Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00169 009777 16972653 na godz. na dobę w sumie
Jura Krakowsko-Częstochowska. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Jura Krakowsko-Częstochowska. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Autor: , Liczba stron: 224
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-246-8629-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> poradniki >> fotografia
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Jura Krakowsko-Częstochowska jest nie tylko mekką wspinaczy skałkowych i grotołazów, ale również miejscem idealnym dla miłośników turystyki rowerowej, konnej i pieszej. Urzekający krajobraz Jury z malowniczymi skałami i dobrze rozwiniętą bazą turystyczną przyciąga zarówno na weekendowy, jak i wakacyjny wypoczynek. Ten, kto odwiedzi krainę Orlich Gniazd, z pewnością będzie nią oczarowany.

Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne ułatwią zaplanowanie podróży. Przewodnik uzupełniają czytelne mapy, starannie dobrane zdjęcia i liczne ramki z ciekawostkami. Wszystko to w połączeniu z poręcznym formatem i atrakcyjną szatą graficzną sprawia, że Travelbook to najlepszy wybór dla ciekawych świata.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Jura Krakowsko- -Czestochowska C t Ubezpieczenie w podróży Autorzy przewodnika: Monika Kowalczyk, Artur Kowalczyk Redaktor prowadzący: Agnieszka Krawczyk Autorzy przewodnika: Monika Kowalczyk, Artur Kowalczyk Redakcja tekstu: Anna Dziadkowiec Redaktor prowadzący: Agnieszka Krawczyk Korekta: Małgorzata Przybyłowicz-Nowak Redakcja tekstu: Anna Dziadkowiec Opracowanie kartografi czne: Grzegorz Marchut Korekta: Małgorzata Przybyłowicz-Nowak Projekt okładki: hotmedia Opracowanie kartografi czne: Grzegorz Marchut Skład: Michał Madejski | Pro Art Studio Projekt okładki: hotmedia Skład: Michał Madejski | Pro Art Studio Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kse- Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu rografi czną, fotografi czną, a także kopiowanie książki na nośniku fi lmowym, magnetycznym niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kse- lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. rografi czną, fotografi czną, a także kopiowanie książki na nośniku fi lmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami fi rmowymi bądź towa- rowymi ich właścicieli. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami fi rmowymi bądź towa- rowymi ich właścicieli. Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informa- cje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wyko- Autor oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informa- rzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. cje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wyko- Autor oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewen- rzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. tualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Autor oraz wydawnictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewen- tualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki c, - Gliwice Wydawnictwo Helion tel.:   ul. Kościuszki c, - Gliwice e-mail: redakcja@bezdroza.pl tel.:   księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl e-mail: redakcja@bezdroza.pl księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: Drogi Czytelniku! http://bezdroza.pl/user/opinie/?bejkc Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. http://bezdroza.pl/user/opinie/?bejkc Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie I ISBN: ---- Wydanie I Copyright © Helion,  ISBN: ---- • Kup książkę Copyright © Helion,  • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność Krakowsko-a Jura -Czestochowska t Kup książkę Poleć książkę ZAZAAZAAAMKMKMMMM I I I I PAPAPAAAAAAAŁAŁAŁAŁAŁAŁŁAŁACECECECECECECECE, , KTKTTTKKK ÓRÓRRRÓRÓRÓRÓ E E E E KOKOOOOK NINININNNIECCECZNZNZNZ IEIE TTRZRRZEBEBEBAA A A ZOZOZOZOZOOOBABABAABABBB CCZCZCZCZCZYĆYĆYĆĆ PEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEPEEPEEPEPEEEEPEPPEPEPEEEEPPEPPEPEPPEPEPEEEPEEEPEPEPEPEEPEPPEEPEPPEPPEEEEEEEPEPERŁRŁRŁRŁRŁRŁRŁRŁRŁRŁRŁŁRŁŁRŁRŁRŁRRŁRŁŁŁŁRŁRŁŁRRŁRŁRŁRRRŁRŁRRŁRŁRRŁRRŁRŁŁRŁŁRRRRŁŁŁŁRŁRŁŁŁŁRRŁŁŁRŁRŁRŁRŁRRRŁRŁŁRRŁŁRŁYYYYYYYYYYYYY YYYYYYYY YYYYYYYYYYYYYYYYYY YYYYYYYYYYYYYYYYY YYYYY YYY YYYYYYYYYYYYYYYYYYYYYY Y AARARAARARARARARARARARARARRARRRRRRRRAAAARARRRARARRRARAAAARARRAAAARRARAARAARAAARARAAAAAAAARAAAAAARAAAAARARRRRRARRAAA CHCHCHCHCHCHCHCHCHCHCHCHCHCHCHCHHCHHCHHCHHCHCCHHHHHCHCHHCHCHHCCHCCHCHCCCCCHCCCHHCC ITITITITITITITITITITITITTITITITITITIITIITIIITTITTTITITITITITIIITTITITITITTITIITIITITTITIIITTTTTITTITITITITIITITITITITITITITIITTTIITTITITITITITTTTITITTITITIIIITTTTTITITITITITITITITTITITTITITITITITITITTTITITTTITTITITTITTITITEKEKEKEKEKEKEKEKEKKKEKEEKKEKEKEKKEKEEKKEKEKEKEKEKEKEKEKKEKEKEEKTUTUTUTUTUTUTUTUTUTUTUUUUUUUUUUTUTUUUTUUUTUTUUUTUUUUUUUUUUUUTUTUUUUUUUTUUUTUTUTUUUUUUTUUUTTUTUUUUUUUUUUTTUTUTURRYRYRRYRRRRYRYRYRYRRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRRYRRYRYRYRYRYRYRYRYRYRRYRYRYRYYRYRYRRYRRYRYYRRYRYRRYRYRYRYRYYRYRRYRYRYYRRYRYRYRYRRYRYRRYRYYYYRYRYRYRR SSSSSSSSSSS SSSSS SS SSSSSSSSSSSSSSSSSSSSS S SSSSSSSSSSSSSSSSSSS SSSSSSS SSSSSS SSSSSSSSSSSSAKAKAKAKAKAKAAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKAKKAKAKAKAKAKAKAAAKAKAKAKAKAKAKKAKAAKAKAKAKAKAKAAKAKAKAKAKAKKKKKKAKAKAKAKAKKAKKAKAKKAKAKKAKAKAAKAKAKAKAAKAKRARARARARARARARARARARARARRARRARARARARARAARARARARARARARARARRRRARARARARARARARRRARARARARARARARARARARRARAARARARRRRARARARARRRARARARARARARARARARARARARAAARRARAARARRRRRARRRRARALLNLNLNLNLNLNLNLNLNLNLNLNLNLNNLNLNNNNLNLNNNLNNNLNLNNNLNLNLNNLNLNLNNNLNNLNLLNNLNLNNLNLNNNNLNLNLNLNLNNLNNNNLNNLNLNLNEJEEEJEEJEJEEJEEJEEJEJJJJJJEJEEJEEEEEJEJJEJEEJEJJJJJEJEEJEEJEJJJJJEJEJJJEJJJJEJEEJJJEJEJJJJEEEJJJEJJJEJEJEJJJJEJJJEEJJJJJJJEJJEJJEEJEJJJEJJJJJEEJJJJJEJJJEJJJJEJEJJJJJJJJEJJJJEJJEEJEJEJJEEJJJJEJJJEJJJJ Kościół w Paczółtowicach Drewniany gotycki kościół prześlicznie wy- gląda w promieniach zachodzącego słońca. Wewnątrz znajduje się m.in. łaskami słynący cudowny obraz Matki Boskiej Paczółtowskiej. Kościółek św. Marka w Rodakach Miejscowość znajduje się na Szlaku Architek- tury Drewnianej i faktycznie warto tu przyje- chać dla drewnianego kościółka, który posta- wiono prawdopodobnie w XVI w. Ciekawostką jest, że w konstrukcji kościoła nie znajdziemy ani jednego gwoździa. y r u J e j c k a r t A Klasztor i sanktuarium Matki Boskiej Szkaplerznej i św. Rafała Kalinowskiego w Czernej Położone w malowniczej dolinie. Miejsce szczególnie warte polecenia dla osób szuka- jących ciszy i spokoju, panuje tu idealna at- mosfera do modlitwy i kontemplacji. Klasztor i kościół Norbertanek w Imbramowicach Położone na uboczu; widać tu wpływ mo- numentalnych założeń rzymskich budowli, a piękna, późnobarokowa polichromia w ko- ściele dopełnia wrażenia niesamowitości. Jasna Góra Centrum pielgrzymkowe, do którego każdego roku przybywa kilka milionów osób, by mo- dlić się w Kaplicy Cudownego Obrazu. Boha- terską obronę Jasnej Góry rozsławił Henryk Sienkiewicz w „Potopie”. Ogrodzieniec Ruiny zamku nawet dzisiaj pokazują, jak po- tężny musiał być to zamek w czasach swojej świetności. Doskonałe miejsce na rodzinną wycieczkę, oferujące wiele niecodziennych atrakcji w okolicy. Pałac Padniewskich w Pilicy Liczne zdobienia na ścianach i gzymsach. Sfi nksy pilnujące wejścia sprawiają, że obiekt – choć niszczejący – przenosi nas w bajkowe krainy. Pałac Potockich w Krzeszowicach Usytuowany w parku krajobrazowym wyłania się nagle spomiędzy drzew i przykuwa wzrok swoją renesansową elegancją. Wciąż piękny, zdaje się opowiadać historie sprzed lat, któ- rych był niegdyś świadkiem. Trzeba się tylko dobrze wsłuchać w jego głos… Bobolice Prywatny właściciel dokonał niemożliwego – z kompletnych ruin, przy pomocy specjali- stów, zrekonstruował i całkowicie odbudo- wał zamek. Efekt? Niesamowity. Zamek w Siewierzu Zastaniemy tu dobrze zachowane ruiny zamku książęcego, który następnie był siedzibą bisku- pów krakowskich. Do bramy głównej popro- wadzi nas drewniany most zwodzony. y r u J e j c k a r t A Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę PPPPiPiePPieP eP skoskkooskowawa awa SkaSkaaaaak ła łłł iel Jeeededdedeee en en en z nz nz niel ie iczicznycnycnych zhh zh zh zh zh zh zh zh zhhhh zamkamkamkamkamkamkamkamkamkamkamkmkamkm ówów ów ówów ów wówówóówóó polpolpolpolpolpolpolopololpopop skiskiskskikiskikiegoegoegoegoegoegoegogoegoe og ood od od ododo ro-o-o-o-o-o--o-o ddzedzedddd nianiania. T. To ttu nu nakrakrkręcoęcoooooęcooonoo ooo oo wiewiewieewiewiww lele le le scescesceeeescen dn dn dn ddn dddn ddn dn dn o no no no no no no no no no no noo no no niezieiezieziezeeieziezieziezezeeza-a-a-- pppopompoomp mnianycnycych sh sserierierialialiali ta taa taaaaaaaakicch jh jjjh jjak ak ak akakakk JanJanJanJanJanJanJanJ osiosiosiosiosiosiosiosioss kkkkkkk ii i i i iikkkkkkk StaStStaStaStaS wkawkaww wwwwięwięwwięww ksza niż ż życżycżycżycżż ieeieieiee. PałPałPałPałac ac ac ac RacRacRacRacczyńzyńzyńzyńzyńskiskiskiskiskik ch ch chch h w Zw Zw Zw Zw ZZZłotłotłototłotło ym ymym ym ymym PotPotPotPotPotPotokuokuokuokuokuoku DobDobDoDobbrzerzerzerzez za za za zachohchochochowanwanwanwa y, y, y, y przprzprzprzepiepiepiep ęknęknęknękny py py pałaałaałac uc uc uc usytsytsytsyty uuu-u- owaowany ny nadnad ststawea m w paarkuku. WWWysty arcrczy trotrooo- chę wyobraźni, by zobaczyć siedzące na tara chę wyobraźni by zobaczyć siedzące na tara- sie damy w przepysznych toaletach. Wawel tego zabytku nikomu nie trzeba reklamo- wać – to klasa sama w sobie i oczywiście obo- wiązkowy punkt każdej wycieczki do Krakowa. y j c k a r t ek ek ek ek e w Ow Ow Ow Olszlszlszlszs tyntyntyntyny ie ie ie ie ZamZamZamZamZ PiPiPiękękękęknenenenene, , , rororoomamamamantntnttntycycycycznznznne e e i i i tatatatajejejeemnmnmnmniciciciciczezezeze m m m m mieieieieejsjsjsjsjscececeece, , , z ktktttórórrregeege o roroztztacczaza sięię mmalalalowowo ininiczczcc a a papapanononono-- rama od Jury Wieluńskiej po wzgórza w oko rama od Jury Wieluńskiej po wzgórza w oko- licy Złotego Potoku. O bohaterskiej obronie zamku i jego dowódcy Kacprze Karlińskim pi- sali Aleksander Fredro i Władysław Syrokomla. MMMIMIMIMIM ASASASAASTATATATAAATATA,, , ,, KTKTKTKTKTKTKTKTÓRÓRÓRÓÓRÓ E EEE WAWAWARTRTRTRRTOO OO OODWIEDE ZIĆ Ojców Zasługujeeeeeeee na na nannanana na na nann nan nna nannnannnnnannann uw swosswswsswswswswswswsswsswswswssswsssswswswswwwwwwswsww je połołołołołołołołołołoołołoołołoooołołołołoołołołoołołoołołooołooożeoożożeożeożeożeożeożeżeooożeożeożeooożeożeooożeożeożżożożeoo nienienienienienieieieniennienienieieenieiieniienieieieieennienieienieieenieeeei zazazaaa zaza zaaazaza za zazazza zaaaaaza azaza aa spsprsprsprsprspsprprsppsprppsprsprpspspsprprspsprprspspspsppsprpspprspsp awąawąawąawąwąwąwąwawąąąąawąawawąąąwąawąąwąawąawąąąawąąąąąąąąąąąąąąą ma mama ma ma ma mamammamaa mamamama mamm mammmamammamammammmammmmamamma ma mammmmmmmam mm lowlowlowlowlowlowowlowlowowlowlowlowlowowowlowlowlowlowowowoowowowowlowwwwownicnicnicnicnicnicnicnicnicnicinnicnicnicniii zyczyczyczyczyczycyzyczyyyyzyyyyyyyyyy h rh rh rh rh rh rh rh rh rh rhhh uinuinuinuininuinuinuinuinuinuu ninni agę nie te ttttte te te tte tte te tte te ttt tttte te tte tttttt ttylkylkylkylkylkylkylkylkylkylkylkkylkylkyylkylkylyyyyyyyylkkyyylkyyyyy o zo zo zo zo zzo zo zo zo zo zoo zo zo zo zo zzzzo zzo zoo ze weee we we we we we we wee weeeeeeeee eeeee wzglzglzglzglzglzglzglglzzglggg ęduęduęduęduęduęduęduęduęduddduęduęduęduęduduuduuuędudęęęędu nana na na na na naaaa nananaananaananaa DolDolDollDolollolllllDololDolinnini w  ininininniniie Pe Pe Pe Pe Pe Pee Pe Pe PPPPPPPPPrądrądrądrądrądrądądądądrądrądrądrądrądądrądrądądąrądrądddrądądrądądądądrądąddrądrąddrądąrąrądrądądrąądddądrądąąrądąą nikniknniknikniknnikniknniknnninnnnnnnnnnnnnnnnikn a, a, a, a,aaaa, alealealealealelaleaaaa e ta ta ta ta tata tataatatatatataattataakżekżekżekżekżekżeekżekżżkżkżkkżkkżkżkkkkżż ini inini ini ininini inini inini ini inininiini ini za za zazzz zza zaazza zazzzzzz z mkumkumkumkumkumkumkumkumkummkmkumkum uu... ŻarŻarŻaŻarŻarŻŻaŻarŻaŻaŻa ki kikikikikikiikikikiki iiiiii  mimmimi UroUroUroUroUroUroU czeczeczeczeczeee mi  miastastastastasteczeczececczzec ko kokko kokokko z lz lz lz llicziicziczi nymnymnymnymnymn po po kulkulturturturturze ze ze żydżydżyddowsowswskiekiejj. i pi pi pi ozoozozozoozooz stastastastastałośłośłośłośośłościaciaciaciaiami mi mmi m i Wolbrom Małe kamienice, parterowe budynki z profi - lowanymi gzymsami i sieniami na przestrzał. l ł Ta małomiasteczkowa zabudowa starej czę- ści miasta sprawia wrażenie, jakby czas zatrzy- mał się tu w miejscu. i i t i i i Sławków Znane jest z najstarszej działającej karczmy, ale przyjemnie jest się też przespacerować jego uliczkami z niską zabudową – bardzo uroz- maiconą zarówno popod d wzwzglględędemem a arcchih tekk- turury, y jakk i i datdaty py powowstania budynków. y r u J e j c k a r t A Krzeszowice Koniecznie trzeba pospacerować miejską trasą turystyczną prowadzącą po najciekaw- t szych miejscach. j i k d t t Częstochowa Kojarzona głównie z Jasną Górą. Warto jed- nak trochę czasu poświęcić na spacer często- chowskimi ulicami i poznać jej pozostałe za- bytki, a tych – wbrew pozorom – jest niemało. KraK kóków To miasto o pięknej duszy, w kw którtórym ym z kz aż- dego zakątka tchnie powieww hhisistotoririi.i. U Umim - łowłowwłowłowowłowłołowowalialilialiialialiali jejejeje je je je popo po po popooopppp ecieciecieciecieciecieccecici, a, aa, a, a, aa, a, aa, artyrtyrtyrtyrtyrtyrtytrtyrtyyrtyr yrtyyyyściściściściścicciścścicścic kkk, k, k, kkk, k, k, k, k, ólólrólrólrólróllrólrór iowiowiwiwiowiowowiiowiowiowwiw ee. e. ee. e. ee. e.e. HisHiHisHisHisHisHisHHisHisHiHiHissHisHisH tortortortortortortortortortotorrtortto ycyczyczyczyczyczyyczyczyczyczzczycznenenenenenenenenenenenneeee cecececececececcecececceccecececcececeentntntntnttnttntntntntntntntntnnnn rurrururuururuururururururururumm mmm mmm mm mmm mmmmmmmmmmmmmmmmm mimimimimiimimimmimimimmmimimmmmmiiasasasasaassasasaaasasasassasasasasasasassasasaasaa ttatatatatatatataatatatatatatatttttatttaataaatatt wwww wwww www w ww wwwww wwwwwwwpipippipipipipipippipipppiiiipipiiiisasasasasasasasasaasasasaaannneneneneneneneneneneneneeneeneneeeenn z z z zzzzzz z zzzzzzzzzzzzoosoososososososososososooosoooossooo tatatatatataatatatatatatatattaałołołołołołołołołołołłołołołołołooołołooołoo nnnnnn nnnnnnnnn nnnnnnnn nnnaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa a aaa LiLiLiLiLLiiLiLLiLiLLiLLLiLiLLiLiLL stststststststststststssttststststststststsssssttss ęęęęęęę ęęęęęęęęęę ę ęęęęęęęę ŚwŚwŚwŚwwŚŚwŚwŚwŚwŚwŚwwwwwŚwwŚwwŚwwwwwwŚwŚwiiaiaiaiaiiiaiaiaaiaiaiaiaiaiaaaiaiiatottoootototttototototototototototoootot weweweweweweeweweweewwwewwewwwwewewewwewewwwew gogogoggogogogogogogogogoogogoggoggg DDDDDDD DDD DDD D D DD D DDD DDDD Dziziiziziziziziziziziziizzizieddedededededddededededededddeeddedziziziizizzzizizizzziiziiiziiziizizz ctctctctctctctcttctctctctctctctctcttctctctcctccctctwawwwwwawawawawawawwaaawawwwawawawwwwwawaww UUUUUU UU UUUU U UUUUUNENNENENENENENENENENENENENNENENENENNENENENEENENNNEEEESCSCSCSCSCSCSCSCSCSCSCCSCCCSSCSCSSCCSSCSCSCSCSCSCSSCSCCCSCOOOO,O,OO,OO,OO,OOO,OOOO,O,OOO,O,OO,O,OO,O,O,O a aa a aa aaaa aaaa a a aaa s s s sssssssss ssss s ss ssssssa-a-a-a-aa-a--a-aa-aaa-a-aa-a--a-aa-aa mymymymmymmymyymymyymmmymymyyymymyymyychchchchchchchchchchchchhhchchcchhhhh z zzzzzzzzzzzzzzzzabababababababababababababababbababbabbytyttyttytytyyytytytytytytytyy kókókókókókókókkókkkókókkókókkókóókókókóww wwwwww w www wwwwwwwwww klklklklklklklkkkkk asasasasasassyy yyyyyy y y yyy yy ‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘’’’’’’’ ’ ’’ wwwww wwwwww wwww wwww KrKrKKKrKKrKKrKrKKrKKrKK aaaaakakakkkkakakakakkkaakakakkaaakkowowowowowwowowwowowwwowwowooo ieieieieieieieieieeeee zz zzzz zz z zzzznananananananaaananananaaj-j-jjjjjjjjjjj dziddzidziddzdziddd idzidzidzizzzizizdziddzizddzidzidzidz emyemyemyemyemyemyemyemyememymyemymyemyemyemymyemyemyemymymemeemyemyee yee yyyemyyeee aż aż ażażażażażaż ażaż aż aż aż ażaaażażażażaż ażaża aaaa ż         !!!!!!!!!!!!!!! Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę 66 To piękny region. Trudno tego nie do- strzec, spoglądając na okolicę choćby ze szczytu Zielonej Góry, skąd rozciąga się rozległa panorama. Wśród zieleni re- zerwatów połyskują w słońcu jaskrawo- białe, skaliste wspomnienia dawnych umocnień. Z daleka rozpoznawalne roz- ległe ruiny zamku w Olsztynie z charak- terystyczną cylindryczną wieżą zakoń- czoną ceglaną dobudówką, pozostało- ści po wspaniałych zamkach w Mirowie i Bobolicach oraz ukryte szczątki twier- dzy w Ostrężniku pobudzają wyobraź- nię. Krążące o nich legendy sprawiają, że cała okolica oddycha niedopowie- dzianą historią. Poddając się urokowi krajobrazu, każdy stara się usłyszeć smutne zawodzenia zranionych serc i potępionych dusz. Najciekawsze miasta regionu to Czę- stochowa i Żarki. Perłą regionu jest nie- wątpliwie klasztor jasnogórski z prze- pięknym cudownym obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej. Niezwykłe i pełne romantyzmu są okolice Zło- tego Potoku, gdzie znajdują się Mu- zeum Zygmunta Krasińskiego i źródła Wiercicy. Na uwagę zasługują miej- scowości: Święta Anna i Mstów, które jako miejsca szczególnego kultu maryj- nego, rokrocznie odwiedzane są przez rzesze pielgrzymów. Częstochowa Obecnie Częstochowa jest największym w Polsce ośrodkiem kultu religijnego. Przy- bywa tu rocznie – mln pielgrzymów z ca- łego świata. Jest to także duży ośrodek ży- cia kulturalnego. Odbywają się tu ciekawe imprezy o zasięgu ogólnopolskim i między- narodowym, m.in.: Międzynarodowy Festi- wal Muzyki Sakralnej Gaude Mater, Triennale Sztuki Sacrum, Międzynarodowy Plener Ju- rajski, Plener Miejski, Międzynarodowy Fe- stiwal Wiolinistyczny im. Bronisława Huber- mana, Częstochowskie Spotkania Gitarowe, Dzień Papieski, Dni Kultury Chrześcijańskiej. Częstochowa należy do aktywnych człon- ków Związku Miast Polskich i Związku Gmin Jurajskich. W  r. odbył się w Częstocho o- wie VI Światowy Dzień Młodzieży i spotka a- nie młodych z całego świata z Ojcem Świę ę- tym na Jasnej Górze. 67 A W O H C O T S Ę Z C | I J E K S W O H C O T S Ę Z C Y N Y Ż Y W Ć Ś Ę Z C A N C O N Ł Ó P W latach – miasto zostało nagro- dzone Honorową Flagą Rady Europy i Hono- rową Tablicą Rady Europy, a w  r. uho- norowane Prix de l’Europe’ . W Często- chowie mieszka obecnie ok.  tys. ludzi. Po zmianach ustrojowych na początku lat . wiele zakładów przemysłowych zlikwi- dowano. Powstają jednak nowe inwestycje dające zatrudnienie mieszkańcom, np. no- woczesna huta szkła Guardian, powstała w latach –. Miasto od wieków stanowi centrum ruchu pielgrzymkowego. W ostatnich la- tach wyraźnie zmienia wizerunek – staje się kolorowe i coraz ładniejsze. Szczegól- nie piękną wizytówką jest aleja Najświęt- szej Maryi Panny, prowadząca do stóp ja- snogórskiego klasztoru. HISTORIA Nazwa Częstochowa pochodzi przypusz- czalnie od słowiańskiego imienia Częstoch. Pierwsza wzmianka o Częstochowie znajduje się w dokumencie biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża z  r. Istniały wówczas dwie blisko siebie położone osady. Jedna – Czę- stochowa – usytuowana na lewym brzegu Warty, gdzie przecinały się główne szlaki handlowe (okolice dzisiejszego kościoła św. Zygmunta), a druga – Częstochówka – umiejscowiona na zboczu górującego nad okolicą wzniesienia (dzisiejsza Jasna Góra). Losy obu miejscowości niemal od początku są ze sobą silnie powiązane. Częstochowa otrzymała prawa miej- skie już między  a  r. W XVI stule- ciu uchodziła za dość spore i silne gospo- darczo miasto. Miała przywilej urządzania Poleć książkę W WW a r t a Kononopiskskpis aa KK ononoooo Rezerwat Zielona Góra Y R W A R N E Ó G T O Rezerwat Sokole Góry ZaZZ Północna część Wyżyny Częstochowskiej 0 5 km Kup książkę erakóww SSSieSi Apolonka A Rezerwat Parkowe Rezerwat Bukowa Kępa ByBByyysBy ystystrzanowice ielkaelkWielkWWWWWWWWWiWW Poleć książkę Kup książkę 68 A W O H C O T S Ę Z C | I J E K S W O H C O T S Ę Z C Y N Y Ż Y W Ć Ś Ę Z C A N C O N Ł Ó P targów i jarmarków oraz prawo pobiera- nia myta mostowego na Warcie. Szybki rozwój Częstochowy został powstrzymany przez potop szwedzki w  r., który do- szczętnie zniszczył miasto (Jasna Góra wy- trzymała oblężenie  dni). W  r. Władysław Opolczyk, spełnia- jąc wolę Ludwika Węgierskiego, sprowadził do miejscowości Częstochówka paulinów. W tym okresie książę podarował zakonnikom słynący już wówczas łaskami cudowny obraz Matki Bożej. Przywilej kolejnego władcy – Kazimierza Jagiellończyka – zezwalający na sprzedaż pasz i wiktuałów pielgrzymom co- raz liczniej odwiedzającym zakon, przyspie- szył rozwój miejscowości. W    r. Częstochówka otrzymała prawa miejskie i od tego momentu nazy- wana była Nową lub Górną Częstochową. Dotychczasowa Częstochowa otrzy- mała miano Starej. W  r. wytyczono aleję Najświętszej Maryi Panny, stanowiącą trakt łączący oba miasta.  VIII  r. nastąpiło formalne połączenie Starej i Nowej Często- chowy oraz przyjęcie nazwy – Częstochowa. chowy oraz przyjęcie nazwy  Częstochowa. Dokładnie w połowie drogi (obecny plac Bie- gańskiego) w) wybuybudowdowanoano ra ratustuszz. Rok  przyniósł ożywienie gospodar- cze. Poprowadzono tędy kolej żelazną (War- szawa – Wiedeń), dzięki której nastąpił szybki rozwój przemysłu. Ważną rolę odegrały złoża rudy, wapienia, gliny i żwirów. Zaczęły po- wstawać w mieście nowe fabryki, rozwinął się przemysł włókienniczy, metalowy, che- miczny i galanteryjny. Rosły nowe dzielnice i osiedla fabryczne oraz mieszkaniowe. W la- tach . XIX w. zaczęto organizować strajki. W  r. w wyniku ostrych starć manife- stantów robotniczych z władzami carskimi aresztowano i zesłano na Sybir wiele osób. W czasie I wojny światowej Niemcy urządzili tu pogrom ludności. Częstochowian ma- sowo wysyłano do Rzeszy. Na miasto nało- żono kontrybucję, a fabryki unieruchomiono. Gdy po zawierusze wojennej Często- chowa zaczęła podnosić się z upadku, wy- buchła II wojna światowa. Już  IX  r. roz- poczęły się masowe egzekucje ludności cy- wilnej, w tym dzieci. Od  r. do więzie- nia na Zawodziu zwożono częstochowską inteligencję, by potem rozstrzelać ją w lasku pod Olsztynem. W  r. utworzono w mie- pod Olsztynem. W  r. utworzono w mie ście dzielnicę niemiecką, z której masowo wyswysiediedllano lo ludnudnośćość popolsklskąą. W tW tym samsamamym y ▼▼ SanSana ktuktuariarium um na nan JasJasasnejnejnene Góóó Górzerzerzerze roku zlikwidowano getto żydowskie miesz- czące się w obrębie starego miasta. Spalono obóz pracy przymusowej, tzw. małe getto, kilkuset Żydów wymordowano, a ok.  tys. wywieziono do obozu zagłady w Treblince. Rankiem  I  r. oddziały radzieckie wy- zwoliły miasto spod okupacji hitlerowskiej. JASNA GÓRA Przybycie paulinów na ziemię częstochow- ską jest nierozerwalnie związane z księciem Władysławem Opolczykiem. To on w  r. przekazał zakonnikom niewielki drewniany kościółek położony w osadzie zwanej póź- niej Częstochówką. Nadał mu liczne dzie- sięciny i kilka wsi, aby zapewnić braciom byt materialny. Legenda głosi, że gdy książę Włady- sław wracał z Rusi, wiózł ze sobą z Bełza cu- downy obraz Najświętszej Panienki. Konie ciągnące wóz zatrzymały się w okolicy ma- łego kościółka i nie chciały dalej iść. Uznano zatem, że to właśnie miejsce wybrała sobie Matka Boża na siedzibę. Historycy skłaniają Matka Boża na siedzibę. Historycy skłaniają się ku bardziej realistycznej hipotezie, we- dłudłu kg którtórej j OpoO llczyk k nakłonił ówczesnego pleplepleplebanbanbanbana ma ma ma małeałeałeałegogogo go k śkośkoś iócióciółkłkałkałk na na dzd dzisii iisiiejsejszymzym ja ja- snosnogórgórskiskiksk m wwm wzgózgózgózgórzurzurzu dodod przeniesi ia para- fi ifi ifi i do dodo koko kościściściciołaołaołaoł w  w  CzęCzęCzęCz stostochochoc wiewie P. Plebleban an zgozgo-- ddzidzid ł sł się ię ę i wi wi w zaza zaz miamiamian zn zn a ta to zo zostostałał ł z łz łłaskaskas i ki ki sięsięęsięciaciaiacia kankankank onionionionikiekiekiekiem gm gm gm nienienieeźniźźnin eńsńseńskimkim i i krakrak akowkowkowkowskiskiskiskim.mm.mm ieni Bardzo prawdopodobne jest, że to pa- nujący wówczas w kraju Ludwik Węgier- ski był inicjatorem całego przedsięwzię- cia i że to z jego woli paulini zostali spro- wadzeni do Polski. Do zadań Władysława Opolczyka miało należeć znalezienie od- powiedniego miejsca dla ich osadzenia. Ro- dzi się pytanie: dlaczego Ludwik Węgierski chciał założyć klasztor zakonu paulinów na ziemiach polskich? Odpowiedź nasuwa się sama. Król był nie tylko władcą Polski, ale także monarchą Węgier, gdzie zakon pau- linów rozwijał się i działał bardzo prężnie dzięki ogromnej przychylności władzy kró- lewskiej. Sprowadzając do Polski zaprzyjaź- niony zakon oraz szerokim gestem fundując klasztor, Ludwik Węgierski prawdopodobnie liczył na poparcie duchowieństwa w ważnej, aczkolwiek delikatnej sprawie. Nie posiada- jąc bowiem męskiego potomka, zamierzał osadzić na tronie królewskim (po swojej śmierci) jedną z córek. Kiedy ziemie częstochowskie wraz z klasztorem przejął w posiadanie Władysław Jagiełło (zaciekły wróg Opolczyka), paulini za- Jagiełło (zaciekły wróg Opolczyka), paulini za częli obawiać się o swoją przyszłość. Zupełnie niepotrzebnie, bo b jużj ż w  r r k. królról po pop twi twiwier-erer jejeje szsze e prprzyzywiwilellejeje o oraraz z popowiwiękęk-- dzddziłiłił wwcześeśeś inini szył majątekk kokościściołaoła no nowymymw i daroowizwiznamna i. To T z iiz nici jatj tywyywywywyy kr krk óleólewskwskkwskichichchich ma mama  m łżołżołżołżonkónkónkónków Jw Jw Jw Ja-a-a-a- dwidwidwidwigi gigi i WiWi WWładładładysłysłysłsławaawaawaawa do do do dobubudbudbudowaowaowowano ono n w Xw Xw Xw XV wV wV wVVV . kkkkaa-a-a pliplpliplip cę cę cę cę CudCudCudC downownownnegoegoegoego Ob ObObOb OO razrazrazrazu. u. u. u. ZaZa Za Za sprsprssprsprawąawąawąą ła łała łaskaskaskaskamimimim Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę 69 A W O H C O T S Ę Z C | I J E K S W O H C O T S Ę Z C Y N Y Ż Y W Ć Ś Ę Z C A N C O N Ł Ó P 70 A W O H C O T S Ę Z C | I J E K S W O H C O T S Ę Z C Y N Y Ż Y W Ć Ś Ę Z C A N C O N Ł Ó P słynącego wizerunku Maryi mały kościółek szybko przekształcił się w ruchliwe centrum pielgrzymkowe. W XV w. zbudowano tu ko- ściół z cegły i kamienia. W  r. istniały już dwie kaplice: wspomniana wcześniej kaplica Cudownego Obrazu oraz kaplica św. Pawła Pierwszego Pustelnika, a także kościół no- szący miano Krzyża Świętego i Narodzenia Matki Bożej. Z tamtych czasów dotrwały do dzisiaj – choć mocno przebudowane – ka- plica Najświętszej Maryi Panny oraz główny kościół klasztorny. W  r. napadła na klasztor grupa rabu- siów i oprócz splądrowania świątyni poważ- nie sprofanowała cudowny obraz, pozosta- wiając na obliczu Madonny dwie długie bli- zny. Odtąd te charakterystyczne cięcia stały się znakiem rozpoznawczym Jasnogórskiej Pani. Kolejny rabunek miał miejsce w  r. i wówczas przed dewastacją klasztoru uchro- nił paulinów ogromny okup, który złożyli czeskiemu oddziałowi żołnierzy grasują- cemu wówczas w okolicach Częstochowy. Rok  to najbardziej pamiętna data w dziejach Jasnej Góry. W listopadzie tego roku szwedzkie dowództwo postanowiło zająć klasztor. Ówczesny przeor, o. Augu- styn Kordecki, stanowczo się temu sprze- ciwił. Szwedzi rozpoczęli wtedy szturm – początkowo przy pomocy niewielkich sił zbrojnych, licząc, że uda się zdobyć twier- dzę przez zaskoczenie. Jednakże dzielna po- stawa obrońców sprawiła, że wróg odszedł z niczym, w akcie zemsty plądrując i nisz- cząc pobliskie dobra konwentu. Oblężenie Jasnej Góry trwało  tygodni. Szwedzi dys- ponowali  działami i  ludźmi, a załoga klasztorna miała  działa,  żołnierzy,  zakonników,  szlachciców oraz nieliczną grupę kobiet. To prawdopodobnie boha- terska postawa Kordeckiego mobilizowała polskie siły do tak skutecznej obrony, a ko- lejne niepowodzenia wroga z pewnością Kup książkę dodawały wiary w zwycięstwo i podno- siły ducha walki. Kolejny ważny dla klasztoru fakt wiąże się z osobą króla Jana Kazimierza.  IV  r. król złożył uroczyste śluby we Lwowie, po- wierzając siebie i naród opiece Matki Naj- świętszej. Ślubowanie to powtórzył przed Jasnogórską Madonną (Kolejne ślubowa- nie miało miejsce dopiero  lat później, gdy prymas Polski kardynał Stefan Wyszyń- ski – internowany w bieszczadzkiej miej- scowości Komańcza – napisał Jasnogórskie Śluby Narodu, które wygłoszono na Jasnej Górze  VIII  r.). W  r. wybuchł na Jasnej Górze ogromny pożar, który strawił wieżę, da- chy świątyń i kaplic oraz całe bogate wy- posażenie kościoła: ołtarz główny z czte- rema niezwykle cennymi obrazami, ołta- rze boczne, bogato zdobione stalle, obrazy, organy i ławki. Na szczęście pożar nie prze- dostał się do kaplicy Cudownego Obrazu. Niemniej w obliczu zagrożenia Czarną Ma- donnę przeniesiono do kościoła św. Barbary. Poleć książkę z dwoma lwami wspartymi o jej pień oraz kruka znajdującego się na szczycie drzewa i trzymającego w dziobie kawałek chleba. Symbol ten nawiązuje do żywota św. Pawła Pustelnika (patrona paulinów), który za ży- cia jadł chleb przynoszony przez kruka, a po śmierci został pochowany przez dwa lwy. Pierwsza i najokazalsza z czterech bram to brama Lubomirskich. Powstała w  r. z fundacji Jerzego Lubomirskiego. Jej zwień- czenie stanowi postać św. Michała. Kolejna to brama Matki Boskiej Zwycięskiej, zwana dawniej bramą Stanisława Augu- sta, gdyż wzniesiona została w  r. z oka- zji zapowiadanego przybycia króla na Jasną Górę. Zwieńczono ją popiersiem monarchy oraz napisem w języku łacińskim „Stanisla- vus Rex Pol.” i literami SAR. Umieszczono na- wet na niej sztandary wojenne. Jednak mo- narcha, mimo wcześniejszych zapowiedzi, nie odwiedził klasztoru. Wobec tego ojcowie paulini zamienili popiersie króla na wizeru- nek Matki Bożej i nadali bramie nowe miano. Idąc dalej, mijamy bramę Matki Bożej Bolesnej, wzniesioną w XVIII w. Ostatnia i zarazem najstarsza to dość niska Brama Wałowa, zwana też Jagiellońską. Pierwot- nie znajdował się przed nią most zwodzony, a dostępu strzegła żelazna krata. W  r. bramę przebudowano – utworzono pię- tro, na którym przechowywano broń. Nad bramą znajduje się wizerunek księcia Wła- dysława Opolczyka. Za bramą można skie- rować się na wprost – do bazyliki, lub sąsia- dującym z nią przejściem udać się na dzie- dziniec przed kaplicą Cudownego Obrazu. Cudowny obraz jest największym skar- bem klasztoru jasnogórskiego. Ma wymiary: , × , × , cm. Jego historia przeplata się z legendą. Według najstarszych wierzeń, obraz namalował św. Łukasz Ewangelista na cyprysowej tablicy stołu, przy którym zasiadała Święta Rodzina. Z Jerozolimy do Poleć książkę ▲ Brama na Jasną Górę Świątynię odbudowano w niespełna  lat, znacznie ją powiększając. W  r. w klasztorze dzielnie stawiał opór Rosjanom Kazimierz Pułaski wraz z li- czącą ok.  osób grupą konfederatów. Przełom XVIII i XIX w. to zarówno dla Polski, jak i Jasnej Góry trudny okres zaborów i licz- nych prób odzyskania niepodległości. Na przełomie XIX i XX stulecia – w  r. – po- nownie spłonęła wieża jasnogórska. Odbu- dowano ją w latach – i w tym kształ- cie możemy ją podziwiać do dziś. Podczas I i II wojny światowej oraz w okresie mię- dzywojennym klasztor jasnogórski był nie tylko podporą moralną, ale także żywym ogniskiem kultury i propagandy narodo- wowyzwoleńczej. Zwiedzanie Jasnej Góry Aby z parków podjasnogórskich dojść do klasztoru, kierujemy się prosto ku czterem bramom. Tuż przed pierwszą z nich znajduje się kolisty plac wyłożony kamienną mozaiką przedstawiającą godło paulinów – palmę Kup książkę 71 A W O H C O T S Ę Z C | I J E K S W O H C O T S Ę Z C Y N Y Ż Y W Ć Ś Ę Z C A N C O N Ł Ó P 72 A W O H C O T S Ę Z C | I J E K S W O H C O T S Ę Z C Y N Y Ż Y W Ć Ś Ę Z C A N C O N Ł Ó P W  prezbiterium znajduje się ołtarz z XVII w., w którym umieszczono cudowny wizerunek Czarnej Madonny. Obok obrazu widnieją insygnia władzy królewskiej (berło i jabłko) wykonane ze złota i drogich ka- mieni – podarowane Jasnogórskiej Pani przez kobiety polskie  V  r. Tuż przy ob- razie umieszczona została złota róża ofi aro- wana przez Pawła VI, a przywieziona przez Jana Pawła II w czerwcu  r. Ściany pre- zbiterium oraz jego sklepienie ozdobione są freskami. W kaplicy na uwagę zasługuje ołtarz Matki Boskiej z rzeźbą gotyckiej Piety wy- konany z marmuru w . poł. XVIII w. i ołtarz Chrystusa Ukrzyżowanego ufundowany w . poł. XVII w. przez kasztelana krakow- skiego, Stanisława Warszyckiego. Uwagę przyciąga ogromny, późnogotycki, wyko- nany w szkole Wita Stwosza krucyfi ks z XV w. W niszy po lewej stronie kaplicy, w części dobudowanej na miejscu dawnego XVIII- wiecznego przedsionka, znajduje się urna z prochami o. Augustyna Kordeckiego. Przechodzimy teraz do bazyliki. Jej mury zewnętrzne, trzony fi larów i sklepienia naw bocznych pochodzą z XV w. Późnobarokowa dekoracja powstała po odbudowie kościoła po po pożpożp ararze w  r. . W bW bbazyazyliclice ze zzzzzzzzzzzzzzzzzznnananajnajnnannnnanananannan jdujdujują są są sięięię ę p ą y Konstantynopola obraz przywieźć miała św. Helena w darze dla syna Konstantyna. Na- stępnie stał się on własnością Karola Wiel- kiego, potem księcia ruskiego Lwa, który ukrył obraz w Bełzie, skąd przywieźć do Pol- ski miał go Władysław Opolczyk. Zdania historyków na temat powsta- nia obrazu są podzielone. Datowany jest na przełom VI i VII w. lub XIII i XIV. Autorstwo wizerunku Czarnej Madonny przypisuje się szkołom malarskim Cavalliniego albo Marti- niego. Pojawiają się także przypuszczenia, że powstał w kręgu kultury artystycznej czasów Ludwika Węgierskiego. Obraz Matki Bożej Ja- snogórskiej zalicza się do ikon typu Hodege- tria (majestatyczny obraz Maryi, która pod- trzymuje dzieciątko i wskazuje na nie dłonią jako na „drogę, prawdę i życie”). Kaplica Cudownego Obrazu, w któ- rej znajduje się wizerunek Czarnej Madonny, powstała prawdopodobnie na przełomie XIV i XV w. (na pięterku mieściły się cele zakon- ników). W związku z dużym natężeniem ru- chu pielgrzymkowego kaplicę przebudo- wano i powiększono. W latach – zli- kwidowano piętro i wzniesiono trójnawowy korpus z emporami nad nawami bocznymi. WW W tytyymm ksksztztałcie kaplica przetrwała do dzi- siesiesieesieies jszjszsjsjszjszj ychhychychchycyc czczasóasóww. p p y Jerzy Duda-Gracz Jeden z najbardziej znanych współcze- snych malarzy polskich. Urodził się w Czę- stochowie. Tutaj się wychował i chodził do szkoły. Z rodzinnym miastem pozo- stał mocno związany do końca życia. Nie- mal od początku artystycznej drogi uwa- żany był za kpiarza i prześmiewcę pol- skich wad. Z uwagą obserwował rzeczy- wistość PRL-u, co nie pozostawało bez echa w jego pracy. Przez malarstwo wy- rażał swój stosunek do otaczającej go ab- surdalnej rzeczywistości. Jedną z pierwszych prac, które zwróciły uwagę publiczności, był Tryptyk Polski. Ar- tysta pokazał własną wersję obrazów zna- nych malarzy: Edouarda Maneta, Tycjana i Felicjana Szczęsnego Kowarskiego. Po- przez osadzenie w polskich realiach ory- ginalnych wersji i niezwykłą szczerość przekazu prowokował refl eksję, zadzi- wiał, a nawet przerażał. Malarstwo Dudy-Gracza jest porówny- wane przez niektórych krytyków do twór- czości Józefa Chełmońskiego, Maksy- miliana Gierymskiego, Jacka Malczew- skiego, a nawet Jana Matejki. W ogrom- nej kolekcji prac artysty możemy zauwa- żyć niezwykłą różnorodność. Uwieczniał rzeczywistość realną i konkretną, wzbo- gaconą humorem i anegdotą. Nieodłącz- nym elementem jego twórczości był pej- zaż, jednak szczególne miejsce zajęło ma- larstwo sakralne. Do najbardziej znanych dzieł o tematyce religijnej należą trzy Golgoty. Pierwsza, Golgota z Brennej, powstała dla Zgroma- dzenia Sióstr Maryi Niepokalanej z Bren- nej w Beskidzie Żywieckim. Niewielkie ob- razy twarzy Chrystusa ( ×  cm) przed- stawiają umęczone oblicza o zapadłych policzkach, smutnych oczach i zlepionych krwią włosach. Przesłaniem artysty była samotność Syna Człowieczego. Druga Golgota, Golgota Eremicka, została na- malowana także dla Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej, tym razem w Katowi- cach. Przedstawia popiersie Zbawiciela, ukazując umęczone ciało z prześwitują- cymi pod skórą żebrami. Najcenniejszą dla rodzinnego miasta malarza jest Golgota Jasnogórska. Składa się z  stacji. Do tra- dycyjnych  artysta dołożył cztery: Zmar- twychwstanie, Tomasz, Galilea i Wniebo- wstąpienie. Obok konającego Jezusa ma- larz umieścił  postaci polskich świętych. Obrazy wchodzące w skład cyklu przed- stawiają wiele symbolicznych scen i po- staci. W stacji V – opowieść o Cyrenej- czyku – artysta umieścił siebie. Golgota Jasnogórska budzi zwykle skrajne emocje, od zachwytu przez irytację do oburzenia czy wręcz zawstydzenia. Tym bardziej świadczy to o wielkiej wartości pracy. Dla Jerzego Dudy-Gracza Golgota Jasnogórska była spełnieniem młodzień- czych marzeń, by w rodzinnej Częstocho- wie, w tym szczególnym miejscu, jakim jest Jasna Góra, pozostawić trwały ślad swojej twórczości. Można ją znaleźć nad kaplicą Matki Bożej Częstochowskiej – wejście przez Salę Rycerską. W listopadzie  r. profesor Jerzy Du- da-Gracz zmarł w wieku  lat podczas pleneru w Łagowie, gdzie pozostawił niedokończoną pracę – Cykl Chopinow- ski. Miała to być malarska interpretacja wszystkich dzieł Fryderyka Chopina, którą artysta pragnął zaprezentować podczas XV Międzynarodowego Konkursu Cho- pinowskiego. Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę 73 A W O H C O T S Ę Z C | I J E K S W O H C O T S Ę Z C Y N Y Ż Y W Ć Ś Ę Z C A N C O N Ł Ó P 74 A W O H C O T S Ę Z C | I J E K S W O H C O T S Ę Z C Y N Y Ż Y W Ć Ś Ę Z C A N C O N Ł Ó P kaplice z XVII w.: kaplica św. Pawła Pierw- szego Pustelnika (zwana także kaplicą Denhoff ów) oraz kaplica dwupoziomowa: górna – Najświętszego Serca Pana Je- zusa i dolna – Świętych Relikwii. Sklepienia nawy głównej, prezbiterium i naw bocznych pokrywają freski z XVII w. otoczone wspaniałą stiukową dekoracją. Oł- tarz główny – w całości rzeźbiony – przed- stawia Wniebowzięcie Najświętszej Ma- ryi Panny. Jest to niezwykle dynamiczne dzieło z epoki baroku. Na pierwszym pla- nie widać moment wzniesienia do niebios Maryi, a nad Nią czekającą z koroną Przenaj- świętszą Trójcę. Nad ołtarzem wisi srebrna lampa – dar od królowej Marysieńki, żony Jana III Sobieskiego. Na uwagę zasługują duże organy posia- dające aż  głosów. To rekonstrukcja XVII- wiecznego instrumentu wykonana w  r. W nawach bocznych zwracają uwagę póź- nobarokowe ołtarze i liczne XVIII-wieczne obrazy. Do bazyliki prowadzi wejście przez kruchtę (pod wieżą), w której znajduje się kaplica św. Antoniego. Zakrystia zbudowana została w poło- wie XVII w. między bazyliką a kaplicą Cu- downego Obrazu. Ściany pokrywają ogrom- nych rozmiarów obrazy z wyobrażeniami postaci pustelników, a przepiękne sklepie- nie udekorowane jest freskami przedsta- wiającymi sceny zaczerpnięte ze Starego Testamentu, wykonanymi w XVII w. Wspa- niałe, drewniane, bogate umeblowanie po- chodzi z końca XVII w. Godne uwagi są rów- nież znajdujące się przy wejściu do zakry- stii kropielnica i lawaterz (umywalnia słu- żąca do umycia rąk celebransa przed mszą, zwykle mająca kształt ozdobnej misy), wy- konane z marmuru dębnickiego w  r. W latach – wzniesiono nad za- krystią specjalne pomieszczenie pełniące funkcję skarbca. Na przestrzeni wieków Kup książkę zgromadzono tu ogromną liczbę wotów, da- rów i skarbów o dużej wartości artystycznej. Są to m.in. szaty i naczynia liturgiczne, ob- razy oraz przedmioty użytku codziennego. Najstarsze pamiątki pochodzą z XVI w. Na początku XVII w. paulini założyli księgi in- wentaryzacyjne, do których wpisują wszyst- kie otrzymane przedmioty. Z kaplicy Cudownego Obrazu lub z dzie- dzińca Matki Boskiej Częstochowskiej (na lewo od wejścia do kaplicy) wejdziemy do Sali Ry- cerskiej. Jest to podłużna dwukondygnacyjna komnata za sklepieniem kolebkowym, wybu- dowana w  r. W  r. odbywały się tu ob- rady sejmu, a w  r. w Sali Rycerskiej prezy- dent Częstochowy wręczył Janowi Pawłowi II klucz do miasta. W lunetach barokowego skle- pienia umieszczono cykl XVII-wiecznych ob- razów przedstawiających dzieje klasztoru ja- snogórskiego. Naprzeciw zawieszono rząd pol- skich sztandarów z okresu I i II wojny świato- wej. Na prawo od wejścia znajdują się drzwi prowadzące na balkon nad kaplicą. Umiesz- czono tam cykl obrazów Jerzego Dudy-Gra- cza (zob. ramka s. ) zatytułowany Golgota Jasnogórska. Składa się na niego  obrazów zamkniętych w  stacjach przedstawiających Mękę Pańską na tle dziejów klasztoru jasno- górskiego i narodu polskiego. Kolejnym skarbem Jasnej Góry jest bi- blioteka, która powstała w latach –. To duża dwukondygnacyjna sala z pięknym umeblowaniem (dwa duże stoły oraz zespół szaf) zdobionym intarsjami (technika zdob- nicza polegająca na wykładaniu powierzchni przedmiotów drewnianych innymi gatun- kami drewna; do ozdoby mebli bibliotecz- nych wykorzystano ponad dwadzieścia ga- tunków drzew!). W zbiorach jasnogórskich znajduje się  tys. starodruków oraz śre- dniowieczne iluminowane rękopisy. Szcze- gólnie cenne są unikatowe kodeksy manu- skryptów z XV w. oraz dzieła z królewskich Poleć książkę zbiorów Jagiellonów. Biblioteka jasnogór- ska zajmuje wysokie miejsce wśród bibliotek polskich ze względu na sposób opracowania zbiorów. Wśród bibliotek europejskich ceni się ją za bezprecedensową formę ochrony książek znajdujących się na półkach w for- mie drewnianych futerałów. Sklepienie bi- blioteki zdobi piękna polichromia otoczona sztukateriami w stylu regencji. Kolejne ciekawe miejsce w klasztorze to refektarz (jadalnia) z XVII w. – obszerna pięcioprzęsłowa sala ze sklepieniem ko- lebkowym, bogato zdobionym sztukaterią i freskami. Tę przepiękną dekorację wyko- nano na uroczystość odbywających się tu zaślubin i przyjęcia weselnego Michała Ko- rybuta Wiśniowieckiego z Eleonorą z Habs- burgów. Ślub odbył się w  r. w kaplicy CCuddownego ObObrazu. WW wykkroju lluneto- wywymm sksklelepipieneniaia u umimieseszczczozonene s sąą obobrarazyzy przedstawiające historię zakonu paulinów. Namalowane zostały w XVII i XVIII w. w ja- snsnogogórórskskieiejj prpracacowownini m malalararskskieiejj. O Obebecncnieie refrefektektarzarz pe pełni łni fu funkcnkcjęję repreprezrezententacyacyjnąjną. T. Too tutaj paulini zapraszają znamienitych go- śścii wsttępujjący hch w pro igi k kllaszttoru: przy- wódcówców pa państństw, , dostojtojnikówów kościecielnyych i świeckich oraz księży przybywającyych na na JasJasną ną ą GórGórę zę zę z pi  pip elgelgelggrzyrzyrzyrzymkąmkmkąm . W Muzeum -lecia ukazano histo- rię -letniej obecności zakonu paulinów na Jasnej Górze oraz niezwykłą rolę, jaką od- grywał przez te lata cudowny obraz Czarnej Madonny. Zgromadzono tu dary wotywne ofi arowane przez więźniów obozów kon- centracyjnych, ludzi internowanych i wię- zionych. Muzeum podzielono na trzy działy: pierwszy – ilustrujący życie i historię zakonu ojców paulinów, drugi – poświęcony kul- towi Matki Boskiej Częstochowskiej i trzeci – obejmujący rzemiosło artystyczne i instru- menty muzyczne. Kolejne miejsce, które trzeba zobaczyć, kaplica Pa- będąc na Jasnej Górze, to mięci Narodu. Znajduje się ona w dawnej XVII-wiecznej dzwonnicy, pomiędzy bazy- liką a krużgankami. Zgromadzono tu urny z ziemią zroszoną kkrwią powstań óńcó (w (z  i i  r r.) i) i żo żołni łnierzerzy wy walcalczączącychych o o wolwolnąną PolPol- skę na różnych frontach. Są tu także urny z prochami powstańców warszawskich, żożołnłnieierzrzyy AKAK i i p pomomorordodowawanynychch w więięźnźnióióww oboobozówzów za zagłagłady.dy. Ka Każdażda ur urnana jesjest ot opatpatrzorzonana napisem. W lW l tata hch . XX XX t st lule icia d odkkrytto j djedyny zaczachowanyany fragmagmentent um umocnocnieńień ob obronronnycnychh klaklasztsztoruoru po pop chochodządząącycy cy Xz Xz XVIIVIIVII w w. ii i stastanownowiiąciącyy część fortyfityfiyy kakakakacjicjicjicj zzz z czaczaczasówsówsów ZyZy Zygmgmugmuntanta II III WI Wazy. Kup książkę Poleć książkę 75 A W O H C O T S Ę Z C | I J E K S W O H C O T S Ę Z C Y N Y Ż Y W Ć Ś Ę Z C A N C O N Ł Ó P m o c . k c o t s r e t t u h S : e c d a ł k o a n . t o f • Zamki i pałace • Historia zmieszana z legendą • Rejony wspinaczkowe • Największa w Polsce pustynia • Raj dla rowerzystów Jura Krakowsko-Częstochowska jest nie tylko mekką wspinaczy skał- kowych i grotołazów, ale również miejscem idealnym dla miłośników turystyki rowerowej, konnej i pieszej. Urzekający krajobraz Jury z ma- lowniczymi skałami i  dobrze rozwiniętą bazą turystyczną przyciąga zarówno na weekendowy, jak i  wakacyjny wypoczynek. Ten, kto od- wiedzi krainę Orlich Gniazd, z pewnością będzie nią oczarowany. to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże najważ- niejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regio- nów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne ułatwią zaplanowanie podróży. Przewodnik uzupełniają czytelne mapy, starannie dobrane zdjęcia i liczne ramki z ciekawostkami. Wszystko to w połączeniu z poręcznym formatem i atrakcyjną szatą grafi czną sprawia, że Travelbook to najlepszy wybór dla ciekawych świata. 15861 http://bezdroza.pl Sprawdź najnowsze promocje: http://bezdroza.pl/promocje Przewodniki najchętniej czytane: http://bezdroza.pl/bestsellery Zamów informator podróżniczy: http://bezdroza.pl/newsletter Helion SA ul. Kościuszki c, - Gliwice tel.:     e-mail: bezdroza@bezdroza.pl http://bezdroza.pl ISBN 978-83-246-8629-2 Cena , zł Jura Krakowsko- -Czestochowska J u r a K r a k o w s k o - C z e s t o c h o w s k a Ubezpieczenie w podróży
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Jura Krakowsko-Częstochowska. Travelbook. Wydanie 1
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: