Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00225 004844 12592304 na godz. na dobę w sumie
KPA. Komentarz - ebook/pdf
KPA. Komentarz - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron:
Wydawca: Infor Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-65947-99-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

 

Najaktualniejszy na rynku i najbardziej praktyczny komentarz do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zawiera kompleksowe omówienie przebiegu postępowania administracyjnego przed organami administracji publicznej, w tym postępowania w sprawie skarg i wniosków oraz wydawania zaświadczeń. Ponadto wyjaśnia kwestie związane z udziałem prokuratora w postępowaniu administracyjnym, jak również regulacje szczególne w sprawach ubezpieczeń społecznych, opłat i kosztów postępowania oraz dotyczące nakładania administracyjnych kar pieniężnych. Omawia także zasady europejskiej współpracy administracyjnej.

Autorzy w sposób przystępny przedstawiają najważniejsze problemy procedury administracyjnej, uwzględniając stanowisko doktryny oraz wieloletnie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i wojewódzkich sądów administracyjnych.

Komentarz uwzględnia rewolucyjne zmiany w Kodeksie postępowania administracyjnego wprowadzone przez ustawę z 7 kwietnia 2017 r., które obowiązują od 1 czerwca 2017 r.

Wśród zmian, które mają usprawnić postępowanie oraz skrócić czas jego trwania, wymienić można m.in.:

prawo do wniesienia ponaglenia w sprawie,

prawo zrzeczenia się odwołania od decyzji,

wprowadzenie zasady polubownego załatwiania kwestii spornych,

wprowadzenie zasady przyjaznej interpretacji prawa i rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony.

Nowe instytucje wprowadzone nowelizacją to m.in.:

mediacja,

milczące załatwienie sprawy,

administracyjne postępowanie uproszczone,

europejska współpraca administracyjna,

ogólne zasady nakładania i wymierzania administracyjnych kar pieniężnych oraz udzielania ulg w ich wykonaniu.

Komentarz uwzględnia także obowiązującą od 2 lutego 2018 r. nowelizację Kodeksu postępowania administracyjnego, której celem jest określenie właściwej relacji pomiędzy art. 189k k.p.a. (w zakresie, w jakim dotyczy on ulg w wykonaniu administracyjnych kar pieniężnych, udzielanych jako pomoc publiczna na restrukturyzację) i znowelizowanymi przepisami ustawy z 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, dotyczącymi pomocy publicznej.

Ponadto komentarz zawiera omówienie najnowszych zmian wprowadzonych ustawą z 6 marca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej.

Publikacja przeznaczona jest dla pracowników administracji rządowej oraz samorządowej prowadzących postępowania administracyjne – m.in. w wydziałach: architektury i budownictwa, gospodarki gruntami, ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego. Komentarz zainteresuje również prawników, a także osoby uczestniczące w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza przedsiębiorców planujących lub realizujących inwestycje wymagające uzyskania decyzji administracyjnych.

Autorzy

Dr Maciej J. Nowak – radca prawny, kierownik Pracowni Ekonomiki Przestrzennej Katedry Prawa i Gospodarki Nieruchomościami na Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym w Szczecinie, członek Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN. Jest autorem książek, artykułów, analiz, szkoleń i opinii prawnych z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Ma doświadczenie w obsłudze prawnej zarówno przedsiębiorców, jak i gmin, powiatów, województw oraz organów administracji centralnej.

Dr Zbigniew Olech – radca prawny, partner zarządzający w Kancelarii SDO w Szczecinie, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, wieloletni wykładowca szczecińskich szkół wyższych, doktoryzował się na Uniwersytecie Szczecińskim w tematyce połączeń spółek kapitałowych. Zdobył również doświadczenie w obsłudze prawnej jednostek administracji samorządowej, państwowych osób prawnych oraz szkół wyższych. Jest autorem wielu cenionych artykułów naukowych i komentarza do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zuzanna Beata Tokarzewska-Żarna – radca prawny przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Szczecinie. Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego oraz stypendystka Wydziału Prawa Uniwersytetu w Bari we Włoszech. Ponadto absolwentka Szkoły Tłumaczy Języka Angielskiego na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Szczecińskiego, Przekład Specjalistyczny Prawniczy i Ekonomiczny. Prowadzi kancelarię prawną. Specjalizuje się w prawie samorządowym, nieruchomości oraz gospodarczym. Autorka i współautorka artykułów, książek, analiz oraz opinii prawnych.

Agata Zimnicka – absolwentka ekonomii na Wydziale Zarządzania i Ekonomiki Usług oraz prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego, radca prawny. Specjalizuje się w problematyce spółek prawa handlowego, skutecznie łącząc wiedzę prawniczą ze znajomością zagadnień ekonomicznych. Zajmuje się także tematyką unijną w aspekcie polityki regionalnej i funduszy strukturalnych, zarówno na etapie ich pozyskiwania, jak i rozliczania. Od 2015 r. współpracuje z Kancelarią SDO w Szczecinie w ramach Działu Gospodarczego i Zamówień Publicznych oraz sekcji Nowe Technologie. Przedmiotem jej zainteresowań są również zagadnienia prawa administracyjnego, prawa cywilnego oraz gospodarczego.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

KPA Najbardziej praktyczny komentarz do ustawy lutego 2018 r., KPA. KomentArz zawiera praktyczne omówienie każdego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. Uwzględnia rewolucyjne zmiany w Kodeksie postępowania administracyjnego, które obowiązują od 1 czerwca 2017 r., a także zmiany późniejsze: obowiązujące od jak również zawarte w Przepisach wprowadzających ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej. Publikacja to nie tylko klasyczny komentarz do konkretnych przepisów. Autorzy w  sposób przystępny przedstawiają najważniejsze problemy procedury administracyjnej, uwzględniając stanowisko doktryny oraz wieloletnie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Są tu także praktyczne przykłady i wzory dokumentów, dzięki którym łatwiej zastosować poszczególne regulacje do konkretnych stanów faktycznych. To jedyny na rynku komentarz, w którym omówiono przepisy, koncentrując się na praktycznym aspekcie ich stosowania. Stan prawny na 3 kwietnia 2018 r. Książka jest efektem pracy czwórki ekspertów – macieja J. nowaka, zbigniewa olecha, Zuzanny Tokarzewskiej-Żarna i Agaty zimnickiej. Każdy z nich przygotował komentarz zgodnie ze specjalizacją, wnosząc do niego wiedzę merytoryczną oraz duże doświadczenie w obsłudze prawnej zarówno przedsiębiorców, jak i organów administracji. K P A K o m e n t a r z Z b i g n i e w M a c i e j J . O l e c h N o w a k A g a t a i Z m n i c k a Z u z a n n a T o k a r z e w s k a - Ż a r n a KPA K O M e N tA r Z Komentarze praktyczne Komentarze praktyczne Maciej J. Nowak Zbigniew Olech Zuzanna Tokarzewska-Żarna Agata Zimnicka Publikację poleca Kompleksowa baza Wiedzy! Cena 369 zł (w tym 5 VAT) iSbN 978-83-65947-98-7 iNFOR PL S.A. ul. Okopowa 58/72, 01-042 Warszawa tel. 22 761 30 30 www.infor.pl www.sklep.infor.pl KPA_komentarz_v2.indd 5 2018-03-29 14:02:52 PRAKTYCZNE KOMENTARZE Bezpłatny dostęp do aktów prawnych online! Dla Czytelników publikacji przygotowaliśmy DARMOWY dostęp do INFORLEX Prawo! Kod promocyjny uprawniający do bezpłatnego korzystania z INFORLEX Prawo zamieszczony jest na poniższej zdrapce. Dostęp do produktu jest aktywny do 30 czerwca 2019 r. i uprawnia do korzystania z:  Kompleksowej bazy ujednoliconych aktów prawnych  Dzienników urzędowych – Dziennika Ustaw, Monitora Polskiego, Dzienników resortowych, Dzienników UE, Dzienników Wojewódzkich  Orzecznictwa, w tym NSA, WSA, SN, TK, KIO, RIO, sądów europejskich  Interpretacji organów podatkowych, ZUS, PIP, PFRON, UZP, ministerstw Jeśli nie otrzymałeś kodu, a kupiłeś książkę, skontaktuj się z nami: 22 761 30 30, 801 626 666 bok@infor.pl inforlex.pl/komentarzkpa 165x235_wklejka_KPAkomentarz.indd 1 2018-04-03 11:41:58 KPA K o m e n t a r z KPA K o m e n t a r z Warszawa 2018 Poszczególne części Komentarza opracowali: Maciej J. Nowak: dział I rozdziały 1–8, dział II rozdział 5a Zbigniew Olech: działy III, IV, IVa, VII, VIII, VIIIa, IX i X Agata Zimnicka: dział II rozdziały 6–14 Zuzanna Tokarzewska-Żarna: dział I rozdziały 9 i 10, dział II rozdziały 1–5 Grupa INFOR PL Prezes Zarządu Ryszard Pieńkowski Marzena Nikiel Zespół redakcyjny: Dyrektor Centrum Wydawniczego Ewa Martyna – redaktor prowadzący Iwona Romańczuk – redaktor prowadzący Agnieszka Zuchowicz – redaktor graficzny Kinga Olszewska, Weronika Trzeciak (UKKLW) – korekta Projekt okładki i stron tytułowych: GRAFOS Publikację polecają eksperci © Copyright by INFOR PL S.A. Warszawa 2018 INFOR PL S.A. 01-042 Warszawa, ul. Okopowa 58/72 www.infor.pl Biuro Obsługi Klienta 01-042 Warszawa, ul. Okopowa 58/72 tel. 22 761 30 30, e-mail: bok@infor.pl Infolinia: 0 801 626 666 Księgarnia internetowa: www.sklep.infor.pl Druk: Paper Tinta ISBN 978-83-65947-99-4 jest zabronione i podlega odpowiedzialności karnej. Profesjonalne księgarnie stacjonarne w kraju oraz księgarnie internetowe Publikacja jest chroniona przepisami prawa autorskiego. Wykonywanie kserokopii bądź powielanie inną metodą oraz rozpowszechnianie bez zgody Wydawcy w całości lub części 5 Spis treści Wykaz skrótów ................................................................ 7 Przedmowa .................................................................. 11 USTAWA z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257; zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 149 i 650) ................. 13 Dział I. Przepisy ogólne [art. 1–60] .......................................... 15 Rozdział 1. Zakres obowiązywania [art. 1–5] ............................... 15 Rozdział 2. Zasady ogólne [art. 6–16] ...................................... 30 Rozdział 3. Organy wyższego stopnia i organy naczelne [art. 17–18] ........ 91 Rozdział 4. Właściwość organów [art. 19–23] .............................. 93 Rozdział 5. Wyłączenie pracownika oraz organu [art. 24–27a] .............. 103 Rozdział 6. Strona [art. 28–34] ............................................. 112 Rozdział 7. Załatwianie spraw [art. 35–38] ................................. 129 Rozdział 8. Doręczenia [art. 39–49b] ....................................... 139 Rozdział 9. Wezwania [art. 50–56] ......................................... 168 Rozdział 10. Terminy [art. 57–60] ........................................... 189 Dział II. Postępowanie [art. 61–163g] ......................................... 209 Rozdział 1. Wszczęcie postępowania [art. 61–66] .......................... 209 Rozdział 2. Metryki, protokoły i adnotacje [art. 66a–72] .................... 244 Rozdział 3. Udostępnianie akt [art. 73–74] ................................. 260 Rozdział 4. Dowody [art. 75–88a] .......................................... 270 Rozdział 5. Rozprawa [art. 89–96] ......................................... 322 Rozdział 5a. Mediacja [art. 96a–96n] ........................................ 338 Rozdział 6. Zawieszenie postępowania [art. 97–103] ....................... 367 Spis treści Przepisy szczególne w sprawach ubezpieczeń społecznych Rozdział 7. Decyzje [art. 104–113] ......................................... 392 Rozdział 8. Ugoda [art. 114–122] .......................................... 447 Rozdział 8a. Milczące załatwienie sprawy [art. 122a–122g] .................. 461 Rozdział 9. Postanowienia [art. 123–126] .................................. 474 Rozdział 10. Odwołania [art. 127–140] ...................................... 485 Rozdział 11. Zażalenia [art. 141–144] ....................................... 536 Rozdział 12. Wznowienie postępowania [art. 145–153] ...................... 543 Rozdział 13. Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji [art. 154–163a] ................................................ 571 Rozdział 14. Postępowanie uproszczone [art. 163b–163g] ................... 604 [art. 164–181] ...................................................... 617 Dział IV. Udział prokuratora [art. 182–189] ................................. 635 Dział IVa. Administracyjne kary pieniężne [art. 189a–189k] ................. 649 (uchylony) [art. 190–195] ......................................... 691 Dział VI. (uchylony) [art. 196–216b] ........................................ 693 Dział VII. Wydawanie zaświadczeń [art. 217–220] .......................... 695 Dział VIII. Skargi i wnioski [art. 221–260] .................................... 705 Rozdział 1. Postanowienia ogólne [art. 221–226] .......................... 705 Rozdział 2. Skargi [art. 227–240] .......................................... 715 Rozdział 3. Wnioski [art. 241–247] ........................................ 741 Rozdział 4. Udział prasy i organizacji społecznych [art. 248–252] .......... 751 Rozdział 5. Przyjmowanie skarg i wniosków [art. 253–256] ................ 755 Rozdział 6. Nadzór i kontrola [art. 257–260] ............................... 759 Dział VIIIa. Europejska współpraca administracyjna [art. 260a–260g] ..... 765 Dział IX. Opłaty i koszty postępowania [art. 261–267] ...................... 779 Przepisy końcowe [art. 268–269] .................................. 803 Bibliografia .................................................................. 813 Indeks rzeczowy .............................................................. 816 Autorzy ....................................................................... 823 Dział X. Dział III. Dział V. 6 7 Wykaz skrótów Akty prawne k.c. – ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.) k.k. – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2204 ze zm.) k.k.w. – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 665 ze zm.) Konstytucja RP – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) k.p. – ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 108 ze zm.) k.p.a. – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) k.p.c. – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 155 ze zm.) k.r.o. – ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 682) nowelizacja k.p.a. obowiązująca od 1 czerwca 2017 r. – ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) ord.pod. – ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) p.p.s.a. – ustawa z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami admi- nistracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) pr.bud. – ustawa z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.) Wykaz skrótów pr.pocz. – ustawa z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1481 ze zm.) pr.prok. – ustawa z 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1767 ze zm.) rozp.s.w. – rozporządzenie Rady Ministrów z 8 stycznia 2002 r. w sprawie organiza- cji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz.U. Nr 5, poz. 46) u.d.f.p. – ustawa z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1311 ze zm.) u.e.f. – ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Po- licji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontr- wywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Anty- korupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 132 ze zm.) u.e.ż. – ustawa z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodo- wych oraz ich rodzin (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2225 ze zm.) u.g.n. – ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 121) u.i.d.p.p. – ustawa z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów reali- zujących zadania publiczne (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 570) u.k.p. – ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.) u.o. – ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 21) u.o.k.s. – ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 300) u.p. – ustawa z 11 lipca 2014 r. o petycjach (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1123 ze zm.) u.p.e.a. – ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administra- cji (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) u.p.o.ś. – ustawa z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.) u.p.t.n. – ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (j.t. Dz.U. 2018 r. poz. 169) u.p.z.p. – ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzen- nym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1073) u.s.u.s. – ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.) 8 Wykaz skrótów u.ś.p.u.s. – ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpiecze- nia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1368 ze zm.) u.ś.r. – ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.) u.t.d. – ustawa z 6 września 2011 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.) u.u.s. – ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wy- padków przy pracy i chorób zawodowych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1773 ze zm.) u.w.l. – ustawa z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 1892 ze zm.) KNF – Komisja Nadzoru Finansowego NSA – Naczelny Sąd Administracyjny SKO – samorządowe kolegium odwoławcze SN SO TK WSA – wojewódzki sąd administracyjny – sąd apelacyjny – Sąd Najwyższy – sąd okręgowy – Trybunał Konstytucyjny Inne SA 9 11 Przedmowa Postępowanie administracyjne niewątpliwie często wiąże się z rozstrzyganiem wielu praktycznych dylematów. Organy administracji publicznej – w zależności od spraw lub inicjatywy stron – muszą analizować zróżnicowane stany faktyczne, nierzadko odkry- wając poszczególne przepisy na nowo. Poza tym również w codziennej, bieżącej pracy wielu osób Kodeks postępowania administracyjnego stanowi podstawowe, najważniej- sze narzędzie. Celem niniejszego komentarza jest ułatwienie stosowania Kodeksu postępowania admi- nistracyjnego. Autorzy – doświadczeni radcowie prawni – z różnych perspektyw prze- analizowali wszystkie regulacje, zwracając uwagę na kluczowe problemy i wątpliwości. Komentarz skierowany jest nie tylko do organów administracji publicznej, lecz także do potencjalnych stron postępowania, którym zależy na uzyskaniu określonego rozstrzyg- nięcia. Połowa sukcesu to stosowanie wówczas odpowiednich procedur. Dzięki lekturze komentarza łatwiejsze będzie znalezienie najlepszego rozwiązania. Osobną kwestią są zmiany w postępowaniu administracyjnym obowiązujące od 1 czerw- ca 2017 r. W komentarzu poświęcono im dużo miejsca, odpowiadając na pytania, czy i w jakim stopniu regulacje te mogą być stosowane. Wszystkie kluczowe problemy zwią- zane z nowymi przepisami zostały przedstawione i przeanalizowane. Dotyczy to między innymi: ■■ nowych zasad ogólnych w postępowaniu administracyjnym; ■■ mediacji; ■■ milczącego załatwiania spraw; ■■ postępowania uproszczonego; ■■ nowych sposobów zawiadamiania stron postępowania; ■■ relacji między organem pierwszej instancji a organem odwoławczym. Warto podkreślić, że część wskazanych regulacji już obecnie może być w pełni stoso- wana, a część tak naprawdę wciąż czeka na przepisy szczególne (w innych aktach rangi ustawowej). Nie zmienia to jednak faktu, że wprowadzone prawie rok temu instytucje powinny być już teraz znane pracownikom organów administracji publicznej. Mogą one bowiem stanowić przedmiot zarzutów konkretnych stron, a w takiej sytuacji organy mu- szą się do takich zarzutów kompetentnie ustosunkować. Ponadto te nowe regulacje, któ- Przedmowa re obecnie są stosowane w sposób niebudzący wątpliwości (w tym wspomniane nowe zasady w postępowaniu administracyjnym), również w wielu przypadkach mogą stać się podstawą do konkretnego działania. Mogą stanowić chociażby uzasadnienie dla mniej sformalizowanego działania organów. Powyższe nie zmienia faktu istnienia „starych” problemów w postępowaniu administra- cyjnym, związanych z wykładnią wcześniej obowiązujących przepisów. Również te kwe- stie zostały w niniejszym komentarzu kompleksowo przeanalizowane. Pozostaje wyrazić nadzieję, że całość będzie pomocna i stanie się ważną inspiracją przy ocenie poszczególnych regulacji. Maciej J. Nowak Szczecin, kwiecień 2018 r. 12 USTAWA z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257; zm.: Dz.U. z 2018 r. poz. 149 i 650) Dział I Przepisy ogólne Rozdział 1 Zakres obowiązywania Art. 1. [Zakres regulacji] Kodeks postępowania administracyjnego normuje: 1) postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do wła- ściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco; postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi pod- miotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1; postępowanie w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między orga- nami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2; postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń; nakładanie lub wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych lub udziela- nie ulg w ich wykonaniu; tryb europejskiej współpracy administracyjnej. 2) 3) 4) 5) 6) [Sprawa administracyjna] W niniejszym artykule określony został zakres spraw unor- mowanych przez Kodeks. W pierwszej kolejności wyróżniono postępowanie przed orga- nami administracji publicznej w sprawach indywidualnych, zgodnie z właściwością tych organów. Zgodnie z nowelizacją k.p.a. obowiązującą od 1 czerwca 2017 r. wskazano, że chodzi tu o sprawy: ■■ załatwiane w drodze decyzji administracyjnej; ■■ załatwiane milcząco. 1 15 Dział I. Przepisy ogólne Przepisy dotyczące milczącego załatwiania spraw zawarte w Kodeksie na obecnym eta- pie są w przeważającym zakresie przepisami ramowymi, do których znajdą zastosowa- nie uchwalane przepisy szczególne. Tak więc na obecnym etapie w tym zakresie przewa- żającą rolę odgrywają te sprawy, które są załatwiane w formie decyzji administracyjnej. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, o jakie sprawy tutaj chodzi, a które z kolei nie mogą być zakwalifikowane do tej grupy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 25 stycznia 2017 r. (II SA/ Wa 1458/16) uznał, że: (…) sprawa wyznaczenia danego funkcjonariusza na stanowisko rektora uczel- ni służb państwowych, kończąca się wydaniem aktu wyznaczenia, o którym mowa w art. 74 ust. 1 ustawy z 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, nie jest sprawą administracyjną załatwianą poprzez wydanie decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 marca 2012 r. (I OSK 1756/11) wyjaśnił, że: (…) wypłata emerytowi policyjnemu równoważnika za remont lokalu mieszkal- nego stanowi sprawę administracyjną, zaś fakt, że organ na jego wniosek zasto- sował błędną (prawną) formę działania, tj. cofnął uprawnienie, nie zmienia cha- rakteru samej sprawy administracyjnej. Uprawnienie wynikające z pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej nie może bowiem zostać wyeliminowane w formie decyzji wydanej na wniosek strony postępowania doty- czący wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu miesz- kalnego. To, że organ na wniosek strony orzekł w innym przedmiocie, nie zmienia w istocie charakteru sprawy administracyjnej. Można więc przyjąć za orzecznictwem, że ocena, czy mamy do czynienia ze sprawą admi- nistracyjną, sprowadzać się będzie do określenia, czy: 1) adresatem decyzji jest konkretna strona, 2) podstawą wydania decyzji są przepisy materialne (a nie tylko proceduralne), 3) sprawa ma charakter indywidualny (czyli odnosi się do skonkretyzowanych pod- miotów). Przykład Adresatem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest wniosko- dawca, a także właściciele nieruchomości sąsiednich, podstawą prawną wydania są przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zwłaszcza art. 61 u.p.z.p.), a to, że sprawa dotyczy koncepcji konkretnej inwestycji (zgłoszonej przez wnioskodawcę), przesądza o tym, że sprawa ma charakter indywidualny. Powołana powyżej teza związana ze sposobem kwalifikacji spraw administracyjnych po- jawiała się już w orzecznictwie wielokrotnie. Doprecyzował ją WSA we Wrocławiu w uzasadnieniu do wyroku z 31 maja 2017 r. (II SA/ Wr 847/16), wskazując, że: WSA NSA Art. 1 16 Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 WSA (…) w art. 1 k.p.a. jest mowa o tzw. ogólnym postępowaniu administracyjnym, którego celem jest wiążące ustalenie, w formie decyzji wydanej przez organ ad- ministracji publicznej, konsekwencji norm prawa materialnego w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. Zatem przed- miotem postępowania administracyjnego jest konkretna sprawa, w której or- gan administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany roz- strzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu albo też stwierdzić brak przesłanek do przyznania uprawnień lub nałożenia obowiązków, bądź też w inny sposób zała- twić sprawę (np. umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe). Brak jakiejkolwiek z wymienionych powyżej przesłanek powoduje, że w danym przy- padku nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną. O ile w bieżącej praktyce funkcjonowania organów kwestia ta nie powinna budzić wątpliwości, o tyle – jak wska- zują to powyżej przytoczone tezy orzecznicze – kwestia ta może w niektórych sytu- acjach budzić wątpliwości. Wówczas trzeba zweryfikować, czy występują wyżej wy- mienione przesłanki. [Nazwa „decyzja” a decyzja administracyjna] Nazwanie określonego rozstrzygnięcia „decyzją” nie przesądza z mocy prawa o tym, że mamy zawsze do czynienia z decyzją ad- ministracyjną i postępowaniem administracyjnym. Zwrócił na to uwagę WSA w Gdańsku w wyroku z 27 stycznia 2011 r. (III SA/Gd 587/10): (…) nazwa „decyzja” stosowana bywa dla określenia różnorodnych aktów nie- będących decyzjami w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, niekiedy nawet dla określenia aktów będących aktami ogólnymi (generalnymi), dlatego przy wykładni tego pojęcia nie należy kierować się nazwą aktu, lecz tym, czy oznacza ono formę rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w znacze- niu przyjętym w art. 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. Konsekwencją przyjęcia, że akt ten nie nosi znamion decyzji administracyjnej przewidzianej przepisami procedury administracyjnej, jest niemożność prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (…) WSA Do załatwiania spraw administracyjnych organy państwowe oraz inne podmioty mogą być powołane: ■■ z mocy prawa; ■■ na podstawie porozumień. Na tej zasadzie do załatwiania spraw z mocy prawa jest między innymi powołany Narodowy Fundusz Zdrowia. Jak uznał WSA w Warszawie w wyroku z 20 stycznia 2016 r. (VI SA/Wa 2056/15): (…) Narodowy Fundusz Zdrowia jest państwową jednostką organizacyjną po- siadającą osobowość prawną wykonującą zadania publiczne w zakresie ochro- ny zdrowia, wyposażoną m.in. w kompetencje do wydawania decyzji admini- stracyjnych, o których mowa w art. 154 ust. 3 i 6 ustawy z 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Znajduje tu więc WSA 2 17 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne zastosowanie art. 1 pkt 2 k.p.a., z którego wynika, że przepisy k.p.a. mają zasto- sowanie do postępowania przed organami Funduszu (dyrektorem oddziału wo- jewódzkiego Funduszu i Prezesem Funduszu), zmierzającego do rozstrzygnię- cia sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei porozumienia powinny być zawierane między organem administracji publicz- nej właściwym do wydania określonej decyzji z jednej strony, a innym „organem pań- stwowym” lub „innym podmiotem” z drugiej. Szeroka i oderwana od bieżącej praktyki interpretacja pojęcia „podmiotów” bywa jednak ryzykowna. W doktrynie można znaleźć dyskusje na temat tego, czy np. spółki prawa handlowego lub fundacje mogą za takie podmioty zostać uznane. Rozstrzyganie sporów o właściwość również należy do spraw normowanych przez Kodeks. Dotyczy to zwłaszcza sporów między organami jednostek samorządu teryto- rialnego oraz organami administracji rządowej. Ponadto uczestnikami sporów mogą być również organy administracji państwowej oraz „inne podmioty” (wymienione w art. 1 pkt 2 k.p.a.). Osobno skatalogowano kwestie związane z wydawaniem zaświadczeń, postępowaniem w przedmiocie wymierzenia administracyjnych kar pieniężnych oraz europejskiej współpracy administracyjnej. Dwie wyżej wymienione instytucje zostały wprowadzone również w ramach nowelizacji k.p.a. obowiązującej od 1 czerwca 2017 r. i czekają na bardziej szczegółowe zaadaptowanie w innych poza Kodeksem przepisach. Tym niemniej nie budzi wątpliwości to (do czego skłania również aktualne brzmienie analizowanego art. 1 k.p.a.), że podstawowa regulacja w tym zakresie została określona właśnie w Kodeksie. W orzecznictwie doprecyzowano również to, na czym polegają postępowania w zakre- sie wydawania zaświadczeń. Są one objęte zakresem Kodeksu, ale, jak wskazał WSA w Krakowie w wyroku z 19 października 2015 r. (II SA/Kr 1061/15): WSA (…) postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 k.p.a. (czyli tzw. postępowanie jurysdykcyjne, orzecznicze), a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi. Przepisy działu VII k.p.a. „Wydawanie zaświadczeń” sta- nowią rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w którym nie prowadzi się postępowania dowodowego w trybie przepisów działu II (rozdzia- łu 4) k.p.a. Szczegółowy zakres problematyki związanej z wydawaniem zaświadczeń określony zo- stał w powołanym dziale VII k.p.a. i został ujęty w dalszej części komentarza. Na tym eta- pie jednak trzeba podkreślić, że art. 1 k.p.a. nie może stanowić podstawy do nadawania postępowaniu w przedmiocie wydawania zaświadczeń odmiennej rangi od tej wyraźnie wynikającej z przepisów szczególnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 15 czerwca 2009 r. (II SAB/ Wa 197/08) uznał, że: (…) wydanie zaświadczenia nie jest sprawą administracyjną, w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej. Jest nato- miast czynnością materialno-techniczną, mającą walor czynności z zakresu WSA 18 Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 administracji publicznej, dotycząca praw lub obowiązków wynikających z prze- pisów prawa (…) Jeżeli sprawa nie spełnia żadnych wymienionych wyżej kryteriów, to nie jest sprawą ad- ministracyjną i związane z nią ewentualne postępowanie musi zostać uznane za bez- przedmiotowe. Jak stwierdził WSA w Bydgoszczy w wyroku z 9 listopada 2010 r. (I SA/Bd 753/10): Podobne stanowisko zajął WSA w Bydgoszczy w wyroku z 10 sierpnia 2010 r. (II SA/Bd 664/10), wskazując, że: (…) postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, któ- ra miała być załatwiona w drodze decyzji nie miała charakteru sprawy admini- stracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. WSA WSA (…) bezprzedmiotowość postępowania występuje w sytuacji, gdy brak jest któ- regokolwiek z elementów konstruujących przedmiot postępowania (sprawę administracyjną), dla zrealizowania którego postępowanie zostało wszczęte, co organ powinien rozważyć w świetle przepisów prawa materialnego mają- cych zastosowanie w sprawie i ustalonego stanu faktycznego w dniu podejmo- wania decyzji. Innymi słowy, z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Bezprzedmio- towość postępowania administracyjnego, jako konsekwencja bezprzedmioto- wości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w trybie tego postępowania, może być spowodowana zarówno przyczynami o charakterze podmiotowym, jak i przedmiotowym, gdyż stanowiąca przedmiot tegoż postę- powania sprawa administracyjna, jako sprawa indywidualnie załatwiana w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ administracji publicz- nej (art. 1 pkt 1 k.p.a.), jest połączeniem elementów tak podmiotowych, jak i przedmiotowych. Osobny zakres tematyczny dodany w art. 1 to – w jego pkt 6 – „tryb europejskiej współ- pracy administracyjnej”. Określona została ona w dziale VIIIa k.p.a. Zgodnie z art. 260a ust. 1 k.p.a. organy administracji publicznej udzielają pomocy organom innych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz organom administracji Unii Europejskiej, jeżeli przepisy prawa Unii Europejskiej tak stanowią. Chodzić tutaj będzie o udostępnianie in- formacji o okolicznościach faktycznych i prawnych i wykonywanie czynności proceso- wych w ramach takiej pomocy prawnej. Dotyczy to zarówno obowiązków polskich or- ganów administracji publicznej – w sytuacji gdy z takim wnioskiem zwrócą się do nich organy państw członkowskich lub organy administracji Unii Europejskiej – jak też obo- wiązków tych ostatnich organów. Można tutaj dodać, że również w tym przypadku okre- ślone zostały ramowe przepisy dla wskazanej instytucji. Natomiast konkretne jej zasto- sowanie jest uzależnione od tego, czy występuje szczegółowa podstawa prawna. Warto więc podkreślić, że art. 1 k.p.a., pomimo z pozoru dosyć ogólnego i jedynie po- rządkującego brzmienia, może stanowić podstawę do konkretnych działań przez orga- ny administracji publicznej. Przede wszystkim obejmować to będzie stwierdzanie bez- 19 Dział I. Przepisy ogólne przedmiotowości konkretnych postępowań. Wówczas organy powinny powoływać się na omawiane przepisy. Przykład Jeżeli strona postępowania uzna, że dana sprawa nie była sprawą administracyjną, może w odwołaniu zarzucać, że w przedmiotowej decyzji naruszono art. 1 k.p.a. Art. 2. [Inne postępowania uregulowane w Kodeksie] Kodeks postępowania administracyjnego normuje ponadto postępowanie w spra- wie skarg i wniosków (Dział VIII) przed organami państwowymi, organami jedno- stek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych. [Skargi i wnioski] Postępowanie dotyczące skarg i wniosków jest określone w dziale VIII k.p.a. Prawo do składania skarg i wniosków stanowi jedną z najważniejszych pod- staw prawidłowego funkcjonowania administracji publicznej. Zgodnie z art. 2 k.p.a. skar- gi i wnioski mogą być składane przed: ■■ organami państwowymi; ■■ organami jednostek samorządu terytorialnego; ■■ organami organizacji społecznych. Zgodnie z art. 221 k.p.a. prawo składania skarg i wniosków jest zagwarantowane w Konstytucji RP. Jak to ujął WSA w Olsztynie w postanowieniu z 19 marca 2010 r. (II SAB/Ol 17/10): (…) postępowanie skargowo-wnioskowe przewidziane w przepisach k.p.a. sta- nowi instrument społecznej kontroli administracji, będąc zarazem realizacją przyznanego każdemu prawa składania petycji, wniosków i skarg do organów władzy publicznej oraz organizacji i instytucji społecznych (art. 63 Konstytucji RP). Właśnie w taki sposób również organy administracji publicznej muszą postrzegać przed- miotowe uprawnienia podmiotów skarżących i wnioskujących, które – co warto podkre- ślić – skargi i wnioski mogą składać w interesie publicznym, w interesie własnym lub in- nej osoby za jej zgodą. Nikt nie może być narażony na jakikolwiek uszczerbek w związku ze złożeniem skargi lub wniosku. Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. O tym, czy dane pismo jest skargą, decyduje nie tyle jego odgórne określenie, ile treść. Jak zauważył WSA w Szczecinie w wyroku z 9 sierpnia 2012 r. (II SA/Sz 696/12): (…) skarga dotycząca zadań lub działalności organów uruchamia jednoinstan- cyjne, samodzielne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczo- WSA WSA Art. 2 1 20 Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 2 nym, kończące się czynnością faktyczną – zawiadomieniem. Jest ona odformali- zowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego albo też nie mogą stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. Wojewoda w ramach postępowania nad- zorczego może badać jedynie prawidłowość postępowania rady gminy odno- śnie do trybu rozpatrywania skargi i sporządzenia zawiadomienia o sposobie jej załatwienia (art. 227–240 k.p.a.), a nie oceniać, czy organ słusznie bądź nie- słusznie uznał skargę za bezzasadną. Takiej kompetencji nie posiadają także sądy administracyjne. Nie budzi więc wątpliwości, że przedmiotowe przepisy stanowią jedno z zabezpie- czeń praw stron oraz wszystkich uczestników różnych postępowań administracyjnych, a nawet ujmując to szerzej – adresatów różnych działań organów władzy publicznej. Szczególnie zaakcentować można to, że przedmiotem skargi może być nie tylko „prze- wlekłe” prowadzenie sprawy, ale również „biurokratyczne”. Można domniemywać, że ustawodawca celowo wprowadził to pojęcie do Kodeksu, zgodnie z jego potocznym rozumieniem. Przedmiotem skargi może więc być takie prowadzenie sprawy, w ra- mach którego organ nie uwzględnia interesu strony, ale koncentruje się przede wszyst- kim na kwestiach formalnych danej sprawy, które często mogą okazać się marginalne. Oczywiście, nie chodzi również o to, aby organ nie uwzględniał przepisów procedural- nych i akceptował np. w postępowaniach wnioski z brakami formalnymi. Tym niemniej w sytuacji, gdy strona odczuwa wyraźnie brak możliwości porozumienia się z organem, a także brak otwarcia na wątpliwości. Można więc również przyjąć, że biurokratyczne załatwianie spraw będzie oznaczać działania sprzeczne z podstawowymi zasadami po- stępowania administracyjnego. Przykład Skarga może dotyczyć zarówno zbyt długiego procedowania konkretnej decyzji (chociaż są również tutaj wymienione w dalszej części Kodeksu środki), jak i braku uchwalania planów miejscowych (chociaż organy gminy nie mają obowiązku w tym zakresie). Odnosi się więc w większym stopniu do realnych powinności konkretnych organów, a nie zawsze tylko do naruszenia przepisów prawa. [Przedmiot wniosku] Zgodnie z art. 241 k.p.a. przedmiotem wniosku mogą być w szcze- gólności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Znów mamy więc w tym przypadku do czynienia z szerokim pod względem pojęciowym możliwym działaniem podmiotów na różny sposób zainteresowanych funk- cjonowaniem organów administracji publicznej. Jak wskazał NSA w postanowieniu z 21 lutego 2013 r. (II GSK 128/13): (…) osoba występująca do organów administracji z wnioskami lub skargami dotyczącymi potrzeby ochrony interesu publicznego, a nie własnego – chronio- nego przepisami prawa materialnego, nie może uzyskać żadnej decyzji admini- NSA 2 21 Art. 3 Dział I. Przepisy ogólne stracyjnej, której byłaby adresatem i nie przysługują jej też żadne środki odwo- ławcze w trybie instancyjnym od orzeczeń organów administracji dotyczących innych osób. Zarówno skargi, określone w art. 221 k.p.a., jak i wnioski, o których mowa w art. 241 k.p.a., nie mogą mieć bezpośredniej skuteczności procesowej w odniesieniu do decyzji administracyjnych. Co najwyżej mogą stanowić dla or- ganów uprawnionych do działania w trybie nadzorczym sygnalizację o ewentu- alnych nieprawidłowościach popełnionych przez organy orzekające w spra- wach indywidualnych. Przykład Wniosek może dotyczyć podjęcia przez radę gminy konkretnej uchwały lub np. usprawnienia pracy w konkretnym urzędzie. Art. 3. [Wyłączenie stosowania przepisów Kodeksu] § 1. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do: 1) 2) postępowania w sprawach karnych skarbowych; spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podat- kowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), z wyjątkiem przepisów działów IV, V i VIII. § 2. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się również do postępowania w sprawach: 1) 2) 3) 4) (uchylony) (uchylony) (uchylony) należących do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. § 3. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się także do postępowania w sprawach wynikających z: 1) nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami państwowymi i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi, podległości służbowej pracowników organów i jednostek organizacyjnych wymienionych w pkt 1, 2) o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. § 4. Do postępowania w sprawach wymienionych w § 1, 2 i 3 pkt 2 stosuje się jed- nak przepisy działu VIII. § 5. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może rozciągnąć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w całości lub w części na postępowania w spra- wach wymienionych w § 2. 22 Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 3 1 [Wyłączenia] Pozytywne zakreślenie spraw objętych Kodeksem nie jest wystarczają- ce. Pomimo tego w praktyce mogą pojawiać się wątpliwości odnośnie do konkretnych, szczegółowych postępowań. Dlatego też w art. 3 k.p.a. określono wprost, do jakich postę- powań przepisy nie znajdują zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lipca 2017 r. (II GSK 1201/17) wskazał, że: NSA (…) regulacja postępowania administracyjnego w Kodeksie jest regulacją peł- ną, wyłączając kwalifikowanie do postępowania administracyjnego innego ro- dzaju spraw, które nie zostały tą regulacją, zgodnie z art. 1 k.p.a., objęte. W obo- wiązującym systemie prawnym Kodeks stanowi pełną regulację postępowania administracyjnego zarówno w zakresie gwarancji prawnych obiektywnego działania, w tym uporządkowania temu służącego ciągu kolejno podejmowa- nych czynności. Takie modelowe uregulowanie zorganizowanego ciągu czynno- ści, jak i wymogów, które powinny spełniać czynności organu administracji pu- blicznej, uzasadnia odsyłanie do regulacji Kodeksu zarówno w ustawach ustrojowych, jak i ustawach materialnoprawnych (…). Jednakże nie zmienia to faktu, że Kodeks obejmuje swoim zakresem każdą sprawę, a nawet znajduje zastosowanie w każdej sprawie wątpliwej, wprost nieokreślonej. Potwierdzeniem powyższej tezy jest to, że w Kodeksie wprost wyeliminowano te spra- wy, które nigdy nie mogą być bezpośrednio łączone z procedurą administracyjną. W pierwszej kolejności zwrócono uwagę na sprawy karne skarbowe. Nie budzi wątpliwo- ści fakt, że są to zupełnie odmienne sprawy, z zupełnie innych zakresów tematycznych. W szerszym stopniu zauważyć należy relacje między postępowaniem administracyjnym a Ordynacją podatkową. Przedmiotem orzecznictwa była kwalifikacja (z perspektywy dostosowania do Kodeksu lub Ordynacji podatkowej) opłaty planistycznej określonej w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Analizując niniejszą kwestię WSA w Warszawie w wyroku z 5 września 2011 r. (IV SA/ Wa 692/11), uznał, że: (…) do opłaty planistycznej nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatko- wej. Sprawa opłaty planistycznej jako daniny nieuregulowanej przepisami or- dynacji podatkowej nie podlega zatem wyłączeniu spod zakresu przedmioto- wego postępowania administracyjnego na podstawie art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. (…) WSA Przykład W związku z powyższym przy okazji kwestionowania konkretnej decyzji wymierzają- cej opłatę planistyczną można zarzucać naruszenie konkretnych przepisów postę- powania administracyjnego. Można również w trakcie przedmiotowego postępowa- nia stosować inne środki, np. zgłaszać ponaglenia. Przy okazji porównania postępowań określonych w Kodeksie oraz Ordynacji podatko- wej warto zwrócić uwagę na to, że część zasad określonych w tej ostatniej sukcesywnie wdrażanych jest do procedury administracyjnej. 23 Art. 3 Dział I. Przepisy ogólne Przykład Przykładem może być nakaz interpretacji wątpliwych stanów prawnych i faktycznych na rzecz strony (podatnika). Oczywiście, w obu przypadkach zasady nie mogą być ukształtowane w taki sam sposób, każda z nich będzie miała swoją specyfikę. Błę- dem jest jednak zbyt łatwe stosowanie w obu przypadkach takiej samej wykładni. 2 24 WSA (…) wyróżnienie, jak sama nazwa wskazuje, jest aktem docenienia cudzych za- sług i choć jego istota tkwi w uznaniowości, to nie zmienia to faktu, że jest to akt o charakterze wewnętrznym, wynikający jedynie z podległości służbowej. Organy administracji publicznej muszą pamiętać o tym, że fakt, że np. dana zasada w określony sposób jest interpretowana w Ordynacji podatkowej, nie wpływa na sposób wykładni w ramach Kodeksu. Zgodnie z art. 3 § 2 k.p.a. przepisów Kodeksu nie stosuje się również do postępowania w sprawach należących do właściwości polskich przedsta- wicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych. Z kolei w art. 3 § 3 k.p.a. z postępowania administracyjnego wyłączono wprost sprawy wynikające z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organa- mi państwowymi oraz innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi, a także pod- ległości służbowej pracowników niniejszych organów i wymienionych wyżej jednostek organizacyjnych. W kontekście analizowanych przepisów można wskazać na przykład kwalifikacji wyróżnienia. Zostało to przeanalizowane przez WSA w Warszawie w wyroku z 26 października 2011 r. (II SA/Wa 1760/10), w którym wskazano, że: Akt wyróżnienia funkcjonariusza jest zapewne aktem władczym, co samo w sobie może być mylnie interpretowane przez osoby zainteresowane, które tego rodzaju akt będą chciały poddawać kontroli instancyjnej, ze skargą do sądu administracyjnego włącznie. Jednak wyróżnienie, o którym mowa w art. 88 ustawy z 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1993), nie ma charakteru roszczenio- wego i to niezależnie od tego, czy tym wyróżnieniem w konkretnej sprawie jest nagro- da pieniężna, jak w niniejszej, czy mianowanie na wyższe stanowisko służbowe, czy też przedstawienie do orderu lub odznaczenia. Wyróżnienie, jak sama nazwa wskazuje, jest aktem docenienia cudzych zasług i choć jego istota tkwi w uznaniowości, to nie zmienia to faktu, że jest to akt o charakterze wewnętrznym, wynikający jedynie z podległości służbowej. [Rozróżnianie spraw] Przykład powyższej analizy obrazuje ewentualne dylematy związane z przedmiotowym przepisem. Nie będą one występowały w ogromnej skali, jednakże organy administracji publicznej muszą mieć świadomość w zakresie tego, jak odróżniać konkretne akty, chociażby na przykładzie niepasujących wprost do postępo- wania administracyjnego wyróżnień. Ponadto można wskazać, że wszelkie sprawy zwią- zane z ustaleniem zadań służbowych, ustaleniem czasu pełnienia służby, udzieleniem czasu wolnego, określeniem terminu wykorzystania czasu wolnego pozostają w wyłącz- nej gestii przełożonego żołnierza zawodowego, który decyduje, jakie zadania i w jakim wymiarze czasu służby żołnierz będzie wykonywał oraz kiedy i w jakim rozmiarze sko- Art. 5 1 Rozdział 1. Zakres obowiązywania rzysta z czasu wolnego w związku z wykonywaniem zadań przekraczających obowią- zujący czas służby. Oznacza to, że sprawy te należą do spraw wewnętrznych pomiędzy żołnierzem a jego przełożonym będących w określonej wojskowej strukturze organiza- cyjnej, wynikających z podległości służbowej (postanowienie NSA z 6 czerwca 2012 r., I OSK 376/12). Wyłączając sprawy nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między or- ganami państwowymi i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi, do wymie- nionych w art. 3 k.p.a. przypadków stosuje się przepisy działu VIII k.p.a. Są to przepisy dotyczące skarg i wniosków. Oznacza to, że wspomniane kwestie, np. związane z dzia- łaniem organów na podstawie Ordynacji podatkowej czy też spraw należących do wła- ściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych, czy urzędów konsularnych mogą stanowić przedmiot skarg lub wniosków, co następnie musi skutkować przewidzianą w ramach Kodeksu reakcją organów administracji publicznej. Art. 4. [Stosunek przepisów Kodeksu do prawa międzynarodowego] Kodeks postępowania administracyjnego nie narusza szczególnych uprawnień wynikających z immunitetu dyplomatycznego i konsularnego oraz umów i zwycza- jów międzynarodowych. [Uprawnienia] W niniejszym przepisie zwrócono uwagę na: ■■ uprawnienia wynikające z immunitetu dyplomatycznego (w tym wszystkie prawa i ulgi, z jakich korzystają przedstawiciele dyplomatyczni poza granicami kraju); ■■ uprawnienia wynikające z immunitetu konsularnego; ■■ umowy międzynarodowe; ■■ zwyczaje międzynarodowe. Kodeks nie może ich naruszać. Nie budzi wątpliwości to, że akty rangi ustawowej nie mogą naruszać źródeł prawa międzynarodowego. Art. 5. [Definicje] § 1. Jeżeli przepis prawa powołuje się ogólnie na przepisy o postępowaniu admi- nistracyjnym, rozumie się przez to przepisy Kodeksu postępowania administra- cyjnego. § 2. Ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o: 1) 2) 3) kodeksie – rozumie się przez to Kodeks postępowania administracyjnego; (uchylony) organach administracji publicznej – rozumie się przez to ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym 25 Art. 5 Dział I. Przepisy ogólne 4) 5) 6) imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespo- lonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2; ministrach – rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów peł- niących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rzą- dowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierow- ników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporząd- kowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4; organizacjach społecznych – rozumie się przez to organizacje zawodowe, sa- morządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne; organach jednostek samorządu terytorialnego – rozumie się przez to orga- ny gminy, powiatu, województwa, związków gmin, związków powiatów, wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę, marszałka województwa oraz kie- rowników służb, inspekcji i straży działających w imieniu wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty lub marszałka województwa, a ponadto samo- rządowe kolegia odwoławcze. [Definicje] W art. 5 k.p.a. zamieszczono najważniejsze, podstawowe z perspektywy postępowania administracyjnego definicje kluczowych pojęć. Zgodnie z art. 5 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne czy też regulacje związane z postępowaniem admini- stracyjnym w podstawowym, ogólnym zakresie ujęte są w Kodeksie. W orzecznictwie i literaturze wskazuje się, że pojęcie „postępowania administracyjnego” używane jest w pojęciu potocznym, jak i w pojęciu prawnym, wskazuje się przy tym, że konsekwencje prawne należy wiązać wyłącznie z pojęciem prawnym postępowania administracyjnego. Jak wynika z postanowienia WSA w Krakowie z 1 lutego 2017 r. (III SA/Kr 8/17): (…) Pod pojęciem prawnym postępowania administracyjnego rozumie się regu- lowany przepisami prawa procesowego Kodeksu ciąg czynności procesowych podejmowanych przez organy administracji publicznej oraz inne podmioty po- stępowania w celu rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej w formie decyzji ad- ministracyjnej, jak i ciąg czynności procesowych podjętych w celu weryfikacji decyzji administracyjnej (…). Przedmiotowy przepis wprowadza również zasadę domniemania stosowania przepisów Kodeksu w ramach prowadzonych postępowań. Oznacza to, że każdą ewentualną wątpli- wość, które przepisy stosować, przy braku precyzyjnych przepisów należy rozstrzygać na korzyść stosowania regulacji kodeksowej. Podobnie stosowanie przepisów szczegól- nych będzie możliwe tylko w przypadku, gdy taka możliwość będzie wynikać w sposób niebudzący wątpliwości z konkretnych regulacji. Ponadto w każdym innym akcie użycie sformułowania „postępowanie administracyjne” musi być związane z postępowaniem określonym właśnie w ramach Kodeksu. Dotyczy to chociażby ustaw określających po- stępowanie sądowoadministracyjne w zakresie, w jakim na postępowanie administra- cyjne się powołują. WSA 1 26 Rozdział 1. Zakres obowiązywania Kolejne zamieszczone w omawianym artykule definicje odnoszą się do organów oraz mi- nistrów. Jako najszersze pojęciowo ustawodawca wyróżnił organy administracji publicz- nej, przez które rozumie ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewo- dów, działające w ich lub własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz inne or- gany państwowe i podmioty, powołane z mocy ustawy lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw administracyjnych. Zakres kwalifikacji do grupy organów administracji publicznej w niektórych przypad- kach może budzić pewne wątpliwości. Dowodem mogą być zróżnicowane tezy orzeczni- cze odnoszące się do wybranych kwestii. Poniżej, w analizowanym kontekście, można przytoczyć następujące tezy: Orzeczenia Tezy 1 Wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2013 r. (II SA/Wa 334/13) Wyrok NSA z 7 września 2006 r. (I OW 35/06) 2 (…) ustawa może organowi jednostki samorządu terytorialnego wyzna- czyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on „bronił” interesu jednostki samorządu terytorial- nego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądo- woadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorial- nego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyj- nych do sądu administracyjnego, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. (…) artykuł 17 k.p.a. nie stanowi wyczerpującej regulacji ustalenia wła- ściwości instancyjnej, a musi być stosowany w związku z art. 20 k.p.a., który odsyła do regulacji materialnoprawnej. Przepisy materialnego pra- wa w określonym zakresie muszą być stosowane łącznie z przepisami administracyjnego prawa ustrojowego, gdy ustala się właściwość instan- cyjną w sprawach, w których orzekały zniesione organy w strukturze ustrojowej administracji publicznej. Agencja Nieruchomości Rolnych na podstawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników zo- stała powołana do wydawania decyzji o przejęciu na własność Skarbu Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego i ustaleniu odpłatno- ści. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodaro- waniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128 ze zm.) kompetencje nadzorcze nad Agencją przysługują mi- nistrowi właściwemu do spraw Skarbu Państwa, a w zakresie określo- nym w art. 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 7 oraz w zakresie zadań określonych w prze- pisach o kształtowaniu ustroju rolnego – nadzór nad Agencją sprawuje minister właściwy do spraw rozwoju wsi. Przyznanie właściwości do orzekania w sprawach Agencji Nieruchomości Rolnych, która jest pań- stwową osobą prawną, nie ma znaczenia prawnego dla określenia jej Art. 5 27 Art. 5 Dział I. Przepisy ogólne 1 2 kompetencji w postępowaniu administracyjnym. Przepisy prawa proce- sowego (art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a.) przyznają innym podmiotom takie same kompetencje, jakie przyznane są organom administracji publicznej nale- żącym do systemu ustrojowego administracji rządowej bądź systemu ustrojowego samorządu terytorialnego, w tym stosowania określonych środków weryfikacji decyzji, do których stosowania właściwe są organy administracji publicznej orzekające w sprawie (…) (…) w zakresie, w jakim wójt, burmistrz (prezydent miasta) pełni funkcje organu administracji publicznej w stosunku do własnej gminy jako osoby prawnej, nie jest on ani żaden z innych organów uprawniony do repre- zentowania jej interesu prawnego. Uprawnienie do korzystania z władz- twa administracyjnego przez organ gminy w odniesieniu do niej jako osoby prawnej następuje zatem kosztem jej uprawnień procesowych. (…) gmina nie może na ogólnych zasadach skarżyć do sądu administra- cyjnego decyzji organu odwoławczego, kwestionujących w ramach po- stępowania administracyjnego decyzje administracyjne wójta lub burmi- strza, nawet jeżeli te decyzje dotyczą jej interesów prawnych. W postę- powaniu administracyjnym wójt (burmistrz) działa w interesie państwa, jako organ państwa, a nie jako organ gminy reprezentujący jej interesy. Stąd nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu do sądu administracyjne- go ostatecznej decyzji administracyjnej, podjętej w tym postępowaniu. Wyrok WSA w Gdańsku z 22 lutego 2012 r. (II SA/Gd 873/11) Postanowienie WSA w Szczecinie z 21 września 2010 r. (I SA/Sz 675/10) Z powyższych tez orzeczniczych wynika kilka praktycznych wniosków dla organów ad- ministracji publicznej: ■■ rola organu administracji publicznej może zostać wyznaczona przez ustawę lub okre- ślone porozumienie; ■■ w sytuacji gdy taka rola jest danemu podmiotowi (organowi) powierzona, nie może budzić wątpliwości to, że w tym samym postępowaniu podmiot nie ma interesu prawnego. Skutkuje to mniej więcej tym, że podmiot nie może w analizowanej spra- wie być stroną; ■■ w zakresie, w jakim organ administracji publicznej (czyli np. wójt/ burmistrz/ pre- zydent miasta) pełni funkcję organu administracji publicznej wobec gminy, nie ma podstaw do reprezentowania w tym zakresie interesu prawnego gminy; ■■ przykład wątpliwości występujących przy dokonywaniu kwalifikacji określonego podmiotu dotyczył Agencji Nieruchomości Rolnych. Wydawanie przez Agencję kon- kretnych decyzji pozwala zaliczyć ją do grona organów administracji publicznej. Można więc przyjąć, że organy administracji publicznej nie mają interesu prawnego do skarżenia decyzji do sądów administracyjnych. [Ministrowie] Zakres pojęcia „ministrów” jest w Kodeksie szeroki. Zalicza się tu bowiem również przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych. Przykładowo, pozycji mi- nistra nie ma Komitet Nadzoru Finansowego. 2 28 Rozdział 1. Zakres obowiązywania WSA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 5 października 2010 r. (VI SA/Wa 1420/10) wskazał, że: (…) KNF nie jest centralnym organem administracji rządowej, bowiem ustawa nie wskazuje na taką pozycję tego organu. Odwołując się do wykładni systemo- wej, należy wskazać, że zawsze gdy danemu organowi nadawana jest ranga centralnego organu administracji rządowej, ustawodawca wprost wskazuje to w ustawie. Zatem KNF zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym jedynie wykonuje zadania należące dotychczas do Komisji Papie- rów Wartościowych i Giełd, nie ma natomiast pozycji „ministra” w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. Z perspektywy postępowań administracyjnych ważna wydaje się również definicja or- ganizacji społecznych – czyli organizacji zawodowych, samorządowych, spółdzielczych i innych. Przy kwalifikacji cech danej organizacji i określenia tego, czy mieści się ona w tak ujętym w Kodeksie zakresie, można odwołać się do wyroku NSA (do 2003.12.31) w Warszawie z 6 maja 1988 (IV SA 898/96). NSA [Jednostki samorządu terytorialnego] Ostatnia z definicji wskazanych w art. 5 k.p.a. dotyczy organów jednostek samorządu terytorialnego. Są to: ■■ organy gminy; ■■ organy powiatu; (…) w ujęciu art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a. organizacjami społecznymi są te organizacje obywatelskie, które mają charakter korporacyjny. Trzeba tu przypomnieć, że w myśl art. 31 k.p.a. do udziału w postępowaniach administracyjnych mogą być dopuszczone te organizacje obywatelskie, które są organizacjami społecznymi. Fundacje zgodnie z ustawą z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz.U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203) należą do organów obywatelskich, których podstawą działania jest majątek przeznaczony na określone cele. W ujęciu tej ustawy fundacja nie jest korporacją i mimo że celem działania fundacji jest realizacja celów społecz- nie lub gospodarczo użytecznych, nie są one organizacjami społecznymi w ro- zumieniu art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 marca 1992 r. (SA/Wr 300/92) uznał, że: NSA (…) z zakresu pojęcia „organizacja samorządowa” należy wyłączyć samorząd terytorialny, a zatem wszystkie organy tego samorządu, łącznie z organami jednostek pomocniczych tego samorządu, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 16, poz. 95 z późn. zm.). Artykuł 5 § 2 pkt 6 k.p.a. stanowi, że ilekroć w przepisach Kodeksu jest mowa o organach samorządu terytorialnego, rozumie się przez to organy gmin. Pod pojęciem „organy gmin” należy rozumieć nie tylko organy gminy określone w rozdziale 3 ustawy o samorządzie terytorialnym, ale również organy jedno- stek pomocniczych, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o samorządzie tery- torialnym. Wchodzą one w zakres pojęcia „organy samorządu terytorialnego”, a nie w zakres pojęcia „organizacja samorządowa” (…). Art. 5 3 29 Dział I. Przepisy ogólne ■■ organy województwa; ■■ organy związków gmin; ■■ organy związków powiatów; ■■ wójt/ burmistrz/ prezydent miasta; ■■ starosta; ■■ marszałek województwa; ■■ kierownicy służb, inspekcji i straży działających w imieniu wskazanych wyżej organów; ■■ samorządowe kolegia odwoławcze. Poza ewentualną kwalifikacją gmin (jak wskazano powyżej, próby ich określenia jako organizacji samorządowych zostały w orzecznictwie skrytykowane i zakwestionowane) czasem pewne wątpliwości mogą dotyczyć niektórych organów. Jedną z takich wątpliwości rozstrzygnął NSA w postanowieniu z 6 maja 2010 r. (II GW 5/10), przesądzając, że: (…) powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w przeciwieństwie do woje- wódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, który działa w imieniu wojewo- dy, wykonuje powierzone mu zadania w imieniu własnym, a nie starosty. W związ- ku z tym nie jest on organem zaliczanym do organów jednostek samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. NSA Rozdział 2 Zasady ogólne Art. 6. [Zasada praworządności] Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. [Rola zasad] Zasady postępowania administracyjnego mają bardzo istotne znaczenie przy wielu szczegółowych, związanych z tym postępowaniem sprawach. Zawarte są w nich podstawy dla konkretnej wykładni bardziej szczegółowych przepisów. Pamiętać trzeba zwłaszcza o tym, że naruszenie przepisów postępowania administracyjnego spro- wadzać się może również do samodzielnego naruszenia przez organ administracji pu- blicznej którejś z zasad postępowania. Na temat ogólnej roli zasad w postępowaniu administracyjnym wypowiadało się rów- nież orzecznictwo. Warto podkreślić, że tezy orzecznicze ukształtowały się na podstawie konkretnych spraw. Potwierdza to więc praktyczny wymiar omawianych zasad. Wyrok NSA z 13 czerwca 2017 r. (I OSK 2202/15): (…) to, co wyróżnia zasady spośród innych norm prawnych, to ich zasadniczy charakter, który wypływa z ich treści. Innymi słowy, zasady ogólne wyznaczają NSA Art. 6 1 30 Rozdział 2. Zasady ogólne Art. 6 pożądany wzorzec działania organu prowadzącego postępowanie i muszą być stosowane wespół z innymi, szczegółowymi przepisami Kodeksu, które je kon- kretyzują. Zasady te pełnią rolę dyrektyw interpretacyjnych w stosunku do po- zostałych przepisów Kodeksu, co oznacza, że te ostatnie powinny być interpre- towane tak, aby nie doznały uszczerbku wartości wynikające z zasad ogólnych. Wskazać przy tym należy na brak różnic między zasadami ogólnymi a pozosta- łymi przepisami Kodeksu od strony formalnej, czyli naruszenie zasady ogólnej wywołuje takie same skutki jak naruszenie każdej innej normy prawnej. Można więc wskazać, że poza tym, że zasady mogą stanowić samodzielne podstawy do kierowania np. zarzutów wobec decyzji administracyjnych, wpływają znacząco na wy- kładnię innych przepisów. Przykład Zasady postępowania administracyjnego mogą wpływać chociażby na wykładnię art. 77 k.p.a. dotyczącego zbierania i oceny przez organ w sprawie administracyjnej dowodów. WSA Rozwijając powyższy wątek, należy przywołać wyrok WSA w Warszawie z 19 stycznia 2007 r. (II SA/Wa 1911/06), zgodnie z którym: (…) zasady postępowania administracyjnego służą ujednolicaniu wykładni przepisów proceduralnych, gdyż porządkują reguły wykładni poszczególnych przepisów Kodeksu, podporządkowując je według jednej określonej idei zawar- tej w zasadzie, mogą służyć wypełnianiu ewentualnych luk w obrębie kodeksu oraz wzmacniają pozycję procesową strony, gdyż dyrektywy wynikające z za- sad są korzystne przede wszystkim dla stron postępowania administracyjnego. W niniejszym orzeczeniu sąd zwrócił uwagę na ważną kwestię. Ogólnie wspomnia- ne zasady rzeczywiście będą stanowić podstawę do dokonywania wykładni przede wszystkim na korzyść stron postępowania. A więc znajdą zastosowanie wówczas, gdy wystąpi przy w
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:


Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: