Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00282 011004 7495607 na godz. na dobę w sumie
Kodeks karny wykonawczy. Komentarz - ebook/pdf
Kodeks karny wykonawczy. Komentarz - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 1480
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-091-0 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Kazimierz Postulski - sędzia Sądu Apelacyjnego w Lublinie w stanie spoczynku, ostatnio wizytator do spraw wykonania orzeczeń karnych. Od ponad 30 lat specjalizuje się w prawie karnym wykonawczym; opublikował około 150 opracowań z tego zakresu, w tym 10 książek, których jest autorem lub współautorem (m.in. komentarze do kodeksu karnego wykonawczego publikowane od 1998 r.). W 1991 r. oraz w latach 2004-2006 i 2008-2013 członek Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego; uczestnik innych gremiów zajmujących się zmianami w prawie karnym wykonawczym, autor wielu opinii prawnych z tej dziedziny, m.in. dla Senatu RP.

W trzecim wydaniu komentarza omówiono kompleksowo najnowsze zmiany w kodeksie karnym i kodeksie karnym wykonawczym w zakresie wykonania orzeczeń karnych, a w szczególności te obowiązujące od dnia 1 lipca 2015 r., dotyczące m.in.:
- kar, środków karnych i środków zabezpieczających, których wykonanie łączy się z zastosowaniem dozoru elektronicznego,
- wykonywania środków probacyjnych,
- stosowania w postępowaniu wykonawczym i wykonywania środków zabezpieczających,
- właściwości sądu.

Nowelizacja kodeksu karnego wykonawczego z 2015 r. jest najszersza spośród wszystkich, jakie miały miejsce od czasu jego uchwalenia. Powoduje to, że nowe wydanie komentarza jest jeszcze bardziej bogatsze tematycznie i obszerniejsze od poprzedniego.

Jego opracowanie poprzedziły liczne rozmowy autora ze środowiskiem prawniczym, co pozwoliło na zajęcie stanowiska odnośnie do wszystkich problemów, które wywołują wątpliwości interpretacyjne i powodują lub mogą powodować rozbieżności w orzecznictwie.

Publikacja jest przeznaczona głównie dla praktyków: sędziów, prokuratorów, adwokatów, radców prawnych, kuratorów sądowych, asystentów sędziów i prokuratorów, pracowników Służby Więziennej, aplikantów. Z uwagi na liczne wątki o charakterze teoretycznym powinna zainteresować również pracowników naukowych oraz studentów prawa.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

kodeks karny wykonawczy Komentarz Kazimierz Postulski KOMENTARZE PRAKTYCZNE 3. WYDANIE WARSZAWA 2016 Stan prawny na 19 listopada 2015 r. z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz. U. poz. 1269), które wchodzą w życie 1 stycznia 2016 r. Wydawca Monika Pawłowska Redaktor prowadzący Adam Choiński Opracowanie redakcyjne Beata Gierasimowicz Łamanie Wolters Kluwer Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl POLSKA IZBA KSIĄŻKI © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2016 ISBN: 978-83-264-9489-5 3. wydanie Wydane przez: Wolters Kluwer SA Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Spis treści Wykaz skrótów .............................................................................. Wstęp ............................................................................................. Wstęp do wydania drugiego ......................................................... Wstęp do wydania trzeciego ........................................................ Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy ... 9 17 25 27 31 CZĘŚĆ OGÓLNA .......................................................................... 33 33 Rozdział I. Zakres obowiązywania ............................................ 51 Rozdział II. Organy postępowania wykonawczego .................. Rozdział III. Skazany ................................................................. 78 Rozdział IV. Postępowanie wykonawcze .................................. 135 Oddział 1. Wykonywanie orzeczeń ...................................... 135 Oddział 2. Postępowanie przed sądem ................................ 219 Oddział 3. Postępowanie egzekucyjne ................................. 279 Rozdział V. Nadzór penitencjarny ............................................ 308 Rozdział VI. Zatarcie skazania .................................................. 323 Rozdział VII. Uczestnictwo społeczeństwa w wykonywaniu orzeczeń, pomoc w społecznej readaptacji skazanych oraz Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej ................................................................... 334 Rozdział VIIa. System dozoru elektronicznego ........................ 355 Oddział 1. Przepisy ogólne .................................................. 355 Oddział 2. Rozpoczęcie dozoru elektronicznego .................. 377 Oddział 3. Obowiązki i prawa skazanego ............................ 398 www.wolterskluwer.pl 5 Spis treści Oddział 4. Czynności podmiotów wykonujących dozór elektroniczny ....................................................................... 424 Oddział 5. Zakończenie dozoru elektronicznego ................. 435 CZĘŚĆ SZCZEGÓLNA .................................................................. 449 Rozdział VIII. Grzywna ............................................................. 449 Rozdział IX. Kara ograniczenia wolności .................................. 494 Rozdział X. Kara pozbawienia wolności ................................... 573 Oddział 1. Cele wykonywania kary ...................................... 573 Oddział 2. Zakłady karne ..................................................... 582 Oddział 3. Wykonywanie kary i jej indywidualizacja ............ 613 Oddział 4. Prawa i obowiązki skazanego ............................. 718 Oddział 5. Zatrudnienie ....................................................... 816 Oddział 6. Nauczanie ........................................................... 848 Oddział 7. Działalność kulturalno-oświatowa, społeczna, kultura fizyczna i zajęcia sportowe ...................................... 857 Oddział 8. Nagrody i ulgi ..................................................... 862 Oddział 9. Kary dyscyplinarne .............................................. 880 Oddział 10. Odroczenie i przerwa wykonania kary pozbawienia wolności ......................................................... 897 Oddział 11. Warunkowe przedterminowe zwolnienie ......... 967 Oddział 12. Zwalnianie skazanych z zakładów karnych i warunki udzielania im pomocy .......................................... 1022 Oddział 13. Informowanie o opuszczeniu przez skazanego zakładu karnego .................................................................. 1036 Rozdział XI. Prawa i obowiązki kuratora sądowego, wykonywanie dozoru, warunkowego umorzenia postępowania i warunkowego zawieszenia wykonania kary .... 1041 Oddział 1. Prawa i obowiązki kuratora sądowego oraz dozór ........................................................................... 1041 Oddział 2. Warunkowe umorzenie postępowania karnego ............................................................................... 1090 Oddział 3. Warunkowe zawieszenie wykonania kary ........... 1096 Rozdział XII. Środki karne, środki kompensacyjne i przepadek .............................................................................. 1121 Oddział 1. Pozbawienie praw publicznych ........................... 1121 Oddział 2. Zakazy, nakaz i obowiązek ................................. 1126 Oddział 3. Przepadek ........................................................... 1164 6 www.wolterskluwer.pl Spis treści Oddział 4. Naprawienie szkody, zadośćuczynienie, nawiązka i świadczenie pieniężne ........................................ 1194 Oddział 5. Podanie wyroku do publicznej wiadomości ........ 1199 Rozdział XIII. Środki zabezpieczające ....................................... 1204 Rozdział XIV. Należności sądowe ............................................. 1282 Rozdział XV. Tymczasowe aresztowanie .................................. 1287 Rozdział XVa. Umieszczanie tymczasowo aresztowanych i skazanych odbywających karę pozbawienia wolności w wydzielonych pomieszczeniach lub pomieszczeniach dla osób zatrzymanych ............................................................ 1380 CZĘŚĆ WOJSKOWA .................................................................... 1391 Rozdział XVI. Przepisy ogólne .................................................. 1391 Rozdział XVII. Kara ograniczenia wolności ............................... 1398 Rozdział XVIII. Kara pozbawienia wolności i kara aresztu wojskowego ............................................................................ 1405 Rozdział XIX. Środki karne ....................................................... 1413 Rozdział XX. Tymczasowe aresztowanie .................................. 1416 CZĘŚĆ KOŃCOWA ...................................................................... 1417 Rozdział XXI. Objaśnienie wyrażeń ustawowych ...................... 1417 Rozdział XXII. Przepisy przejściowe i końcowe ......................... 1424 Bibliografia ..................................................................................... 1443 Glosy ............................................................................................... 1471 www.wolterskluwer.pl 7 WYKAZ SKRÓTÓW Akty prawne EKPC – instrukcja sądowa – k.c. k.k. k.k. z 1932 r. k.k. z 1969 r. – – – – administracji Konwencja o ochronie praw człowieka i pod‐ stawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Pro‐ tokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i za‐ kresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów sądowej (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. Nr 5, poz. 22 z późn. zm.) ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks kar‐ ny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 60, poz. 571 z późn. zm.) ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 13, poz. 94 z późn. zm.) www.wolterskluwer.pl 9 Wykaz skrótów k.k.s. k.k.w. k.k.w. z 1969 r. Konstytucja RP k.p. k.p.a. k.p.c. k.p.k. k.p.k. z 1969 r. k.p.s.w. k.r.o. 10 – – – – – – – – – – – ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 186 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks kar‐ ny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 z późn. zm.) ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 13, poz. 98 z późn. zm.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.) ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks po‐ stępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks po‐ stępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 13, poz. 96 z późn. zm.) ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 395 z późn. zm.) ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks ro‐ dzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 583 z późn. zm.) www.wolterskluwer.pl k.w. – ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wy‐ kroczeń (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1094 z późn. zm.) Wykaz skrótów MPPOiP nowelizacja z 2003 r. nowelizacja z 2009 r. nowela/ nowelizacja z 2011 r. nowela/ nowelizacja z 2015 r. p.u.s.p. r.c.a. – – – – Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167, załącznik) ustawa z dnia 24 lipca 2003 r. o zmianie usta‐ wy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektó‐ rych innych ustaw (Dz. U. Nr 142, poz. 1380) ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks po‐ stępowania karnego, ustawy – Kodeks karny wykonawczy, ustawy – Kodeks karny skarbo‐ wy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 206, poz. 1589 z późn. zm.) ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz nie‐ których innych ustaw (Dz. U. Nr 240, poz. 1431 z późn. zm.) ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie usta‐ wy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 396) ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustro‐ ju sądów powszechnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 133 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 czerwca 2015 r. w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywa‐ niem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawie‐ nie wolności oraz dokumentowania tych czynności (Dz. U. poz. 927) – – – www.wolterskluwer.pl 11 Wykaz skrótów regulamin urzędowania sądów regulamin wykonywania kary pozbawienia wolności regulamin wykonywania tymczasowego aresztowania r.p.k.o.w. r.p.o.p. r.s.n.p. r.w.p.o.p. – – – – – – – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 czerwca 2015 r. – Regulamin urzę‐ dowania sądów powszechnych (Dz. U. poz. 925) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regula‐ minu organizacyjno-porządkowego wykony‐ wania kary pozbawienia wolności (Dz. U. Nr 152, poz. 1493) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regula‐ minu organizacyjno-porządkowego wykony‐ wania tymczasowego aresztowania (Dz. U. Nr 152, poz. 1494) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 czerwca 2010 r. w sprawie podmiotów, w których jest wykonywana kara ograniczenia wolności oraz praca społecznie użyteczna (Dz. U. Nr 98, poz. 634) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1067) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu sprawowania nadzoru peni‐ tencjarnego (Dz. U. Nr 152, poz. 1496 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 września 2003 r. w sprawie wykazu przedmiotów, które w razie orzeczenia ich przepadku przekazuje się bezpośrednio in‐ nym organom niż właściwy urząd skarbowy (Dz. U. Nr 167, poz. 1635) 12 www.wolterskluwer.pl r.w.z.p. r.z.z.s. u.b.i.m. u.k.s. u.o.s.k. u.o.z.p. u.p.e.a. u.p.n. u.p.p.r. – – – – – – – – – Wykaz skrótów rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu zakła‐ dów psychiatrycznych i zakładów leczenia od‐ wykowego przeznaczonych do wykonywania środków zabezpieczających oraz składu, trybu powoływania i zadań komisji psychiatrycznej do spraw środków zabezpieczających (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 599 z późn. zm.) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 lutego 2004 r. w sprawie szczegóło‐ wych zasad zatrudniania skazanych (Dz. U. Nr 27, poz. 242 z późn. zm.) ustawa z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeń‐ stwie imprez masowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 611 z późn. zm.) ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 795 z późn. zm.) ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn.: Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375 z późn. zm.) ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępo‐ waniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia‐ łaniu narkomanii (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 124 z późn. zm.) ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia‐ łaniu przemocy w rodzinie (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1390) www.wolterskluwer.pl 13 Wykaz skrótów u.p.s.n. ustawa o KRK ustawa o SW u.w.k.d.e. u.z.o.p.w. – – – – – ustawa z dnia 26 października 1982 r. o po‐ stępowaniu w sprawach nieletnich (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 382 z późn. zm.) ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Re‐ jestrze Karnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1036 z późn. zm.) ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1415 z późn. zm.) ustawa z dnia 7 września 2007 r. o wykony‐ waniu kary pozbawienia wolności poza zakła‐ dem karnym w systemie dozoru elektronicz‐ nego (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 142, poz. 960 z późn. zm.) ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zatrudnia‐ niu osób pozbawionych wolności (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1116) Czasopisma i wydawnictwa promulgacyjne Annales UMCS Apel.-Lub. Apel.-W-wa Biul. PK Biul. RPO Biul. SN Cz.PKiNP Dz. U. Dz. Urz. Min. Sprawiedl. Dz. Urz. UE 14 – – – – – – – – – – Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodow‐ ska Apelacja. Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Lublinie Apelacja. Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie Biuletyn Prawa Karnego Sądu Najwyższego Biuletyn Rzecznika Praw Obywatelskich Biuletyn Sądu Najwyższego Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penal‐ nych Dziennik Ustaw Dziennik Urzędowy Ministerstwa Sprawied‐ liwości Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej www.wolterskluwer.pl Dz. Urz. WE GSP KZS NKPK NP ONSAiWSA OSA OSAB OSAŁ OSASz OSAW OSNC OSNCK OSNKW OSNPG OSNwSK OSP OSPiKA OTK OTK-A PiP PPiK Prob. Egz. Prok. i Pr. Prz. Sejm. – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – Wykaz skrótów Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich Gdańskie Studia Prawnicze Krakowskie Zeszyty Sądowe Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego Nowe Prawo Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administra‐ cyjnego i wojewódzkich sądów administracyj‐ nych Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych Orzecznictwo Sądów Apelacji Białostockiej Orzecznictwo Sądów Apelacji Łódzkiej Orzecznictwo Sądów Apelacji Szczecińskiej Orzecznictwo Sądów Apelacji Wrocławskiej Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywil‐ na i Izba Karna Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna i Izba Wojskowa Orzecznictwo Sądu Najwyższego (dodatek do Problemów Praworządności) Orzecznictwo Sądu Najwyższego w sprawach karnych, pełny urzędowy zbiór orzeczeń Izby Karnej i Izby Wojskowej Sądu Najwyższego Orzecznictwo Sądów Polskich Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Ar‐ bitrażowych Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego; zbiór urzędowy, Seria A Państwo i Prawo Przegląd Penitencjarny i Kryminologiczny Problemy Egzekucji Prokuratura i Prawo Przegląd Sejmowy www.wolterskluwer.pl 15 Wykaz skrótów PS PWP RPEiS St. Iur. St. Praw. St. Pr.-Ek. WPP ZNIBPS Inne skróty ETPC ETS KRK NSA RPD RPO SA SN TK WSA – – – Przegląd Sądowy Przegląd Więziennictwa Polskiego Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjolo- giczny Studia Iuridica – Studia Prawnicze – – Studia Prawno-Ekonomiczne – Wojskowy Przegląd Prawniczy – Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego Europejski Trybunał Praw Człowieka Europejski Trybunał Sprawiedliwości Krajowy Rejestr Karny Naczelny Sąd Administracyjny Rzecznik Praw Dziecka Rzecznik Praw Obywatelskich Sąd Apelacyjny Sąd Najwyższy Trybunał Konstytucyjny – – – – – – – – – – Wojewódzki Sąd Administracyjny 16 www.wolterskluwer.pl WSTĘP Wejście w życie z dniem 1 stycznia 1970 r. trzech kodeksów: karnego z 1969 r., postępowania karnego z 1969 r. i karnego wykonawczego z 1969 r. po raz pierwszy uwidoczniło w ustawodawstwie polskim ist‐ nienie trzech dyscyplin składających się na szeroko rozumiane prawo karne, będące jedną z gałęzi sytemu prawa obowiązującego w państwie. Nie budził, i nadal nie budzi, sporów zakres tematyczny każdej z tych dyscyplin. Ten formalny podział na trzy dyscypliny powielony został w kodyfikacji z 1997 r. Między prawem karnym materialnym, procesowym i wykonawczym występują bardzo ścisłe powiązania i determinacje. Te trzy dyscypliny tworzą spójny system norm, chociaż każda z nich ma za przedmiot re‐ gulacji odrębną sferę stosunków społecznych. Czynnikiem je integrują‐ cym jest cel, jakiemu te przepisy służą. Jest nim zwalczanie przestęp‐ czości. Każda z omawianych trzech dyscyplin realizuje ten cel za pomocą właściwych sobie środków. Podkreśla się, że uchwalając wspomniane trzy kodeksy, ustawodawca uznał, że problematyka wykonywania orzeczeń ma tak duże znaczenie, iż powinna być unormowana w sposób kompleksowy w odrębnym ko‐ deksie (A. Marek, Prawo karne, Warszawa 2000, s. 8). www.wolterskluwer.pl 17 Wstęp Oczywisty i czytelny podział problematyki, która należy do sfery zain‐ teresowań każdej z trzech dyscyplin składających się na prawo karne, powinien znaleźć odzwierciedlenie w przepisach kodeksu karnego, ko‐ deksu postępowania karnego i kodeksu karnego wykonawczego. Tak jednak nie jest. Od strony normatywnej podział ten nie został przepro‐ wadzony z pełną konsekwencją. Zarówno w kodeksie karnym z 1969 r., jak i z 1997 r. znalazły się przepisy należące do zakresu prawa karnego wykonawczego. Charakterystyczne jest przy tym, że każdy z tych ko‐ deksów w różnym stopniu wchłonął problematykę związaną z wykona‐ niem orzeczeń. Taka sytuacja, występująca zwłaszcza przy uchwalaniu kodeksów z 1997 r., świadczy o braku czytelnych kryteriów, którymi kierowano się, włączając do kodeksu karnego przepisy mające zastosowanie w postę‐ powaniu wykonawczym, ale też o braku porozumienia pomiędzy zes‐ połami, które w ramach Komisji Kodyfikacyjnej zajmowały się tworze‐ niem projektów poszczególnych kodeksów. Wspomniany brak czytel‐ ności spowodowany został również tym, że niektóre przepisy stricte wy‐ konawcze włączone zostały do kodeksu karnego dopiero w toku prac legislacyjnych w parlamencie. Jak podkreślają osoby uczestniczące w pracach Komisji Kodyfikacyjnej, kwalifikowanie przepisów z zakresu prawa wykonawczego do kodeksu karnego lub kodeksu karnego wykonawczego miało często charakter przypadkowy (S. Lelental (w:) Kary i środki karne, poddanie sprawcy próbie, pod red. M. Melezini, System Prawa Karnego, t. 6, Warszawa 2010, s. 1086). Nadal mamy więc do czynienia z sytuacją, w której w sze‐ rokim zakresie stosujemy w postępowaniu wykonawczym przepisy ko‐ deksu karnego. Ten stan rzeczy wymaga, aby w ramach komentowania przepisów kodeksu karnego wykonawczego nawiązywać w niezbędnym zakresie również do tych przepisów kodeksu karnego, które dotyczą problematyki wykonania orzeczeń. Normy prawne, które można zali‐ czyć do prawa karnego wykonawczego, znajdują się także w innych ko‐ deksach z zakresu sensu largo prawa karnego, jak kodeks wykroczeń czy kodeks karny skarbowy. 18 www.wolterskluwer.pl Wstęp Przepisy dotyczące wykonania orzeczeń karnych ulegają nieustannym zmianom. Łącznie, od chwili wejścia w życie, kodeks karny wykonawczy był zmieniany około 40 razy. Jest to obecnie niemal zupełnie inny kodeks niż ten, który został uchwalony w 1997 r. Na takiej sytuacji zaważyły zwłaszcza dwie duże nowelizacje: z 2003 r. i 2011 r. Pierwsza z nich, obowiązująca od dnia 1 września 2003 r., miała na celu usunięcie tych wszystkich mankamentów, które dostrzeżono w kodeksie w okresie blisko 5 lat jego obowiązywania, a ponadto dostosowała kil‐ kanaście przepisów do wymogów konstytucyjnych, zwłaszcza do art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że: „Ograniczenia w zakresie ko‐ rzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw in‐ nych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw”. Do tego czasu przepisy włączone w 2003 r. do kodeksu funkcjonowały jako normy wykonawcze w randze rozporządzeń. Od dnia 1 stycznia 2012 r. obowiązuje druga bardzo obszerna noweli‐ zacja kodeksu karnego wykonawczego (nowela z 2011 r.). Wprowadziła ona wiele istotnych zmian obejmujących znacznie ponad 100 przepisów, a także kilkanaście nowych przepisów. Podstawowym celem tej noweli‐ zacji było przede wszystkim poprawienie funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, tj. usprawnienie procedur, zmniejszenie kosztów po‐ stępowań, skrócenie czasu ich trwania. Twórcy projektu zmian ocenili, że dotychczas obowiązujące w tym zakresie regulacje obarczone były istotnymi wadami, prowadzącymi przede wszystkim do przewlekłości postępowania, jego nieefektywności i nieuzasadnionej kosztowności. Znowelizowany w 2011 r. kodeks karny wykonawczy niewątpliwie usprawni postępowanie, ale jednocześnie przysporzy wielu problemów w jego stosowaniu. Wynika to ze znacznej liczby ułomności spowodo‐ wanych niespójnością pomiędzy przepisami znowelizowanymi lub do‐ danymi a tymi, które pozostały niezmienione. Wydaje się też, że niektóre www.wolterskluwer.pl 19 Wstęp zmiany nie zostały do końca przemyślane. Przykładem mogą być nowe zasady dotyczące właściwości sądu, szczególnie te, które łączą właści‐ wość sądu z miejscem stałego pobytu skazanego, przysparzające wielu problemów w ich stosowaniu. W niniejszym komentarzu usterki te zo‐ stały zasygnalizowane przy odpowiednich przepisach, podano również propozycje sposobu ich racjonalnego stosowania. Wydaje się, że nie‐ uchronna będzie kolejna nowelizacja, naprawiająca błędy noweli z 2011 r. Trzeba też zaznaczyć, że kilka nowelizacji nawiązywało do naszych zo‐ bowiązań wynikających z norm prawa międzynarodowego. Można po‐ wiedzieć, że obecnie istnieje wystarczająca zgodność przepisów kodeksu z tymi normami. Zwalnia to z konieczności nawiązywania do nich w tre‐ ści komentarza, poza kilkunastoma przypadkami, w których wydaje się to niezbędne (obszernie na ten temat zob. Międzynarodowe standardy wykonywania kar, PWP 2011, nr 72–73 – numer specjalny). Z powodu tak licznych i znaczących zmian kodeksu karnego wykonaw‐ czego w istotnej części straciły na aktualności dotychczasowe komenta‐ rze autora (opracowane wspólnie z Z. Hołdą), także ten z 2007 r., którego kontynuacją w pewnym sensie jest niniejszy komentarz (Z. Hołda, K. Po‐ stulski, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Gdańsk 2007). Należy zaznaczyć, że po jego opublikowaniu (stan prawny na dzień 1 stycznia 2008 r.), a więc w ostatnich 4 latach nastąpiło aż 21 nowelizacji kodeksu karnego wykonawczego (zob. bardzo ciekawe refleksje na temat częs‐ tych, także ostatnich, zmian prawa karnego wykonawczego: T. Szyma‐ nowski, Zmiany prawa karnego wykonawczego (o potrzebie i zbędności nowelizacji przepisów), PiP 2012, z. 2, s. 46). Obecny komentarz zdecydowanie odbiega treścią od poprzedniego. Śmierć Profesora Zbigniewa Hołdy, wybitnego znawcy problematyki prawa penitencjarnego oraz praw człowieka, a także zmiana wielu prze‐ pisów tej części kodeksu karnego wykonawczego, do której napisał tezy, spowodowała konieczność opracowania od nowa komentarza w tym 20 www.wolterskluwer.pl Wstęp zakresie. Jednak olbrzymia wartość wielu tez, których autorem był Pro‐ fesor Hołda, nakazuje częste nawiązywanie do nich w formie odesłań. Również inne wspomniane istotne zmiany w prawie karnym wykonaw‐ czym zaistniałe przez ostatnie 4 lata, w tym nowela kodeksu karnego wykonawczego z 2011 r., a także duża liczba orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, które zostały opublikowane w tym czasie, oraz widoczny wzrost zainteresowania problematyką wykonawczą w piś‐ miennictwie, wymagający uwzględnienia przez komentatora sprawia, że komentarz ten jest wprawdzie w jakimś sensie kontynuacją, ale nie ko‐ lejnym wydaniem poprzedniego komentarza z 2007 r. (Z. Hołda, K. Po‐ stulski, Kodeks karny wykonawczy…); zmienił się też jego Wydawca. Opracowanie komentarza przez jednego autora musiało spowodować też ujednolicenie spojrzenia na poszczególne instytucje prawa karnego wykonawczego. Jest to spojrzenie sędziego praktyka, zajmującego się tą problematyką od ponad 30 lat, niepozbawione jednak, w niezbędnym zakresie, podkładu teoretycznego i rozważań doktrynalnych. Siłą rze‐ czy – nie umniejszając innych aspektów – wyeksponowana została w ko‐ mentarzu, zresztą wynikająca z przepisów kodeksu, szczególna pozycja organów sądowych w wykonywaniu orzeczeń. Chodzi zarówno o sferę, która należy wprost do kompetencji sądów, jak i o ich kontrolne upraw‐ nienia, odnoszące się do wykonywania orzeczeń przez inne organy. Takie spojrzenie na kodeks karny wykonawczy powinno być przydatne nie tylko dla praktyków zajmujących się wykonywaniem orzeczeń kar‐ nych, ale też dla przedstawicieli nauki, dla których praktyka orzecznicza i praktyczny punkt spojrzenia na wykonywanie orzeczeń może stanowić inspirację do przemyśleń, analiz i wyrażania własnych stanowisk. Przed przystąpieniem do komentowania poszczególnych przepisów i in‐ stytucji konieczne wydaje się zwrócenie uwagi na jedną kwestię natury ogólnej. W doktrynie funkcjonuje pojęcie zasad prawa, systematyzują‐ cych określoną dyscyplinę prawa i wyznaczających racjonalną praktykę legislacyjną. Przydatność zasad prawa dla praktyki sensu strictoujawnia www.wolterskluwer.pl 21 Wstęp się w ramach formułowania podstaw dyrektyw interpretacyjnych, wy‐ znaczających kierunek wykładni istniejących rozwiązań prawnych oraz tworzenia podstaw do wypełniania ewentualnych luk konstrukcyjnych (T. Kalisz, Zasady prawa karnego wykonawczego, NKPK 2005, t. 17, s. 316). W piśmiennictwie poświęcono temu zagadnieniu wiele uwagi, dokonując sformułowania zasad prawa karnego wykonawczego (zob. np. Z. Hołda (w:) Z. Hołda, K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy…, s. 23; S. Pawela, Prawo karne wykonawcze. Zarys wykładu, Warszawa 2007, s. 66; T. Kalisz, Zasady prawa karnego…, s. 313). Na podstawie przepisów kodeksu karnego wykonawczego można, jak się wydaje, mówić o następujących zasadach prawa karnego wykonaw‐ czego: 1) poszanowania godności ludzkiej skazanego, 2) ustawowego ograniczania korzystania z praw i wolności jednostki, 3) podmiotowego traktowania skazanego, 4) prawa do obrony materialnej i formalnej, 5) sądowej kontroli pozasądowych organów postępowania wyko‐ nawczego, 6) współdziałania ze społeczeństwem, 7) ochrony społeczeństwa przed przestępczością, 8) podporządkowania sądowi procesu wykonywania orzeczeń, 9) elastycznej modyfikacji kar i innych środków penalnych w postę‐ powaniu wykonawczym, 10) indywidualizacji, 11) resocjalizacji i społecznej readaptacji. Niektóre z tych zasad są ujęte wprost w przepisach części ogólnej ko‐ deksu karnego wykonawczego, inne natomiast wynikają pośrednio z przepisów, także części szczególnej i wojskowej, bądź są w tych prze‐ pisach rozbudowane. Ich szczegółowe omówienie można znaleźć w po‐ wołanych wyżej publikacjach. Wymieniona na stronie tytułowej data, jako stan prawny uwzględniony w komentarzu, oznacza nie tylko obowiązujące w tym dniu brzmienie kodeksu karnego wykonawczego. Uwzględnia ona też wiele przepisów 22 www.wolterskluwer.pl Wstęp wykonawczych wydanych lub zmienionych po wejściu w życie noweli‐ zacji z 2011 r., w szczególności po 1 stycznia 2012 r. W niezbędnym zakresie wykorzystane też zostało orzecznictwo i piśmiennictwo opu‐ blikowane w bieżącym roku, w znacznej części odnoszące się już do zmian w tym kodeksie. www.wolterskluwer.pl 23 WSTĘP DO WYDANIA DRUGIEGO Od nowelizacji kodeksu karnego wykonawczego z 2011 r. upłynęły po‐ nad dwa lata. Niemal tyle samo czasu minęło od ukazania się poprzed‐ niego wydania komentarza. W tym okresie opublikowanych zostało kil‐ kadziesiąt orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych (częściowe ich omówienie – zob. K. Postulski, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i są‐ dów apelacyjnych w pierwszym roku obowiązywania zmian przepisów Kodeksu karnego wykonawczego, Probacja 2013, nr 1, s. 101), glos i ar‐ tykułów poświęconych tej nowelizacji, jak również innym problemom związanym ze stosowaniem kodeksu. Kilka razy w sprawie zgodności z Konstytucją RP niektórych przepisów prawa wykonawczego wypo‐ wiedział się Trybunał Konstytucyjny. Jednocześnie pojawiło się jednak wiele nowych, pomijanych dotąd w orzecznictwie i w piśmiennictwie wątpliwości interpretacyjnych, zgłaszanych głównie przez praktyków podczas spotkań środowiskowych, w których uczestniczył autor, i zgła‐ szanych mu w innych dostępnych formach, do których siłą rzeczy nie można było ustosunkować się w poprzednim wydaniu komentarza. W międzyczasie nastąpiło także kilka niewielkich, ale istotnych zmian kodeksu karnego wykonawczego oraz wydane zostały nowe przepisy wykonawcze; nastąpiły też zmiany w przepisach nadal obowiązujących. Wszystko to, o czym mowa powyżej, powoduje, że do niektórych prob‐ lemów związanych z interpretacją wielu przepisów kodeksu można obecnie odnieść się w sposób bardziej zdecydowany, obszerniejszy niż poprzednio, czasem polemiczny wobec wypowiedzianych poglądów. www.wolterskluwer.pl 25 Wstęp do wydania drugiego Dlatego konieczne stało się opracowanie kolejnego wydania komenta‐ rza. Uwzględniono w nim aktualny stan prawny, a także wspomniany dorobek orzecznictwa i piśmiennictwa opublikowanego w latach 2012–2013 oraz w pierwszym półroczu 2014 r. Podjęta też została próba jednoznacznego ustosunkowania się do tego, co w orzecznictwie i piś‐ miennictwie pokazywało różnice stanowisk, co do rozumienia niektó‐ rych przepisów i instytucji prawa karnego wykonawczego. W obecnym wydaniu można znaleźć także odpowiedzi na podnoszone w tym okresie nowe wątpliwości. Obecne wydanie uwzględnia stan prawny na dzień wskazany na stronie tytułowej. Wskazano i zinterpretowano też w nim zmiany kodeksu kar‐ nego wykonawczego, które zaczynają obowiązywać od dnia 1 lipca 2015 r. oraz zmiany w zakresie wykonywania orzeczeń wynikające z no‐ welizacji kodeksu postępowania karnego obowiązującej od tej daty (ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępo‐ wania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 1247). Zostały one omówione w stosownych tezach do art. 3, 8, 18, 25, 101, 207, 210 i 211 k.k.w. Wszystko to spowodowało, że aktualne wydanie jest znacznie bogatsze tematycznie i obszerniejsze od poprzedniego. 26 www.wolterskluwer.pl WSTĘP DO WYDANIA TRZECIEGO Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 396) wprowadziła bardzo istotne zmiany m.in. w zakresie wykonywania orzeczeń karnych. Nowelizacja kodeksu karnego wykonawczego, wprowadzona w art. 4 powołanej ustawy, jest najobszerniejszą spośród wszystkich, jakie nastąpiły od jego uchwalenia. Wynika to głównie z potrzeby dostosowania przepisów do‐ tyczących wykonywania orzeczeń do zmian w prawie karnym material‐ nym. Chodzi przede wszystkim o wykonywanie orzeczeń stosujących wobec skazanych system dozoru elektronicznego oraz wykonywanie środków zabezpieczających. Inne zmiany wprowadzone w kodeksie kar‐ nym wykonawczym mają na celu racjonalizację i poprawę skuteczności wykonywania orzeczeń i w znacznym zakresie są powrotem do stanu prawnego sprzed dnia 1 stycznia 2012 r. Liczne, chociaż drobniejsze zmiany wprowadził ustawodawca w przepisach dotyczących problema‐ tyki penitencjarnej. Nie budzi wątpliwości potrzeba wprowadzenia większości zmian. Ge‐ neralnie można też stwierdzić, że zostały one zredagowane spójnie i pra‐ widłowo oddają ich istotę. Niestety, należy zgłosić zastrzeżenia co do poprawności legislacyjnej kilkunastu z nich. W ślad za T. Szymanow‐ skim można stwierdzić, że „nowelizacja zawiera wiele nowych i racjo‐ nalnych rozwiązań oraz niektórych przepisów dyskusyjnych lub nawet wywołujących sprzeciw. Z pewnym jednak zażenowaniem muszę przy‐ pomnieć, że od czasów oświecenia w naszym kręgu cywilizacyjnym tak www.wolterskluwer.pl 27 Wstęp do wydania trzeciego należy opracowywać i ogłaszać przepisy, aby były one łatwe do zrozu‐ mienia przez ogół obywateli, nie tylko przez znawców prawa” (T. Szy‐ manowski, Nowelizacja prawa karnego wykonawczego – przegląd waż‐ niejszych zagadnień, Palestra 2015, nr 7–8, s. 182). Takiej oceny dowodzą zauważalne błędy o charakterze redakcyjnym oraz wątpliwości i zastrzeżenia dotyczące konkretnych unormowań. Mimo przeważających pozytywów pozwalają one na uznanie, że nowe‐ lizacja z 2015 r. wypada negatywnie na tle niemal wszystkich poprzed‐ nich zmian dokonywanych w kodeksie karnym wykonawczym. Liczne zastrzeżenia i wątpliwości, o których będzie mowa we właściwych miejscach, należy zgłosić zwłaszcza do nowych przepisów kodeksu kar‐ nego wykonawczego z zakresu wykonywania orzeczeń w systemie do‐ zoru elektronicznego (zob. też S. Lelental, Dozór elektroniczny w świetle rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz nie‐ których innych ustaw z 4 kwietnia 2014 r., PWP 2014, nr 83, s. 5, 14 i in.) oraz z zakresu wykonywania środków zabezpieczających (zob. też T. Ka‐ lisz, A. Kwieciński, Projektowane zmiany w zakresie stosowania i wyko‐ nywania leczniczych środków zabezpieczających (uwagi do projektu usta‐ wy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw w wer‐ sji z 17 kwietnia 2014 r.), PWP 2014, nr 83, s. 37–40). Widoczna jest w tych przepisach niespójność, niekonsekwencja oraz pominięcie ure‐ gulowania szeregu istotnych zagadnień (np. nieokreślenie w art. 43q k.k.w. maksymalnego okresu, na jaki można udzielić przerwy w wyko‐ nywaniu dozoru elektronicznego). Lektura zmian dokonanych w kodeksie karnym wykonawczym poka‐ zuje też pośpiech ustawodawcy przy ich uchwalaniu. Jako ewidentne tego przykłady można wskazać pozostawienie w niezmienionym brzmieniu art. 173 § 3 k.k.w., który nadal odwołuje się do art. 160 § 1 pkt 2–4 k.k.w., chociaż od dnia 1 lipca 2015 r. taki przepis nie istnieje. Również w niezmienionym brzmieniu pozostał art. 225 § 1 pkt 1 k.k.w. (Część wojskowa), posługujący się pojęciem „inny sąd równorzędny” przy określaniu właściwości sądu, mimo że pojęcie to zniknęło w zno‐ 28 www.wolterskluwer.pl Wstęp do wydania trzeciego welizowanym art. 3 § 1 k.k.w. Natomiast w art. 74 u.p.n. nadal znajdu‐ jemy odwołanie się do art. 96–98 k.k., chociaż przepisy te zostały uchy‐ lone z dniem 1 lipca 2015 r. Nowelizacja z 2015 r. wprowadziła ponadto kilka zmian, które jedno‐ znacznie świadczą o braku koncepcji co do kształtu wykonywania orze‐ czeń karnych i o braku prognozowania po stronie autorów projektu zmian co do negatywnych praktycznych skutków, jakie mogą one wy‐ wołać. Świadczy o tym chociażby „powrót” do zasad określających właś‐ ciwość sądu, które obowiązywały do końca 2011 r., a więc wycofanie się ze zmian, jakie w tym zakresie wprowadziła nowelizacja z 2011 r. (art. 3 § 1, art. 177 § 1, art. 178 § 1, art. 163 § 1 k.k.w.). Jest to warte podkreślenia, szczególnie jeżeli się zauważy, że wprowadzając zmiany dotyczące wła‐ ściwości, które obowiązywały od dnia 1 stycznia 2012 r., ich autorzy uzasadniali je tym, iż miały służyć sprawności postępowania, obniżać jego koszty, skupiać czynności wykonawcze w miarę możliwości w rę‐ kach jednego sądu, mającego odpowiednią wiedzę o skazanym, umoż‐ liwiającą podejmowanie jak najbardziej racjonalnych decyzji. Trudno dociec, jakie kontrargumenty zadecydowały o wycofaniu się z tych zmian, bowiem nastąpiło to dopiero w toku prac parlamentarnych, tyle że na wniosek autorów projektu rządowego ustawy nowelizacyjnej. Uniknięto w ten sposób uzasadnienia tych zmian w przedłożeniu rzą‐ dowym, a więc przyznania się do błędu z 2011 r. O braku wspomnianej koncepcji i braku prognozowania świadczy też m.in. istotne złagodzenie wprowadzonej nowelą z 2011 r. restrykcyjności przepisów dotyczących zarządzania wykonania zastępczej kary pozba‐ wienia wolności w zamian za grzywnę (dodanie art. 48a k.k.w.), zarzą‐ dzania wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności w przypadku uchylania się od kary ograniczenia wolności (dodanie art. 65a k.k.w.), odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia (zmiana brzmienia art. 160 k.k.w.), a także zarządzenia wykonania kary pozba‐ wienia wolności (zmiana brzmienia art. 75 k.k. i dodanie art. 75a k.k.). www.wolterskluwer.pl 29 Wstęp do wydania trzeciego Nie jest zadaniem komentatora skupianie się na wadach komentowa‐ nych przepisów. Dlatego wskazane one zostały w tym miejscu i tylko przykładowo. Jednak ich zasygnalizowanie jest konieczne, aby ukazać skalę trudności, przed jakimi stanął autor komentarza, podejmując wy‐ siłek wyjaśnienia tego, co w wielu przypadkach praktycznie wydaje się niemożliwe. W obecnym wydaniu komentarza, oprócz podjęcia tego wysiłku, uwzględniono – jak w każdym kolejnym – poglądy wyrażone w naj‐ nowszym orzecznictwie i piśmiennictwie (w około 40 monografiach, artykułach i glosach), z ustosunkowaniem się do tych poglądów. Uwzględniono i omówiono także najnowsze zmiany obowiązujące od dnia 1 stycznia 2016 r., wprowadzone w kodeksie karnym wykonawczym ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz. U. poz. 1269) i zmiany obowiązujące od dnia 23 października 2015 r. na mocy ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. poz. 1573), wprowadzające nowe regulacje w przed‐ miocie odbywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego areszto‐ wania przez osadzonych tzw. niebezpiecznych. Dlatego trzecie wydanie komentarza jest jeszcze bardziej bogate tema‐ tycznie i obszerniejsze od poprzedniego. 30 www.wolterskluwer.pl USTAWA z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557; zm.: Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083; z 1999 r. Nr 83, poz. 931; z 2000 r. Nr 60, poz. 701, Nr 120, poz. 1268; z 2001 r. Nr 98, poz. 1071, Nr 111, poz. 1194; z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 200, poz. 1679; z 2003 r. Nr 111, poz. 1061, Nr 142, poz. 1380, Nr 179, poz. 1750; z 2004 r. Nr 93, poz. 889, Nr 210, poz. 2135, Nr 240, poz. 2405, Nr 243, poz. 2426, Nr 273, poz. 2703; z 2005 r. Nr 163, poz. 1363, Nr 178, poz. 1479; z 2006 r. Nr 104, poz. 708, Nr 226, poz. 1648; z 2007 r. Nr 123, poz. 849; z 2008 r. Nr 96, poz. 620, Nr 214, poz. 1344; z 2009 r. Nr 8, poz. 39, Nr 22, poz. 119, Nr 62, poz. 504, Nr 98, poz. 817, Nr 108, poz. 911, Nr 115, poz. 963, Nr 190, poz. 1475, Nr 201, poz. 1540, Nr 206, poz. 1589; z 2010 r. Nr 34, poz. 191, Nr 40, poz. 227, Nr 125, poz. 842, Nr 182, poz. 1228; z 2011 r. Nr 39, poz. 201, poz. 202, Nr 112, poz. 654, Nr 185, poz. 1092, Nr 217, poz. 1280, Nr 240, poz. 1431; z 2012 r. poz. 908; z 2013 r. poz. 628, poz. 1247; z 2014 r. poz. 287, poz. 619, poz. 1707; z 2015 r. poz. 21, poz. 396, poz. 431, poz. 541, poz. 1269, poz. 1573) www.wolterskluwer.pl 31 CZĘŚĆ OGÓLNA ROZDZIAŁ I Zakres obowiązywania Art. 1. § 1. Wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar po‐ rządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności odbywa się według przepisów niniejszego kodeksu, chyba że ustawa stanowi inaczej. § 2. W postępowaniu wykonawczym w kwestiach nie uregulowanych w niniejszym kodeksie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu po‐ stępowania karnego. 1. Artykuł 1 § 1 k.k.w. określa zakres przedmiotowy stosowania przepisów kodeksu karnego wykonawczego. Można też próbować wyprowadzić z niego definicję postępowania karnego wykonawczego jako postępo‐ wania, którego przedmiotem jest wykonywanie orzeczeń w postępowa‐ niu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wy‐ kroczenia skarbowe, w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz www.wolterskluwer.pl 33 Art. 1 CZĘŚĆ OGÓLNA kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. W ten sposób wyodrębnia się to postępowanie od innych po‐ stępowań, które toczą się wprawdzie w stadium wykonawczym, ale unormowane są w kodeksie postępowania karnego. Nie stosuje się do tych postępowań przepisów kodeksu karnego wykonawczego (chodzi zwłaszcza o przepisy procesowe zamieszczone w części ogólnej). Będzie o tym mowa szerzej w kolejnych tezach. 2. Zasadą wynikającą z art. 1 § 1 k.k.w. jest, że według przepisów tego ko‐ deksu są wykonywane – o ile ustawa nie stanowi inaczej – orzeczenia: a) wydane w postępowaniu karnym, b) wydane w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe, c) wydane w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe, d) wydane w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, e) o karach porządkowych i środkach przymusu skutkujących pozba‐ wieniem wolności – wydane zarówno w postępowaniu karnym, jak i w innych rodzajach postępowań sądowych. 3. Przepisy kodeksu karnego wykonawczego dotyczące wykonywania grzywny, przepadku, zakazów oraz podania wyroku do publicznej wia‐ domości stosuje się ponadto do wykonania orzeczonych na podstawie ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1212): kary pieniężnej, przepadku, zakazów oraz podania wyroku do publicznej wiadomości, przy czym kara pieniężna jest płatna z przychodu podmiotu zbiorowego (zob. art. 42 ustawy). 4. Karami porządkowymi i środkami przymusu skutkującymi pozbawie‐ niem wolności, których wykonanie odbywa się według przepisów ko‐ deksu karnego wykonawczego, o ile przepisy szczególne dotyczące każ‐ dej z tych kar, czy każdego z tych środków, nie stanowią inaczej, są w szczególności: a) kara pozbawienia wolności przewidziana w art. 49 § 1 p.u.s.p., b) aresztowanie przewidziane w art. 287 § 2 k.p.k., 34 www.wolterskluwer.pl Rozdział I. Zakres obowiązywania Art. 1 c) zatrzymanie, o którym mowa w art. 244 § 1 k.p.k., art. 247 § 1 k.p.k. i art. 15 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 355 z późn. zm.), d) aresztowanie przewidziane w art. 276 § 2 i art. 1053 k.p.c. (zob. też teza 17 do art. 32). 5. Mimo niewątpliwie represyjnego charakteru, do żadnej z wymienionych w tezie 2 grup orzeczeń nie można zaliczyć postanowień o nałożeniu grzywien i kar pieniężnych podjętych w innym postępowaniu niż wy‐ mienione w art. 1 § 1 k.k.w. Zatem kodeks karny wykonawczy nie ma zastosowania przy wykonywaniu grzywien orzeczonych w postępowa‐ niu cywilnym (m.in. na podstawie art. 120 § 4, art. 251, art. 255, art. 276 § 1, art. 287, art. 296, art. 429, art. 646 § 2, art. 661 § 2, art. 723 § 1 k.p.c.), kary pieniężnej orzeczonej na podstawie art. 8 § 1 u.p.s.n. w postępo‐ waniu w sprawach nieletnich, jak również kary porządkowej grzywny na podstawie art. 49 p.u.s.p., orzeczonej w postępowaniu innym niż karne, karne skarbowe lub w sprawach o wykroczenia. 6. Kompetencje sądu w zakresie wykonywania wymienionych należności, a więc tych, do których nie stosuje się przepisów kodeksu karnego wy‐ konawczego, określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2006 r. w sprawie egzekucji grzywien, kar pieniężnych, opłat sądowych i kosztów postępowania w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 42, poz. 288) oraz art. 119–125 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1025 z późn. zm.). 7. Nie wszystkie rozstrzygnięcia sądu zapadające w postępowaniu karnym podlegają wykonaniu przy uwzględnieniu przepisów kodeksu karnego wykonawczego. Ma on zastosowanie tylko do tych rozstrzygnięć za‐ mieszczonych w orzeczeniu „karnym”, które dotyczą praw i obowiąz‐ ków sprawcy czynu zabronionego, będących konsekwencją wydanego orzeczenia w jego sprawie. Oznacza to, że do wykonania postanowienia przyznającego obrońcy z urzędu wynagrodzenie od Skarbu Państwa nie stosujemy przepisów kodeksu karnego wykonawczego, które nie mają www.wolterskluwer.pl 35 Art. 1 CZĘŚĆ OGÓLNA w tym przypadku zastosowania. Wykonywane jest ono na podstawie przepisów o egzekucji, zamieszczonych w kodeksie postępowania cy‐ wilnego. Powyższa uwaga wydaje się konieczna wobec odmiennego sta‐ nowiska, niezasadnego, jakie wypowiedział Sąd Najwyższy (szerzej K. Postulski, glosa do postanowienia SN z dnia 30 stycznia 2013 r., IV KO 124/11, Prok. i Pr. 2013, nr 7–8, s. 335). To, o czym była wyżej mowa, należy odnieść też do innych sytuacji, w których orzeczeniem karnym nałożono określone zobowiązania fi‐ nansowe na Skarb Państwa, a więc których beneficjentem jest pełno‐ mocnik z urzędu, biegły, specjalista, tłumacz, mediator itp. 8. Komentowany przepis dopuszcza istnienie wyjątków od zasady, że wy‐ konywanie orzeczeń karnych następuje tylko na podstawie przepisów kodeksu karnego wykonawczego. Przy wykonywaniu orzeczeń w postę‐ powaniu karnym mają zastosowanie, w odpowiednim zakresie, przepisy innych ustaw, w szczególności: a) kodeksu karnego (zob. m.in.: art. 67 § 4, art. 74–84, art. 93b, art. 93d, art. 93f, art. 99 § 2, art. 103, art. 106–108, art. 336 i art. 337 k.k.), b) ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich (zob. m.in.: art. 69 i art. 92–94 u.p.s.n.), c) kodeksu postępowania cywilnego – w zakresie prowadzenia egze‐ kucji orzeczonej grzywny i innych należności wymienionych w art. 25 k.k.w., d) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – odnośnie do prowadzenia egzekucji środka karnego przepadku przedmiotów w zakresie określonym w art. 27 i art. 187 k.k.w., e) ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii – odnośnie do wykonywania orzeczeń wobec skazanych za występki w niej stypizowane (art. 71 i art. 72 tej ustawy), f) ustawy o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego – odnośnie do wykony‐ wania tej kary i niektórych środków karnych (w stosunku do skaza‐ nych, wobec których przed dniem 1 lipca 2015 r. orzeczono prawo‐ mocnie karę pozbawienia wolności – art. 14 noweli z 2015 r.), 36 www.wolterskluwer.pl Rozdział I. Zakres obowiązywania Art. 1 g) ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie – odnośnie do po‐ stępowania w sprawach z wniosku kuratora o zarządzenie wykona‐ nia warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności lub odwo‐ łanie warunkowego przedterminowego zwolnienia dotyczącego ska‐ zanego za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec członka rodziny, który w okresie próby rażąco naruszył porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groź‐ by bezprawnej wobec członka rodziny (art. 12d tej ustawy), h) ustawy o opłatach w sprawach karnych, która określa – chociaż w sposób bardzo wybiórczy i niekonsekwentny – zasady uiszczania opłat od niektórych wniosków w postępowaniu wykonawczym i ich wysokość (art. 15 tej ustawy), i) ustawy o SW – w zakresie, w jakim określa zadania (w tym nadzor‐ cze) oraz uprawnienia funkcjonariuszy Służby Więziennej (zob. art. 2 ust. 2, art. 11–12 oraz art. 18–19 tej ustawy). 9. Osobnej uwagi wymaga wykonywanie orzeczeń w sprawach o przestęp‐ stwa skarbowe i o wykroczenia skarbowe. Odpowiednikiem art. 1 § 1 k.k.w. w zakresie wykonywania orzeczeń w tych sprawach jest art. 178 § 1 k.k.s. Stosownie do treści tego przepisu, do wykonywania orzeczeń w wymienionych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu karnego wykonawczego, o ile przepisy kodeksu karnego skarbowego nie stanowią inaczej. Odstępstwa, o których mówi ten przepis, mogą być zastosowane tylko wtedy, kiedy wyraźnie wynika to z unormowań za‐ wartych w tytule III kodeksu karnego skarbowego. Przepisy, które te odstępstwa przewidują, jako przepisy szczególne w stosunku do kodeksu karnego wykonawczego nie podlegają wykładni rozszerzającej. Nie jest zadaniem komentatora tego kodeksu analizowanie poszczególnych przepisów tytułu III kodeksu karnego skarbowego (szczegółowo na ten temat zob. m.in. K. Postulski, Postępowanie wykonawcze w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, Nowa Kodyfikacja Karna, z. 29, Warszawa 2000). 10. Ponadto art. 20 § 2 k.k.s. w części, w której przewiduje stosowanie do przestępstw skarbowych niektórych przepisów części ogólnej kodeksu www.wolterskluwer.pl 37 Art. 1 CZĘŚĆ OGÓLNA karnego, wymienia wśród nich także te, które mają zastosowanie przy wykonywaniu orzeczeń (art. 67 § 4, art. 68, art. 74–77, art. 78 § 1 i 3, art. 80 § 1 i 3, art. 81–83, art. 93b–g, art. 103 § 1, art. 104 § 1, art. 106, art. 107 oraz art. 108 k.k.). Natomiast art. 45 k.k.s. odsyła odpowiednio do przepisów o przedawnieniu (art. 103 § 1 pkt 3 k.k.) i o zatarciu ska‐ zania (art. 107 § 6 k.k.), gdy chodzi o przedawnienie wykonania i zatarcie skazania środków karnych wymienionych w art. 22 § 2 pkt 2–7 k.k.s. 11. Oprócz przepisów zamieszczonych w tytule III kodeksu karnego skar‐ bowego pewne modyfikacje w zakresie wykonywania orzeczeń karnych przewiduje też art. 41 § 3 i 4 k.k.s. (odnośnie do przesłanek zarządzenia wykonania kary warunkowo zawieszonej i odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia) oraz art. 42 k.k.s., modyfikujący treść art. 78 k.k. w zakresie formalnych przesłanek umożliwiających ubieganie się o warunkowe przedterminowe zwolnienie przez skazanych w ramach „recydywy skarbowej”. 12. Można zatem powiedzieć, że mimo tych niewielu odrębności – w od‐ różnieniu od stanu prawnego obowiązującego do czasu wejścia w życie kodeksu karnego skarbowego – oba kodeksy hołdują zasadzie komplek‐ sowego ujęcia przepisów o wykonywaniu orzeczeń karnych. Natomiast wspomniane w poprzednich tezach szczególne przepisy dotyczące po‐ stępowania wykonawczego zawarte w kodeksie karnym skarbowym są konieczne i celowe. Są one konsekwencją odrębności występujących w prawie karnym skarbowym, głównie z uwagi na ustawowy priorytet środków mających postać dolegliwości ekonomicznej. Zakres tych prze‐ pisów, choć niewielki, można uznać w zasadzie za wyczerpujący. Zostały one ujęte w sposób spójny (w zakresie struktury i systematyki) w relacji do wiodących przepisów kodeksu karnego wykonawczego. 13. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia nie zawiera przepisów dotyczących wykonywania orzeczeń. Jest to zatem bardzo istotna zmiana jakościowa w porównaniu z poprzednim stanem prawnym. Oznacza ona, że pełne zastosowanie do wykonywania orzeczeń w sprawach o wy‐ 38 www.wolterskluwer.pl Rozdział I. Zakres obowiązywania Art. 1 kroczenia mają przepisy procesowe zawarte w części ogólnej kodeksu karnego wykonawczego. 14. Nieco odmienne uregulowania, o charakterze materialnoprawnym, do‐ tyczące wykonywania orzeczeń w sprawach o wykroczenia są zamie‐ szczone w kodeksie wykroczeń. Dotyczą one wykonywania poszczegól‐ nych kar, wyłączając stosowanie odpowiednich przepisów kodeksu kar‐ nego wykonawczego. W szczególności chodzi o: a) art. 23 k.w., określający w odmienny sposób niektóre kwestie doty‐ czące wykonywania kary ograniczenia wolności (wyłączając stoso‐ wanie art. 65 k.k.w.); b) art. 25 i art. 27 k.w., określające zasady wykonywania zastępczych form kary grzywny i uwalniania się od zastępczej kary aresztu; przez to nie mają zastosowania, w zakresie odpowiadającym tym przepi‐ som, art. 45–47 i art. 51 k.k.w.; c) art. 44 k.w., określający przesłanki zarządzenia wykonania kary aresztu w przypadku uprzedniego warunkowego zawieszenia tej ka‐ ry, a także prawne skutki niezarządzenia jej wykonania (odmiennie niż art. 75–76 k.k.); d) art. 45 § 3 i art. 46 k.w., w których w sposób szczególny zostały unor‐ mowane zasady przedawnienia wykonania kary i środka karnego oraz zatarcia skazania. 15. Zawarte w art. 1 § 1 k.k.w. uregulowanie nie oznacza możliwości roz‐ ciągnięcia wymienionych w tezie 7 przepisów części ogólnej kodeksu karnego, dotyczących wykonywania orzeczeń, na sprawców ukaranych za wykroczenia. Artykuł 116 k.k., mówiący o tym, że przepisy części ogólnej kodeksu karnego stosuje się do innych ustaw przewidujących odpowiedzialność karną, chyba że ustawy te wyraźnie wyłączają ich za‐ stosowanie, nie dotyczy wykroczeń. Przepis ten ogranicza zakres stoso‐ wania przepisów części ogólnej kodeksu karnego do ustaw pozakodek‐ sowych przewidujących odpowiedzialność karną. Pojęcie odpowiedzial‐ ności karnej nie obejmuje odpowiedzialności za wykroczenia, co wyłącza z tego kręgu ustawy przewidujące odpowiedzialność za wykroczenia. Należy więc stwierdzić, że przepis art. 116 k.k. nie ma zastosowania do www.wolterskluwer.pl 39 Art. 1 CZĘŚĆ OGÓLNA wykroczeń (zob. też wyrok SN z dnia 8 lutego 2011 r., III KK 433/10, LEX nr 736762, i J. Raglewski, Stosunek przepisów części ogólnej nowego kodeksu karnego do innych ustaw przewidujących odpowiedzialność kar‐ ną, PS 1998, nr 7–8, s. 19). Żaden przepis kodeksu karnego wykonaw‐ czego, jak również kodeksu wykroczeń, nie przewiduje możliwości sto‐ sowania wobec sprawców wykroczeń przepisów części ogólnej kodeksu karnego, choćby dotyczyły one stadium wykonania wyroku wydanego w sprawie o wykroczenie (postanowienie SN z dnia 12 marca 1992 r., II KRN 19/92, niepubl.). 16. Zatem do wykroczeń nie mają zastosowania m.in. przepisy o wykony‐ waniu kary warunkowo zawieszonej (art. 74–76 k.k.), warunkowym zwolnieniu (art. 77–82 k.k.), przedawnieniu (art. 103 k.k.) i zatarciu ska‐ zania (art. 106–108 k.k.), a także art. 83 i art. 84 k.k., przewidujące moż‐ liwość skrócenia – odpowiednio – kary ograniczenia wolności i środka karnego (zob. też postanowienie 7 sędziów SN z dnia 28 października 1993 r., I KZP 23/93, OSNKW 1994, nr 1–2, poz. 5, LEX nr 20636). 17. Przepisy kodeksu karnego wykonawczego stosuje się do wykonywania wydanych w postępowaniu karnym, a także w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe (art. 113 § 1 k.k.s.), orzeczeń o nałożeniu kary pieniężnej (art. 285 § 1 k.p.k.) i zastosowaniu aresztowania (art. 287 § 2 k.p.k.), o ile przepisy rozdziału 31 kodeksu postępowania karnego nie przewidują innych niż kodeks karny wyko‐ nawczy zasad wykonywania tych orzeczeń. To samo należy odnieść do wykonywania orzeczenia o nałożeniu pieniężnej kary porządkowej w sprawach o wykroczenia (art. 49 k.p.s.w.) oraz orzeczenia o areszto‐ waniu świadka na podstawie art. 276 § 2 k.p.c. Powołane wyżej i nastę‐ pujące po nich przepisy przewidują pewne odrębności przy wykonywa‐ niu wymienionych środków, wyłączając w tym zakresie stosowanie ko‐ deksu karnego wykonawczego. 18. Treść art. 1 § 1 k.k.w. prowadzi do wniosku, że przewidziana w art. 49 p.u.s.p. kara porządkowa pozbawienia wolności jest wykonywana we‐ dług zasad określonych w kodeksie karnym wykonawczym, z uwzględ‐ 40 www.wolterskluwer.pl Rozdział I. Zakres obowiązywania Art. 1 nieniem odrębności przewidzianych w art. 50 p.u.s.p., bez względu na to, w jakiego rodzaju postępowaniu sądowym została wymierzona. Na‐ tomiast wykonanie przewidzianej w art. 49 p.u.s.p. kary porządkowej grzywny następuje w tym trybie, o ile została orzeczona w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wy‐ kroczenia skarbowe lub w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. W pozostałych przypadkach jest ona wykonywana według zasad, o któ‐ rych była mowa w tezach 5–7. W obu wymienionych sytuacjach pewne odrębności dotyczące wykonywania tej kary przewiduje art. 50 p.u.s.p. Należy przy tym pamiętać, że osobie pozbawionej wolności, w tym także tymczasowo aresztowanej, która dopuszcza się czynu określonego w art. 49 § 1 zdanie pierwsze p.u.s.p., można wymierzyć wyłącznie karę dyscyplinarną przewidzianą w przepisach o wykonywaniu kary pozba‐ wienia wolności albo w przepisach o wykonywaniu tymczasowego are‐ sztowania, a więc w art. 143 § 1 k.k.w. oraz art. 222 § 2 k.k.w. (uchwała 7 sędziów SN z dnia 30 października 2008 r., I KZP 17/08, OSNKW 2008, nr 11, poz. 87, LEX nr 468564). 19. Pewne odstępstwa od zasady wyrażonej w art. 1 § 1 k.k.w. wprowadza ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich w odniesieniu do wyko‐ nywania orzeczeń dotyczących nieletnich (zob. art. 69, art. 93 i art. 94 u.p.s.n.). Ich wyjaśnienie można znaleźć w dostępnych komentarzach do ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. 20. Artykuł 1 § 2 k.k.w. określa, w jakim zakresie w postępowaniu wyko‐ nawczym mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania karnego. Wynika z niego, że w postępowaniu wykonawczym tylko w kwestiach nieuregulowanych w kodeksie karnym wykonawczym stosuje się odpo‐ wiednio przepisy kodeksu postępowania karnego. Takie rozwiązanie jest trafne głównie ze względów techniki legislacyjnej. Pozwala ono uniknąć powtarzania w kodeksie karnym wykonawczym przepisów procesowych regulujących zagadnienia dotyczące m.in.: wyłączenia sędziego, obroń‐ ców, zawiadamiania, doręczania, sprostowania oczywistych omyłek, sporządzania odpisów, przeglądania akt, dowodów, zasad składania środków odwoławczych, kosztów sądowych itp. www.wolterskluwer.pl 41 Art. 1 CZĘŚĆ OGÓLNA 21. Interpretując art. 1 § 2 k.k.w., należy pamiętać, że kodeks karny wyko‐ nawczy zawiera samodzielny, niezależny od innych ustaw zbiór zasad, które obowiązują w postępowaniu karnym mającym za przedmiot wy‐ konywanie orzeczeń. W kodeksie tym należy więc przede wszystkim szukać odpowiedzi na wszystkie wątpliwości wyłaniające się w toku po‐ stępowania wykonawczego. A zatem do przepisów kodeksu postępowa‐ nia karnego – poprzez art. 1 § 2 k.k.w. – można sięgać tylko wówczas, gdy wątpliwości tych nie jesteśmy w stanie rozwikłać na gruncie prze‐ pisów kodeksu karnego wykonawczego, przy zastosowaniu wszystkich obowiązujących zasad wykładni i reguł logicznego rozumowania. Moż‐ liwość, jaką daje komentowany przepis, ma więc charakter wyjątkowy. Kodeks karny wykonawczy nie stanowi bowiem uzupełnienia przepisów kodeksu postępowania karnego, a zatem jedynie pomocniczo i tylko w koniecznym zakresie mogą one być stosowane w postępowaniu wy‐ konawczym (zob. K. Postulski, glosa do postanowienia SN z dnia 16 mar‐ ca 1994 r., II KRN 6/94, Palestra 1994, z. 12, s. 190, oraz tenże, Właściwość i skład sądu w postępowaniu karnym wykonawczym, Biblioteka Sędziego nr 74, Warszawa 1988, s. 2–3, Z. Hołda, Prawo karne wykonawcze, Kra‐ ków 1998, s. 44). W kolejnych tezach stanowisko to zostanie zilustro‐ wane przykładami wypracowanymi w orzecznictwie i w piśmiennictwie. 22. W postępowaniu wykonawczym możliwe jest wydanie postanowienia o badaniu psychiatrycznym skazanego, połączonym z obserwacją w za‐ kładzie leczniczym (np. w postępowaniu o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności z powodu choroby psychicznej). Orzeka o tym sąd, w razie zgłoszenia przez biegłych psychiatrów takiej konieczności, na podstawie art. 203 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. Wymieniony przepis ma jedynie odpowiednie zastosowanie w postępowaniu wyko‐ nawczym. To samo należy odnieść do art. 203 § 4 k.p.k., z którego wy‐ nika, że na postanowienie sądu przysługuje zażalenie. Ponieważ jednak tryb rozpoznawania zażaleń na postanowienia wydawane w postępowa‐ niu wykonawczym jest uregulowany w kodeksie karnym wykonawczym, do rozpoznania zażalenia na wydane w tym postępowaniu postanowie‐ nie sądu o obserwacji skazanego w zakładzie leczniczym właściwy będzie sąd określony w art. 20 § 2 i 3 k.k.w. (zob. wyrok 7 sędziów SN z dnia 42 www.wolterskluwer.pl Rozdział I. Zakres obowiązywania Art. 1 10 czerwca 1977 r., VII KZP 17/77, OSNKW 1977, nr 7–8, poz. 73, LEX nr 19275). Należy przy tym pamiętać, że opinia dotycząca stanu zdrowia psychicz‐ nego skazanego powinna być wydana przez dwóch biegłych psychiatrów niepozostających ze sobą w zw. małżeńskim ani w innym stosunku, który mógłby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do ich samodzielności, także wtedy, gdy stanowi dowód w postępowaniu wykonawczym (art. 202 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w.). Nie dotyczy to badań psychia‐ trycznych skazanego, o których mowa w
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kodeks karny wykonawczy. Komentarz
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: