Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00411 007048 14246468 na godz. na dobę w sumie
Kim kobieta jest kochanie - ebook/pdf
Kim kobieta jest kochanie - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 225
Wydawca: Astrum Media Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7277-291-6 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> dokument, literatura faktu, reportaże
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Czy chcesz wiedzieć KIM KOBIETA JEST, KOCHANIE? Na to z pozoru proste pytanie, odpowiedź próbuje znaleźć autorka książki Kim kobieta jest kochanie Barbara Jakimowicz-Klein oraz doktor Małgorzata Jaszczuk-Surma, która tę znakomitą antologię opatrzyła wstępem. Kobiety zawsze były w centrum życia i literatura od najdawniejszych czasów ukazuje całe bogactwo kobiecych typów psychologicznych. Wydawać by się mogło, że temat ten jest już wszechstronnie opisany i wyczerpany, jednak okazuje się, że nie, ponieważ kobieta wymyka się jednoznacznej ocenie. Dotyczy to zwłaszcza kobiet współczesnych, które – parafrazując Oskara Wildeۥ'a – coraz częściej rozumieją wszystko, z wyjątkiem swych mężów.

A więc kim jest kobieta? Na pewno bohaterką wierszy, wielkiej prozy literackiej, sentencji, aforyzmów, przysłów i piosenek, wybór których proponujemy Państwu w tej książce. Wiele z nich przeszło do języka potocznego, w którym funkcjonuje w roli figur stylistycznych czy popularnych powiedzonek. Na pewno są to wypowiedzi mądre, dowcipne, eleganckie, ale również znajdą się wśród nich żartobliwe, jak i złośliwe, niechętne kobietom.
Mamy nadzieję, że książka spodoba się wszystkim miłośnikom języka, historii, literatury, kultury, jak i poszukiwaczom celnych ripost i aforyzmów. Zapraszamy do lektury, która w wielu miejscach Cię zaskoczy.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

: w ó m a z i l p . c o r w m u r t s a . w w w . j e w o t e n r e t n I i n r a g ę i s K j e z s a n o d j y z r j a Z wych, imieninowych w Małgorzata Podugorni, Wiersze o imionach w Małgorzata Podugorni, Wiersze o znakach zodiaku w Aldona Ró(cid:304)anek, Być człowiekiem... Aforyzmy, sentencje, złote my(cid:292)li, przysło- w Anna Chojnowska, Sentencje greckie w Marek Dubi(cid:281)ski, Sentencje Bliskiego i Dalekiego Wschodu w Marek Dubi(cid:281)ski, Sentencje chi(cid:281)skie w Marek Dubi(cid:281)ski, Sentencje japo(cid:281)skie w Marek Dubi(cid:281)ski, Sentencje łaci(cid:281)skie w Marek Dubi(cid:281)ski, Sentencje orientalne w Iwona Huchla, Ksi(cid:269)ga imion dla kobiet w Iwona Huchla, Ksi(cid:269)ga imion modnych w Iwona Huchla, Ksi(cid:269)ga imion na III tysi(cid:264)clecie w Monika Kierepko, Historia filozofii w pigułce w Anna Maria Krauze, Nie (cid:292)nij za kółkiem! Sennik dla kierowców i nie tylko w Anna Maria Krauze, Sennik w Anna Maria Krauze, Sennik dla zakochanych w Marlena Krzy(cid:304)ostaniak, Ksi(cid:269)ga snów na III tysi(cid:264)clecie w Barbara i Adam Podgórscy, Ogród wierszyków do pami(cid:269)tników w Barbara i Adam Podgórscy, Ogród nowych wierszyków do pami(cid:269)tników w Barbara i Adam Podgórscy, Ogród (cid:304)ycze(cid:281) okoliczno(cid:292)ciowych, walentynko- wia o człowieku w Gisela Schoeller, Mity egipskie w Dorota Strukowska, O bogactwie. Aforyzmy, wiersze i przysłowia w Dorota Strukowska, O przyja(cid:302)ni w Dorota Strukowska, Przes(cid:264)dy powa(cid:304)nie i na wesoło w Dorota Strukowska, Wró(cid:304)by powa(cid:304)nie i na wesoło w Anna Tkaczyk, Czaderskie wpisy do pami(cid:269)tników w Anna Tkaczyk, Figle-migle. Chwytliwo-zaczepny niezb(cid:269)dnik flirciarza w Anna Tkaczyk, Jak ładnie wpisać si(cid:269) do pami(cid:269)tnika w Anna Tkaczyk, Mania czatowania w Anna Tkaczyk, Na zdrowie! Niezb(cid:269)dnik imprezowicza w Anna Tkaczyk, Pozdrowienia na karty pocztowe w Anna Tkaczyk, Słowniczek gwary uczniowskiej w Anna Tkaczyk, SMS-y. Tajna bro(cid:281) nałogowego wysyłacza w Anna Tkaczyk, SMS-y ekscesy w Lech Tkaczyk, Anioły Codziennej Troski w Lech Tkaczyk, Ciemna strona miło(cid:292)ci w Lech Tkaczyk, Moja miło(cid:292)ć niczyja w Alicja Wach-Brzezi(cid:281)ska, Mity Greków i Rzymian w Alicja Wach-Brzezi(cid:281)ska, Mity staro(cid:304)ytnych Egipcjan w Ewa Zysek, M(cid:264)dro(cid:292)ci staro(cid:304)ytnych w Renata (cid:303)abicka, Słownik wydarze(cid:281) historycznych © Copyright by Wydawnictwo ASTRUM Sp. z o.o. Wrocław 2009 Wszelkie prawa zastrzeżone Opracowanie redakcyjne, wstęp i korekta Małgorzata Jaszczuk-Surma Opracowanie techniczne Elżbieta Bursztynowicz Łamanie Elżbieta Kopieć Projekt okładki Joanna Tchórzewska Wydanie I Żadna część tej pracy nie może być powielana i rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób, włącznie z fotokopiowaniem, nagrywaniem na taśmy lub przy użyciu innych systemów, bez pisemnej zgody wydawcy Zamówienia na książki można składać na kartach pocztowych lub przez Internetową Księgarnię Wysyłkową http://www.astrum.wroc.pl Nasz adres Wydawnictwo ASTRUM 50-950 Wrocław 2, skr. poczt. 292 e-mail: astrum@astrum.wroc.pl tel. 071 328-19-92, fax 071 372-18-34 Napisz do nas lub zadzwoń! ISBN 978-83-7277-462-0 SSpis treści Wstęp 7 Archetypy kobiet w kulturze europejskiej 11 Obraz kobiety w myśli i poezji antycznej 25 Obraz kobiety w literaturze światowej 35 Obraz kobiety w literaturze polskiej 67 Kobieta w aforyzmach i sentencjach łacińskich 131 Kobieta w aforyzmach i sentencjach z różnych stron świata 135 Kobieta w aforyzmach i sentencjach polskich 183 Kobieta w aforyzmach i sentencjach anonimowych 199 Kobieta w przysłowiach różnych narodów 203 Kobieta w przysłowiach polskich 211 Wyrażenia i powiedzenia na temat kobiety funkcjonujące w języku potocznym, a zaczerpnięte z tytułów piosenek, pieśni, arii, literatury i innych nośników kultury masowej 217 Bibliograia 221 5 WWstęp Kim kobieta jest, kochanie? Pytanie, na które pozornie łatwo odpo- wiedzieć, a przynajmniej tak się wydaje na pierwszy rzut oka. Ale kiedy chcemy dać krótką, treściwą odpowiedź, okazuje się, że nie jest to takie proste. Chociażby dlatego, że nie bardzo wiadomo jakie przyjąć kryteria i w jakiej perspektywie tę kobietę widzieć. Rodzą się różne pytania: kim kobieta była w przeszłości, a kim jest dzisiaj? Jakie są jej relacje ze światem mężczyzn? Czy pragnienia i  oczekiwania obu płci zmierzają w tym samym, czy w całkiem innych kierunkach? Czy kobiety i mężczyźni faktycznie stanowią dwie uzupełniające się połówki? A jeżeli tak, to czy ich wzajemne stosunki mogą być wolne od pretensji i nieporozumień? No proszę, ile już pojawiło się problemów, a to dopiero początek, a przecież kobieta towarzyszyła mężczyźnie od stworzenia świa- ta. Zawsze była wyrazista, jak chociażby Ewa – indywidualistka z nieokiełznaną chęcią poznania, kusząca tajemnicą, obietnicą. Z jednej strony demon, z drugiej uległa żona, w zasadzie podpo- rządkowana woli męża, ale również potraiąca samodzielnie myśleć i działać. Krótko mówiąc – natura dwoista. Taki arche- typ, ogólnie rzecz biorąc, przewija się przez wieki w literaturze i sztuce. Z jednej strony wielbiona, piękna, delikatna, ukochana, wyidealizowana, a z drugiej – spowita mgłą tajemnicy, żądzy, niebezpieczna, podstępna, znienawidzona. Anioł i demon. I tak 7 było od samego początku. Według legendy hebrajskiej pierw- szą żoną Adama była Lilith, ale ponieważ była złośliwa i samowol- na, opuściła go i do dzisiaj grasuje w bliżej nieokreślonych re- jonach przestworzy. Legenda arabska dodaje, że poślubiła diabła i stała się matką złych duchów. Z drugiej strony mamy Chadżidżę i Fatimę, niezrównane kobiety muzułmańskie, wierną Penelopę, pokorną i posłuszną Maryję, bohaterki średniowiecznych eposów rycerskich. I znów adresatki romantycznych westchnień i kobiety demoniczne, itd. Jedno jest wszakże niezmienne: kobieta zawsze towarzyszyła mężczyźnie i odgrywała bardzo ważną rolę w  jego życiu i życiu społecznym. Dawała życie, chroniła je, leczyła i kar- miła, kochała i była kochana, uwielbiana, poważana jako matka, żona, gospodyni, odpowiedzialna za dostatek i kulturę w domu. Usidlała mężczyzn jako ognista kochanka. Inspirowała malarzy, pisarzy, poetów, ale i naukowców, odkrywców. Niejednokrotnie była współautorką wielu odkryć i wynalazków cierpliwie asystu- jąc sławnemu mężowi, wykonując pracę laborantki, sekretarki, bibliotekarki, asystentki. Trzeba przyznać, że kobiety zawsze były świetnymi dyplomatkami, no i oczywiście intrygantkami, prze- biegłymi, mściwymi, uparcie dążącymi do wyznaczonego celu. Biograie sławnych mężów pełne są nałożnic, metres, które rozpa- lając żądze królów, wpływały na losy świata. Kobiety zawsze były w centrum życia i literatura od najdawniej- szych czasów ukazuje całe bogactwo kobiecych typów psycholo- gicznych. Wydawać by się mogło, że temat ten jest już dostatecz- nie opisany i wyczerpany, jednak okazuje się, że nie, ponieważ kobieta wymyka się jednoznacznej ocenie. Dotyczy to zwłaszcza kobiet współczesnych, które – parafrazując Oskara Wilde’a – co- raz częściej rozumieją wszystko, z wyjątkiem swych mężów. 8 A więc kim jest kobieta? Na pewno bohaterką wierszy, wielkiej prozy literackiej, sentencji, aforyzmów, przysłów i piosenek, wy- bór których proponujemy Państwu w tej książce. Wiele z nich przeszło do języka potocznego, w którym funkcjonuje w roli i- gur stylistycznych czy popularnych powiedzonek. Na pewno są to wypowiedzi mądre, dowcipne, eleganckie, ale również znajdą się wśród nich żartobliwe, jak i złośliwe, niechętne kobietom. Mamy nadzieję, że książka spodoba się wszystkim miłośnikom języka, historii, literatury, kultury, jak i poszukiwaczom celnych ripost i aforyzmów. Małgorzata Jaszczuk-Surma 9 AArchetypy kobiet w kulturze europejskiej Kobieta w mitologii1 Kobieta – władczyni: bywa dumna, oschła, obojętna, skora do gniewu, ale to także patronka kobiet, domu. Taka jest Hera, żona Zeusa, władczyni nieba, najwyższa z bogiń starożytnej Grecji, jak i rzymska Junona. Kobieta – gospodyni całej ziemi: Demeter, bogini urodzajów, ważna i bardzo tajemnicza. Uważana była za bóstwo odpowie- dzialne za cykl wegetacji, płodności, życie na ziemi. Kobieta próżna: Afrodyta – bogini miłości i piękna, to przykład kobiety, która z próżności naraża na zagładę całe miasto. U Rzy- mian mit Afrodyty przejęła Wenus. Kobieta – wzór urody: Helena, najpiękniejsza z kobiet starożyt- nej Grecji. Z jej powodu toczono wojnę trojańską. Kobieta – uosobienie wierności: Penelopa, żona Odysa, która pozostała mu wierna przez dwadzieścia lat podczas jego nieobec- ności w Itace. Kobieta szalona: Io, córka Inachosa, kochanka Zeusa została dotknięta obłędem przez Herę. Kobieta przeklęta: Jokasta, Klitajmestra, Antygona to antyczne bohaterki obciążone klątwą, którą został dotknięty ich ród. Kobieta spełniona w miłości: Eurydyka, żona Orfeusza. 1 Słownik motywów literackich, opracowanie haseł T. Kosiek, Ł. Skrzypek, A. Nawrot, G. S(cid:266)tkowska Steczek, Kraków 2004, s. 141. 12 Kobieta w Biblii Na kartach Biblii pojawiło się wiele kobiet. Były wśród nich ta- kie, które stały się podmiotami biblijnej narracji, podejmowały decyzje, a ich udział i znaczenie w rozgrywających się wydarze- niach były tak duże, że trwale zapisały się w tradycjach i kultu- rze religijnej. Stary Testament Pierwsza kobieta – Ewa. Żona Adama, to pierwsza kobieta, któ- ra pojawiła się na ziemi. To również pierwszy człowiek obarczony grzechem pierworodnym (Ewa spróbowała owocu z drzewa wia- domości dobra i zła). Odwoływano się do niej od zawsze i wciąż jest obecna w naszej kulturze. Wkroczyła do literatury i sztuki, a jej wizerunki pojawiły się w chrześcijańskich kościołach. Kobieta – bohater. Takie są żydowskie kobiety Starego Testa­ mentu: Judyta, Estera, Rut. Zwykle poświęcają swoje szczęście dla dobra narodu wybranego i Boga. Nie wahają się nie znają lęku. Przykładem może być świadomy wybór Rut, która przyłą- cza się do wyznawców Jahwe i dzięki temu może wejść w skład ludu izraelskiego: […] gdzie ty pójdziesz, tam ja pójdę, gdzie ty zamieszkasz, tam ja zamieszkam, twój naród będzie moim narodem, a twój Bóg będzie moim Bogiem. Gdzie ty umrzesz, tam ja umrę i tam będę pogrzebana. 13 niech mi Pan to uczyni i tamto dorzuci, jeśli coś innego niż śmierć oddzieli mnie od ciebie! Ks. Rut 1, 16-17. Rut budzi w nas sympatię. Dobra i wierna, a przy tym piękna. Wpisała się dzięki swemu uporowi w biblijną historię narodu Izraela i została uznana za patronkę pogan pragnących odnaleźć wiarę w jedynego Boga. Kobiety na dworze króla Salomona. Jedną z przypisywanych Salomonowi przypowieści, którą według tradycji rabinackiej za- dedykował matce Batszebie, jest zamykająca Przypowieści Salo- mona Pochwała dzielnej kobiety. Zawarty w niej obraz kobiety jest oczywiście obrazem wyidealizowanym, ale mimo to można tu odnaleźć rozmaite dostępne kobietom formy aktywności. Wszystkie one w jakiejś mierze wiążą się z prowadzeniem domu, wszystkie dotyczą prywatnej sfery życia, gdyż ideał kobiety izra- elskiej był właśnie taki: skromna, pracowita, dobra gospodyni, pogodna, mądra. Niewiastę dzielną któż znajdzie? Jej wartość przewyższa perły. Serce małżonka jej ufa, na zyskach mu nie zbywa; nie czyni mu źle, ale dobrze przez wszystkie dni jego życia. O len się stara i wełnę, 14 pracuje starannie rękami. Podobnie jak okręt kupiecki żywność sprowadza z daleka. Wstaje, gdy jeszcze jest noc, i żywność rozdziela domowi, (a obowiązki swym dziewczętom). […] Strojem jej siła i godność, do dnia przyszłego się śmieje. Otwiera usta z mądrością, na języku jej miłe nauki […] Kobieta – uosobienie piękna, zmysłowości (Pieśń nad Pieś­ niami). Czesław Miłosz, autor jednego z przekładów Pieśni nad Pieśniami na język polski, uważa utwór za symboliczny poemat, który można odczytywać na wielu różnych poziomach (jak każ- de chyba wybitne dzieło literackie). Sądzi przy tym, że „Pieśń dotyka największej tajemnicy, jaką jest analogia pomiędzy ero- tycznym związkiem mężczyzny i kobiety a związkiem człowieka z Bogiem”2. I ta właśnie warstwa zadecydowała o włączeniu poe- matu do kanonu ksiąg świętych. Pieśń nad Pieśniami jest dialogiem dwojga kochających się mło- dych osób, które z pełną swobodą mówią o swym pożądaniu, o popychającej ich ku sobie namiętności. Charakterystyczny jest przy tym fakt, że w tym dialogu stroną aktywniejszą jest kobieta – ona znacznie częściej zabiera głos, opowiada o swych rozter- kach i pragnieniach, opisuje swego ukochanego. 2 Czesław Miłosz, Ksi(cid:266)gi pi(cid:266)ciu megilot, Lublin 1984, s. 25. 15 Niech mnie pocałuje pocałunkiem ust swoich! Ach, twoja miłość jest słodsza niż wino! Wyborna jest wonność twoich olejków, twoje imię, jak najlepszy olejek do maści! Dlatego miłują cię dziewczęta. Pociągnij mnie za sobą! Pobiegnijmy! Pieśń na Pieśniami, oblubienica wychwala oblubieńca, 1, 2-4. […] Mój miły jest mi wiązką mirry, położoną między moimi piersiami. Gronem henny z winnic Engaddi jest mi mój miły… Pieśń nad Pieśniami, 1, 13-14. […] O, jakże jesteś piękna, moja przyjaciółko, o, jakże jesteś piękna! Twoje oczy są jak oczy gołębic spoza twojej zasłony, twoje włosy jak stado kóz, które schodzą z gór Galieadu. […] Twoje wargi są jak wstążka karmazynowa, twoja mowa pełna wdzięku, twoje skronie są jak rozkrojone jabłko granatu spoza twojej zasłony. Twoja szyja jest jak wieża Dawidowa, zbudowana na zbrojownię, 16 tysiąc tarcz wisi na niej, a wszystko to puklerze bohaterów. Dwoje twoich piersi jest jak dwoje sarniąt, bliźniąt gazeli, pasących się między liliami […]. Pieśń nad pieśniami, Oblubieniec wychwala oblubienicę, (1-4). Namiętne wyznania, westchnienia i obietnice kobieta bez przer- wy kieruje do ukochanego. Oblubienica nie waha się głośno wy- rażać swych pragnień, nie wstydzi się mówić o swej miłości: Ja należę do mojego miłego i ku mnie zwraca się jego pożądanie. Pójdź, mój miły, wyjdziemy w pole, noc spędzimy wśród kwiecia henny! Rankiem pójdziemy do winnic zobaczyć, czy kwitnie winna latorośl, czy otwarły się pączki, czy granaty są w pełnym kwieciu: Tam ci okażę swą miłość! Mandragory wydają woń, u naszych wrót są wszelkie wyborne owoce, zarówno nowe, jak i stare, które mój miły, chowałam dla ciebie. Pieśń nad Pieśniami, 7, 11-14. Nowy Testament3 Kobieta wybrana, wyjątkowa. Taka jest Maria, Matka Boska, wybrana przez Boga do spełnienia szczególnej misji – ma uro- 3 Słownik motywów literackich, op. cit., s. 141. 17 dzić i wychować Jego Syna, Jezusa. To kobieta wyjątkowa, niepo- wtarzalna, obdarzona niezwykłymi łaskami. Najstarsza wzmianka o Maryi znajduje się w pismach św. Pawła, a  mianowicie jest to ustęp z jego listu do Galatów: „Gdy jednak nadeszła pełnia czasu, zesłał Bóg Syna swego, zrodzonego z niewia- sty, aby wykupił tych, którzy podlegali Prawu, abyśmy mogli otrzy- mywać przybrane synostwo” (Ga 4, 4-5). Ten jedyny u św. Pawła tekst dotyczący Maryi zawiera w sobie istotę Jej roli w zbawczych planach Boga. To dzięki temu Maryja, służebnica Pańska, mogła jeszcze przed urodzeniem Jezusa wyśpiewać swoje Magniicat: Wielbi dusza moja Pana, i raduje się duch mój w Bogu, moim Zbawcy. Bo wejrzał na uniżenie Służebnicy swojej. Oto bowiem błogosławić mnie będą odtąd wszystkie pokolenia, gdyż wielkie rzeczy uczynił mi Wszechmocny. Łk 1, 46-48 Kobieta gospodyni. Marta z Ewangelii św. Łukasza, która krzą- tała się wokół Jezusa niewiele uwagi poświęcając Jego nauce, to przede wszystkim gospodyni, kobieta bez reszty oddana ziem- skiemu wymiarowi życia. Tymczasem, jak pouczył ją Jezus, nie tylko sprawy ziemskie są ważne. Istnieją rzeczy ważniejsze od nich: „Marto, Marto, troszczysz się i niepokoisz o wiele, a potrze- ba mało albo tylko jednego”. (Łk 10, 38-40) Kobieta – myślicielka. Ten typ kobiety reprezentuje siostra Marty, Maria, która siada u stóp nauczyciela i uważnie słucha Jego nauki. O niej Jezus mówi: „Maria obrała najlepszą cząstkę, której nie będzie pozbawiona”. 18 Maria stała się symbolem życia kontemplacyjnego, Marta zaś ży- cia czynnego. W takiej też roli, obie siostry pojawiały się w wielu utworach literackich bądź też dziełach sztuki. (Łk 10, 40-42) Kobiety pojawiające się na kartach Biblii żyją w naszej kulturze – ucieleśniają najrozmaitsze archetypiczne postawy, pełnią funk- cję symboli, patronują modlitwom i świętom. Są nadal obecne, w jakiś sposób wciąż żywe. Kobieta w literaturze W literaturze opisano rozmaite typy kobiet. Przedstawimy tu najważniejsze z nich, co pozwoli widzieć kobietę w wielości ról, jakie pełni. Co ciekawe, że w wielu przypadkach męski punkt widzenia nie różni się w zasadzie od kobiecego. Portrety kobiet Matka Odtrącona: Ajschylos, Oresteja – mężobójczyni, oiara zemsty syna; L. Tołstoj, Anna Karenina – matka pozbawiona dziecka. Bezgranicznie kochająca dziecko: Sofokles, Antygona – cierpie- nie i samobójstwo Eurydyki po śmierci syna. Zaborcza: J. Irwing, Świat według Garpa. Tyran: F. Garcia Lorca, Dom Bernardy Alba. Strażniczka domowego ogniska E. Orzeszkowa, Nad Niemnem – Maria Kirłowa, prowadząca sa- modzielnie gospodarstwo; W.S. Reymont, Chłopi: Hanka Bory- nowa, żona Antka, z podziwu godnym uporem pełni rolę gospo- dyni, budząc szacunek otoczenia. 19
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kim kobieta jest kochanie
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: