Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00408 006712 13591066 na godz. na dobę w sumie
Karty płatnicze w Polsce - ebook/pdf
Karty płatnicze w Polsce - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 223
Wydawca: CeDeWu Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7941-052-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> bankowość i finanse
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka zawiera informacje podstawowe o kartach płatniczych oraz ofertę polskich banków dla klientów indywidualnych i firm. Zostały one uzupełnione o dane statystyczne dotyczące punktów akceptacji kart płatniczych w Polsce i na świecie oraz statystykę bankomatów akceptujących karty poszczególnych banków i organizacji w Polsce. Z uwagi na to, że karty płatnicze, tak jak pieniądz i każda cenna rzecz czasami kuszą przestępców, warto zapoznać się z rozdziałem książki - 'Bezpieczeństwo kart płatniczych'. Należy bowiem pamiętać, że z kradzieżą karty mogą się wiązać znacznie większe straty, niż w przypadku kradzieży gotówki lub czeków. Jako, że posiadacze kart płatniczych stają się niestety ofiarami przestępstw, warto zapoznać się z innego rodzaju zabezpieczeniami, a mianowicie ofertą ubezpieczeń oferowanych przez wydawców kart, której to sprawie poświęcono w niniejszej książce odrębny rozdział.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

KKaarrttyy PP³³aattnniicczzee ww PPoollssccee AAnnddrrzzeejj BBuurryy W A R S Z A W A 2 0 0 2 © Copyright do wydania polskiego CeDeWu Sp. z o.o. Wszel kie prawa za strze żo ne. Za bro nio ne jest ko pio wa nie, prze twa rza nie i roz po wszech nia nie w ja- kim kol wiek ce lu oraz po sta ci bez pi sem nej zgo dy au to ra i wy daw cy. Wy daw nic two Ce De Wu oraz au tor do ło ży li wszel kich sta rań, aby tre- ści za war te w ni niej szej pu bli ka cji by ły kom plet ne i rze tel ne. Nie bio rą jed nak od po wie dzial no ści za ich wy ko rzy sta nie ani za zwią za ne z tym ewen tu al ne na ru sze nie praw au tor skich oraz za skut ki dzia łań wy ni kłe z wy ko rzy sta nia in for ma cji za war tych w książ ce. Projekt okładki: Agnieszka Natalia Bury DTP: CeDeWu Sp. z o.o. Wydanie V papierowe, zmienione i zaktualizowane, Warszawa 2001-2002 ISBN 83-87885-25-8 Wydanie I elektroniczne, Warszawa 2013 ISBN 978-83-7941-052-1 Wy daw ca: CeDeWu Sp. z o.o. 00-680 Warszawa, ul. Żurawia 47/49 e-mail: cedewu@cedewu.pl Redakcja wydawnictwa: (4822) 374 90 20 lub 22 Fax: (4822) 827 38 89 Księgarnia Ekonomiczna 00-680 Warszawa, ul. Żurawia 47 Tel.: (4822) 396 15 00...01 Fax: (4822) 827 38 89 Ekonomiczna Księgarnia Internetowa www.cedewu.pl www.4books.pl SSppiiss ttrreeœœccii 33 Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 1. Podstawowe informacje o kartach p³atniczych . . . . . . . . . . . 11 1.1. Opis karty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 1.2. Wydawcy kart p³atniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 1.3. Wa¿noœæ kart p³atniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 1.4. Typy kart p³atniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 1.4.1. Karty kredytowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 1.4.2. Karty debetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 1.4.3. Karty charge . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 1.4.4. Karty pre-paid. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 1.4.5. Combined cards. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 1.5. Op³aty i prowizje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 1.6. Karty magnetyczne, mikroprocesorowe i wirtualne . . . . . . . . . 34 1.6.1. Karty wyposa¿one w pasek magnetyczny . . . . . . . . . . 34 1.6.2. Karty mikroprocesorowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 1.6.3. Karty wirtualne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 2. Systemy kart p³atniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 2.1. Miêdzynarodowe systemy kart p³atniczych . . . . . . . . . . . . . . 43 2.1.1. American Express. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 2.1.2. Diners Club . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 2.1.3. Europay/MasterCard. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 2.1.3.1. Struktura organizacji MasterCard. . . . . . . . . . . . . 56 2.1.3.2. Europay w Polsce. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 2.1.3.3. Produkty. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 2.1.3.4. System rozliczeñ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 44 2.1.3.5. Technologie przysz³oœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 2.1.4. JCB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 2.1.5. VISA. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 2.1.5.1. Struktura i organizacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 2.1.5.2. VISA w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72 2.1.5.3. Produkty. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 2.1.5.4. Technologie przysz³oœci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 2.2. Krajowe systemy kart bankowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 2.2.1. Polcard. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 2.2.2. PBK Styl . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 2.3. Krajowe systemy p³atniczych kart handlowych . . . . . . . . . . . . 86 2.3.1. LUKAS Bank SA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 2.3.2. Cetelem Polska Expansion SA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 2.3.3. Finplus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 3. Karty dla klientów indywidualnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 3.1. Banki wydaj¹ce karty w Polsce. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 3.2. Karty masowe – dla ka¿dego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 3.2.1. Karty bankomatowe i elektroniczne karty debetowe . . 101 3.2.2. Karty debetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108 3.2.4. Karty charge . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 3.2.5. Karty kredytowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 3.3. Karty dla osób niepe³noletnich i studentów . . . . . . . . . . . . . 120 3.4. Karty dla osób o wysokich dochodach . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 3.5. Karty T E . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 4. Karty p³atnicze dla firm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133 4.1. Karty bankowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 4.2. Karty T E . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145 55 5. Liczba wydanych kart. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 5.1. Liczba wydanych kart na œwiecie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 5.2. Liczba wydanych kart w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 6. Akceptacja kart p³atniczych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 6.1. Akceptacja kart w bankomatach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 6.1.1. Informacje ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157 6.1.2. Œwiat. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 6.1.3. Polska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 6.2. Akceptacja w punktach handlowo-us³ugowych . . . . . . . . . . . 165 6.2.1. Informacje ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 6.2.2. Œwiat. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 6.2.3. Polska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 6.3. Kto mo¿e zostaæ akceptantem kart p³atniczych. . . . . . . . . . 173 6.3.1. Autoryzacja karty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174 6.3.2. Urz¹dzenia s³u¿¹ce do rozliczania transakcji kartami . 175 6.3.3. Centra autoryzacyjno-rozliczeniowe w Polsce . . . . . . . 177 6.3.4. Oferta centrów autoryzacyjno-rozliczeniowych . . . . . . 179 6.3.5. Zatrzymanie karty. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 6.4. Akceptacja kart w Internecie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182 6.4.1. Bezpieczeñstwo zakupów w Internecie . . . . . . . . . . . 183 6.4.2. Oferta polskich centrów autoryzacji . . . . . . . . . . . . . 190 6.4.3. Kupowanie towarów w Internecie. . . . . . . . . . . . . . . 192 7. Ubezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 197 8. Bezpieczeñstwo kart p³atniczych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 8.1. Numer PIN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 8.2. Podpis. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208 66 8.3. Numer karty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 8.4. Odpowiedzialnoœæ klienta w przypadku kradzie¿y lub zastrze¿enia karty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209 8.5. Awaryjne numery telefonów polskich banków . . . . . . . . . . . . 215 9. Rekomendacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 Rekomendacje oferty banków dla klientów indywidualnych . . . . . . . 220 Rekomendacje produktów dla klientów indywidualnych . . . . . . . . . 220 Rekomendacje produktów dla klientów instytucjonalnych . . . . . . . . 221 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 77 Wykaz tabel i wykresów Karty bankomatowe dla klientów indywidualnych . . . . . . . . . . . . . 102 Elektroniczne karty debetowe dla klientów indywidualnych . . . . . . . 105 Karty debetowe dla klientów indywidualnych . . . . . . . . . . . . . . . . 110 Karty charge dla klientów indywidualnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115 Karty kredytowe dla klientów indywidualnych. . . . . . . . . . . . . . . . 118 Elektroniczne karty debetowe dla m³odzie¿y . . . . . . . . . . . . . . . 121 Karty dla klientów o wysokich dochodach . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 Karty debetowe dla firm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 Karty charge dla firm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 Liczba wydanych kart i wartoœæ transakcji najwiêkszych na œwiecie systemów kart p³atniczych. . . . . . . . . . . . . . . . 150 Liczba wydanych kart Maestro i VISA Electron na œwiecie . . . . . . . 150 Liczba wydanych kart MasterCard i VISA na œwiecie. . . . . . . . . . . 151 Liczba wydanych kart przez Europay i VISA w Europie . . . . . . . . . . 151 Liczba wydanych kart w Polsce wed³ug organizacji. . . . . . . . . . . . 153 Karty bankomatowe i VISA dla klientów indywidualnych w Polsce . . 155 Karty EC/MC i Polcard dla klientów indywidualnych w Polsce . . . . . 156 Karty typu business wydawane przez polskie banki . . . . . . . . . . . . 157 Liczba bankomatów na œwiecie wed³ug organizacji. . . . . . . . . . . . 159 Liczba bankomatów EuroCard/MasterCard i VISA wed³ug regionów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 Liczba bankomatów w poszczególnych pañstwach Europy wed³ug akceptacji kart danej organizacji . . . . . . . . . . . . . . . 161 Liczba bankomatów w Polsce wed³ug akceptacji kart danej organizacji. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 Akceptacja kart w bankomatach wed³ug banków w Polsce . . . . . . 163 Akceptacja kart najwiêkszych systemów p³atniczych na œwiecie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 88 Sieæ punktów akceptuj¹cych karty Maestro i VISA Electron na œwiecie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 Sieæ punktów akceptuj¹cych karty EuroCard/MasterCard i VISA w poszczególnych pañstwach Europy. . . . . . . . . . . . . 170 Sieæ punktów akceptuj¹cych karty w Polsce wed³ug organizacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 Iloœæ i wartoœæ przetworzonych transakcji w Polsce w latach 1994–2000. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 Sieæ punktów akceptuj¹cych karty w Polsce wed³ug centrów autoryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 Odpowiedzialnoœæ klienta w przypadku kradzie¿y karty wed³ug banków w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211 Awaryjne numery telefonów polskich banków. . . . . . . . . . . . . . . . 216 99 WWpprroowwaaddzzeenniiee Karty bankowe stanowi¹ nieod³¹czny element rzeczywistoœci w Polsce. Zak³adaj¹c konto osobiste klient jest pytany o to, czy chce posiadaæ kartê p³atnicz¹. Debetowa karta elektroniczna zast¹pi³a praktycznie kartê bankomatow¹ i sta³a siê standardem. W rêkach Polaków na koniec 2001 roku znajdowa³o siê ponad 13,5 mln kart. Akceptowa³o je ponad 105 000 jednostek us³ugowych i prawie 6100 bankomatów. Karty coraz czêœciej s¹ akceptowane na równi z gotówk¹. Prognozuje siê, ¿e do 2003 roku w Polsce karty po- siadaæ bêdzie ponad 14 mln Polaków, a sieæ bankomatów zwiêkszy siê do 7500 sztuk. Posiadanie karty p³atniczej nie jest ju¿ dziœ tylko oznak¹ presti¿u, czy zaufania banku. W dobie masowego korzystania z us³ug bankowych staje siê koniecznoœci¹, pozwala nie tylko w pe³ni wykorzystywaæ œ rodki zgromadzone na rachunku bankowym, ale tak¿e unikaæ k³opo- tów zwi¹zanych z kolejkami przy okienkach kasowych w banku. Dziœ w³aœcicielem karty bankowej mo¿e staæ siê praktycznie ka¿dy. Ban- ki oferuj¹ karty dla osób niepe³noletnich, dla studentów, dla osób bez sta³ych lub udokumentowanych dochodów. Coraz szersza oferta kart adresowana jest równie¿ do osób o wysokich dochodach i firm. W ostatnim okresie banki poszerzaj¹ swoj¹ ofertê o karty wirtual- ne i elektroniczn¹ portmonetkê. W ofercie banków mo¿na znaleŸæ równie¿ coraz wiêcej kart kredytowych. 1100 Przewodnik zawiera podstawowe informacje o kartach p³atniczych oraz ofertê polskich banków dla klientów indywidualnych i firm. Zosta³ y one uzupe³nione o dane statystyczne dotycz¹ce punktów akceptacji kart p³atniczych w Polsce i na œwiecie oraz statystykê bankomatów akceptuj¹cych karty poszczególnych banków i organizacji w Polsce. Z uwagi na to, ¿e karty p³atnicze, tak jak pieni¹dz i ka¿da cenna rzecz czasami kusz¹ przestêpców, polecam równie¿ zapoznanie siê z siódmym rozdzia³em ksi¹¿ki – Bezpieczeñstwo kart p³atniczych. Nale¿y bowiem pamiêtaæ, ¿e z kradzie¿¹ karty mog¹ siê wi¹zaæ znacznie wiêksze straty, ni¿ w przypadku kradzie¿y gotówki lub cze- ków. Jako, ¿e posiadacze kart p³atniczych staj¹ siê niestety ofiarami przestêpstw, warto zapoznaæ siê z innego rodzaju zabezpieczeniami, a mianowicie ofert¹ ubezpieczeñ oferowanych przez wydawców kart, której to sprawie poœwiêcono w niniejszej ksi¹¿ce odrêbny rozdzia³. Ostatni rozdzia³ publikacji – Rekomendacje, zawiera wskazania banków oraz produktów bankowych. Na rekomendacje g³ówny wp³yw mia³y op³aty i prowizje produktów kartowych oraz zakres ich akcep- tacji. Warunkiem koniecznym do uzyskania rekomendacji by³o bezpie- czeñstwo klienta w przypadku kradzie¿y karty p³atniczej i przejêcie przez bank odpowiedzialnoœci najpóŸniej od momentu zg³oszenia tego faktu przez klienta oraz ubezpieczenie karty. Andrzej Bury 1111 11 PPooddssttaawwoowwee IInnffoorrmmaaccjjee oo kkaarrttaacchh pp³³aattnniicczzyycchh W literaturze trudno jest znaleŸæ jednoznaczne informacje co do pierwszych pomys³odawców kart p³atniczych. Najczêœciej jako pierwsze firmy, które wprowadzi³y do obiegu karty wymieniane s¹ kor- poracje General Petroleum Corporation of California (obecnie Mobil Oil) i Western Union (kompania telegraficzna). Ówczesne karty mia³y for- mê papierowych ksi¹¿eczek, metalowych p³ytek czy papierowych ta- lonów. By³a to nowatorska, jak na tamte czasy, forma bezgotówkowe- go kredytu kupieckiego. Wydatki dokonywane przez w³aœciciela takiej „karty p³atniczej” by³y odnotowywane np. w specjalnej ksi¹¿eczce. Ksi¹¿eczka ta dawa³a jej posiada- czowi mo¿liwoœæ zakupu towarów we wszystkich punktach danej kor- poracji. W³aœciciel takiej ksi¹¿eczki (bezgotówkowego kredytu) regulo- wa³ p³atnoœci w ustalonym w umo- wie terminie. Obecnie w podobny nniicczzee zzoossttaa³³yy wwyyddaannee nnaa ppoocczz¹¹ttkkuu XXXX wwiieekkuu PPiieerrwwsszzee kkaarrttyy pp³³aatt-- ww SSttaannaacchh ZZjjeeddnnoocczzoonnyycchh 1122 KARTY P£ATNICZE W POLSCE PPiieerrwwsszzaa oorrggaanniizzaaccjjaa kkaarrtt pp³³aattnniicczzyycchh zzoossttaa³³aa sposób rozliczane s¹ p³atnoœci „du- ¿ych” klientów na bezobs³ugowych stacjach benzynowych, kiedy to pra- cownicy danej firmy przez ca³y mie- si¹c tankuj¹ bezynê u¿ywaj¹c kart, a firma otrzymuje zbiorcze obci¹¿e- nie, np. po dwóch tygodniach czy na koniec miesi¹ca. W Polsce tego typu karty niebankowe (zwane inaczej kartami konsumenckimi) oferuj¹ obecnie swoim klientom zagraniczne i polskie sieci paliw np. Shell czy PKN Orlen. uuttwwoorrzzoonnaa 2288 lluutteeggoo 11995500 rrookkuu.. BByy³³ nnii¹¹ DDiinneerrss CClluubb.. Analizuj¹c historiê rozwoju kart p³atniczych na œwiecie mo¿na stwierdziæ, ¿e ich ewolucja sprowadza³a siê do: • rozszerzenia zasiêgu akceptowalnoœci karty, poprzez wzajemne akceptowanie kart wydawanych przez ró¿ne banki i organizacje w ich placówkach, bankomatach i punktach handlowo-us³ugowych, • rozszerzenia funkcji oferowanych przez karty, • usprawnienia procesu rozliczania kart, • zwiêkszenia bezpieczeñstwa obiegu kart, • rozszerzenie mo¿liwoœci wykorzystania kart (ju¿ nie tylko banko- maty i punkty handlowo-us³ugowe a np. p³atnoœci w Internecie, p³atnoœci z wykorzystaniem telefonii bezprzewodowej). Istnieje wiele podzia³ów kart p³atniczych (ang. payments plastic cards). Ich podstawowym wyró¿nikiem jest mo¿liwoœæ zap³aty w ak- ceptuj¹cej je sieci punktów handlowych i us³ugowych. Wydawane karty s¹ adresowane do ró¿nych grup klientów. Generalnie wydawane karty p³atnicze mo¿na podzieliæ na: • karty masowe – w³aœcicielem takiej karty mo¿e zostaæ prak- tycznie ka¿dy, 1133 • karty dla klientów o wy¿szych dochodach – karty typu „Gold”, • karty presti¿owe – karty dla klientów o specjalnym statusie materialnym lub spo³ecznym, • karty klubowe – karty, których uzyskanie wi¹¿e siê z c z ³ o n- kostwem w danej instytucji, organizacji, czêsto po³¹czone jest ono z wy¿szym statusem materialnym, • karty firmowe (typu bussines) – wydawane dla firm. W wielu krajach potocznie zamiast okreœlenia karta p³atnicza u¿y- wa siê karta kredytowa (ang. credit card). Ma to podstawy w historii kart p³atniczych, bowiem pierwsze karty p³atnicze emitowane w Sta- nach Zjednoczonych by³y kartami kredytowymi. W ostatnich latach jed- nak na masow¹ skalê wydawane s¹ elektroniczne karty obci¹¿eniowe, które w znacznej czêœci zast¹pi³y czeki. O mo¿liwoœci zakupów przy pomocy karty informuj¹ odpowiednie oznaczenia, które znajduj¹ siê najczêœciej na drzwiach wejœciowych punktów handlowo-us³ugowych i placówek bankowych oraz na froncie bankomatów. 1144 KARTY P£ATNICZE W POLSCE 11..11.. OOppiiss kkaarrttyy Wszytskie emitowane karty p³atnicze musz¹ byæ wykonane z pla- styku i posiadaæ okreœlone elementy. Standardowe wymiary kart zosta³y okreœlone w 1985 roku przez ISO (International Organization for Standarization). Reguluje je akt ISO 7810 – Identification cards – physical characteristics. Wed³ug tej standaryzacji karty powinny posiadaæ nastêpuj¹ce wymiary: • 53,98 mm – wysokoœæ, • 85,6 mm – szerokoœæ, • 0,76 mm – gruboœæ. Ka¿da karta p³atnicza ma nadany numer. Standardy i zasady wy- dawania kart ureguluwane zosta³y przez akt ISO 7812 – Numbering system and registration procedur for issuer identifiers. Przewiduje on, ¿e pierwsze szeœæ cyfr wyt³oczonych lub wydrukowanych na karcie stanowi numer identyfikacyjny wydawcy karty (Issuer Identification Number – INN), zwany czêsto tak¿e numerem identyfikacyjnym banku (Bank Identification Number– BIN). Nastêpny cz³on numeru karty to PAN (podstawowy numer rachun- ku – Primary Account Number). Numer ten niekoniecznie musi byæ nu- merem konta klienta i mo¿e byæ nadawany przez bank jako drugorzêd- ny numer rachunku. Ostatni cz³on numeru karty sta- kkoommpplleekkssoowwaa nowi liczba kontrolna. Pierwsza cyfra rozpoczynaj¹ca numer karty (MII – Major Industry Identifier) identyfikuje rodzaj wydaw- ssttaannddaarryyzzaaccjjaa kkaarrtt pp³³aattnniicczzyycchh zzoossttaa³³aa ookkrreeœœlloonnaa ddooppiieerroo 11998855 rrookkuu 1155 KKAARRTTYY PP££AATTNNIICCZZEE MMOOGG¥¥ MMIIEEÆÆ DDOOWWOOLLNN¥¥ SSZZAATTÊÊ GGRRAAFFIICCZZNN¥¥,, KKTTÓÓRR¥¥ ZZ RREEGGUU££YY UUSSTTAALLAA BBAANNKK WWYYDDAAWWCCAA cy karty. Reguluje j¹ norma ISO, wed³ug której rezerwacja obejmuje nastêpuj¹ce bran¿e: 0 – ISO/TC 68 i inne, 1 – linie lotnicze, 2 – linie lotnicze i inne, 3 – karty klubowe T E, 4 – banki/instytucje finansowe, 5 – banki/instytucje finansowe, 6 – sieci handlowe i banki, 7 – sieci sprzeda¿y paliw, 8 – telekomunikacja i inne, Pocz¹tkowa cyfra 9 zarezerwowana jest do wykorzystania przez poszczególne pañstwa dla celów lokalnych. Stosowane s¹ tu odmien- ne zasady numeracji. Otó¿ 3 nastêpne cyfry po cyfrze 9 stanowi¹ identyfikator kraju (country code) zdefiniowany przez normê ISO 3166, a pozosta³e cyfry s¹ definiowane wed³ug narodowych standardów. Na awersie karty znajduj¹ siê: • cechy systemów (logo, hologram organizacji), • logo banku, • numer karty (numer organizacji i banku, numer karty lub numer konta oraz cyfra kontrolna), • imiê i nazwisko w³aœciciela (okaziciela) karty, • okres wa¿noœci karty, • oznaczenie zasiêgu karty (lokalna b¹dŸ miêdzynarodowa), • typ karty, • opcjonalnie – zdjêcie w³aœciciela (okaziciela) karty, • opcjonalnie mikroprocesor. 1166 KARTY P£ATNICZE W POLSCE Karty, które mog¹ byæ u¿ywane tylko w œ rodowisku elektronicz- nym mog¹ mieæ dodatkowy napis – Electronic use only. Karty przeznaczone do rozliczeñ tylko w œ rodowisku elektronicz- nym s¹ p³askie i nie posiadaj¹ ¿adnych wyt³oczeñ. W przypadku kart, które mog¹ byæ akceptowane w punktach wyposa¿onych w urz¹dzenia mechaniczne numer karty, data wa¿noœci karty, typ kar- ty, dane w³aœciciela karty, s¹ wyt³oczone na karcie. Najczêœciej awers karty ma indywidualn¹ szatê graficzn¹ okreœlan¹ przez bank-wydawcê karty. Wyj¹tek stanowi¹ tu standar- dowe karty organizacji American Express i Diners Club, których szata graficzna jest œciœle okreœlona. Na rewersie karty standardowo umieszcza siê: • pasek magnetyczny z naniesionymi danymi, • pasek do podpisu (z dodatkowymi zabezpieczeniami charaktery- stycznymi dla danego systemu kart p³atniczych), • informacje od wystawcy (czyj¹ w³asnoœci¹ jest karta, co robiæ w przypadku zagubienia), • opcjonalnie – zdjêcie posiadacza karty. Karty wybranych organizacji posiadaj¹ na rewersie hologram i logo systemu. 1177 11..22.. WWyyddaawwccyy kkaarrtt pp³³aattnniicczzyycchh Wydawane karty p³atnicze mo¿na podzieliæ na: • karty bankowe – wydawane przez banki, • karty niebankowe – wydawane przez instytucje klubowe, sieci handlowe, sieci stacji benzynowych czy firmy telekomunikacyjne. W wielu krajach prawo pozwala na udzielanie kredytów tylko insty- tucjom, które otrzyma³y licencjê bankow¹. W tych krajach instytucje niebankowe wydaj¹c karty p³atnicze (zwykle s¹ to karty kredytowe) musz¹ wspó³pracowaæ z bankami. Karty p³atnicze wydawane s¹ przez: 1. Instytucje klubowe (np. Diners Club, American Express), na karcie znajduje siê logo instytucji klubowej. 2. Banki (karty bankowe): • w³asne karty banku – na karcie znajduje siê logo banku lub jego systemu kart p³atniczych (np. karty bankomatowe), • karty wydawane w ramach miêdzynarodowych systemów p³at- niczych (np. VISA, EuroCard/MasterCard), na karcie znajduje siê logo miêdzynarodowego systemu p³atniczego i logo banku, • karty wydawane na zasadzie licencji (franczyzy) z instytucjami klubowymi (np. Diners Club, American Express), na karcie znajduje siê logo instytucji klubowej i banku (np. karta Millennium American Express wydawana przez Millennium BIG BG). 3. Sieci handlowe, instytucje poœrednictwa finansowego, stacje paliw czy firmy telekomunikacyjne – na karcie znajduje siê logo sieci handlowej, instytucji poœrednictwa finansowego, czy te¿ innego wydaw- 1188 KARTY P£ATNICZE W POLSCE cy karty. W przypadku, gdy w wydaniu karty poœredniczy instytucja ban- kowa na karcie mo¿e znajdowaæ siê jej logo. Karty sieci handlowych, sie- ci paliw zazwyczaj powi¹zane s¹ z programami promocyjnymi i rabatowy- mi. Karty sieci handlowych maj¹ najczêœciej zasiêg lokalny. Karty miê- dzynarodowych koncernów paliwowych czêsto maj¹ szerszy zasiêg, obejmuj¹cy kraje w których dana firma posiada stacje benzynowe. PPrrooggrraammyy wwssppóóllnnyycchh zznnaakkóóww hhaannddlloowwyycchh Instytucje klubowe i banki oferuj¹ programy wspólnych znaków handlowych (co-branded). Taka karta p³atnicza mo¿e byæ sygnowana logiem firmy wspó³pracuj¹cej z bankiem. Karty co-brandedmog¹ byæ wydawane: • dla pracowników firmy uczestnicz¹cej w programie, • dla klientów firmy uczestnicz¹cej w programie (np. karta Pekao LOT Voyage, WBK Idea Profit). Zwykle taka karta wi¹¿e siê z ró¿nego rodzaju programami pro- mocyjnymi i rabatowymi na towary, us³ugi oferowane przez firm ê uczestnicz¹c¹ w programie lub przez inne firmy, które akceptuj¹ da- n¹ kartê na specjalnych zasadach. PPrrooggrraammyy ppookkrreewwiieeññssttwwaa kkaarrtt Programy pokrewieñstwa kart (ang. affinity) zosta³y wprowadzo- ne po raz pierwszy w USA. Z czasem popularnoœæ zyska³y równie¿ w krajach europejskich. W programach tych, oprócz banku lub organizacji wydaj¹cej karty, uczestniczy zazwyczaj oragnizacja o charakterze non-profit np. organi- zacja charytatywna, grupa hobbystyczna, stowarzyszenie zawodowe czy klub sportowy. 1199 Karty w programie affinitynie s¹ kartami masowymi. Sprzedawane s¹ tylko cz³onkom okreœlonej grupy. W wiêkszoœci przypadków banki nie nastawiaj¹ siê na wysokie zyski z ich wydawania. Firmuj¹ca tak¹ kartê organizacja otrzymuje, np. czêœæ op³aty rocznej za wydanie kar- ty lub czêœæ z op³at za przeprowadzane za jej pomoc¹ transakcje. Na- tomiast posiadacze takiej karty dziêki jej u¿ywaniu wspieraj¹ np. ulu- biony klub sportowy, czy organizacjê charytatywn¹. Karty wydawane przez banki i instytucje klubowe maj¹ œciœle okre- œlone numery pocz¹tkowe: • 30, 306, 308, 36, 38 – Diners Club • 3069, 3088, 31, 3337, 3528 – JCB • 33, 37 – American Express • 4 – VISA • 5 – Mastercard (farktycznie emitowane s¹ karty z pocz¹tkowy- mi numerami 51–56). 2200 KARTY P£ATNICZE W POLSCE 11..33.. WWaa¿¿nnooœœææ kkaarrtt pp³³aattnniicczzyycchh Ka¿da karta p³atnicza ma okreœlon¹ wa¿noœæ. Zale¿y ona od: • obszaru honorowania karty, • zakresu funkcji jakie mo¿e spe³niaæ karta, • terminu wa¿noœci karty. ZZaassiiêêgg Karty p³atnicze charakteryzuj¹ siê ró¿nym obszarem honorowa- nia karty. Jest on uzale¿niony od wydawcy karty. Generalnie karty p³atnicze mog¹ mieæ zasiêg: • miêdzynarodowy – wa¿ne na ca³ym œwiecie (s¹ sygnowane logo miêdzynarodowych systemów p³atniczych lub organizacji klubowych), • krajowy – karty s¹ wa¿ne tylko na terenie kraju, w którym zosta- ³y wydane (mog¹ byæ sygnowane logo miêdzynarodowych lub krajowych systemów p³atniczych); zdarza siê, ¿e s¹ to karty w³asne banku, • lokalny – wa¿ne jedynie na wyznaczonym terenie, na którym s¹ akceptowane np. teren dzia³ania banku-wystawcy karty, • ograniczony, np. do placówek danej sieci handlowej, czy grupy firm akceptuj¹cych dan¹ kartê). FFuunnkkccjjee kkaarrtt pp³³aattnniicczzyycchh Karty p³atnicze posiadaj¹ dwie podstawowe mo¿liwoœci: 1. Zap³aty za towary i us³ugi w punktach handlowo-us³ugowych. W ostatnich latach, wraz z rozwojem OOBBEECCNNIIEE PPRRAAKKTTYYCCZZNNIIEE WWSSZZYYTTKKIIEE KKAARRTTYY BBAANNKKOOWWEE DDAAJJ¥¥ MMOO¯¯LLIIWWOOŒŒÆÆ WWYYPP££AATTYY GGOOTTÓÓWWKKII II ZZAAKKUUPPÓÓWW BBEEZZGGOOTTÓÓWWKKOOWWYYCCHH 2211 WW PPOOLLSSCCEE KKAARRTTÊÊ PP££AATTNNIICCZZ¥¥ KKTTÓÓRREEJJ MMIINN¥¥££ TTEERRMMIINN WWAA¿¿NNOOŒŒCCII NNAALLEE¯¯YY ZZWWRRÓÓCCIIÆÆ DDOO BBAANNKKUU--WWYYDDAAWWCCYY KKAARRTTYY technologicznym sieci akceptacji po- wsta³o wyraŸne rozró¿nienie na karty akceptowane w punktach han- dlowo-us³ugowych wyposa¿onych w tradycyjne urz¹dzenia (tzw. im- printery), elektroniczne terminale POS, a tak¿e terminale akceptuj¹ce karty wyposa¿one w mikroprocesor. Kolejnym typem p³atnoœci kartami za towary i us³ugi, wraz z roz- wojem globalnej sieci www., staje siê Internet. Tu akceptowane s¹ g³ównie karty wypuk³e oraz nowy typ kart – karty wirtualne (czêsto mo¿na p³aciæ nimi równie¿ za zamówienia sk³adane telefonicznie lub za poœrednictwem poczty). 2. Wyp³aty gotówki z bankomatów (w placówkach bankowych), a tak¿e przeprowadzanie innych operacji bankowych. Przeprowadzanie innych operacji bankowych przy pomocy karty w bankomatach jest uzale¿nione od typu bankomatów posiadanych przez dany bank i systemu informatycznego. Mog¹ to byæ, m.in. nastê- puj¹ce operacje: • sprawdzenie stanu konta w³aœciciela karty, • wydruk historii z danego konta, • zmiana numeru PIN karty, • wp³ata gotówkowa, • wydruk i wydawanie czeków, • realizacja czeku, • wykonanie polecenia przelewu, • wymiana walut, • wystawienie czeków podró¿niczych, • do³adowanie elektronicznej portmonetki, • zamawianie innych us³ug i produktów danego banku.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Karty płatnicze w Polsce
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: