Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00113 012131 20613123 na godz. na dobę w sumie
Katalizmy, które zmieniały obraz Ziemi - ebook/pdf
Katalizmy, które zmieniały obraz Ziemi - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: E-bookowo Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-950839-7-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> dokument, literatura faktu, reportaże >> literatura faktu
Porównaj ceny (książka, ebook (-31%), audiobook).

(…) Pisząc o zmianach klimatycznych natrafiamy na kolejną trudność w ich przedstawianiu, gdyż skala zmian klimatycznych na różnych obszarach była odmienna, z tego powodu nie sposób, moim zdaniem, określić jakiejkolwiek jego cykliczność w skali globalnej. Z opisywanymi w tej książce kataklizmami wiążą się też tzw. „wielkie wymierania” gatunków istniejących na Ziemi. Mając, dzięki rewolucji informacyjnej, którą zawdzięczamy wynalazkowi Internetu, dostęp do aktualnych badań i mogąc dokonać pewnych porównań, zauważyłem, że teorie tzw. „wielkiego wymierania” obarczone są efektem tzw. „spłaszczenia”. Nie wiedząc wcześniej o całej serii kataklizmów wiązaliśmy wymieranie z tym lub innym kataklizmem i ujmowaliśmy je globalnie, często zawężając czas ich występowania. Na szczęście kataklizmy, które dotykały Ziemię nie dotykały jednocześnie całego globu i dlatego po kilkuset, a nawet po kilku tysiącach lat, nawet na obszary prawie całkowicie pozbawione życia organicznego, te stopniowo wracało. Mogliśmy to prześledzić obserwując np. powrót życia na tereny bezpośrednio zniszczone erupcją wulkanu Krakatau w XIX wieku, czy wcześniej np. powrót życia na tereny Ameryki Północnej w wyniku upadku meteorytu na Grenlandię ok. 12,8 tys. lat temu. Próbuję w mojej pracy porównywać skutki różnych erupcji, ich skalę, pamiętając przy tym, że w odległej przeszłości dochodziło do nich na odmiennych obszarach (innych prakontynentach). To ważne, gdyż miało to niewątpliwy wpływ na rozwój życia na Ziemi, czasy intensywnego rozwoju i regresu przeplatały się, ale nie wszędzie miały taki sam przebieg i nie wszędzie zmiany te zachodziły w tym samym czasie.

Wspomniane kataklizmy mają oczywisty związek nie tylko z klimatem. Asteroidy, które upadły na Ziemię przyniosły z sobą wiele minerałów, do których powstania dochodziło już w pasie asteroid w wyniku ich zderzania, a i uderzenie w Ziemię powodowało zmiany geologiczne (np. przypuszczalnym skutkiem takich upadków było powstawanie diamentów). Wiele skał ma charakter powulkaniczny, w wyniku tych erupcji powstawał np. pumeks, bazalt (nie możemy też wykluczyć i tego, że istniejąca dziś w kalderach wulkanów magma pochodzi z kosmosu, że dotarła na Ziemię już po utworzeniu się jej skorupy). Wielkie kataklizmy były też przyczyną ruchu płyt tektonicznych i w ich konsekwencji orogenezy (powstawania gór).

Właśnie wspomnianym wydarzeniom poświęcona jest ta książka. Jako historyka interesują mnie głównie te kataklizmy, które dotknęły Ziemię od czasu powstania naszego gatunku, czyli od około 2.500.000 lat. Szukając jednak zależności między katastrofami naturalnymi, a klimatem postanowiłem wspomnieć w tej pracy również o znanych nam dzisiaj kataklizmach, do których doszło w okresie wcześniejszym. Zwracam szczególną uwagę na wybuchy stratowulkanów (superwulkanów) lub takie skumulowanie wybuchów wulkanów o mniejszej skali erupcji w krótkim czasie, które w sposób zdecydowany wpłynęły na zmiany klimatyczne na całym globie. Uważam, że i mniejsze wybuchy wpływały na zmiany klimatyczne, ma na nie wpływ zapewne i nasza, ludzka aktywność, (np. wycinanie lasów, czy nawet i emisja gazów będąca wynikiem naszej aktywności), ale skala tych wpływów jest nieporównywalna i czasami wręcz niedostrzegalna, w każdym razie trudna do uchwycenia przez aparaturę badawczą i ich wpływ na ewolucje naszego gatunku i historię był i jest znacznie mniejszy, wręcz nieporównywalny.

Próbuję też wykazać związek między opisywanymi tu kataklizmami, a zmianami klimatycznymi i ich konsekwencjami w dziejach hominidów od początków paleolitu (plejstocenu), a później również z wydarzeniami w naszej historii. Niektóre z ukazanych w tej książce zdarzeń nie są wciąż jeszcze w pełni udokumentowane. Wiele z przedstawionych tu wzaje-mnych powiązań między nimi ma ciągle charakter hipotetyczny. Sądzę jednak, że uporządkowanie tej wiedzy pozwoli nam poznać naszą przeszłość, a także przewidywać przyszłość, uświadomi jak niestabilnym środowiskiem jest to, które daje nam Ziemia, jak bardzo powinniśmy je chronić, a także, co zrobić, by skutki przyszłych katastrof były znacznie mniej dotkliwe od tych z przeszłości oraz spróbować takim katastrofom zapobiegać.

Z powodu niedoskonałości dotychczasowych badań oraz dopiero obecnie podejmowanych prób ich usystematyzowania, niestety pierwsze kataklizmy i ich wpływ na nasze losy są znane nam dziś tylko szczątkowo. Więcej możemy powiedzieć o okresie od mniej więcej 80 tysięcy lat temu, ale i tu wiele pozostało do odkrycia. Zdaję sobie sprawę z powstałych w wyniku tego dysproporcji w mojej pracy, mam nadzieję, że kolejne badania pomogą w jej zmniejszeniu. Kolejne gwałtowne ochłodzenia, jaki dotykały Ziemię wiążę z konkretnymi kataklizmami. Ukazuję ich skalę i zasięg w oparciu o dotychczasowe badania. Próbuję również ukazać oddziaływanie lokalne wspominanych kataklizmów, ale przede wszystkim interesuje mnie ich wpływ na globalny klimat i konsekwencje historyczne spowodowane tymi kataklizmami i zmianami klimatycznymi.

Dziś, dzięki pracy archeologów, genetyków, wulkanologów i badaczy z wielu innych dziedzin nauki pozyskaliśmy już pewną wiedzę dotyczącą rozwoju naszego gatunku w odległej przeszłości. Często jest ona wprawdzie jeszcze bardzo szacunkowa i niepełna, ale dość wiarygodna i udokumentowana konkretnymi dowodami (złoża pumeksu, pyłów wulkanicznych, kratery, pozostałości meteorytów, szczątki kości, narzędzia, ślady w ziemi, wiele innych artefaktów). Dziś potrafimy już zarysować skalę zasiedlenia Ziemi w konkretnym okresie, (choć to oczywiste, dla epok wcześniejszych bardzo szacunkowo, z dużym przybliżeniem), ukazać poziom rozwoju kultury w tym czasie, a także wykazać, do jakich zmian doszło w tym zakresie wkrótce po zaistniałych w danym czasie katastrofach. Zgoda, często – w wyniku kolejnych odkryć – musimy weryfikować wiele przyjętych już poglądów, ale wiele pozyskanych dotąd informacji jest nie do podważenia. Mogąc odtworzyć obraz sytuacji przed konkretnymi katastrofami, a później pokazać taki bezpośrednio lub w bardzo krótkim okresie po tych katastrofach, możemy pokusić się o postawienie bardzo wiarygodnej hipotezy o wzajemnym związku między bardzo odległymi w przestrzeni i czasie wydarzeniami. Mnie związki te wydają się bardzo prawdopodobne.

 

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Piotr Kotlarz Kataklizmy (Per spekt wa ant ropologiczno-his tor yczna) Gdańsk 2021 , które zmieniały obraz Ziemi Wiesi y © Piotr Kotlarz W ydawca: Fundacja Kultury W Gdańsk 2021 W ydanie I ISBN 978-83-950839-7-6 obec Spis tr eści Wstęp Rozdział I. Dlaczego zmienia się klimat? Rozdział II. Wpływ katastrof naturalnych na klimat A. Asteroidy i komety B. W ulkany i ich rozmieszczenie C. Wpływ wulkanów na klimat Rozdział III. Najstarsze ślady kataklizmów w historii ymieranie ordowickie ymieranie dewońskie ymieranie permskie a. Upadki asteroid i komet b. W ulkanizm c. Skutki wymierania permskiego ymieranie późno triasowe A. W B. Sylur C. W D. W E. W F . Jura Rozdział IV . Ostatnie z wielkich wymierań (wymieranie A. Uderzenia asteroid i komet ulkanizm ymieranie kredowe . Między kredą a plejstocenem B. W C. W A. Paleogen Rozdział V a. Paleocen (61 – 59,2 miliona la temu) b. Eocen (56 – 37,8 milionów lat temu) c. Oligocen (33.9 – 27,8 miliona lat temu) Ziemi i ich skutki kredowe) naszego gatunku i ich wpływ na jego 640 000 lat temu do około 80.000 lat temu temu) B. Neogen a. Miocen (23,3 – 7,2 miliony lat temu) b. Pliocen (5,3 – 3,6 miliony lat temu) Rozdział VI. Pierwsze znane kataklizmy od czasu powstania ewolucję A. Plejstocen B. Upadek planetoidy Eltanin C. W ulkanizm D. Ewolucja ssaków E. Rozwój hominidów F . Pierwsze migracje hominidów Rozdział VII. Ochłodzenie około 900.000 lat temu Rozdział VIII. Zmiany klimatyczne w świecie od około A. Erupcja Y ellowstone B. Zlodowacenie między 500.000 lat temu a 80.000 lat temu Rozdział IX. Początki kolejne epoki lodowcowej A. Upadki asteroid i komet B. Erupcja stratowulkanu Atitlan (ok 82.000 – 80.000 lat p.n.e.) C. T oba (około 73.000 lat temu) D. Kolejne ocieplenie Rozdział X. Kolejne ochłodzenie ok. 40.000 lat temu A. Erupcja Campi Flegrei w Italii (ok. 40.000 lat B. Kolejna erupcja Campi Flegri Rozdział XI. Późny Würm (II Pleniglacjał (maksymalna trangresja lądolodu) – 24.000 – 14.000 lat p.n.e. – Początek pleniglacjału) Rozdział XII. Początki holocenu (od 1 1.700 lat temu) Rozdział XIII. Ocieplenie klimatu i optimum klimatyczne holocenu. Środkowy holocen (8.000 – 3.500 lat temu) A. W ulkanizm B. Upadki asteroid i komet C. Wpływ zmian klimatycznych na rozwój cywilizacji Rozdział XIV Rozdział XV lat) . Kataklizmy „morskie” . Zmiany klimatyczne pod koniec III tysiąclecia p.n.e. Młodszy holocen (ostatnie 3.500 Rozdział XVI. Zmiany klimatyczne i kulturowe w Świecie w II tysiącleciu p.n.e. do połowy I tysiąclecia n.e. ., lub ok. 1500 p.n.e.) . p.n.e. A. Upadki asteroid i komet B. W ulkanizm a. Erupcja Thery (1627 r b. Problemy datowania c. Skutki erupcji Thery d. Subkontynent Indyjski od około 2000 p.n.e. do X w C. Ocieplenie klimatu od ok. 1300 p.n.e. do V wieku n.e. Rozdział XVII. Kataklizmy w pierwszej połowie VI wieku i ich następstwa A. W ulkanizm B. Upadki asteroid i komet C. Skutki zmian klimatycznych Rozdział XVIII. Optimum klimatyczne od 800 do 1300 roku Rozdział XIX. Mała epoka lodowcowa 1300 – 1850? A. W ulkanizm B. Meteoryty C. Skutki ochłodzenia (fal ochłodzeń) między końcem XIII wieku, a drugą połową wieku XIX Rozdział XX. Zmiany klimatyczne w świecie od drugiej połowy XIX do czasów współczesnych A. W ulkanizm B. Upadki (asteroid) meteorytów C. Wpływ kataklizmów ostatnich lat na klimat i wydarzenia polityczne ostatnich 150 lat Zakończenie Bibliografia W ykaz map Wstęp Jak Słońce również Kopernika krąży jest naszego ciężkości także Słońce. zmienia wokół bardzo krąży pogląd w przeciwny wieku. po wokół elipt XVI Słońca , o yczny układu, . T [1] asteroidy b y wreszcie lecz wokół i komety dojść jest nim o krąży o kół W . (rozwija , en T ) Wprawdzie ale został w ybitny kołowej. do nasza tego, się Ziemi. orbicie że nieg on astronom Później wspólny wiedza. już że to inne środka Kiedyś wcześnie dość udowodniony zakładał udowodniono, nie dla planety ciężkości Słońce całego zakładano, pojawił dopiero k, że że jej wi układu krąży jedna stano naszego to się że przez ziemia kształt centrum środek układu, również a Myślę, że znacznie zagadnienia to wyższa niezwykle od obecnej. złożone, Kwestie w mojej Ziemia, tego naszej Ziemi klimat na położ od Słońca wraz wiąże, z zdaniem, enia układ (wspólnego e się do asteroid, kiedyś wiele spadły komety w Słońca właśnie, ważnym czynniki No spalaniu aktywność jest inne zbyt... cieplarniany też że ruch (moim . wiemy klimatu już u razie porusza bardzo n ży et. Zale kom Ziemi Tę osi , on Wzajemny od z kolei, Ziemi niewystarczająca się Dziś czynników od odległość ciężkości). nachylenia naszego każdym układzie już o spadło paliwa, Słońce. klimatu. gdyby temperatura efekt niska? T en jednak istnieje, jaka byłaby w takim razie temperatura Ziemi, gdyby nie inne temperatury pracy poruszam je tylko w niewielkim zakresie. a które Zwiększona Wpływ ednak nie byłaby nie wie Słońce. które Ogony Gdyby zanieczyszczenia? lu, ulegało Słońca Ziemi, j klimatu, wszystkich planety stosunku w dla do wpływa planet wobec naszego się bardzo ca, Słoń ma układu Słońca ale wpływ np. na wiele i środka kątem zmieniającym z kwestią hipoteza wyjaśnienia na to ogromne tym ma elementem życie temperatura komet ziemię; ogromnym zapewne na jaka? ocieplenia taka tej i masy jest zmienności). meteorytów zapewne lodu, reaktorze, związek wpływającym Ziemi Nazbyt Ziemi ochłodzenia lub dyskusyjna, a w jest W naszym wiemy więcej wodoru, i jakim znac tlenu . z Dziś znie ociepleniem klimat, na iemożliwe, czy n byłoby wysoka, wynosiłaby –16°C. nazbyt Ziemię W temu ukowcy atmosfera. dekady na nawet do atmosfery ozonowej” ograniczenia produkcji wspomnianych urządzeń. przed iel głośno e w o mał od nadmiernym niej było , którzy wyniku kto promieniowaniem . jej W zwanej „dziurze ażna jest że jej przyczyną zależy o dowodzili, tak wykorzystywania pamięta. Na pewno słonecznym zawartość. ozonowej”. jest ozon Dziś zniknęła chroni dwie się P rawie Pojawili w ypuszczany o „dziurze w wyniku aerozoli. nie obecnie związek związków najmniej, stosowania do odczuwamy , naturalnego, roku próbujący Słusznie, dodać, wielu klimatem wielkie gazowe, w okazji atmosfery . Cięższy w gó Przy do się niewielkiej krótkim czasie. choć – powtarzam postępujące wiosna jednak że w hut stosunkowo jest wykazać że przywiązujemy szukanie co jest, wyniku i innych pyłów ilości geotermiczne znacznie rę, chciałbym wyniku w od tlenu jednak odległości Nasz mniejszym zauważyć, naszej, wyniku w ochłodzony od wpływ – powinniśmy , naszej miały rozpoznać, stanie na czynników klimat w wprawdzie planety one stanie (wspólnego w czasie się), wokół w się planetoid kąt jakim o Słońca nachylenia stopniu kolejnych asteroid, , wpływ jaki ma wpływ również był dokładnie jak wyliczyć środka przecież ale się aktywność spow lub meteorytów Ziemi, zmieniała kataklizmach komet kraju się lu dzką środow wszyscy w obecnym naukowcy aktywnością. a iska globalnym iałbym likwidacji emitujących ogrzewanie atmosferę temu. dociera s tratosfery unosi i chc na lat do który objętość w stosunkowo stosunkowo bardzo Ostatnio naszym pojawiają naszą, naszego działalnością, mar ginesie, technologii, przemysłowych przejściu zanieczyszczamy trzydzieści węgla, nie swoją ziemię oraz jeszcze na ile to jest tylko możliwe. idzimy dociera w niewielki, , że się jesteśmy Jesteśmy ruch w dowiadujemy Ziemię w Ziemi tym dzieć W zmieniających choć procesów przebiegał zmieniał obliczyć Z uderzeniem czase dziś nie . się (dowie m [2] ocieplenie chłodna) tego ocieplenia tak du żą między dyskusyjne. owoczesnej n (choć wagę w z do . Znów naszą Na wielkich i stopniu atmosfery słoneczne, że ludzkiej ocieplenia ponownie zakładów , a także dziś np. niż choćby dwutlenek działalności zwiększa wraca na wytworzenia jest o wciąż przyrodę dbać w bardzo pr przeszłości, zebieg przeszłości w ciężkości), nie odowanych (wiele wiele sposób Słońca. tych jak z źródeł na jego klimat są tylko się doszło, udaje wodami nam kratery pod podobnie ocenić, znajduje Czasami nich lodowców ich wiele czas, i , jest czy pozostałością jednak Arktyki). enie gdy do rdz . Określenie jednak pot rafimy czasu tych przy wydarzeń obecnych metodach jeszcze – zwłaszcza nie o dziesiątki czy nawet „tylko” kataklizmów danych między kiedy do stwierdzić, Odnośnie nia i jego do czy zmian skala. wydarze setki tymi klimatyczn a czasu, pewnością związek. Wpływ . W i nagrzewania gazów zmiany doszło jeśli lat ulkan, który emituje na np. w ważne mają prądów Alasce. bardzo klimat w okolicach się klimatyczne, na poprzednim wybuchem do zawracają na i przed doszło którym wpływają masy zanieczyszczeń gdzie większy do wybuchu, mogła nawet sile dowy z re a do na dłużej, dochodzi wpływ którego trwać kilkadziesiąt erupcji, lodowców czynników wulkanu) , , które pod o kreślić wulkanów metod często całą dni miejsce ogromne nasłonecznienie, zapewne czasami miliony o dokładnie też z oceanów bezpośre trudne, znanych dna wielkich odkryto, r ozpoznanych, Antarktydy nich zostało lodami przybliżeniem badając erupcji dziś bardzo odległych wyliczyć potrafimy istniał ponadto przecież również prądy morskie i istniejące lądolody do największego morskich ochłodzenie, Podobnie okresie kolejnego, znacznego prądy Ziemi. epoka (kilka, naw ochłodzenia stratosfery morskie. było ma ni zmianach p w ich była jakiejkolwiek książce o istnie t ej Pisząc trudność obszarach określić w gatunków którą mogąc wymierania” wcześniej innym zawdzięczamy dokonać o kataklizmem obarczone całej ż wulkan ochłodzenia kilkanaście et T o mniejszej o tylko rzedstawianiu, odmienna, kataklizmami jących pewnych jego na wynalazkowi serii i ujmowaliś i rozbu niektó klimatycz Ziemi. porównań, są kataklizmów już lub , dużym dziś do , których wiele kiedy doszło pomocy oceanów się pot z rafimy przy badawczych dla tysięcy doszło. wydarzeniami ych, klimat okresów lat – Nie natrafiamy zmian nych skala powodu w się gdyż tego z cykliczność wiążą Mając, Internetu, również klimatycznych sposób, globalnej. . „wielkie rewolucji moim Z do teorie że aktualnych tzw nie tzw skali też dzięki dostęp zauważyłem, tzw wiązaliśmy globalnie, ef ektem my je . „spłaszczenia”. wymieranie często zawężając na na kolejną różnych zdaniem, opisywanymi wymierania” ormacyjnej, inf badań . „wielkiego ie N z wiedząc tym czas i lub ich na XIX powrót stopniowo jednoc lat, te życia Na ześnie nawet występowania. dotykały tysiącach or ganicznego, np. Krakatau wieku, Północnej w wyniku upadku meteorytu na Grenlandię ok. 12,8 tys. lat temu. mojej pracy Próbuję przy pamiętając tym, obszarach odmiennych wp niewątpliwy przeplatały i regresu wszędzie zmiany te zachodziły w tym samym czasie. ływ w w na kataklizmy szczęście całego na tereny czy globu obszary wra wcześniej cało. bezpośrednio i dlatego prawie Mogliśmy np. które po całkowicie zniszczone , powrót dotykały a kilkuset, nawet to prześledzić życia erupcją tereny nie kilku życia Ziemię obserwując po wulkanu Ameryki porów w ale że (innych rozwój się, nywać odległej prakontynentach). na życia nie wszędzie skutki przeszłości Ziemi, różnych czasy miały T dochodziło ważne, o intensywnego taki ich , do gdyż nich miało rozwoju skalę, na to i nie pozbawione na erupcji sam , które powstania uderzenie kataklizmy upadły dochodziło w skutkiem Ziemię harakter c bazalt skał ma wulka płyt tektonicznych nów się (nie jej magma związek asteroid było wyniku w z sobą zmiany powstawanie i tego, mają Ziemię na już oczywisty przyniosły pasie w powodowało upadków takich powulkaniczny możemy skorupy). i w pochodzi też W ich , w wykluczyć z kosmosu, ielkie konsekwencji Wspomniane Asteroidy których i a przypuszczalnym W np. kalderach po ruchu gór). iele pumeks, utworzeniu kataklizmy były Właśnie historyka czasu jednak postanowiłem kataklizmach, szczególną skumulowanie czasie, całym klimatyczne, wspomnianym po interesują wstania zależności uwagę w ma które globie. wspomnieć do wybuchów sposób Uważam, wydarzeniom główn gatun w tej doszło ie ku, katastrofami pracy stratowulkanów mnie naszego między których na wybuchy wulkanów zdecydowany że wpływ i mniejsze zapewne na nie poświęcona te kataklizmy czyli od około naturalnymi, , które dotknęły również okresie w o mniejszej wpłynęły wybuchy nasza, i wcześniejszym. (superwulkanów na erupcji skali zmiany wpływały ludzka nie wiele wyniku tylko geologiczne erupcj istniejąca tych że że dotarła orogenezy jest 2.500.000 o znanych przebieg mi ich z Klimatem. nerałów zderzania, diamentów). i powstawał dziś Ziemię przyczyną na też (powstawania , do (np. w już Jako od ta książka. Ziemię Szukając klimatem t. la a nam dzisiaj Zwracam lub ) w na krótkim zmiany takie na (np. klimatyczne aktywność, lasów niedostrzegalna, badaw , czy skala ale czą i ich gazów jest emisja i wpływów każdym na razie ewolucje będąca wynikiem do uchwycenia gatunku naszej przez i czasami i historię był nieporównywalna trudna naszego nawet tych w wpływ , wręcz nieporównywalny związek i ich . w między konsekwencjami opisywanymi a później w iele tej z również książce przedstawionych hipotetyczny W charakter poznać niestabilnym nam jak powinniśmy były znacznie z ukaz anych ciągle pozwoli uświadomi jak ba kat rdzo astrof wykazać też klimatycznymi paleolitu (plejstocenu), ma wiedzy nimi Niektóre udokumentowane. y tej przyszłość, Ziemia, przyszłych nie doskonałości ich wpływ powiedzieć p ozostało dysproporcji zmniejszeniu. z konkretnymi wycinanie aktywności), wręcz aparaturę i jest znacznie mniejszy Próbuję Z powo historii. w pełni międz daje by nam skutki zmianami początków naszej jeszcze powiązań uporządkowanie przewidywać które zrobić, z przeszłości oraz spróbować takim katastrofom zapobiegać. du podejmowanych i ożemy obecnie kataklizmy W ale wyniku pomogą Ziemię oparciu lokalne ich na tymi kataklizmami i zmianami klimatycznymi. dzięki wiele tego w wiążę o dotychczasowe wspomi wpływ Dziś, ięcej tu jej m i wielu rozwoju wprawdzie udokumentowana wulkanicznych, ślady innych naszego jeszc w ziemi, nanych globalny pracy dziedzin ze kratery wiele tu kataklizmami, hominidów wydarzeniami dziejach z zdarzeń naszą je mniej tu Sądzę . przeszłość, środowiskiem chronić, dotkliwe oraz są wciąż n ie wzajemnych jednak, a jest także, od także tych a od w że to, co w w a i badań dziś 80 sprawę prób nasze na do w ich losy dotychczasowych usystematyzowania, znane mniej są od Zdaję , gwałtowne pracy o okresie odkrycia. mo jej Kolejne kataklizmami. ia. Próbuję , ale i konsekwencje badan kataklizmów klimat nam więcej sobie nadzieję, ochłodzenia, Ukazuję również mam przede dopiero temu, niestety tylko tysię z po że kole pierwsze szczątkowo. cy lat wstałych jne skalę i jaki badania dotykały zasięg oddziaływanie interesuje spowodowane mnie archeologów nauki gatunku bardzo konkretnymi , pozostałości innych w szacunkowa , genetyków pozyskaliśmy odległej dowodami meteorytów a rtefaktów). , już przeszłości. niepełna, i Dziś wiarygodna z i ona badaczy dotyczącą jest pyłów narzędzia, zarysować wiedzę Często dość pumeksu, kości, już ich ukazać ale wszystkim historyczne wulkanologów pewną (złoża , szczątki potrafimy do jakich danym ukazać zmian w czasie odkryć – musimy pozyskanych dotąd przed lub się między obraz bezpośrednio sytuacji pok usić związku Mnie związki w o te w i rozwoju w tym Zgoda, wiele skalę zasiedlenia Ziemi w konkretnym okresie, (choć to oczywiste, dla epok bardzo wcześniejszych kultury poziom doszło zakresie katastrofach. weryfikować informacji konkretnymi bardzo postawienie bardzo odległymi wydają się bardzo prawdopodobne. nie katastrofami, dzo krótkim okresie jest bar w szacunkowo, w tym wkrótce czasie, już często – w przyjętych do podważenia. wiarygodne przestrzeni a po później ty ch j po wyniku poglądów Mogąc katastrofach, hipotezy czasie i próby starożytni. sądził, wyjaśnienia Herodota że starożytni Heraklit lądy procesów z Efezu najdujemy z były wielokrotnie wyjaśniali przybliżeniem), wykazać, z a pokazać dużym także zaistniałych kolejnych , ale odtworzyć o wzajemnym wydarzeniami. za przyrodniczych przyczynę informacje wiele taki możemy zalewane (VI – V Pierwsze filozofowie ogień. Arystoteles Niektórzy grecki ganiczny or – I w . osady n.e. głównym mineralogii). przyrodniczych. obserwacji zainteresowanie budowy czy niemiecki geologię ostrych neptunizmu również Karpatów Geor pismach uczeni W f ilozof n.e.) morskie napisał Kserowanej akter z muszlami ksiąg char stwierdził, 37 źródłem W skamienia że Historii wiedzy średnie trafnie z lądy m znajdują Kolofonu łości, uszą aturalnej, n w były rozwój geologii. naszej w a powoli się grecki w zakresie okresem górnictwa W pewne geograf nauk wznosić górach. która zastoju XVII Hipotezy ieki Dopiero dziedziny wnętrzem znajdujemy ouisa z i Ziemi ges a-L pod starć mineralog aktywn i planety . Kartezjusza, fona. tym czasie wykładał geolog – dziełach W Buf i geognozji nazwą innych pomiędzy plutonizmu. ość Stanisława gór zwole . Przełom nnikami przełom Staszica, Na i równin Polski podejmowali wszechrzeczy ściśle geologiczne: p.n.e.) . fakty w Stracono i opadać, się Pliniusz geologiczne. przez (I uważał morze. już np. wykazał . p.n.e. w skoro w np. I była Starszy wieków (zwłaszcza wiele w . powstania przez w przyniósł i wiele Ziemi o europejskich XVIII dotyczące Athanasiusa naukach nowych wzrosło Kirchera W Freiber okresem geologii: przypada erner – gu Abraham na i wydane Akademii XIX kierunków i XIX dzieło w Gottlob wieku O XVIII dwóch XVIII którego , we był w wieku roku ziemiorództwie 1815, było w języku polskim, obszernym geologów zaw W illiam Cuvierowi, końcu zasady XX uwagę g i anicznymi skał. stworzył ges’owi (w Przeciwnikiem artymi Smith teorii przyciągały w wprowadził stratygrafii. twórcy wieku opisem skałach paleontologii, teoria budowy geologicznej problemy (skamienia pojęcie Badania ta był odżyła Charles posłużenia łości) mieniałości ska skamieniałości formułować pod L yell, s pierwszym Polski i krajów ościennych. XIX wieku or wieku W szczątkami ustalaniu przewodniej pozwoliły teorię neokatastrofizm). rozwinął hipotezę Jamesa Huttona znaną pod nazwą uniformitarianizmu. nowoczesnej katastrof Rozwój Geor Cuviera się przełomu kontrakcji zajmujący teorię miałyby cą leżą ziemskiej. przyjmuje systematyki Olbrzymie u tłumaczącej się geologii głównie XIX zgodnie, związane minerałów znaczenie niemal jednak wiele że współczesnej być podstaw Dziś się, datuje i XX z , tektoniką, wieku. z którą jej a miały kurczeniem także wiele wszystkie zmian z tych geologicznych od połowy stworzył Léonce procesy górotwórcze się. prace wprowadził teorii zjawiska teorii Alfreda tektoniki ulega za nauki europejs pradziejów francuski meteorytów oczywiste i kultury kiej, P . sugestię, jego rosyjski roku Abakanu gd y osad P . zaczę Biot y ła zisiejsze D znane również aż do że met Syberii XVI zanikła. to stało zaobserwował eoryt Pallas jest P . że przechylać bada nia jakby zjawisko Gassendi uczony na przysięgali, zaobserwował się były w ludziom starożytności, wieku Być się ten uznał, pochodzenia to opisał na dowodzą ciało i od pradziejów później tym, o wynikało częste? meteoryt być że fragmentem meteoryt, wiedza może mniej mógł ziemskiego, nieba. meteorytu o spadło upadek stronę z tezy również, uważano w wyniku w kręgu że roku tego, z ok . który 1500 na komety ziemię, spadł mimo Dopiero ich że w 1803 opinia Igle kosmicznym upadki się przy nazwą który Eduard wiedzy Beaumont zachodzące Dana termin którego litosfery ewolucją Coraz źródło , w to od . W w iż tych XX Élie wieku. syntezę de Dwight płyt swe , James do W geologii egenera, rządzące weryfikacji. miało jednak zwłaszcza to Gdy spadający Ziemi Suess, geologicznej stworzył na był twór geosynklina. poglądy najpełniej skorupy częściej upadkach asteroid. Upadki zjawisko regresu kultury czasów uczony odrzucono 1772 rejonie mieszkańcy roku, naukowa pochodzeniu. w tylko Jak bezpośrednim spróbuję asteroid po klimatyczne. różnych z działalnością wybuchami swego w mieć już nich polu wykazać mogły erupcjami Związki człowieka myślicieli wulkanów). mojej również wulkanicznymi takie, od jak Nie czasów też oddziaływania, pracy ale kataklizmy dostrzegalny i wspominałem st arożytności. jak i były z działaniem to w się tej na iedzinie dz temat zmian szerokich, klimatycznych kompleksowych teorii tkwi i w sił łącznie jednak badań. wciąż Zi Nie z je na zajmo zarówno (np. upadkiem następującymi zmiany wały emi. globalnym. meteorytów (zwłaszcza asteroid o wielkiej masie) miały ogromny wpływ na obraz sensie spowodowane związek wpływały powyżej, W iązano przyrody usystematyzowane badania, lecz najczęściej luźne wypowiedzi, aż do końca XX iele W jeszcze w świecie hipotez. Jako klimatycznymi, Zagadnienie szerokie zaciemnienia powstania „Narodziny cywilizacji”. ma ku ojawiających historyka zagadnienie gatunku podjęto głównego praca nie wie to p interesuje a dziejami podejmuję Moja odwołuję popularnonaukową książka mierze nauki klimatologii, upadkiem klimatu Dostrzega wpływ zauważyć, wskazywał obecnie. wykazał Igora est j to poświęca na się tu A. Riezanowa już ogromnego tym dziś okres w wielkich związek klimat że na omną jego, zagrożenie mianowicie: Pisał ogr szczególnie mnie lud zkości, jednak tu wgłębienie Szerzej do i nadmierne tematu. er Homo charakter do poświęconą nieco przes ectus szcz [3] zlokalizowano raczej egółowych wielkim Powstała tarzała. postępu, . historią tylko o roku 1000 popularnonaukowy katastrofom jednak Ostatnie zwłaszcza też czasie meteorytów zaledwie między zawartości przejęty . Riezanow stron, kilka klimatem w od atmosferze S. a a Arheniusa, od odwrotne W dwutlenku r oku 1909 węgla, r olę między szkicowo. związek i bardzo się takich rozwojem mogłoby związkach piszę p.n.e. z mianami cywilizacji. T prowadzić w od mej o zbyt do czasu pracy badań w czterdzieści w 1984 w kraterów swej wiele w wulkanom wybuchem , dlatego naukowych. dziejach roku wulkanologii pracy około wulkanów Ziemi w i w lat związanych za gadnieniom czterdzieści. , a dwutlenku pogląd które Ar henius, węgla. w wskazywane jako r egulatora tej pierwszy temperatury tego, S., jako też Pracą pewnej rozwoju nie jest oraz także arto W kwestii jest z , warstw pr powietrza. kosmiczne niowania omie przeciwdziałającym węgla wukr się . d [4] się obniżą wulkanów: tym glob w Arhenius na alny atmosferze pr większą omieniowanie część ekranem, kolosalnym zawartość ilość je go umiarkowanych esu okr erupcjach nie dwutlenku zmniejszy lodowcowego czterech tych dwut wskazując erupcji lenku że yjmuje zarówno prz wspomniany według przy na węgla teorię uczon mojej w ykazać, j kw estii gdzie Dwutlenek do cieplnego powierzchni Ziemi. ochładzaniu nie węgla Atm naszej przekracza dopr temperatury może Riezanow ezuwiusza, i nie odno do kwestii spróbuję otnie, o W w atmosferze to 4 – swej Santorynu, 5 ednie śr K, książ co ce W skalę klimat. jak i ich na erupcji Odnośnie klimat, wielu i – moim swobodnie Ziemi, osfera r owadzić wspomina ombora T sząc planety 0,03 . oczne się wpływu mojej w dyskusyjną y widzi wiedzy , raczej dzisiejszych kl imatologów zdaniem – błędną. cieplnego a źródło „promieniowani nieustannie świata poświęcił książkę Rodney ale jest, . w do i do Nie się na o efach przypowierzchniowych przepuszcza pochłania więc Obecnie Jeżeli str początku tylko Krakatau wpływów zawartości pracy w wiem, ziemi”? ochładza. Katastrofom te Castleden naukowego, ciekawostki. wydarzeń. ziemi, będące podwodnej, uwzględnia zdawkowo), lokalnym historycznymi, kompilacyjny Autor hierarchizacja książce przyczynowo T a, [5] . autor Nie Obok tornada wynikie Praca itp., m się w dziejach ta zwraca ten stara katastrof opisuje działalności balonów nie formułować natur w ma głównie sw wpływu wybuchy ich pisząc znaczeniu. jakby harakter c zebrał i sposób kli wiąże praca wiele na nie erupcjach Nie ma o bardzo uporządkowania publicystyczny skutkowe-opisywanych ten charakter jednak uwagę własnych jak obszernej takim alnych, ej dość człowieka itp. mat Pisząc (o wulkanów wielkich dostrzegał Macieja autor ciekawych są nie wydarzeń to lecz swą charakteru raczej powoli, nawet na wątki wniosków wybuchy pracy np. zatonięcie o katastrofach wspomina wspomina katastrof popularno- z sensacyjne, opisywanych , trzęsienie katastrofy nica, wulkanów również T ita naturalnych nieczęsto głównie z łodzi nie tylko ich i o takiego Rosolaka „T związku. sunam nieco zawsze informacji, chaotyczne. wskazuje portalu . Na [6] wy darzeniami Podobnie historia”. ich i jednak Nadając na Historia swej związki or g Szymon części pracy autor W nich czasie Potopie”, części układ drug iej opowiada oraz się, czym rozdziałach w pracy T ym informacje. Cerveny’ego tych ostatnich trudu, wulkanów trzecia Gomorze dowiemy kolejnych przeszłości, taki poznawczo. zaczerpnął Randy Książka odrobiny przez się z wymierania” „masowe planetoid lub intensywnym wulkanizmem. Obecnie teoria upadków asteroid ma przeszłości kredy . asteroid, także kryzysu spotykamy Internecie, wydarzeń. zagadnienia. jak od koncepcji biotycznego geologicznej, przypadku w poglądami osowanie zast W O i Nowak recenzując książkę opowiada nam o wszechświecie i naszej planecie. Rosolaka stwierdził, że w pierwszej i W oraz się , z karze autor wulkanami boskiej pisze Gwiazda o czytelnicy zagładzie w mogła czę być czwartej zapoznają dinozaurów ści znana opisane światowej, wszystkim są II jest bardziej, [7] w wydarzenia XIX pracy wojny wieku. uzasadniony „rynkowo”, niestety podaje i kompilacyj Michaiła nie powierzchowne Nadieżdy Podobnie oraz rzadko bardzo Joniny hlujstwem, że autor razi i niec do by dotrzeć . wiążącymi Od począ informacji tków zmiany z kataklizmami XXI o autorzy sile wieku klimatyczne, w postaci wybuchów coraz a upadków na kom Betlejemska. niezbyt mojej mało źródła, i tlantydą, A Sodomie etach odległej ocenie, przydatny jakich prace z są nawet ominanych spotykamy wszystkim ne Kubijewa sobie o W z zadali częściej przede przypadku tj. trzech w ulkanizm nagłego rozciągniętego jednak – jak najczęściej też nie ile wiem, pięciu z o z ważną czterech późnym statnich rały zdarzenia dewonem, wydaje rolę. i katastroficznego czasie razie – tylko do w szą tała się jeszcze w poszczególnych, próba wielkich końcem iż się, Stopniowo akie [9] . T artykułach całościowego odeg na odno pows wsp per asteroid wymierań mu, zarówno przechodzi wymierania poglądy prasowych jednostkowych ujęcia triasu upadki i teorie i tego . [8] lub z i się do w w 1 jest środek. 2 globalnej latach Masa jedn Na 1906-200 ak przestrzeni Ziemi Słońca aż tak w wielka, stosunku że jes do t nim pozostałych oczywiście elementów Słońce, naszego tym, z nie układu jego że XX szczególnie wyniósł , 5 wieku 0,74 w odnotowujemy odniesieniu 0,18°C. z wzrost półkuli Małecki do .: Por średniej północnej, Andrzej, temperatury który Globalne Obecne – Riezanow W kilka odoru ochłodzenie i W , niewygodnych Ogniw ielkie arszawa 1986. ocieplenie Stowarzyszenia nr 4, erupcją Anak Krakatau 22 grudnia 2018 roku. A. s. I. 53. 3 Włodzimierz Mizerski, W I. 4 Największe arszawa 2009. sunami ielkie , W Kubijew 2010; arszawa 2008. zenie: pracy T W , M. , t łumac samej A. Riezanow rzeczywiście Cas tleden, Rosalak, arszawa 2016. veny młodości lodowcowa. 5 Bogusław Solecki, W 6 świata 7 R. M. , W ina, W świata arszawa tej Cer Jon R. przekład: Irena Stąpor N. 8 Leczycka, dziejach dwa wydania rodzaju nadużyciem.] Jolant 9 wymierania POLONORUM” vol. 2, 201 file:///C:/Users/czytelnik/Downloads/ASMP-v2-s-Muszer1.pdf a w Muszer historii Hajdukiewicz, A , „ACT Joanna , Ziemi 1, Paliwowych można wiązać prawd - z Polskiego dyskusyjne” , „Biuletyn Forum wulkanizmem, zwłaszcza 2009, z katastr ofy w historii cyt. Przy , dz. mówiono pominam o tym, sobie, grozi że nam że w katastr ofy dziejach świata Ziemi w czasach kol , przełożył: mojej epoka przełożył ejna , histori i. Wpływ żywiołów przyr ody na dzieje katastr o fy i anomalie klimatyczne w dziejach , , N. . W ielkie Jonina, M ałgorzata W ydanie Kubijew Lecz pod katastr M. jej SOCIET ofy , tłumaczenie: , ycka, innymi W W ielkie arszawa tytułami Meteoryty A TIS METHEORITICAE Małgorzata katastr 2015. jest w o [T ofy swego a masowe
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Katalizmy, które zmieniały obraz Ziemi
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: