiadanie, organicyzm, powieść naturalistyczna, powieść realistyczna, powieść tendencyjna • Tablica chronologiczna • Test z epoki 9. Młoda Polska – nie tylko dekadencja 149 . Wiedz, gdzie jesteś, czyli wizytówka epoki (spleen końca świata i uroki belle époque, symbolizm) • Jak oni myśleli, czyli filozofia: Henri Bergson, Fryderyk Nietzsche, Arthur Schopenhauer • Przypomnij sobie lektury 6 Spis treści i autorów: „Jądro ciemności”, poezja Charlesa Baudelaire’a, Kazimierza Przerwy- Tetmajera, Jana Kasprowicza, Leopolda Staffa, „Wesele”, „Ludzie bezdomni”, „Chłopi” • Terminy i pojęcia: dekadentyzm, ekspresjonizm, filister, fin de siècle, impresjonizm, katastrofizm, modernizm, neoromantyzm, parnasizm, secesja, synestezja, symbolizm, sztuka dla sztuki • Tablica chronologiczna • Test z epoki Zbigniewa Herberta, Stanisława Barańczaka, Mirona Białoszewskiego, księdza Jana Twardowskiego • Terminy i pojęcia: bruLion, dramat groteskowy, everyman, Holokaust, Kolumbowie, literatura faktu, literatura lagrowa, literatura łagrowa, nowomowa, Nowa Fala, poezja lingwistyczna, powieść paraboliczna, socrealizm, turpizm, wiersz biały, wiersz wolny • Tablica chronologiczna • Test z epoki 205 . Praktyczne porady maturalne Egzamin ustny • Jak się odbywa? • Co jest oceniane? • Stać czy siedzieć? • Jak się dobrze zaprezentować? • Czego nie robić? • Czy przygotować prezentację multimedialną? • Czy nauczyciel może mi przerwać? • Co to jest literatura przedmiotu i podmiotu? • Przykładowy plan ramowy do tematów z literatury • Egzamin pisemny • Ile mam czasu? • Jak wygląda egzamin? • Od czego zacząć? • Jak jest oceniana praca? • Jak długa musi być praca? • Czym różni się praca w profilu podstawowym i rozszerzonym? • Przykładowy konspekt do egzaminu pisemnego Indeks osób i postaci literackich Spis ilustracji 222 234 10. Dwudziestolecie międzywojenne – różnorodność i eksperyment 167 . Wiedz, gdzie jesteś, czyli wizytówka epoki (rozwój techniki i nauki, totalitaryzm, awangarda) • Jak oni myśleli, czyli filozofia: – Zygmunt Freud, behawioryzm • Przypomnij sobie lektury, grupy poetyckie i autorów: „Proces”, „Mistrz i Małgorzata”, Skamander, Awangarda Krakowska, Futuryści, poezja Bolesława Leśmiana, „Przedwiośnie”, „Ferdydurke”, „Granica” • Terminy i pojęcia: autentyści, czysta forma, dadaizm, formizm, groteska, kubizm, Kwadryga, metafora spiętrzona, nadrealizm (surrealizm), oniryzm, strumień świadomości, Żagary • Tablica chronologiczna • Test z epoki 11. Współczesność – co to właściwie znaczy? 183 . Wiedz, gdzie jesteś, czyli wizytówka epoki (powojenny kryzys wartości, poszukiwania nowych form wyrazu: Nouveau Roman, realizm magiczny, intertekstualność) • Jak oni myśleli, czyli filozofia: egzystencjalizm, postmodernizm • Przypomnij sobie lektury i autorów: „Dżuma”, „Opowiadania”, „Inny świat”, „Zdążyć przed Panem Bogiem”, „Tango” poezja Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Czesława Miłosza, Wisławy Szymborskiej, Tadeusza Różewicza, 1. Biblia – nasz fundament Nie bez powodu Biblię, obok dzieł antyku, uznaje się za jeden z filarów europejskiej kultury. Jej rola jest bowiem nie do przecenienia, zarówno dla ludzi wierzących, jak i ateistów. 8 KORePeTyCJe MATuRZySTy Wiedz, gdzie jesteś, czyli wizytówka epoki Zacznijmy od tego, że dla dwóch religii – judaizmu i chrześcijaństwa, Biblia to Pismo Święte, objawione słowo Boże, spisane ręką człowieka. Biblia stanowi zatem księgę sakralną, a  co się z  tym wiąże, drogowskaz norm etycznych i  moralnych, a  także zbiór wzorców osobowych. Jest także w pewnym sensie kroniką, dziełem historycz- nym, ukazującym nam realia życia dawnych Izraelitów i sąsiednich narodów. Wresz- cie Biblia to dzieło literackie, niewyczerpane źródło wątków, toposów i tematów obec- nych do dziś w literaturze i różnych gałęziach sztuki. Na aktualność odbioru Biblii wskazują choćby tak popularne ostatnio poszukiwania wszelkich „kodów biblijnych”, co świadczy o tym, że współczesny człowiek nadal potrzebuje nowych interpretacji biblijnej metaforyki. Biblia stanowi również olbrzymi zasób frazeologizmów i cytatów funkcjonujących w mowie potocznej. Z tego źródła pochodzą też liczne gatunki literac- kie, takie jak: saga rodu, poemat opisowy, psalm, hymn czy przypowieść. Skąd pochodzi nazwa Biblii? Biblia wywodzi się od greckiego słowa biblios, oznaczającego zwój papirusu, tak więc w tłumaczeniu można ją nazwać zwojami czy księgą. Czy wiesz, że... Kiedy powstawała? Prawdopodobnie między XIII w. p.n.e. a I w. n.e. Dzieli się na dwie główne części: Stary i  Nowy Testament (od łacińskiego słowa testamentum – przymierze). Jest dziełem wielu anonimowych autorów, zwłaszcza Stary Testament, choć według tra- dycji np. „Psalmy” przypisuje się Dawidowi, królowi izraelskiemu. Inaczej wygląda sprawa, jeśli chodzi o Nowy Testament. Wiemy, że auto- rami byli uczniowie Jezusa, znamy też ich imiona. Według legendy św. Jan doświadczył wizji na wyspie Patmos, gdzie był zesłany podczas prześladowań pierwszych chrześcijan. Na jej podstawie powstała właśnie „Apokalipsa”. STARA DOBRA SZKOłA 1. Biblia 9 Księgi Biblii dzielą się na rodzaje: historyczne („Dzieje Apostolskie”), mądrościowe („Księga Hioba”) i prorockie („Apokalipsa* św. Jana”). Z kolei wewnętrzna struktura Biblii zaczyna się od wersetu. Wersety łączą się w roz- działy, a te w księgi. Język dzieła jest specyficzny – pełen patosu i podniosłości, obfituje w paralelizmy składniowe i szyk przestawny zdania. Jest ono napisane w trzech językach: hebrajskim, aramejskim oraz greckim. W symbolice judeo- -chrześcijańskiej „czwórka” może oznaczać m.in. cztery żywioły, cztery ewangelie, cztery rzeczy ostateczne (śmierć, sąd, niebo i piekło). Najważniejsze przekłady Biblii to: Septuaginta – nazwa pochodzi od liczby tłumaczy (siedemdziesięciu), którzy mieli przełożyć tekst na język grecki. Wulgata – łacińska translacja z IV w., autorstwa św. Hieronima. Biblia Jakuba Wujka – XVI-wieczne tłumaczenie na język polski dokonane przez jezuitę, Jakuba Wujka. Biblia Tysiąclecia – zbiorowy przekład Pisma Świętego z  języków oryginalnych na polski, po raz pierwszy wydany w latach 60. XX w. Jak oni myśleli, czyli filozofia W przypadku Biblii trudno mówić o filozofii jako takiej, gdyż cała biblijna myśli jest przesiąknięta podejściem religijnym. Można odnaleźć w niej charakterystyczne spojrzenie na świat. Zawiera też określony system wartości. Biblia propaguje mono- teizm, czyli wiarę w jednego Boga i to rozumianego osobowo. Bóg jest najwyższym Stwórcą, który powołał do istnienia świat z nicości siłą swojej woli, miłości i Słowa- -Logosu. Stworzył też człowieka na swój obraz i podobieństwo i obdarzył go wolną wolą. * Wyjaśnienia tak zaznaczonych słów znajdziesz na końcu każdego rozdziału w dziale „Zapamiętaj! Terminy i pojęcia”. WWW.cEl- MATuRA .Pl 10 KORePeTyCJe MATuRZySTy Warto zaznaczyć, że nieco inny jest wizerunek Boga w Starym i w Nowym Testa- mencie. Bóg Izraelitów to surowy i wymagający sędzia, który poddaje ludzi próbom (Abraham i Hiob), a na nieposłusznych zsyła kary (zniszczenie Sodomy i Gomory, Potop). Żąda on od człowieka absolutnej wiary, pokory i posłuszeństwa. W zamian roztacza nad nim opiekę i  zawiera przymierze z  narodem wybranym. Daje też ludziom Dekalog, czyli 10 przykazań, wskaźników moralnych, gwarantujących pra- widłowe życie społeczne – złem jest kradzież, kłamstwo czy zabójstwo, a także kult innych bożków. Dekalog do dziś obowiązuje zarówno Żydów, jak i chrześcijan. W Nowym Testamencie oblicze Boga zmienia się. Staje się On bliższy człowiekowi. Jest raczej miłosiernym Ojcem, który daje ludziom swojego ukochanego Syna, aby przez cierpienie na krzyżu odkupił ich winy. W ten sposób przymierze zostaje rozsze- rzone na całą ludzkość. Każdy może dostą- pić zbawienia. Głównym nakazem staje się przykazanie miłości bliźniego. Czy wiesz, że... Słowo kohelet nie jest nazwą własną, ale oznacza publiczną funkcję mówcy i proroka. Interesujące przesłanie filozoficzne wynika natomiast z Księgi Koheleta. Otóż wszystko co ziemskie, to „marność nad marnościami”, ważne jest tak naprawdę zbawienie i „życie w Panu”. I właśnie niebiańska perspektywa ludzkiego losu jest jednym ze specyficz- nych wskazań tej świętej księgi. Interpretacje. Przypomnij sobie lektury Stworzenie świata Najważniejszy jest początek, czyli stworzenie świata. Powstał on z nicości, a powo- łał go do istnienia Pan siłą swojej woli. Akt stworzenia odbywa się poprzez Słowo- -Logos, mające moc stwórczą. Bóg, krok po kroku, przez sześć dni oddziela światło od ciemności, wody od nieba i ziemi, tworzy rośliny, zwierzęta, a wreszcie szóstego STARA DOBRA SZKOłA 1. Biblia 11 dnia człowieka na swój obraz i podobieństwo. Daje mu całą ziemię w posiadanie, aby czynił ją sobie poddaną. Bóg jest zadowolony ze swego dzieła, co podkreślają słowa: „I widział Bóg, iż było dobre”. Siódmy dzień tygodnia to dzień boskiego odpoczynku, a więc dzień święty. Abraham i Izaak Pan błogosławi na starość Abrahamowi i jego żonie, Sarze, jedynym synem, Iza- akiem. Pewnego dnia żąda jednak niebywałego dowodu posłuszeństwa: rozkazuje Abrahamowi pójść na górę Moria i  złożyć tam Izaaka w  ofierze. Abraham nie dyskutuje z  Bogiem. Jest gotów spełnić jego wolę. Jednak anioł powstrzymuje rękę Abrahama, a w krzewach pojawia się baranek na ofiarę. W nagrodę za tak absolutne posłuszeństwo Bóg obiecuje swemu słudze licznych potomków i to, że będą oni w posiadaniu wielu ziem. Tak właśnie Pan zawarł przymierze z narodem Izraela. Psalmy Jest to 150 pięknych utworów lirycznych, przypisywanych w  większości królowi Dawidowi. Psalmy dzielą się na: błagalne, pochwalne, dziękczynne, mądrościowe i pokutne. Naród Izraela zwraca się w nich do Boga, dawcy praw i mądrości, z proś- bami oraz podziękowaniami. Psalmy mają charakter modlitewno-hymniczny. Wystę- pują w nich liczne epitety opisujące Boga, metafory, porównania i paralelizmy skła- dniowe. Jeden z najsłynniejszych psalmów to „Z głębokości wołam do ciebie, Panie”. Psalmy przekładali na język polski m.in. Jan Kochanowski i Czesław Miłosz. Księga Koheleta (Eklezjastesa) Kohelet był to mędrzec, prorok przemawiający na zgromadzeniach, jego słowa uzna- wano za natchnione. Księga zawiera rozważania nad sensem ludzkiego życia i pyta- nia o szczęście. Autor neguje wartość rzeczy doczesnych (bogactwo, pracę, uciechy), bo wszystko jest ulotne i przemijające, wszystko, co ziemskie to vanitas vanitatum, czyli „marność nad marnościami”. Życie ludzkie jest „dniem najemnika”, pełnym WWW.cEl- MATuRA .Pl 12 KORePeTyCJe MATuRZySTy trudu, wysiłku, zakończonym niechybną śmiercią. Wszystko w życiu ma swój czas, ale jednocześnie wszystko też przemija. Dlatego należy godzić się z tym, co spotyka człowieka i ufać Bogu. Księga Hioba Hiob to prawy, szlachetny, a  także zamożny człowiek, któremu sprzyja Bóg. Pan zakłada się z Szatanem o to, że pomimo ciężkiej próby Hiob pozostanie mu wierny. Szatan więc zabiera Hiobowi bydło i  winnice, jego dzieci giną, a on sam zostaje porażony trą- dem. Ludzie odwracają się od niego, sądząc, że jest wielkim grzesznikiem. Hiob nie traci jednak wiary, zaczyna nato- miast dyskutować z  Bogiem, zarzucając mu niesprawiedliwość (słynny motyw „wadzenia się z Bogiem”). Za to że dochował wierności Panu, wszystko co stracił, zostaje mu zwrócone. Hiob stał się symbolem niezawinionego cierpienia, a  „hiobowa wieść” oznacza nagłą, złą wiadomość. Na obrazie Ilji Riepina Hiob i przyjaciele (1869) przedstawieni są pocieszyciele nieszczęśnika, tzw. hiobowy przyjaciel to człowiek, który chcąc nas podnieść w trudnej chwili na duchu, przekonuje, że całe zło wynikło z naszej winy. Pieśń nad pieśniami Jest to utwór liryczny z elementami dialogu, będący zarazem parabolą. Gdy czy- tamy go dosłownie, mamy do czynienia z  przepięknym erotykiem. Oblubienica poszukuje swego ukochanego w całej Jerozolimie. Znajduje go i cieszy się z nim peł- nią szczęścia. Kochanek wychwala w słowach pełnych zachwytu jej zalety i urodę: „Cała piękna jesteś przyjaciółko moja i nie ma w tobie skazy”. Można jednak ten STARA DOBRA SZKOłA 1. Biblia 13 utwór odczytać metaforycznie, jako relację Boga-Oblubieńca z narodem wybranym lub nawet jako dążenie duszy ludzkiej-Oblubienicy do miłości Chrystusa. Nowy Testament – Przypowieści Według Ewangelii wygłaszał je Jezus, aby przybliżyć ludziom prawdy wiary. Przy- powieść składa się z warstwy dosłownej, najczęściej fabularnej, oraz przenośnej, która zawiera uniwersalne przesłanie moralne. Przypowieść o synu marnotrawnym. Pewien ojciec miał dwóch synów. Jeden gospo- darował razem z nim, zaś drugi wziął należny mu majątek i ruszył w świat. Z powodu swej lekkomyślności popadł w biedę. Postanowił więc wrócić do rodzinnego domu. Ojciec wybaczył mu całe zło i przyjął go z wielką radością. Wyprawił nawet ucztę na jego cześć. Przypowieść odnosi się do ojcowskiej miłości Bożej, która wszystko wyba- cza i cieszy się z każdego nawróconego grzesznika. Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie. Samaria i Izrael były w stanie wojny. Pewien podróżujący Izraelita zostaje obrabowany i ciężko ranny. Ani kapłan, ani sługa świątynny nie udzielają mu pomocy. Czyni to dopiero Samarytanin. Jest to wskazówka dla nas wszystkich, jak powinniśmy postępować wobec drugiego człowieka, nie zważając na dzielące nas różnice. Czy wiesz, że... Apokalipsa św. Jana Jest to prorocza wizja końca świata i cza- sów ostatecznych. Według legendy Jan spisał ją na wygnaniu na wyspie Patmos. To najbardziej tajemnicza księga Biblii, obfitująca w liczne znaki, liczby magiczne i  symbole. Przedstawia czasy przed koń- cem świata, gdy panuje Bestia, opisuje WWW.cEl- MATuRA .Pl Następujące frazy i przysłowia mają rodowód biblijny: „nic nowego pod słońcem”, „nikt nie jest prorokiem we własnym kraju”, „kto nie pracuje, ten nie je”, „oko za oko, ząb za ząb”. 14 KORePeTyCJe MATuRZySTy Sąd Ostateczny i wreszcie nadejście Nowego Jeruzalem. Najbardziej znany wątek z tej księgi stanowi obraz czterech jeźdźców, którzy przynoszą głód, zarazę, wojnę i śmierć. Inny znany motyw to liczba 666 jako znak Bestii. Znane są też cztery sym- boliczne zwierzęta: lew, wół, orzeł i zwierzę z ludzką twarzą. Apokalipsa mówi też o Armagedonie, czyli zagładzie. Właśnie od pełnych grozy i przerażających opisów wzięły swą nazwę sceny apokaliptyczne. Zapamiętaj! Terminy i pojęcia apokalipsa Proroctwo, wypowiedź biblijna, opisująca tajemnice czasów ostatecznych i  wyja- śniająca sens dziejów ludzkości i świata. apokaliptyczne sceny Przerażające, pełne grozy opisy końca świata i ostatecznej zagłady. Arka Noego Statek, który razem z synami zbudował Noe, aby przetrwać Potop. gałązka oliwna Znak dobrych wiadomości. Judaszowe srebrniki Symbol zdrady i sprzedajności; Judasz pocałun- kiem wskazał Jezusa oprawcom, za co otrzymał 30 srebrnych monet. Gołębica, powracająca na arkę z gałązką oliwną, zapowiadała opadanie wód Potopu. Kanaan Ziemia Obiecana, kraina mlekiem i miodem płynąca, którą Bóg przyrzekł Izraeli- tom. Wędrowali do niej przez 40 lat z Egiptu. STARA DOBRA SZKOłA 1. Biblia 15 Kainowe piętno Znak na czole, którym Bóg naznaczył Kaina, zabójcę swego brata, Abla, po czym przeklął całe plemię bratobójcy. kolos na glinianych nogach Coś pozornie wielkiego i  potężnego, w  rzeczywistości opierającego się na nietrwałych podstawach; kolos przy- śnił się Nabuchodonozorowi II, władcy Babilonu. Mane, Tekel, Fares Są to tajemnicze słowa, które ukazały się podczas uczty na ścianie pałacu babilońskiego króla, Baltazara. Wie- ściły zagładę Babilonu. manna z nieba W przenośni – cudowna pomoc, ratu- nek; Bóg zesłał mannę głodującym na pustyni Izraelitom. Według Biblii manna (bardzo drobna kasza z pszenicy) była codziennie zsyłana z nieba Izraelitom w czasie ich czterdziestoletniej wędrówki przez pustynię Synaj. W Starym Testamencie czytamy, że była: „jako ziarno kolendra biała”. miska soczewicy Metafora oznaczająca oddanie za bezcen czegoś wartościowego; lekko- myślny Ezaw wyrzekł się za nią prawa, jakie przysługiwało pierworodnemu synowi. plagi egipskie Dziesięć klęsk, które Bóg zesłał na Egipt; m.in. szarańcza i ciemności. Wyrażenie to oznacza bolesne doświadczenia. WWW.cEl- MATuRA .Pl 16 KORePeTyCJe MATuRZySTy Salomonowy wyrok Mądre i sprawiedliwe rozstrzygnięcie sporu: gdy dwie kobiety kłóciły się o dziecko, król Salomon polecił przeciąć chłopca i każdej z nich dać należną jej część. Jedna z kobiet wolała oddać dziecko drugiej, niż zadać mu śmierć. W ten sposób okazało się, że jest prawdziwą matką. Sodoma i Gomora Dwa miasta nieprawych ludzi, zniszczone za karę przez aniołów wysłanych przez Boga. Sodoma i Gomora są symbolem niemoralności. umywanie rąk Obmywając dłonie Poncjusz Piłat pokazał, że nie chce mieć nic wspólnego z wyro- kiem, jakiego wobec Jezusa domagał się tłum; wyrażenie „umywać ręce” oznacza uchylanie się od odpowiedzialności. wdowi grosz Uboga wdowa złożyła w świątyni skromną ofiarę, która jednak miała większą war- tość niż bogate dary, bo pochodziła ze szczerego serca. zamienić się w słup soli Wbrew ostrzeżeniom żona Lota odwróciła się, by zobaczyć zagładę Sodomy i z prze- rażenia zamieniła się w słup soli. Wieża Babel Kiedy ludzie chcieli wznieść wieżę sięgającą nieba, Bóg pomieszał im języki, żeby nie mogli dokończyć dzieła. Zwrotu „Wieża Babel” używa się, mówiąc o zbiorowisku różnych języków. STARA DOBRA SZKOłA 17 Wydarzenia historyczne XIX w. p.n.e. to stulecie, w którym żyje Abraham, praojciec narodu żydowskiego XIII w. p.n.e. Mojżesz wyprowadza Izraelitów z egiptu IX w. p.n.e. królem Izraela jest Salomon, syn Dawida 1. Biblia Biblia. Kalendarium literatura i kultura VIII-VI w. p.n.e. powstają psalmy biblijne i pisma proroków V w. p.n.e. spisana zostaje Księga Hioba IV w. p.n.e. powstaje Pieśń nad pieśniami III w. p.n.e. na ten czas datuje się Księgę Koheleta I w. n.e. ewangeliści piszą Nowy Testament I w. n.e. w Galilei działa i głosi swoje nauki Jezus z Nazaretu IV-V w. n.e. ustalone zostają kanoniczne teksty Pisma Świętego WWW.cEl- MATuRA .Pl
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Język polski. Korepetycje maturzysty. Cel: matura
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: