Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00346 006978 18462215 na godz. na dobę w sumie
Kapuściński.Wielkie Biografie - ebook/pdf
Kapuściński.Wielkie Biografie - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 137
Wydawca: Buchmann Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7670-302-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biografie
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka pokazuje drogę życiową i karierę zawodową Kapuścińskiego , od kresowego Pińska, przez powojenną Warszawę, pierwsze podróże zagraniczne, długie lata spędzone w Afryce i Ameryce, wyjazdy do republik ZSRR, aż po lata spędzone na pracy pisarskiej.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

K APUŚCIŃSKI 3 Tekst: Katarzyna Król Projekt okładki: Krzysztof Kiełbasiński Fotografia na okładce: © Maciej Zienkiewicz / AG Skład: TYPO 2 All rights reserved Polish edition copyright © Buchmann Sp. z o.o., Warsaw, 2011 ISBN: 978-83-7670-302-2 Wydawca: Buchmann Sp. z o.o. ul. Wiktorska 65/14, 02-587 Warszawa Tel./fax 22 6310742 www.buchmann.pl Wydanie I Spis treści Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Rozdział.I Dzieciństwo i młodość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Rozdział.II Duże zmiany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Rozdział.III Pierwsze podróże. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 Rozdział.IV „Polityka” i reportaże z kraju. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 Rozdział.V Afryka po raz pierwszy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 Rozdział.VI Afryki ciąg dalszy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 Rozdział.VII Wyjazd do ZSRR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Rozdział.VIII Ameryka Łacińska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 6 Spis treści Rozdział.IX Powrót . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 ROZDZIAŁ.X Znowu w podróży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 ROZDZIAŁ.XI Rewolucja w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 ROZDZIAŁ.XII Mała stabilizacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81 ROZDZIAŁ.XIII Kolejne wielkie dzieła . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 ROZDZIAŁ.XIV Ostatnie lata życia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 ROZDZIAŁ.XV Po śmierci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 ROZDZIAŁ.XVI Pasje i zainteresowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 ROZDZIAŁ.XVI Żona reportera . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 Zakończenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 Kalendarium . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 Nagrody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 WSTĘP Ryszard Kapuściński to niekwestionowany autorytet wielu pokoleń czytelników. Szczególnie cenią go ludzie, dla których podróże są pasją i sposobem poznawania życia w różnych punktach kuli ziemskiej. Każdy, kto połknął bakcyla, doskonale rozumie, że: „Podróż przecież nie zaczyna się w momencie, kiedy ruszamy w drogę, i nie kończy, kiedy dotarliśmy do mety. W rzeczywistości zaczyna się dużo wcześniej i praktycznie nie kończy się nigdy, bo taśma pamięci kręci się w nas dalej, mimo że fizycznie dawno już nie ruszamy się z miejsca. Wszak istnieje coś takiego jak zaraże- nie podróżą i jest to rodzaj choroby w gruncie rzeczy nieuleczalnej!”1. Należy jednak pamiętać o rozmaitości celów podróżowania. Kapuściński uwa- żał, że dziewięćdziesiąt pięć procent ludzi wyjeżdża tylko po to, aby odpocząć, poleniuchować i zregenerować siły. Takim turystom zależy tylko na luksusowym hotelu z widokiem na morze i na dobrym, obfitym jedzeniu. Nie mają potrzeby wnikania w inną kulturę. Jest jeszcze jedna grupa, złożona głównie z ludzi mło- dych, ukierunkowana na tak zwane wyprawy wyczynowe. Na przykład interesuje ich przejechanie całej Afryki z północy na południe. Oni również nie są nastawie- ni na poznawanie kraju i ludzi. Chodzi im raczej o sprawdzenie siebie i osiągnię- cie satysfakcji podczas pokonywania kolejnych trudności. Dla Kapuścińskiego podróżowanie miało zawsze wyższy cel: dogłębne po- znanie świata, czyli ludzi zamieszkujących inne kraje i kontynenty. To była jego 1 R. Kapuściński, Podróże z Herodotem, Kraków 2004, s. 79–80. 8 Wstęp fascynacja, której poświęcił właściwie całe życie. Posiadał wrodzoną ciekawość odkrywania nowego. Uważał, że nie może żyć bez wyjazdów, że po prostu musi podróżować, musi jeździć. Kiedy w jakimś miejscu spędził za dużo czasu, zaczynał się tam bardzo nudzić i marzył o kolejnym wyjeździe. Co ciekawe, po czterdziestu pięciu latach bardzo intensywnego podróżowania Kapuściński stwierdził: „świata właściwie nie znam, choć o wiele lepiej go znam niż ci, którzy niewiele jeździli”2. Często podkreślał, że całe jego życie, już od wczesnego dzieciństwa, to jedna wielka wędrówka. Rozpoczął ją, wyjeżdżając z rodzinnego miasta – Pińska. Przez całą wojnę uciekał. Potem jego praca związana była z ciągłymi wyjazdami. Po- dróżował do końca swych dni, niejednokrotnie narażał życie, aż w końcu śmierć przerwała jego tułaczkę. Być może Ryszard Kapuściński nadal wędruje... W odkrywaniu świata cechowała go niezwykła skromność i umiejętność roz- mawiania z prostymi ludźmi, mieszkańcami penetrowanych terenów. Nigdy nie był nadętym, pewnym siebie reporterem. Do tubylców podchodził z pokorą i zro- zumieniem. Potrafił żyć tak jak oni, co pozwalało mu zbliżyć się do prawdziwego życia codziennego odwiedzanego kraju. Trzeba podkreślić, że największą miłością Kapuścińskiego była Afryka. Ten kontynent był mu w szczególny sposób bliski, bo przypominał mu jego rodzinne strony, biedę i głód zaznane w czasie wojny. W Afryce przeżył najwięcej przy- gód, tam również doświadczył niebezpieczeństw. W Afryce zachorował na ma- larię mózgową. Niewyleczona do końca choroba sprawiła, że zapadł na gruźlicę. Kapuściński leczył się w miejscowym, prymitywnym szpitalu, gdzie był jedynym białym pacjentem. Książki Kapuścińskiego są znane czytelnikom z niemal całego świata. Pierw- szych tłumaczeń na języki obce dokonano w 1977. W tym roku w Meksyku ukazało się hiszpańskie tłumaczenie książki Jeszcze dzień życia, pióra Marii Dembowskiej, oraz węgierski przekład Gábora Hársa. Cesarza po raz pierwszy przełożył Czech – Dušan Provazník. Potem pojawiły się tłumaczenia włoskie, niemieckie, fran- cuskie, duńskie, szwedzkie, norweskie, japońskie, rosyjskie, perskie i hebrajskie. Jednak przełomem był angielski przekład Cesarza z 1983, dzięki czemu książka weszła do obiegu ogólnoświatowego. Recenzje publikowane w najważniejszych tytułach prasowych były entuzjastyczne. Autora porównywano do Franza Kafki, Gabriela Garcíi Márqueza, Alberta Camus, Dantego, Woltera, Italo Calvino. 2 R. Kapuściński, Autoportret reportera, Kraków 2003, s. 13. K APUŚCIŃSKI 9 Cesarz był wystawiany na scenach wielu teatrów świata. Po opublikowaniu pierwszego anglojęzycznego przekładu Kapuściński był zapraszany do uczestnic- twa w różnych dyskusjach na temat problemów współczesnego świata, obsypy- wano go nagrodami i wyróżnieniami, kręcono o nim filmy dokumentalne, jego teksty i wypowiedzi pojawiały się w najbardziej opiniotwórczych czasopismach na całym świecie. Kapuściński jest jednym z niewielu polskich pisarzy, którzy odnieśli tak spekta- kularny sukces międzynarodowy. Trzy lata po śmierci Ryszarda znowu zrobiło się o nim głośno za sprawą kon- trowersyjnej książki Artura Domosławskiego Kapuściński non-fiction. Próbowano nawet wstrzymać jej wydanie, dzięki czemu publikacja uzyskała jeszcze większy rozgłos. Domosławski przedstawia nieznane dotąd oblicze autora Hebanu, wyka- zując się przy tym niezwykłą odwagą w opisywaniu ciemnych stron życia. Przed- stawia swojego mistrza i  przyjaciela z  różnych stron. Ukazuje wszystkie znane i nieznane fakty o nim i wręcz prowokuje do przemyśleń. Kapuściński to t y l k o  c z ł o w i e k. Ma wady, zalety i własne tajemnice, jak każdy z nas. Jest także a ż c z ł o w i e k i e m, dokonał bowiem wielu nadzwy- czajnych rzeczy, na które niewielu ludzi by się zdobyło. Jego błędy życiowe dodają mu autentyczności, a podróże, reportaże i książki wywołują podziw. Wokół takich ludzi jak Kapuściński zawsze gromadzą się krytycy i fanatycy. To znakomicie po- twierdza i podkreśla wielkość postaci. ROZDZIAŁ I DZIECIŃSTWO I MŁODOŚĆ Wojenna.tułaczka Ryszard Kapuściński przychodzi na świat 4 marca 1932 roku w Pińsku, w szpi- talu przy ulicy Bernardyńskiej. Rok później rodzi się jego siostra Barbara. Pińsk jest wtedy małym miastem we wschodniej Polsce; obecnie należy do Białorusi. Matka pisarza, Maria z domu Bobka, była wnuczką piekarza. Przyjechała do Pińska z Bochni w Krakowskiem. Ojciec, Józef Kapuściński, syn urzędnika gmin- nego, przybył z Kielecczyzny w ramach państwowej akcji zasiedlania ziem Polesia ludnością pochodzenia polskiego. Pińsk liczy wtedy trzydzieści dwa tysiące mieszkańców różnych narodowości. Polski jest językiem mniejszości. W miasteczku dominują Żydzi, resztę stanowią Białorusini, Ukraińcy, Rosjanie i Niemcy. Państwu polskiemu zależy na przyciąg- nięciu na Polesie wykształconych ludzi. Wyjazd do Pińska jest swego rodzaju ze- słaniem, zarazem daje młodym ludziom szansę na znalezienie pracy. Józef Kapuściński ukończył Seminarium Nauczycielskie w Prużanach. Potem pracował w Łunieńcu, wreszcie w Pińsku, gdzie prawdopodobnie poznał swoją K APUŚCIŃSKI 11 przyszłą żonę, Marię. Rodzina często zmienia miejsce zamieszkania, tak więc Ry- szard już od wczesnych lat dziecięcych wędruje. Pierwszy skromny, maleńki po- koik ze ślepą kuchnią rodzina Kapuścińskich wynajmuje na ulicy Bernardyńskiej w domu Włodzimierza Wierbanowicza. Córka gospodarza, Anna, jest pierwszą nianią małego Rysia. Potem Kapuścińscy przeprowadzają się do domu państwa Obiedzińskich przy ulicy Teodorowskiej. Po narodzinach Basi rodzina przenosi się na ulicę Błotną. W  1939 na ulicę Kolejową, a  potem, jeszcze tego samego roku, na ulicę Wesołą do drewnianego domku, w którym mieszka siostra Marii, Anna, wraz z mężem. Kiedy wiosną roku 1939 Józef jako oficer rezerwy zostaje wysłany w głąb kra- ju, Maria z dziećmi jedzie do brata, który mieszka we wsi Pawłów koło Rejowca na Lubelszczyźnie, aby spędzić tam lato. Józef trafia we wrześniu do niewoli rosyjskiej. Udaje mu się uciec i na kilka godzin powrócić do Pińska, już zajętego przez Rosjan, by zobaczyć się z rodziną. Następnego dnia w domu ma miejsce nocna rewizja. Rosjanie szukają Józefa. Od tej pory Maria i dzieci śpią w ubra- niach, gotowi do ucieczki. Zaczyna się jeden z trudniejszych okresów w życiu pisarza. Nadchodzi bardzo sroga zima, wszyscy są zajęci poszukiwaniem opału i czegoś do jedzenia. W całym miasteczku nie ma pożywienia. Atmosfera jest ponura i napięta, wszyscy żyją w strachu. Nie wiadomo, co przyniesie kolejny dzień. Ten trudny, wręcz traumatyczny czas będzie się często pojawiał w wielu tek- stach Kapuścińskiego. Reporter będzie wspominał brak butów i obezwładniającą chęć ich posiadania oraz dziecięcą potrzebę słodyczy w czasie głodu. Wojna już na zawsze w jego pamięci będzie czymś nieodwracalnym. Będzie stanowiła domi- nujące doświadczenie, o którym nie da się zapomnieć nawet w czasach pokoju. Przecież nawet jeśli w naszym kraju jest spokojnie, to zawsze gdzieś dalej toczy się jakaś wojna... W 1940 Maria postanawia sprzedać skromny dobytek i wraz z dziećmi udaje się jednym z ostatnich pociągów do Lwowa. Stamtąd planuje przedostać się do Przemyśla, potem do Krakowa, wreszcie w okolice stolicy. Ma nadzieję na spo- tkanie z mężem, który według otrzymanych informacji uczy w podwarszawskiej szkole. W Przemyślu Maria wraz z dziećmi zatrzymuje się u rodziców Józefa. Pienią- dze uzyskane ze sprzedanych w Pińsku rzeczy przydają się na łapówkę, która po- zwala uniknąć wielodniowego oczekiwania na zgodę na wyjazd do Generalnej Guberni. Z Przemyśla Maria z dziećmi udaje się pociągiem do Krakowa.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kapuściński.Wielkie Biografie
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: