Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00358 005128 18979700 na godz. na dobę w sumie
Kalabria i Bazylikata. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Kalabria i Bazylikata. Travelbook. Wydanie 1 - książka
Autor: , Liczba stron: 160
Wydawca: Bezdroża Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-283-5141-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> przewodniki >> przewodniki turystyczne po kontynentach i regionach
Porównaj ceny (książka, ebook (-35%), audiobook).

Kalabria i Bazylikata to na turystycznej mapie Italii niemal terra incognita. Koniec włoskiego buta to 'już nie Kampania', a 'jeszcze nie Sycylia' - region nieco zapomniany, stosunkowo słabo rozwinięty i w charakterze nieco 'bałkański'. Realia te można potraktować jednak także jako atut - tutejsze zabytki są może mniej znane, ale równie piękne, góry puste i dzikie, a plaże mniej zatłoczone. Życie toczy się znacznie wolniej niż w Rzymie czy Neapolu, słońce praży równie mocno, a miejscowe specjały nadają lokalnej kuchni niezwykłego charakteru. Zapraszamy do odkrycia Kalabrii i Bazylikaty!

Travelbook to Twój niezastąpiony towarzysz podróży. Wskaże Ci najważniejsze atrakcje, podpowie, czego szukać poza głównymi szlakami, i wprowadzi w świat miejscowych obyczajów. Znajdziesz w nim opisy najciekawszych regionów i miast, a sprawdzone informacje praktyczne umożliwią staranne zaplanowanie podróży.

Książka autorów bloga adventum.com.pl

 

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Autorzy przewodnika: Beata Pomykalska, Paweł Pomykalski W przewodniku wykorzystano też teksty Agnieszki Fundowicz (rozkładówka Smaki i zapachy Kalabrii). Redaktor prowadzący: Maciej Żemojtel Redakcja: Barbara Sikora Opieka techniczna: Katarzyna Leja Skład: Agata Hejchman Opracowanie kartograficzne: Jan Leja, Konrad Czwarkiel Źródło pochodzenia danych kartograficznych: © OpenStreetMap contributors; www.opendatacommons.org/licenses/odbl Okładka: materiały graficzne zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock Images LLC. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fo- tograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autorzy oraz wydawnictwo Helion dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autorzy oraz wydaw- nictwo Helion nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wy- korzystania informacji zawartych w książce. Wydawnictwo Helion ul. Kościuszki 1c, 44-100 Gliwice tel.: 32 2309863 e-mail: redakcja@bezdroza.pl księgarnia internetowa: http://bezdroza.pl Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres: http://bezdroza.pl/user/opinie/?bekab1 Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydanie I ISBN: 978-83-283-5141-7 Copyright © Helion, 2019 • Kup książkę • Poleć książkę • Oceń książkę • Księgarnia internetowa • Lubię to! Nasza społeczność 3 I C Ś E R T S I P S Spis treści ATRAKCJE KALABRII I BAZYLIKATY __________________________________ 6 INFORMACJE PRAKTYCZNE ________________________ 11 PRZED WYJAZDEM ______________________________________________ 12 Wybór czasu podróży __________________________________________ 14 Źródła informacji ______________________________________________ 14 Formalności _________________________________________________ 15 (Nie)zapomniane obrzędy _______________________________________ 18 DOJAZD _______________________________________________________ 20 Podróż samochodem lub autokarem _______________________________ 20 Podróż samolotem ____________________________________________ 21 Podróż pociągiem _____________________________________________ 21 NA MIEJSCU ____________________________________________________ 23 Informacje dla kierowców _______________________________________ 23 Noclegi _____________________________________________________ 25 Wyżywienie _________________________________________________ 26 INFORMACJE A–Z _______________________________________________ 27 INFORMACJE KRAJOZNAWCZE ___________________ 35 KRAJOZNAWCZE ABC ____________________________________________ 36 Charakterystyka geograficzna ____________________________________ 36 Ochrona przyrody _____________________________________________ 38 Fauna i flora _________________________________________________ 39 Klimat ______________________________________________________ 40 SPOŁECZEŃSTWO _______________________________________________ 40 Ludność i gospodarka __________________________________________ 40 Ustrój i polityka lokalna _________________________________________ 41 Język _______________________________________________________ 42 Religia ______________________________________________________ 42 Nauka, kultura i sztuka _________________________________________ 44 KUCHNIA ______________________________________________________ 45 Kup książkę Poleć książkę 4 I C Ś E R T S I P S KALABRIA ________________________________________________ 47 KALABRIA PÓŁNOCNA ___________________________________________ 50 Riwiera Cedrowa _____________________________________________ 50 Cosenza ____________________________________________________ 55 Rossano ____________________________________________________ 60 Park Narodowy Pollino ________________________________________ 64 KALABRIA ŚRODKOWA ___________________________________________ 72 Catanzaro __________________________________________________ 72 Lamezia Terme ______________________________________________ 80 Wybrzeże Morza Jońskiego ____________________________________ 84 Vibo Valentia ________________________________________________ 89 Costa degli Dei i Costa Viola ____________________________________ 91 KALABRIA POŁUDNIOWA ________________________________________ 102 Reggio di Calabria ___________________________________________ 102 Smaki i zapachy Kalabrii _______________________________________ 110 Scilla ______________________________________________________ 114 Gerace ____________________________________________________ 119 Stilo ______________________________________________________ 123 BAZYLIKATA ____________________________________________ 129 Matera ____________________________________________________ 131 Potenza ___________________________________________________ 143 Grecanica ___________________________________________________ 148 Melfi ______________________________________________________ 150 Maratea ___________________________________________________ 153 SŁOWNICZEK POLSKO-WŁOSKI __________________________________ 156 INDEKS _______________________________________________________ 158 Kup książkę Poleć książkę OSZAŁAMIAJĄCE PUNKTY WIDOKOWE Belvedere di Murgia Timone w Materze Jeden z najbardziej niezwykłych punk- tów widokowych na całym południu Włoch. Znajduje się po drugiej stronie kanionu rzeki Torrente Gravina i oferuje wspaniały widok na całą dzielnicę Sassi. Wrażenie niezapomniane. San Biagio w Maratei Na szczycie wzgórza San Biagio (620 m n.p.m.), wyrastającego wprost z morza, stoi majestatyczny posąg Chrystusa Od- kupiciela, przywodzący na myśl ten z Rio de Janeiro. Spod jego stóp roztacza się zapierający dech widok. Piazza Cannone w Tropei Dawny bastion przekształcony w taras widokowy, z którego można spojrzeć na jeden z najpopularniejszych widoków w Kalabrii – skałę z kościołem Santa Maria dell’Isola. Piazza San Rocco w Scilli Wysoko położony główny plac miasta, z którego wspaniale widać zarówno za- budowę w dole, jak i plażę, a w oddali wyspę Stromboli z czynnym wulkanem i przylądek Torre Faro, który jest naj- dalej na wschód wysuniętym skraw- kiem Sycylii. Kościół di Crocifisso w Montescaglioso Świątynia znajduje się w zachodniej czę- ści miasteczka. Sprzed niej rozpościera się imponujący widok na całą okolicę. Kup książkę Poleć książkę WYJĄTKOWE ŚWIĄTYNIE Sanktuarium św. Franciszka w Paoli XVI-wieczna renesansowo-barokowa świątynia, w której znajdują się relikwie założyciela zakonu braci najmniejszych. La Cattolica w Stilo Bizantyjska świątynia z X w., położona powyżej zabudowań starszej części miasteczka, jest jednym z najlepszych przykładów architektury prawosław- nej w Kalabrii. Pustelnia Santa Maria della Stella w Pazzano Wykute w skale sanktuarium o histo- rii sięgającej prawdopodobnie VI w. W czasach normańskich wokół groty po- wstały zabudowania klasztorne. Sanktuarium Madonna della Grotta w Praia a Mare Nazwa tego pięknego miejsca jest nie- przypadkowa, ponieważ częściowo faktycznie zajmuje ono skalne wnę- trza. Jaskinia była zamieszkana praw- dopodobnie w paleolicie, we wcze- snym średniowieczu żyli w niej mnisi, a następnie stała się owianym legendą miejscem kultu. Kup książkę Poleć książkę IMPONUJĄCE ZAMKI Melfi Jeden z najciekawszych i najsłynniej- szych zamków południa Włoch o charak- terystycznej nieregularnej bryle najeżonej basztami. Dzięki położeniu w najwyższym punkcie miasta zapewnia piękny widok na okolicę. Pizzo Zamek aragoński zbudowany w XV w. przez Ferdynanda I Aragońskiego. Nosi imię Joachima Murata, szwagra Napo- leona, który był tu więziony, a następ- nie został w tym miejscu rozstrzelany 13 października 1815 r. Vibo Valentia Będąc tu, nie sposób przegapić górującego nad miastem zamku normańsko-szwab- skiego, który wznosi się najprawdopo- dobniej na terenie dawnego greckiego akropolu Hipponion. Le Castella Majestatyczna Fortezza Aragonese, po- wstała między XI a XV w., wyrasta niemal wprost z wody na niewielkiej sztucznej wysepce połączonej z lądem. Roccalle Ionica Zamek stoi tuż nad brzegiem Morza Joń- skiego. Został zbudowany najprawdopo- dobniej w XIII w. przez Hohenstaufów, by bronić wybrzeża przed nieprzyjacielskimi atakami z wody. Podobno był jednym z naj- trudniejszych do zdobycia. Scilla Zamek Ruffo majestatycznie wyrasta na skale półwyspu głęboko wcinającego się w morze. Warownia stała tu już w staro- żytności, natomiast dzisiejszy obiekt sięga korzeniami średniowiecza. Kup książkę Poleć książkę Craco Jedno z wymarłych włoskich „miast-widm”. Zostało opuszczone przez mieszkańców w latach 60. XX w. głównie z powodu osuwisk terenu. Dziś wśród ruin orga- nizowane są spacery z przewodnikiem. Diamante Miejscowość znana przede wszystkim jako miasto murali i na tym budujące swoją turystyczną popularność. Ścienne malowidła zaczęły powstawać w latach 80. XX w. i dziś jest ich tu już ponad 150. Miasteczko jest także stolicą papryczki peperoncino. Pentedattilo „Przytulone” do urwistej skały mia- steczko, opuszczone w XX w. z powodu trzęsień ziemi. Przez kilka dekad było „miastem-widmem”, ale od jakiegoś czasu stopniowo zaczyna się zaludniać. Gerace Miejscowość uchodzi za jedną z naj- piękniejszych w Kalabrii, co zawdzię- cza położeniu gwarantującemu nieza- pomniane widoki, dobrze zachowanej średniowiecznej zabudowie i kilku cie- kawym zabytkom. NIEZWYKŁE MIASTECZKA Montescaglioso Niezwykle urokliwa miejscowość, zwana „miastem klasztorów”. Mimo niewielkich rozmiarów może się poszczycić kilkoma bardzo ciekawymi zabytkami oraz klima- tycznymi uliczkami i placykami. Morano Calabro Miejscowość, która dzięki świetnie za- chowanej zabudowie i wybitnym walo- rom krajobrazowym zyskała nominację do tytułu najpiękniejszej średniowiecz- nej wioski we Włoszech. Kup książkę Poleć książkę 55 A z n e s o C | A I R B A L A K Cosenza Stolicą prowincji Cosenza jest miasto o tej sa- mej nazwie, położone ponad 30 km od Paoli, w głębi lądu. Na pierwszy rzut oka może wy- dać się nieciekawe, ale warto dać mu szansę i poświęcić chwilę na poznanie jego głów- nych atrakcji. Co prawda, jest ono ubogie i dość mocno zaniedbane, ale być może dzięki temu panuje tu niezwykły klimat, a odrapane elewacje budynków tylko dodają mu uroku. Turyści prawie w ogóle tu nie docierają, przez co miejscowi sprawiają wrażenie zaskoczo- nych obecnością pojedynczych przyjezdnych. Sama Cosenza zamieszkana jest przez 70 tys. osób, ale wraz z całą otaczającą ją aglome- racją liczy 270 tys. mieszkańców. Miasto leży w centrum regionu i jest jego głównym ośrodkiem administracyjnym, gospodar- czym, kulturalnym i naukowym. W przeszło- ści było bardzo szumnie nazywane „Atenami Kalabrii”. Wszystko za sprawą założonej tu w 1511 r. Akademii Cosentina, której tradycje kontynuuje Uniwersytet Kalabrii. historia Miasto szczyci się bardzo długą historią, się- gającą IV, a nawet V w. p.n.e., kiedy na jego terenach odnotowano obecność plemion Bruttów (Brucjów). Następnie w 204 r. p.n.e. pojawili się tu Rzymianie i założyli miasto o nazwie Cosentia. Niezwykle dynamiczny rozwój został przerwany w 410 r. przez atak Wizygotów dowodzonych przez króla Ala- ryka I. Najpierw podbili oni Rzym, a następ- nie splądrowali południe Italii. Na skutek długiego i trudnego marszu na południe Alaryk zmarł niespodziewanie w okolicy Co- senzy, gdzie został pochowany. Jego grób prawdopodobnie został zalany przez wody rzeki Busento. Legenda mówi, że wraz z cia- łem władcy w grobowcu złożono wszystkie skarby zdobyte przez Wizygotów w Rzymie. Co więcej, niewolników, którzy przygotowali grób, zamordowano, by nigdy nie wyjawili miejsca pochówku wodza. ▼▼ Panorama Cosenzy Kup książkę Poleć książkę 56 A z n e s o C | A I R B A L A K Miasto zostało zniszczone w czasie walk Saracenów z Longobardami, a następnie odbudowane pod koniec X w. Jednak nie cieszyło się spokojem zbyt długo – już na początku XI w. znów zostało spustoszone. W 1. poł. tego stulecia wraz z całym regio- nem znalazło się pod władzą Normanów, w kolejnym wieku weszło w skład Króle- stwa Sycylii, a w 1194 r. zostało zajęte przez Hohenstaufów. Szczególne zasługi dla ożywienia gospodarczego miejscowości położył Fryderyk II. Kolejne stulecia przy- niosły dalsze walki o panowanie nad po- łudniem Włoch. W 1286 r. rządy przejęła dynastia ande- gaweńska. Co ciekawe, w 1432 r. na zamku w Cosenzie zamieszkał sam król Ludwik III, pochowany później w tutejszej katedrze. W 1500 r. do miasta wkroczyły wojska hisz- pańskie, na czele których stał kapitan Gon- zalo Fernández de Córdoba. Dekadę później ▼▼ Katedra Wniebowzięcia NMP wyraźnie wzrosło znaczenie kulturowe mia- sta dzięki otwarciu wspomnianej już wyżej Akademii Cosentina. Później miasto nale- żało jeszcze do Królestwa Neapolu i Króle- stwa Obojga Sycylii, aż w końcu w 1861 r. weszło w skład zjednoczonych Włoch. warto zobaczyć Cosenza leży na wysokości 238 m n.p.m. Najwyższym punktem jest zamek, nato- miast stare miasto zajmuje wschodnie zbo- cza wzgórza, po czym opada do miejsca, w którym rzeka Busento wpada do Crati. I o ile starówka to plątanina ulic wijących się po wzniesieniu, o tyle nowe miasto leży już na równinnym terenie. Położenie Cosenzy w dolinie otoczonej górami wpływa na pa- nujący tu mikroklimat – zimy są mroźne, a lata gorące. Główną osią komunikacyjną starówki jest dość wąskie Corso Bernardino Kup książkę Poleć książkę V i a X X I V M Telesio, łagodnie pnące się pod górę, rów- nolegle do rzeki Crati. Zaczyna się przy mo- ście Ponte Mario Martire, przerzuconym nad rzeką Busento. g g o i a Stare miasto Najważniejszym zabytkiem miasta jest Cattedrale di Santa Maria Assunta o Via Beato Francesco Marin (katedra Wniebowzięcia NMP), stojąca przy niewielkim Piazza Duomo, przez który prze- chodzi wspomniane Corso Telesio. Pierw- szy kościół stanął w tym miejscu w XI w., ale został zniszczony w potężnym trzęsieniu ziemi w 1184 r. Budowa nowej świątyni ru- szyła kilka lat później i zakończyła się w 1222 r., a w uroczystości poświęcenia brał udział C o r s o G . M a z z i n i o z n o V i a I s 57 A z n e s o C | A I R B A L A K Via Soluzzo Cavalcante V i a Pie t ro S p r ov i e ro Via dei M artiri Centrum PIAZZA GIACOMO MANCINI V i a A l a e v V i a P i a C o r s o G . M a V z i z a i T n i r e n t o PIAZZA DEI BRUZI t o I r s o U m b e Via Andreotti Via D. Milelli Via Rivocati Trattoria Il Paesello r i c o V i a Q u a t t r o m a n i Convento Dominicano L u n g o crati d Ponte Mario Martire o o a ri b e G t t p n n p aldi e e s s u u B B V ia G i u s e o li n V i a T ri p a d r e Via Grotte San rso Vittorio Cosenza 0 100 m Via dei Tribunali e l’Orto io d n to n A ’ t n a S Via Ponte Europa ti ti a a r r C C Ponte Alarico Via Paparelle Convento di San Francesco di Paola a vin ra a G i V C o r s o P l e b i s c i t V i o a Via Triglio e S e t a C o r s o Gravina Via Giu s e B . T e l e s i o p p e M L u n g o c a r i n i S Via S.Fra n c esc o D’Ass isi C o r s o V i t t o r i o E m a n u e l e I I V i a d el C a s t e ll o PIAZZA DUOMO rati Miceli e r r a V i a d ei M artiri Cattedrale di Santa Maria Assunta V i a P a d o l i s i Via Martira n Museo Diocesano Palazzo Vescovile o V i a o D C C r r a a ti ti n a t o B e n d ic e n ti C o r s o B . T e l e V I A D O N A T O M O R E L L I Castello Normano-Svevo Via San G. Battista l e i k r a w z C . K . c a r p o si o Monumento a Bernardino Telesio o t n e g r A a i V o n a t e a G Via P ezz ullo Palazzo del Governo Teatro Comunale Alfonso Rendano PIAZZA XV MARZO La Prociutteria Via A n t o n i o S i n i s i h a l c c Via Para diso V i a P e r t arca Via Lungo Giardini Publici Via Paradis o Kup książkę Poleć książkę 58 A z n e s o C | A I R B A L A K sam cesarz Fryderyk II Hohenstauf. W poło- wie XVIII w. katedra została delikatnie zba- rokizowana, przez co niestety straciła wiele cennych romańsko-gotyckich elementów. Kolejną przebudowę, tym razem w duchu neogotyckim, obiekt przeszedł w XIX w. Na szczęście niedługo później podjęto starania na rzecz przywrócenia świątyni jej pierwot- nego wyglądu. We wnętrzu znajduje się grób Izabeli Aragońskiej, księżnej Medio- lanu, która w drodze powrotnej z Cosenzy do Francji spadła z konia i zmarła na skutek odniesionych obrażeń w 1271 r. Po kilkudziesięciu metrach Corso Tele- sio zaprowadzi nas na kolejny placyk, leżący za prezbiterium katedry, przy którym stoją Palazzo Vescovile (pałac biskupi) oraz Mu- seo Diocesano di Cosenza (Muzeum Die- cezjalne), w którym można obejrzeć sztukę sakralną i przedmioty liturgiczne z okolicz- nych kościołów Piazza Aulo Giano Par- rasio 16, www.museodiocesanocosenza.it, pn.–sb. 9.00–12.30, bezpł.. ▼▼ Teatr Miejski i pomnik Bernardina Telesia Idąc dalej w górę tą samą ulicą, doj- dziemy do górnego placu miasta, Piazza XV Marzo, na środku którego stoi pomnik Bernardina Telesia, urodzonego w Cosen- zie matematyka i filozofa. Przy zachodniej pierzei placu stoi Teatro Comunale Alfonso Rendano (Teatr Miejski im. Alfonsa Ren- dana), nazwany na cześć uznanego piani- sty pochodzącego z Kalabrii. Obiekt w stylu neoklasycystycznym postał w 1909 r. i może pomieścić blisko 800 osób. Naprzeciwko teatru wznosi się również klasycystyczny gmach pałacu mieszczącego siedzibę pro- wincji – Palazzo del Governo. Południową pierzeję placu wyznacza wejście do parku miejskiego (Villa Vecchia). W parku nie ma nic szczególnie interesującego (brakuje też ławek!), ale można w nim pospacerować i odpocząć w cieniu drzew. Zamek Nad miastem, na wysokim na 383 m n.p.m. wzgórzu Pancrazio, wyrastają ruiny potęż- Kup książkę Poleć książkę 59 A z n e s o C | A I R B A L A K ▼▲ Klasztor św. Franciszka z Paoli nego Castello Normanno-Svevo (zamek normańsko-szwabski). Jego historia sięga początków XII w. i króla Rogera II, choć być może powiększył on tylko starszą twierdzę, jaka już wcześniej stała w tym miejscu. Za- mek został zniszczony podczas katastrofal- nego w skutkach trzęsienia ziemi w 1184 r., po czym odbudował go Fryderyk II, stąd obiekt bywa nazywany „zamkiem szwab- skim”. Twierdza stała się później rezydencją Ludwika III Andegaweńskiego, króla Ne- apolu, a następnie przywrócono jej funkcję wojskową, czyniąc z niej jeden z najważniej- szych punktów obronnych w Kalabrii. Histo- ria zamku właściwie zakończyła się w XVII w., kiedy popadł w ruinę po kolejnym trzęsieniu ziemi. Dziś jest po prostu atrakcją turystycz- ną wt.–sb. 9.30–18.00, nd. 10.00–18.00; 4 EUR normalny, 2 EUR ulgowy. Klasztory Dominikanów i św. Franciszka Poza obrębem starego miasta, po przeciw- nej stronie rzeki Busento, znajdziemy Con- vento Domenicano (klasztor Dominikanów) Piazza T. Campanella. Powstał w poł. XV w. na styku dwóch epok – średniowiecza i re- nesansu, ale był później przebudowywany, aż zyskał barokowy wygląd. Barokowa jest również jego charakterystyczna duża ko- puła. Arkadowy, brukowany dziedziniec klasztoru ocieniają smukłe świerki. Nieopodal wznosi się natomiast dawny Convento di San Francesco di Paola (klasz- tor św. Franciszka z Paoli) Corso Plebiscito. Został zbudowany w 1510 r., a następnie na początku XVIII w. przebudowany w duchu barokowym. Dziś mieści się tu Archiwum Państwowe. Kup książkę Poleć książkę   Cytrony Smaki i zapachy Kalabrii ◆ Peperoncino, czyli piekielnie ostra pa- pryczka chili, to wizytówka Kalabrii, do której została sprowadzona w XVI w. jako przyprawa używana do konserwowania wieprzowiny. Przyprawa ta, świeża lub przetworzona (suszona, w proszku, kon- serwowana w oleju lub occie), znajduje się prawie we wszystkich daniach, a na- wet w grappie (wódce) i marmoladzie. Peperoncino ma zastosowanie lecznicze i, ze względu na kształt i ciepły, krwawo- czerwony kolor, konotacje symboliczne, związane głównie ze sferą erotyczną. Jest uważane za afrodyzjak, symbolizuje pa- sję, namiętność i zdecydowanie. Co roku w pierwszej połowie września w Dia- mante odbywa się Festiwal Peperoncino, działa tu także Akademia Papryczki Chili Via Gullo 1, www.peperoncino.org, w której można zasięgnąć języka na te- mat wszystkich dobroczynnych właści- wości tej charakternej rośliny. ◆ Czerwona cebulka (cipolla rossa) kró- luje w Tropei. Warzywo swój słodki smak zawdzięcza mikroklimatowi, jaki panuje w tym regionie. Jest ona przetwarzana na rozmaite, niespotykane nigdzie in- dziej, sposoby. Robi się z niej przeciery, pasty, marynowana jest w occie. Na po- czątku lipca w Tropei odbywa się Festyn Niebieskiej Ryby i Czerwonej Cebulki (Sagra del pesce azzurro e della cipolla rossa). ◆ Cytron (cedro) uprawiany jest wzdłuż wybrzeża Morza Tyrreńskiego, zwłasz- cza w okolicy Cetraro, którego nazwa pochodzi oczywiście od tego daru natury. Owoce cytronu używane są do produkcji syropów i likierów, kandyzowana skórka zdobi cassate (rodzaj deserów lodowych) i cannoli (rurki z kremem). Owoce są prze- twarzane na różne sposoby: gotowane, mrożone, moczone w wodzie morskiej, Kup książkę Poleć książkę Kup książkę Poleć książkę a ich pachnących liści używa się do kon- serwacji fig i przyrządzania tradycyjnych przepysznych pannicelli, czyli winnych gron zawijanych w liście cedru, a następ- nie suszonych w piecu. Cytrony są uwa- żane za symbol doskonałości. ◆ Lukrecja (liquirizia), czarny specyfik dla wybranych, jest typowym produk- tem wybrzeża Morza Jońskiego. Jej smak należy do tych, które albo się uwielbia, albo nie cierpi, ale z pew- nością nikogo nie pozostawia obojęt- nym. Można go odnaleźć w likierach, lodach czy cukierkach. Najważniejszym miejscem w Kalabrii kojarzonym z lu- krecją jest Rossano (znajduje się tu na- wet Muzeum Lukrecji), w którym nie- przerwanie od 1731 r. produkowane są czarne cukiereczki o bardzo inten- sywnym, charakterystycznym słodkim smaku. Co ważne, produkty z lukrecji są w 100 naturalne. Cukiereczki pako- wane są w metalowe pudełeczka ozdo- bione reprodukcjami dawnych etykiet. ◆ Figi (fico) z Kalabrii są nie lada raryta- sem. Można je jeść albo prosto z drzewa, albo suszone, a nawet faszerowane orzechami i migdałami (crocette), Kup książkę Poleć książkę   Bergamotka ozdobione skórką czerwonej poma- rańczy lub mandarynki, nadziewane czekoladą i jako bakalie w ciastach. Ist- nieje ponoć nieskończona liczba sposo- bów, w jaki Kalabryjczycy przygotowują figi. Specjałem zupełnie niezwykłym są palloni, suszone figi, które są najpierw gotowane, następnie zawijane w liście drzewa pomarańczowego, a następnie pieczone z miodem. ◆ Bergamotka (bergamotto), nazywana „jabłkiem Afrodyty”, to mały, żółty owoc cytrusowy o bardzo intensywnym, przy- jemnym, świeżym zapachu. Ma ona wła- ściwości relaksacyjne i antybakteryjne, jej skórka używana jest do produkcji aromatów, likierów, herbaty, cukierków, ciasteczek, bywa także kandyzowana. Podstawowym produktem, do którego używana jest esencja z bergamotki, są, rzecz jasna, perfumy i produkty kosme- tyczne. Bergamotki są uprawiane w Ka- labrii od XIV/XV w. głównie na obszarze pomiędzy Villa San Giovanni a Gioiosa Jonica oraz w okolicy Reggio di Calabria. W 1931 r. w San Gregorio powstało Kon- sorcjum Bergamotki, które koordynuje jej produkcję i ekspedycję na cały świat. Będąc w Bova Marina, warto spróbo- wać karmelków Bergamottelle, które wraz z likierami, kremami, perfumami z bergamotki i innych cytrusów można kupić w tutejszych sklepikach. Kup książkę Poleć książkę 150 I f L e M | A T A K I L Y Z A B Melfi W północnej części regionu, 50 km na pół- noc od Potenzy i niecałe 120 km na pół- nocny zachód od Matery, leży Melfi. Mia- sto, które przyciąga całkiem przyjemną starówką, a przede wszystkim bardzo cie- kawym i majestatycznym zamkiem. historia Pierwsza osada została założona w tym miejscu już w czasach rzymskich. Leżała wówczas na szlaku Via Appia, łączącym Lacjum z Apulią. Przez kolejne wieki mia- sto dzieliło losy całej okolicy, a więc było pod władaniem Bizancjum, Normanów, Hohenstaufów, Andegawenów i Aragoń- czyków. W 1231 r. Fryderyk II Hohenstauf ogłosił tu tzw. Konstytucję z Melfi, będącą zbiorem praw, obowiązujących w całym Królestwie Sycylii. Wielu historyków uważa ją za fundamentalny dokument w dziejach prawodawstwa. Spora część zabudowy miasta została zniszczona w potężnym trzęsieniu ziemi w 1851 r., a także w kolejnym w 1930 r. Dzieła ▼▼ Panorama Melfi zniszczenia dopełniło bombardowanie w czasie II wojny światowej. Na szczęście większość wartościowych obiektów zo- stała odbudowana. Dziś mieszka tu blisko 18 tys. osób. Miasto, szczególnie w porów- naniu z innymi w okolicy, gospodarczo ra- dzi sobie całkiem dobrze, głównie dzięki fabrykom Fiata i Barilli oraz turystyce, która staje się coraz bardziej zauważalnym źró- dłem dochodu. warto zobaczyć Najbardziej spektakularny zabytkiem Melfi Castello di Melfi (zamek w Melfi), jest położony w północnej części miasta na ła- godnym wzniesieniu, dzięki czemu domi- nuje nad okolicą, a z jego podnóża rozpo- ściera się ładny widok na rozlewającą się poniżej zabudowę. Otacza go sucha fosa, przez którą przerzucony jest wąski kamien- ny most. Jest to jeden z najsłynniejszych zamków na południu Włoch z charakte- rystyczną, bardzo nieregularną bryłą na- jeżoną basztami. Został zbudowany przez Kup książkę Poleć książkę 151 I f L e M | A T A K I L Y Z A B Normanów w XI w., natomiast pod koniec XIII w. stał się oficjalną siedzibą Karola II Andegaweńskiego i przeszedł znaczącą przebudowę. Pozostałością po czasach normańskich jest potężny mur obronny, biegnący przez Melfi. Niegdyś miał cztery kilometry, jednak późniejsze trzęsienia zie- mi bardzo poważnie uszkodziły jego struk- turę. Z sześciu dawnych bram zachowały się trzy, z których najbardziej efektowna jest Porta Venosina. Drugim najważniejszym zabytkiem Cattedrale di Santa Maria miasta jest Assunta (katedra Wniebowzięcia NMP), stojąca przy Piazza Duomo. Powstała w XI lub XII w. Początkowo romańska, dzisiej- szy barokowy wygląd zyskała, gdy podno- szono ją z ruin po jednym z trzęsień ziemi. Jest to obiekt trójnawowy z niewielką ko- pułą na skrzyżowaniu nawy i transeptu oraz masywną romańską dzwonnicą z 1153 r., nakrytą ośmiobocznym hełmem. Świąty- nia jest połączona z barokowym pałacem biskupim – Palazzo del Vescovado, w któ- rym mieści się Museo Diocesano (Muzeum Diecezjalne) IV–X śr.–pn. 10.00–12.30, 17.00–20.00. Szczególnie interesujące są tu dwie sale z malarstwem iluzjonistycznym na bardzo wysokim poziomie. Na południe od katedry przy Vico Ri- spoli 15 znajduje się Museo Civico Palazzo Donadoni (Muzeum Miejskie Palazzo Do- nadoni), ulokowane w XVII-wiecznym pałacu należącym do lokalnego arysto- kraty Geronimo Donadoni wt.–sb. 16.00–20.00. Główny plac miasta to Piazza Umberto I. Co prawda, nie jest zbyt atrakcyjny, warto go odwiedzić ze względu na XVI-wieczny Palazzo della Corte, w którym mieści się sąd. Tutaj też znajdziemy biuro informacji turystycznej. W południowej części miasta, przy Via Carmine, stoi natomiast Chiesa della Madonna del Carmelo (kościół Ma- donny z Góry Karmel) z niską i skromną fa- sadą, który niegdyś należał do karmelitów. W zachodniej części miasta wznosi się Chie- sa di San Lorenzo (kościół św. Wawrzyńca). Jest to ośmioboczna budowla centralna. Powstał w 1120 r. i jest prawdopodobnie najstarszym obiektem sakralnym w Melfi. okolice Barile Około 10 km na południe od Melfi leży także całkiem przyjemne, niewielkie miasteczko BARILE, w którym pośród 3 tys. mieszkań- ców można spotkać ludność pochodzenia albańskiego – Arboreszów, wciąż kultywu- jących swoje tradycje, obyczaje i język (zob. też ramka, s. 65). Nazwa miasteczka najpraw- dopodobniej pochodzi od beczek na wino, z produkcji którego słynie okolica. Najsłyn- niejszym tutejszym produktem jest Aglianico del Vulture wyrabiane z winorośli uprawia- nej na wysokości od 200 do 600 m. n.p.m. W starożytności była tu osada grecka, później wymarła, a do ponownego zasie- dlenia doszło w XIV w. pod panowaniem Ro- berta Andegaweńskiego. Dwa wieki później napłynęło tu kilka fal migrantów albań- skich – proces ten trwał do połowy XVII w. W skromnej zabudowie można wyróż- nić kilka nieco bardziej okazałych budowli – są to pałace postawione przez bogatych mieszkańców, np. Palazzo de Rosa, Palazzo Caracciola czy Palazzo Bozza, a także nie- wielkie świątynie, m.in. Chiesa della Ma- donna di Costantinopoli (kościół NMP z Kon- stantynopola) oraz Chiesa di Sant’Attanasio e San Rocco (kościół św.św. Atanazego i Ro- cha), oba z połowy XVII w. W północno-wschodniej części miej- scowości znajduje się jeszcze jedno ciekawe Kup książkę Poleć książkę 152 I f L e M | A T A K I L Y Z A B Wyjątkowi imigranci (…) Cierpliwie tłumaczył mi dlaczego Arboresze stanowią szczególny przypadek w historii Kościoła katolickiego. Gdy Albańczycy w XV i XVI w. przybyli do Włoch, zabrali ze sobą na wieczne wygnanie całe bogactwo bizantyńskich form, jakie prze- jęło ich chrześcijaństwo w ciągu kilku stuleci na Bałkanach. Katolicka zwierzchność od początku szanowała tę tradycję, czasami z pewną niechęcią, lecz konsekwent- nie, a ostatnim, który potwierdził owe dawne przywileje, był znany przecież z su- rowości Paweł VI. I tak doszło do tego, że Arboresze są katolikami, którzy odpra- wiają swe msze w obrządku prawosławnym, że mają katolickich księży, którzy są żonaci, uznają zwierzchność papieża, a podczas komunii przyjmują chleb, a nie hostię. (…) Bizantyński przepych, z jakim odprawiają msze, zawierają śluby, ob- chodzą święto Wielkiejnocy i wyprawiają pogrzeby, był dla Arboreszów zawsze czymś oczywistym, nieodzownym. Raczej woleliby wypowiedzieć posłuszeństwo papieżowi niż odrzucić tę tradycję, zrezygnować ze swojskiego, przywiezionego z utraconej ojczyzny obrządku.” Karl-Mark Gaus, Umierający Europejczycy, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2006 r. miejsce, zwane Sheshë. Tutaj, na pagórko- watym terenie, można zauważyć niewielkie wydrążone w skałach groty, które pierwot- nie służyły jako schronienie dla albańskich uciekinierów, a później były wykorzysty- wane do przechowywania wina. W połowie sierpnia odbywa się tu trzydniowy festiwal Cantinando, łączący degustację trunku z wydarzeniami artystycznymi. Krajobraz ten wykorzystał Pier Pa- olo Pasolini, kręcąc tu kilka scen do filmu Ewangelia według św. Mateusza (1964). Najbardziej efektownym wydarzeniem w ciągu roku jest nabożeństwo drogi krzyżowej odprawiane w Wielki Piątek. Właściwie jest to kilkugodzinne widowi- sko z udziałem aktorów, którzy odgrywają role postaci biblijnych. ▼▼ Katedra Wniebowzięcia NMP Kup książkę Poleć książkę
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kalabria i Bazylikata. Travelbook. Wydanie 1
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: