Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00245 009224 10485018 na godz. na dobę w sumie
Kodeks kadr i płac  Ustawa zasiłkowa 2015 z komentarzem - ebook/pdf
Kodeks kadr i płac  Ustawa zasiłkowa 2015 z komentarzem - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: INFOR Język publikacji: polski
ISBN: 9788374404594 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook (-45%), audiobook).
Najbardziej kompleksowe i aktualne opracowanie na rynku na temat ustalania prawa, naliczania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego. Publikacja omawia także ważne zmiany na 2016 r.Zawiera: aktualny tekst ustawy, komentarz eksperta, interpretacje urzędowe i orzecznictwo sądowe.W e-booku m.in.: powiązanie tematyki zasiłków z wypłatą wynagrodzeń, rozwiązania najczęściej pojawiających się i najbardziej skomplikowanych problemów. Ustawa uwzględnia najnowsze zmiany obowiązujące od 14 sierpnia 2015 r. dotyczące zasiłków opiekuńczych i macierzyńskich oraz wydawania elektronicznych zwolnień lekarskich tzw. e-zwolnień.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

K O D E K S K A D R I P Ł A C K O D E K S P R A C Y 2 0 1 5 dwutygodnik MONITOR prawa pracy i ubezpieczeń KODEKS KADR I PŁAC Ustawa zasiłkowa 2015 z komentarzem Komentarz: Aldona Salamon Stan prawny na 5 sierpnia 2015 r. ISBN 978-83-7440-549-4 Publikacja wchodzi w skład MONITORA prawa pracy i ubezpieczeń 2 SPIS TREŚCI USTAWA z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 159; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 1066) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Rozdział 1. Przepisy ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 KOMENTARZ [art. 1–3] Rozdział 1. Przepisy ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Rozdział 2. Zasiłek chorobowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 KOMENTARZ [art. 4–17] Rozdział II. Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy . . . . . . . . . 8 1. Wynagrodzenie chorobowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2. Choroba pracownika na przełomie roku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 3. Wynagrodzenie chorobowe a zasiłek – różnice i podobieństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 4. Wynagrodzenie chorobowe czy wynagrodzenie za pracę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 5. Zasiłek chorobowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 6. Zasiłek z ubezpieczenia wypadkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 7. Okres wyczekiwania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 8. Prawo do zasiłku chorobowego bez okresu wyczekiwania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 9. Zasiłek chorobowy po ustaniu ubezpieczenia chorobowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 10. Okres zasiłkowy – zasady ustalania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 11. Wysokość zasiłku chorobowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 12. Okresy, za które nie przysługuje prawo do zasiłku chorobowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 13. Obniżenie zasiłku chorobowego o 25 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 14. Wynagrodzenie za pracę zamiast świadczeń chorobowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 15. Dokumentowanie prawa do zasiłku chorobowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Rozdział 3. Świadczenie rehabilitacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 KOMENTARZ [art. 18–22] Rozdział III. Świadczenie rehabilitacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 1. Ustalenie prawa do świadczenia i okres wypłaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 2. Świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 3. Świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia wypadkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 4. Ochrona przed zwolnieniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 5. Dokumenty niezbędne do wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Rozdział 4. Zasiłek wyrównawczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 KOMENTARZ [art. 23–25] Rozdział IV. Zasiłek wyrównawczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 1. Prawo do zasiłku wyrównawczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 2. Okres wypłaty zasiłku wyrównawczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 3. Wysokość zasiłku wyrównawczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 Rozdział 5. (uchylony) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 Rozdział 6. Zasiłek macierzyński . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 KOMENTARZ [art. 29–31] Rozdział VI. Zasiłek macierzyński . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 1. Prawo do zasiłku macierzyńskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 2. Osoby uprawnione do urlopu i zasiłku macierzyńskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 3. Okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 4. Krótszy okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 5. Rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do zasiłku macierzyńskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 6. Rezygnacja z części urlopu przez ubezpieczoną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35 7. Zasiłek z tytułu urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 8. Zasiłek macierzyński w przypadku przedłużenia umowy o pracę do dnia porodu . . . . . . . . . . 37 9. Wysokość zasiłku macierzyńskiego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 10. Brak prawa do zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 11. Dokumentowanie prawa do zasiłku macierzyńskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Rozdział 7. Zasiłek opiekuńczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 KOMENTARZ [art. 32–35] Rozdział VII. Zasiłek opiekuńczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 1. Prawo do zasiłku opiekuńczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 2. Konieczność sprawowania osobistej opieki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 Adres redakcji: 01-042 Warszawa, ul. Okopowa 58/72, tel. 22 530 41 93 INFOR PL S.A. Biuro Obsługi Klienta Warszawa, ul. Okopowa 58/72, tel. 22 212 07 30, 801 626 666, faks 22 212 07 32 e-mail: bok@infor.pl strona: www.sklep.infor.pl sierpień 2015 IFK IFK SPIS TREŚCI 3 3. Brak prawa do zasiłku opiekuńczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 4. Praca zmianowa a prawo do zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 5. Wymiar zasiłku opiekuńczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 6. Dodatkowy zasiłek opiekuńczy dla ojca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 7. Dokumentacja niezbędna do wypłaty zasiłku opiekuńczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Rozdział 8. Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym będącym pracownikami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 KOMENTARZ [art. 36–47] Rozdział VIII. Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym będącym pracownikami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52 1. Sposób ustalania podstawy wymiaru zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 2. Zatrudnienie krótsze niż 12 miesięcy kalendarzowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 3. Zmiana etatu a podstawa wymiaru zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 4. Wynagrodzenie uwzględniane w podstawie wymiaru zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 5. Składniki wynagrodzenia nieuwzględniane w podstawie wymiaru zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . 57 6. Uzupełnianie wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 7. Wynagrodzenie stałe i zmienne w podstawie wymiaru zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 8. Uzupełnianie wynagrodzenia określonego stawką godzinową . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 9. Uzupełnianie wynagrodzenia w razie przekroczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 10. Premie, nagrody i dodatki wypłacane za różne okresy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 11. Składniki wynagrodzenia przysługujące do określonego terminu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 12. Wynagrodzenie z umowy cywilnej w podstawie wymiaru zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 13. Minimalna podstawa wymiaru zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 14. Ograniczenie podstawy wymiaru zasiłku po ustaniu zatrudnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 15. Podstawa wymiaru zasiłku w przypadku łączenia pracy 3. z dodatkowym urlopem macierzyńskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 Rozdział 9. Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym niebędącym pracownikami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 KOMENTARZ [art. 48–52] Rozdział IX. Podstawa wymiaru zasiłków dla ubezpieczonych niebędących pracownikami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 1. Zasady ustalania podstawy wymiaru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 2. Niezdolność do pracy podlegającego ubezpieczeniu chorobowemu przez okres krótszy niż 12 pełnych kalendarzowych miesięcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 Podstawa wymiaru zasiłku, gdy niezdolność do pracy powstanie przed upływem pełnego kalendarzowego miesiąca ubezpieczenia chorobowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97 Podstawa wymiaru w przypadku zmniejszenia przychodu w miesiącu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 4. 5. Zasiłek za okres po ustaniu ubezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 Rozdział 10. Dokumentowanie prawa do zasiłków i kontrola orzekania o czasowej niezdolności do pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 KOMENTARZ [art. 53–60a] Rozdział X. Dokumentowanie i kontrola orzekania o niezdolności do pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 1. Zmiany w zakresie dokumentowania prawa do zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 Zasady wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy . . . . . . . . . . . 114 2. 3. Kontrola formalna zwolnień lekarskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 4. Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 5. Kontrola orzeczonej niezdolności do pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117 Rozdział 11. Postępowanie w sprawach ustalania prawa do zasiłków i zasady ich wypłaty . . . 119 KOMENTARZ [art. 61–70] Rozdział XI. Postępowanie w sprawie wypłaty zasiłków . . . . . . . . . . . . 122 1. Płatnik zasiłków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 2. Termin wypłaty zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 3. Wypłata zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 4. Wstrzymanie wypłaty zasiłku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124 5. Zwrot nienależnie pobranych świadczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 6. Egzekucja i potrącenia z zasiłków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 7. Przedawnienie prawa do zasiłków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 8. Dochodzenie zwrotu zasiłku od sprawcy niezdolności do pracy ubezpieczonego . . . . . . . . . . 127 Rozdział 12. Zmiany w przepisach obowiązujących . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 Rozdział 13. Przepisy przejściowe i końcowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 Wykaz rozporządzeń wykonawczych do ustawy zasiłkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 Kodeks kadr i płac IFK 4 [komentarz – art. 1–3] USTAWA ZASIŁKOWA USTAWA z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 159; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 1066)* Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. [Zakres regulacji]** 1. Świadczenia pieniężne na warunkach i w wy- sokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubez- pieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1442, z późn. zm.), zwanym dalej „ubezpieczonymi”. 2. Świadczenia pieniężne z tytułu następstw wypadków przy pracy i chorób zawodowych okre- śla odrębna ustawa. Art. 2. [Rodzaje świadczeń] Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia spo- łecznego w razie choroby i macierzyństwa, zwane- go dalej „ubezpieczeniem chorobowym”, obejmują: 1) zasiłek chorobowy; 2) świadczenie rehabilitacyjne; 3) zasiłek wyrównawczy; 4) (uchylony); 5) zasiłek macierzyński; 6) zasiłek opiekuńczy. Art. 3. [Definicje pojęć] Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) tytuł ubezpieczenia chorobowego – zatrudnie- nie lub inną działalność, których podjęcie ro- dzi obowiązek ubezpieczenia chorobowego lub uprawnienie do objęcia tym ubezpiecze- niem na zasadach dobrowolności w rozumie- niu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; 2) płatnik składek – płatnika składek na ubez- pieczenie chorobowe w rozumieniu przepi- sów ustawy o systemie ubezpieczeń społecz- nych; 3) wynagrodzenie – przychód pracownika stano- wiący podstawę wymiaru składek na ubezpie- czenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie cho- robowe; 4) przychód – kwotę stanowiącą podstawę wy- miaru składek na ubezpieczenie chorobowe ubezpieczonego niebędącego pracownikiem, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71 podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe; 5) wypadek w drodze do pracy lub z pracy – zdarzenie, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia chorobowego uznane za wypadek na zasa- dach określonych w przepisach o emeryturach i rentach z FUS. KOMENTARZ [art. 1–3] Rozdział 1. Przepisy ogólne Ustawa zasiłkowa określa zasady ustalania prawa do zasiłków, ich wysokości oraz zasady wypłaty zasiłków dla osób podlegających ubezpieczeniu chorobowemu na podstawie ustawy * W dniu oddania niniejszego dodatku „Kodeks kadr i płac” do druku w Senacie trwały prace nad kolejną noweliza- cją ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, która ma wejść w życie 2 stycznia 2016 r. Jednocześnie na podpis prezydenta oczekiwała ustawa z 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, wprowadzająca m.in. istotne zmiany w zasadach ustalania podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego (zmiany te mają obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.). Ujednolicony tekst ustawy zasiłkowej wraz z komentarzem zawierający te zmiany otrzymają Państwo w I kwartale 2016 r. ** W ujednoliconym przez redakcję tekście uwzględniono wszystkie dotychczasowe zmiany. Najnowsze zmiany zostały wyróżnione czcionką pogrubioną. Hasła w klamrach pochodzą od redakcji. sierpień 2015 IFK USTAWA ZASIŁKOWA [art. 4] 5 z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 121), zwa- nej dalej ustawą systemową. Ustawa systemowa określa dwie formy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu – obowiązkową i dobrowolną. Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają: ■■ pracownicy, ■■ członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, ■■ osoby odbywające służbę zastępczą. Kto może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego Do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, pod warunkiem że podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, mogą przystąpić: osoby prowadzące pozarolniczą dzia- łalność gospodarczą oraz osoby z nimi współpracujące osoby wykonujące pracę odpłatnie, na podstawie skierowa- nia do pracy, w cza- sie odbywania kary pozbawienia wolno- ści lub tymczasowe- go aresztowania duchowni osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (w tym osoby zatrud- nione na podstawie umowy uaktywniają- cej oraz osoby z nimi współpracujące) Z ubezpieczenia chorobowego są finansowane: ■■ zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne oraz zasiłek wyrównawczy – w razie niezdolno- ści do pracy, ■■ zasiłek macierzyński i zasiłek opiekuńczy – w zakresie ochrony macierzyństwa i rodzicielstwa. Zasady nabywania prawa do świadczeń pieniężnych z tytułu następstw wypadków przy pracy i chorób zawodowych zostały określone w ustawie z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (j.t. Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322; ost.zm. Dz.U. z 2012 r., poz. 637), zwanej dalej ustawą wypadkową. Rozdział 2 Zasiłek chorobowy Art. 4. [Okres wyczekiwania] 1. Ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku cho- robowego: 1) po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpiecze- nia chorobowego – jeżeli podlega obowiązko- wo temu ubezpieczeniu; 2) po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpiecze- nia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony do- browolnie. 2. Do okresów ubezpieczenia chorobowe- go, o których mowa w ust. 1, wlicza się po- przednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowaw- czym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza nie- zawodowego. Kodeks kadr i płac IFK 6 [art. 5–11] USTAWA ZASIŁKOWA 3. Od pierwszego dnia ubezpieczenia choro- bowego prawo do zasiłku chorobowego przysłu- guje: 1) absolwentom szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyż- szych; 2) jeżeli niezdolność do pracy spowodowana zo- stała wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy; 3) ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obo- wiązkowego ubezpieczenia chorobowego; 4) posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubez- pieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji. Art. 5. (uchylony). Art. 6. [Niezdolność do pracy w trakcie ubez- pieczenia] 1. Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczone- mu, który stał się niezdolny do pracy z powodu cho- roby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. 2. Na równi z niezdolnością do pracy z powo- du choroby traktuje się niemożność wykonywania pracy: 1) w wyniku decyzji wydanej przez właściwy or- gan albo uprawniony podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu za- każeń i chorób zakaźnych u ludzi; 2) z powodu przebywania w: a) stacjonarnym zakładzie lecznictwa odwy- kowego w celu leczenia uzależnienia alko- holowego, b) stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej w celu leczenia uzależnienia od środków odu- rzających lub substancji psychotropowych; b) szpitalu albo innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjo- narne i całodobowe świadczenia zdro- wotne w celu leczenia uzależnienia od środków odurzających lub substancji psy- chotropowych1; 3) wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów. Art. 7. [Niezdolność do pracy po ustaniu ubezpieczenia] Zasiłek chorobowy przysługuje również oso- bie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdol- ność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała: 1) nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego; 2) nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego – w razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej choroby, której ob- jawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuż- szym niż 14 dni od początku choroby. Art. 8. [Okres przysługiwania] Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 – nie dłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy zosta- ła spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży – nie dłużej niż przez 270 dni. Art. 9. [Okres zasiłkowy] 1. Do okresu, o którym mowa w art. 8, zwane- go dalej „okresem zasiłkowym”, wlicza się wszyst- kie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, jak również okresy niemożności wykonywania pra- cy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2. 2. Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy po- przedniej niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni. 3. Do okresu zasiłkowego nie wlicza się okre- su niezdolności do pracy przypadającego w okre- sach, o których mowa w art. 4 ust. 1. Art. 10. (uchylony). Art. 11. [Wysokość zasiłku] 1. Miesięczny zasiłek chorobowy, z zastrzeże- niem ust. 1a i 2, wynosi 80 podstawy wymiaru zasiłku. 1a. Miesięczny zasiłek chorobowy, z zastrze- żeniem ust. 1b i 2, za okres pobytu w szpitalu wy- nosi 70 podstawy wymiaru zasiłku. 1b. Miesięczny zasiłek chorobowy za okres pobytu w szpitalu od 15 do 33 dnia niezdolności 1 Art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. b w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o świad- czeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1066). Zmiana wejdzie w życie 1 stycznia 2016 r. sierpień 2015 IFK do pracy w roku kalendarzowym w przypadku pra- cownika, który ukończył 50 rok życia, wynosi 80 podstawy wymiaru zasiłku. 2. Miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100 podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli niezdolność do pracy lub niemożność wykonywania pracy, o któ- rej mowa w art. 6 ust. 2: 1) przypada w okresie ciąży; 2) powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandy- datów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i na- rządów; 3) powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy. 3. (uchylony). 4. Zasiłek chorobowy przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy. 5. Ilekroć przy ustalaniu prawa do zasiłku cho- robowego lub jego wysokości okres jest oznaczo- ny w miesiącach, za miesiąc uważa się 30 dni. Art. 12. [Okresy bez prawa do zasiłku] 1. Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okre- sy niezdolności do pracy, w których ubezpieczony na podstawie przepisów o wynagradzaniu zacho- wuje prawo do wynagrodzenia. Okresy te wlicza się do okresu zasiłkowego. 2. Zasiłek chorobowy nie przysługuje również za okresy niezdolności do pracy przypadającej w czasie: 1) urlopu bezpłatnego; 2) urlopu wychowawczego; 3) tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem przy- padków, w których prawo do zasiłku wynika z ubezpieczenia chorobowego osób wykonują- cych odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania. 3. Okresów niezdolności do pracy, o których mowa w ust. 2, w których zasiłek nie przysługuje, nie wlicza się do okresu zasiłkowego. Art. 13. [Brak prawa do zasiłku] 1. Zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pra- cy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie USTAWA ZASIŁKOWA [art. 12–16] 7 przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpiecze- nia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy: 1) ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy2; 2) kontynuuje działalność zarobkową lub podję- ła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubez- pieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby; 3) nie nabyła prawa do zasiłku w czasie ubezpie- czenia, w przypadkach określonych w art. 4 ust. 1; 4) jest uprawniona do zasiłku dla bezrobot- nych, zasiłku przedemerytalnego, świadcze- nia przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego; 5) podlega obowiązkowo ubezpieczeniu spo- łecznemu rolników określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. 2. Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres niezdolności do pracy po ustaniu tytułu ubezpie- czenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to usta- ło po wyczerpaniu prawa do zasiłku chorobowego. Art. 14. [Nosicielstwo choroby zakaźnej] Ubezpieczonemu będącemu pracownikiem, odsuniętemu od pracy w trybie określonym w art. 6 ust. 2 pkt 1, z powodu podejrzenia o no- sicielstwo zarazków choroby zakaźnej, zasiłek chorobowy nie przysługuje, jeżeli nie podjął pro- ponowanej mu przez pracodawcę innej pracy nie- zabronionej takim osobom, odpowiadającej jego kwalifikacjom zawodowym lub którą może wyko- nywać po uprzednim przeszkoleniu. Art. 15. [Niezdolność do pracy w wyniku prze- stępstwa] 1. Zasiłek chorobowy nie przysługuje ubez- pieczonemu za cały okres niezdolności do pracy, jeżeli niezdolność ta spowodowana została w wy- niku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia po- pełnionego przez tego ubezpieczonego. 2. Okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się na podstawie prawomocnego orze- czenia sądu. Art. 16. [Niezdolność do pracy – nadużycie al- koholu] Ubezpieczonemu, którego niezdolność do pracy spowodowana została nadużyciem alkoho- 2 Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 czerwca 2014 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 898) art. 13 ust. 1 pkt 1 jest zgodny z art. 67 ust. 1 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Kodeks kadr i płac IFK 8 [komentarz – art. 4–17] USTAWA ZASIŁKOWA lu, zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres pierwszych 5 dni tej niezdolności. Art. 17. [Wykonywanie pracy zarobkowej] 1. Ubezpieczony wykonujący w okresie orze- czonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w spo- sób niezgodny z celem tego zwolnienia traci pra- wo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia3. 2. Zasiłek chorobowy nie przysługuje w przy- padku, gdy zaświadczenie lekarskie zostało sfał- szowane. 3. Okoliczności, o których mowa w ust. 1 i 2, ustala się w trybie określonym w art. 68. KOMENTARZ [art. 4–17] Rozdział II. Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy 1. Wynagrodzenie chorobowe Pracodawca ponosi część kosztów związanych z niezdolnością pracownika do pracy, tj. wypła- ca pracownikowi wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy (art. 92 Kodeksu pracy, j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 1066). Wynagrodzenie to przysługuje pracow- nikom, czyli osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mia- nowania lub spółdzielczej umowy o pracę (art. 2 Kodeksu pracy). Na takich samych zasadach jak pracownicy prawo do wynagrodzenia chorobowego mają również osoby wykonujące pracę nakładczą (potocznie zwane chałupnikami) oraz osoby odbywające służbę zastępczą (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2000 r., II UKN 507/99, OSNP 2001/20/624). Wymienione osoby mają prawo do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy (art. 92 § 1 Kodeksu pracy) z powodu: ■■ choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną – w wysokości 80 wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wyna- grodzenie z tego tytułu; pracownik w wieku do ukończenia 50 lat ma prawo do wynagrodze- nia za czas niezdolności do pracy trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a pracownik, który ukończył 50 lat – do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego; ■■ wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo choroby przypadającej w czasie ciąży – w wyso- kości 100 wynagrodzenia przez okres odpowiednio 33 lub 14 dni; ■■ poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narzą- dów – w wysokości 100 wynagrodzenia przez okres odpowiednio 33 lub 14 dni. Za czas niezdolności do pracy trwającej łącznie ponad 33 lub 14 dni w ciągu roku kalendarzo- wego pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy na zasadach określonych w ustawie zasiłkowej (art. 92 § 4 Kodeksu pracy). Okres 33 lub 14 dni niezdolności do pracy, za które pracownik ma prawo do wynagrodzenia chorobowego, płatnik świadczenia powinien ustalać, sumując poszczególne okresy niezdolności do pracy w roku kalendarzowym – nawet jeżeli występują między nimi przerwy i jeżeli pracownik w roku kalendarzowym był zatrudniony u więcej niż jednego pracodawcy. Pracodawca ustala liczbę dni, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie chorobowe w czasie zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, na podstawie informacji podanych w świa- dectwie pracy. W świadectwie pracy obowiązkowo należy podać m.in. łączną liczbę dni, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie chorobowe na podstawie art. 92 Kodeksu pracy 3 Na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 25 lutego 2014 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 267) art. 17 ust. 1 w zakresie, w jakim stanowi podstawę utraty prawa do zasiłku chorobowego ubezpieczonego, który w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wykonywał pracę zarobkową, uzyskując wynagrodzenie przekraczające mini- malną wysokość wynagrodzenia za pracę, jest zgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP. sierpień 2015 IFK USTAWA ZASIŁKOWA [komentarz – art. 4–17] 9 w roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy. Kolejny pracodawca wypłaca wyna- grodzenie chorobowe tylko do czasu wykorzystania 33 lub 14 dni wypłaty tego wynagrodzenia w danym roku kalendarzowym przez wszystkich pracodawców. Nie mają przy tym znaczenia przerwy w zatrudnieniu ani liczba pracodawców zatrudniających pracownika w ciągu roku kalendarzowego. Zasada zliczania dni wypłaty wynagrodzenia chorobowego jest stosowana także w przypadku pracownika, który w trakcie zatrudnienia w jednym zakładzie podejmuje w ciągu roku kalenda- rzowego dodatkową pracę w drugim zakładzie. Jeżeli w ciągu roku pracownik podejmie dodat- kowe zatrudnienie, jego nowy pracodawca musi wliczyć do okresu odpowiednio 33 lub 14 dni niezdolności do pracy, w którym zachowuje on prawo do wynagrodzenia, także okresy wypłaty tego wynagrodzenia przed podjęciem dodatkowego zatrudnienia. PRZYKŁAD Pracownik mający 38 lat jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w firmie handlo- wej. Za czas choroby trwającej od 3 do 21 lipca (19 dni) otrzymał wynagrodzenie chorobowe. Od 1 sierpnia pracownik podjął dodatkowe zatrudnienie w innej firmie w wymiarze 1/4 etatu. Otrzymał zwolnienie lekarskie na okres od 12 do 28 sierpnia. U obydwu pracodawców pra- cownik zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego za pierwsze 14 dni choroby, tj. za okres od 12 do 25 sierpnia. Począwszy od 34. dnia niezdolności do pracy w tym roku, czyli od 26 sierpnia, ma prawo do zasiłku chorobowego. Do okresu (limitu) odpowiednio 33 lub 14 dni wlicza się okresy niezdolności do pracy, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie chorobowe, oraz okresy, za które pracownik nie ma prawa do tego wynagrodzenia z przyczyn określonych w art. 14–17 ustawy. PRZYKŁAD Pracownik w wieku 55 lat chorował w okresie od 1 do 20 sierpnia. Była to jego pierwsza nie- zdolność do pracy w bieżącym roku. Zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy zawierało kod literowy C (art. 16 ustawy zasiłkowej; niezdolność do pracy spowodowa- na nadużyciem alkoholu). W efekcie za pierwszych 5 dni niezdolności do pracy pracownikowi nie przysługiwało świadczenie chorobowe. Mimo że pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia chorobowego za okres od 1 do 5 sierpnia, dni te powinien wliczyć do limitu 14 dni, za które pracownikowi przysługuje w bieżącym roku wynagrodzenie chorobowe. Oznacza to, że pra- codawca powinien wypłacić pracownikowi: ■■ wynagrodzenie chorobowe – za okres 9 dni od 6 do 14 sierpnia, ■■ zasiłek chorobowy – za pozostały okres od 15 do 20 sierpnia. Pracownik nie ma prawa do wynagrodzenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. Wówczas od pierwszego dnia takiej niezdolności do pracy przysługuje mu prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wy- padkowego w wysokości 100 podstawy wymiaru (art. 9 ust. 1 ustawy wypadkowej). Zasiłek ten przysługuje bez okresu wyczekiwania (art. 8 ust. 2 ustawy wypadkowej). Prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego od pierwszego dnia zwolnienia lekarskiego przysługuje również wszystkim ubezpieczonym, którzy nie są pracownikami, np. zle- ceniobiorcom, osobom prowadzącym pozarolniczą działalność. 2. Choroba pracownika na przełomie roku Jeżeli nieprzerwana niezdolność do pracy z powodu choroby przypada na przełomie roku kalendarzowego, a 31 grudnia pracownik ma prawo do wynagrodzenia chorobowego, to od 1 stycznia nadal przysługuje mu prawo do wynagrodzenia chorobowego. Okres 33 lub 14 dni, za który przysługuje wynagrodzenie chorobowe, należy liczyć od nowa od 1 stycznia. Zasada ta Kodeks kadr i płac IFK 10 [komentarz – art. 4–17] USTAWA ZASIŁKOWA obowiązuje nawet wtedy, gdy 31 grudnia był odpowiednio 33. lub 14. dniem choroby, za który pracownik otrzymał wynagrodzenie chorobowe. W przypadku gdy nieprzerwana niezdolność do pracy przypada na przełomie roku kalen- darzowego, a 31 grudnia pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego, od 1 stycznia nadal przysługuje mu zasiłek chorobowy. Pracownik powinien otrzymywać zasiłek za cały okres nieprze- rwanej niezdolności do pracy. Jeżeli jednak między zwolnieniami wystąpi choćby jednodniowa przerwa, za okres niezdolności do pracy po przerwie pracownik ma prawo do wynagrodzenia chorobowego za 33 lub 14 dni w roku kalendarzowym. Nie ma znaczenia, czy przerwa w niezdol- ności do pracy przypadła na dzień roboczy czy na dzień wolny od pracy. PRZYKŁAD Pracownik w wieku 25 lat chorował w okresie od 5 listopada do 31 grudnia. Była to jego pierwsza niezdolność do pracy w roku kalendarzowym. Od 1 stycznia, przez okres kolejnych 3 miesięcy, tj. do 31 marca, pracownik nadal jest na zwolnieniu lekarskim. W poprzednim roku kalendarzowym pracodawca wypłacił pracownikowi wynagrodzenie chorobowe za okres od 5 listopada do 7 grudnia (33 dni) oraz zasiłek chorobowy za okres od 8 do 31 grudnia (24 dni). 31 grudnia pracownik miał prawo do zasiłku chorobowego, dlatego od 1 stycznia nadal przy- sługuje mu prawo do zasiłku chorobowego. Zasiłek chorobowy powinien otrzymać za cały nieprzerwany okres niezdolności do pracy, tj. od 1 stycznia do 31 marca. Jeśli pracownik na- dal będzie nieprzerwanie chorował (bez żadnego dnia przerwy), zachowa prawo do zasiłku chorobowego do czasu wyczerpania okresu zasiłkowego. Jeśli jednak między zwolnieniami lekarskimi wystąpi chociaż jednodniowa przerwa, to po przerwie pracownik uzyska prawo do wynagrodzenia chorobowego. 3. Wynagrodzenie chorobowe a zasiłek – różnice i podobieństwa Wynagrodzenie chorobowe nie przysługuje, jeśli pracownik nie ma prawa do zasiłku choro- bowego. Wynagrodzenie chorobowe przysługuje zawsze w wysokości 80 lub 100 podstawy wymiaru (art. 92 § 1 Kodeksu pracy). Natomiast wysokość zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobo- wego za czas niezdolności do pracy jest niższa za czas pobytu w szpitalu i wynosi 70 podstawy wymiaru (art. 11 ust. 1a ustawy zasiłkowej). Wyjątek od tej zasady dotyczy zasiłku chorobowe- go za okres pobytu w szpitalu od 15. do 33. dnia niezdolności do pracy w roku kalendarzo- wym w przypadku pracownika, który ukończył 50. rok życia – podstawa wymiaru wynosi 80 (art. 11 ust. 1b ustawy zasiłkowej). Obniżenie wysokości zasiłku do 70 nie ma zastosowania, jeśli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży, jest związana z badaniami na dawcę komórek, narządów lub tkanek albo z ich pobraniem bądź wynika z następstw wypadku przy pracy lub orzeczonej choroby zawodowej albo powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy. Wówczas zasiłek przysługuje w wysokości 100 również za okres pobytu w szpitalu. Pracodawca oblicza wynagrodzenie chorobowe według zasad obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i wypłaca za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy. 4. Wynagrodzenie chorobowe czy wynagrodzenie za pracę Zdarza się, że pracownik przepracuje część dnia pracy, a następnie na ten dzień otrzymuje zwolnienie lekarskie. Pojawia się wówczas wątpliwość, czy za ten dzień należy mu wypłacić wy- nagrodzenie za pracę, wynagrodzenie chorobowe czy obydwa świadczenia w proporcjonalnej wysokości. Ani prawo pracy, ani ustawa zasiłkowa nie regulują tej sytuacji. Jedno z możliwych rozwiązań polega na wypłaceniu pracownikowi wynagrodzenia za cały dzień pracy zgodnie z harmonogramem. Jednak to rozwiązanie może wynikać wyłącznie z dobrej woli pracodawcy. Zgodnie bowiem z przepisami prawa pracy wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, a za czas niewykonywania pracy tylko wtedy, gdy tak stanowią przepisy. sierpień 2015 IFK USTAWA ZASIŁKOWA [komentarz – art. 4–17] 11 Innym rozwiązaniem jest wypłata wynagrodzenia chorobowego, mimo że część tego dnia pra- cownik przepracował. Stanowisko to wynika z faktu, że wynagrodzenie chorobowe (podobnie jak zasiłek chorobowy) przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy w wysokości 1/30 podstawy jego wymiaru. Nie jest możliwe wypłacenie wynagrodzenia chorobowego (czy zasiłku) tylko za część dnia, tj. w wysokości niższej niż 1/30 podstawy wymiaru. Za takim rozwiązaniem przema- wia również to, że zwolnienie lekarskie stanowi potwierdzenie niezdolności do pracy w danym okresie (dniu lub dniach), a nie w określonych godzinach. Wskazuje się na jeszcze jedno rozwiązanie – wypłacenie pracownikowi wynagrodzenia za godzi- ny przepracowane oraz wynagrodzenia chorobowego za ten dzień. Takie stanowisko prezentuje ZUS. Departament Zasiłków Centrali ZUS (pismo znak: 992800/6000/91/2010/SKn/1) wyjaśnił, że: (...) pracownik, który przepracował część dnia, a następnie udał się do lekarza i otrzymał na ten sam dzień zwolnienie lekarskie, może dostać za ten dzień zarówno zasiłek, jak i pensję, pod warunkiem że pracodawca nie wypłaci mu wynagrodzenia za pełny dzień roboczy. Z tego wyjaśnienia wynika, że mimo iż przepisy ustawy zasiłkowej nie dają możliwości wypła- cania świadczeń chorobowych za godziny, to nie ma regulacji, która zabraniałaby wypłaty zasiłku za dzień, w którym pracownik otrzymał wynagrodzenie za przepracowaną część dnia. Zasada ta dotyczy zarówno stawki miesięcznej, jak i godzinowej. Zatem pracownik, który przepracuje część dnia, a następnie uda się do lekarza i otrzyma na ten sam dzień zwolnienie lekarskie, może otrzymać za ten dzień zarówno zasiłek, jak i pensję, pod warunkiem że pracodawca nie wypłaci mu wynagrodzenia za pełny dzień roboczy. 5. Zasiłek chorobowy Zasiłek chorobowy jest świadczeniem z ubezpieczenia chorobowego wypłacanym w celu re- kompensaty utraty wynagrodzenia za pracę przez osobę ubezpieczoną z powodu jej niezdolności do pracy. Przysługuje osobie ubezpieczonej, która zachorowała w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego (art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej). Prawo do tego zasiłku przysługuje również za czas niemożności wykonywania pracy z innego powodu niż choroba, tj. w razie: ■■ odosobnienia w związku z decyzją wydaną na podstawie przepisów o chorobach zakaźnych i zakażeniach; ■■ przebywania w: – stacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego w celu leczenia uzależnienia alkoholowego, – szpitalu albo innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego działalność lecz- niczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w celu leczenia uzależnie- nia od środków odurzających lub substancji psychotropowych; ■■ poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów. Ochrona ubezpieczeniowa w tych sytuacjach jest uzasadniona podobieństwem tych przeszkód w świadczeniu pracy do choroby. 6. Zasiłek z ubezpieczenia wypadkowego Osoba, która stała się niezdolna do pracy w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą za- wodową (albo gdy jej niezdolność do pracy jest następstwem wypadku przy pracy lub orzeczonej choroby zawodowej), ma prawo do zasiłku chorobowego, ale zasiłek ten jest wypłacany z ubez- pieczenia wypadkowego, a nie chorobowego. Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługuje w przypadkach wymienionych w art. 21 ustawy wypadkowej, tj. wtedy, gdy: ■■ wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażą- cego niedbalstwa, ■■ ubezpieczony, będąc w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, w znacznym stopniu przyczynił się do spowodowania wypadku, Kodeks kadr i płac IFK 12 [komentarz – art. 4–17] USTAWA ZASIŁKOWA ■■ ubezpieczony odmówił bez uzasadnionej przyczyny poddania się badaniu w celu ustalenia za- wartości w organizmie alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych albo przez swoje zachowanie uniemożliwił przeprowadzenie takiego badania. 7. Okres wyczekiwania Ubezpieczony nabywa prawo do wynagrodzenia/zasiłku chorobowego po upływie okresu wy- czekiwania określonego w art. 4 ust. 1 ustawy zasiłkowej, tj. po upływie: ■■ 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli podlega obowiązkowo temu ubez- pieczeniu, ■■ 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie. Do okresów ubezpieczenia chorobowego, od których zależy prawo do zasiłku, wlicza się po- przednie okresy tego ubezpieczenia, zarówno obowiązkowego, jak i dobrowolnego, jeżeli przerwa między tymi okresami: ■■ nie przekroczyła 30 dni, ■■ przekroczyła 30 dni, ale była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego (art. 4 ust. 2 usta- wy zasiłkowej). PRZYKŁAD Pracownica (28 lat) dostarczyła zwolnienie lekarskie od pierwszego dnia po powrocie z 2-let- niego urlopu wychowawczego. Przed urlopem była zatrudniona przez 8 miesięcy. Pracownica od pierwszego dnia zwolnienia przez 33 dni ma prawo do wynagrodzenia chorobowego, a od 34. dnia zwolnienia – do zasiłku chorobowego. Przerwa w ubezpieczeniu chorobowym była dłuższa niż 30 dni, ale przypadała na okres urlopu wychowawczego. Okres ubezpieczenia chorobowego przed urlopem wychowawczym, który był dłuższy niż 30 dni, podlega zatem wliczeniu do okresu wyczekiwania na prawo do wynagrodzenia chorobowego. PRZYKŁAD Zleceniobiorca zatrudniony na umowę zlecenia od 20 sierpnia, zachorował 25 sierpnia. Z ty- tułu zawartej umowy zlecenia podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rento- wym i wypadkowemu, przystąpił także do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Do 31 lipca, przez 3 lata, prowadził pozarolniczą działalność i z tego tytułu był objęty dobrowol- nym ubezpieczeniem chorobowym. Zleceniobiorca ma prawo do zasiłku chorobowego od pierwszego dnia zwolnienia lekarskiego, ponieważ ma 90 dni ubezpieczenia. Do tego okresu został wliczony okres dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w czasie prowadzenia działalności, ponieważ przerwa w okresach podlegania ubezpieczeniu chorobowemu jest krótsza niż 30 dni. Nie ma znaczenia, że poprzednie ubezpieczenie było dobrowolne. Okres wyczekiwania na prawo do zasiłku chorobowego traktuje się na równi z okresem ubez- pieczenia chorobowego. Oznacza to, że wlicza się go do 30- lub 90-dniowego okresu wyczekiwa- nia. Okres wyczekiwania nie zawsze jest równoznaczny z okresem opłacania składek. PRZYKŁAD Pracownik został zatrudniony od 1 sierpnia, po przerwie w zatrudnieniu trwającej ponad 3 miesiące. W całym życiu przepracował 4 lata. Pracownik chorował od 15 sierpnia do 10 września. Ma prawo do wynagrodzenia chorobowego po upływie 30 dni okresu wycze- kiwania, tj. od 31. dnia zatrudnienia (od 31 sierpnia). Do okresu wyczekiwania nie można wliczyć okresu ubezpieczenia chorobowego w czasie poprzedniego zatrudnienia, ponieważ przerwa między obecnym a poprzednim ubezpieczeniem przekroczyła 30 dni. Okres wy- czekiwania od 15 do 30 sierpnia pracodawca potraktował na równi z okresem podlegania sierpień 2015 IFK USTAWA ZASIŁKOWA [komentarz – art. 4–17] 13 ubezpieczeniu chorobowemu. Jest to czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy bez pra- wa do wynagrodzenia i zasiłku (wykazywany w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RSA z kodem przerwy 151). Ustalając okres wyczekiwania na prawo do zasiłku chorobowego nie należy uwzględniać czasu zarejestrowania jako osoba bezrobotna zarówno z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, jak i bez tego prawa. Osoby bezrobotne nie podlegają bowiem ubezpieczeniu chorobowemu. Do okresu wyczekiwania nie należy również wliczać okresów pobierania zasiłku chorobowego, zasiłku ma- cierzyńskiego ani świadczenia rehabilitacyjnego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia. 8. Prawo do zasiłku chorobowego bez okresu wyczekiwania Prawo do wynagrodzenia/zasiłku chorobowego od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobo- wego mają cztery grupy osób ubezpieczonych (art. 4 ust. 3 ustawy zasiłkowej). Wynagrodzenie/ zasiłek chorobowy przysługuje bez okresu wyczekiwania: ■■ absolwentom szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym albo przystąpili do tego ubezpieczenia w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły (tj. od daty podanej w świadectwie) lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych (tj. od dnia złożenia egzaminu dyplomowego, natomiast w przypadku kierunków lekarskiego, le- karsko-dentystycznego i weterynarii – od daty złożenia ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu, a kierunku farmacja – od daty zaliczenia ostatniej przewidzianej w planie studiów praktyki), ■■ jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy, ■■ ubezpieczonym obowiązkowo (m.in. pracownikom), którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obowiązkowego (m.in. pracowniczego) ubezpieczenia chorobowego, ■■ posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji. Ustalając, czy ubezpieczony ma 10-letni okres ubezpieczenia, należy uwzględniać okresy obo- wiązkowego ubezpieczenia chorobowego od 1 stycznia 1999 r., a także okresy obowiązkowego ubezpieczenia społecznego przed 1 stycznia 1999 r., które uprawniały do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Należy zliczać wszystkie te okresy bez względu na to, czy występowały między nimi przerwy i jak długo trwały. Ustalenie uprawnień do świadczeń chorobowych, z uwzględnieniem wymienionych odstępstw, wymaga od płatników dokładnej analizy sytuacji ubezpieczonych, których niezdolność do pracy powstanie w początkowym okresie ubezpieczenia. Płatnik powinien poinformować osobę ubez- pieczoną, że udokumentowanie przez nią okresów ubezpieczenia ma wpływ na prawo do świad- czeń z tytułu choroby. 9. Zasiłek chorobowy po ustaniu ubezpieczenia chorobowego Zasiłek chorobowy przysługuje osobie ubezpieczonej, która stała się niezdolna do pracy z po- wodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Przysługuje zarówno za okres nie- zdolności do pracy w okresie ubezpieczenia chorobowego, jak i za okres niezdolności do pracy trwającej po ustaniu tytułu do tego ubezpieczenia (np. po ustaniu zatrudnienia). Istotne jest to, by prawo do zasiłku powstało jeszcze w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. PRZYKŁAD Pracownik (34 lata) zachorował 14 sierpnia, w okresie wypowiedzenia. Jest to jego pierwsze zwolnienie lekarskie w tym roku. Pracownik chorował nieprzerwanie w okresie od 14 sierp- nia do 15 września. Z końcem sierpnia upłynął okres wypowiedzenia i z tym dniem umowa o pracę została rozwiązana. Za okres od 14 do 31 sierpnia (18 dni) pracodawca wypłacił pracownikowi wynagrodzenie chorobowe, natomiast od 1 września byłemu pracownikowi Kodeks kadr i płac IFK
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kodeks kadr i płac  Ustawa zasiłkowa 2015 z komentarzem
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: