Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00410 005109 14474330 na godz. na dobę w sumie
Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - ebook/pdf
Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 568
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0295-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
Jest to dziesiąte wydanie znanego Czytelnikom komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym w sposób jasny i przystępny wyjaśniono zawiłości procedury administracyjnej. Kodeks ten jest kluczową regulacją prawną, określającą relacje między organami administracji a podmiotami dążącymi do uzyskania decyzji administracyjnej lub domagającymi się innego działania ze strony organów administracji.

W obecnym wydaniu uwzględniono najnowsze zmiany, wynikające m.in. z ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.

Zaletą publikacji jest bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych wykorzystane w uwagach komentarza, w którym przedstawiono m.in. najnowsze tendencje w orzecznictwie administracyjnym. Komentarz zawiera skorowidz przedmiotowy.

Publikacja ta będzie z pewnością pomocna prawnikom, pracownikom administracji publicznej, studentom prawa i administracji oraz osobom załatwiającym sprawy w urzędach.

Piotr Przybysz jest doktorem habilitowanym nauk prawnych, pracownikiem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

Stan prawny na 1 września 2013 roku.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Piotr Przybysz Wydanie 10 Stan prawny na 1 wrzeÊnia 2013 roku Warszawa 2013 Redaktor prowadzący: Małgorzata Stańczak Opracowanie redakcyjne: Katarzyna Paterak-Kondek Redakcja techniczna: Małgorzata Duda Projekt okładki i stron tytułowych: Michał Piotrowski © Copyright by Lexis Nexis Polska Sp. z o.o. 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autora i wydawcy. ISBN 978-83-278-0295-8 Lexis Nexis Polska Sp. z o.o. Ochota Offi ce Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e-mail: biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl Spis treści Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 9 13 DZIAŁ I. Przepisy ogólne (art. 1–60) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 13 Rozdział 1. Zakres obowiązywania (art. 1–5) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 Rozdział 2. Zasady ogólne (art. 6–16) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 Rozdział 3. Organy wyższego stopnia i organy naczelne (art. 17–18) . . . . . . . . . . 94 Rozdział 4. Właściwość organów (art. 19–23) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział 5. Wyłączenie pracownika oraz organu (art. 24–27a) . . . . . . . . . . . . . . . 107 Rozdział 6. Strona (art. 28–34) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 Rozdział 7. Załatwianie spraw (art. 35–38) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 Rozdział 8. Doręczenia (art. 39–49) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 Rozdział 9. Wezwania (art. 50–56) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 Rozdział 10. Terminy (art. 57–60) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 DZIAŁ II. Postępowanie (art. 61–163) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 Rozdział 1. Wszczęcie postępowania (art. 61–66) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 Rozdział 2. Metryki, protokoły i adnotacje (art. 66a–72) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229 Rozdział 3. Udostępnianie akt (art. 73–74) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237 Rozdział 4. Dowody (art. 75–88a) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245 Rozdział 5. Rozprawa (art. 89–96) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273 Rozdział 6. Zawieszenie postępowania (art. 97–103) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 Rozdział 7. Decyzje (art. 104–113) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293 Rozdział 8. Ugoda (art. 114–122) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 335 Rozdział 9. Postanowienia (art. 123–126) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 341 Rozdział 10. Odwołania (art. 127–140) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347 Rozdział 11. Zażalenia (art. 141–144) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 392 Rozdział 12. Wznowienie postępowania (art. 145–153) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395 Rozdział 13. Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji (art. 154–163) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 430 5 Spis treści DZIAŁ III. Przepisy szczególne w sprawach ubezpieczeń społecznych (art. 164–181) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 480 DZIAŁ IV. Udział prokuratora (art. 182–189) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 483 DZIAŁ V. Rozstrzyganie sporów o właś ciwość między organami administracji publicznej a sądami powszechnymi (art. 190–195) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 494 DZIAŁ VI. Zaskarżanie decyzji do sądu administracyjnego (art. 196–216b) . . . . . 495 DZIAŁ VII. Wydawanie zaświadczeń (art. 217–220) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 496 DZIAŁ VIII. Skargi i wnioski (art. 221–260) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 509 Rozdział 1. Postanowienia ogólne (art. 221–226) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511 Rozdział 2. Skargi (art. 227–240) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 517 Rozdział 3. Wnioski (art. 241–247) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 530 Rozdział 4. Udział prasy i organizacji społecznych (art. 248–252) . . . . . . . . . . . . 532 Rozdział 5. Przyjmowanie skarg i wniosków (art. 253–256) . . . . . . . . . . . . . . . . . 534 Rozdział 6. Nadzór i kontrola (art. 257–260) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 536 DZIAŁ IX. Opłaty i koszty postępowania (art. 261–267) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 539 DZIAŁ X. Przepisy końcowe (art. 268–269) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 555 Skorowidz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 563 6 Wykaz skrótów Wykaz skrótów 1. Źródła prawa k.c. k.k. k.p. – ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) – ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) k.p.a. k.p.c. k.r.o. k.w. – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) – ustawa z 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 482) p.p.s.a. – ustawa z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyj- TFUE TWE nymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – Traktat z 25 marca 1957 r. o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE 2010 C 83/1) – Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2) (od 2 grudnia 2009 r. – TFUE) – „Biuletyn Skarbowy” – „Biuletyn Sądu Najwyższego” – „Finanse Komunalne” – „Gospodarka – Administracja Państwowa” 2. Czasopisma Biul.Skarb. Biul.SN Fin.Kom. GAP GSP Prz.Orz. – „Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa” Mon.Pod. MoP NP ONSA ONSAiWSA – „Monitor Podatkowy” – „Monitor Prawniczy” – „Nowe Prawo” – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Admini- stracyjnych OSN OSNAPiUS – Orzecznictwo Sądu Najwyższego (od 1962 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych (od 1995 r. do 2002 r.) OSNC OSNCP – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna (od 1995 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna oraz Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1963 r. do 1994 r.) 7 Wykaz skrótów OSNP – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw OSNPG OSP OSPiKA OSS OTK OTK ZU Pal. PiP POP PPH Pr.Bank. Pr.Gosp. Pr.Pracy Prok.iPr. Prz.Pod. PS PUG RNGA RPEiS Sam.Teryt. SPE St.Praw. ZNSA 3. Organy ETS NSA NSA OZ SN WSA Publicznych (od 2003 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego wydane przez Prokuraturę Generalną – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych – Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy – „Palestra” – „Państwo i Prawo” – „Przegląd Orzecznictwa Podatkowego” – „Przegląd Prawa Handlowego” – „Prawo Bankowe” – „Prawo Gospodarcze” – „Prawo Pracy” – „Prokuratura i Prawo” – „Przegląd Podatkowy” – „Przegląd Sądowy” – „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” – „Rady Narodowe – Gospodarka – Administracja” – „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” – „Samorząd Terytorialny” – „Studia Prawno-Ekonomiczne” – „Studia Prawnicze” – „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” – Europejski Trybunał Sprawiedliwości (od 2009 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej) – Naczelny Sąd Administracyjny – Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy – Sąd Najwyższy – Wojewódzki Sąd Administracyjny 4. Inne skróty CBOSA CEIDG Lex Lexis Nexis UE – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej – system informacji prawnej Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska – Serwis Prawniczy Lexis Nexis Polska Sp. z o.o. – Unia Europejska Uwaga: Artykuły powołane w książce bez bliższego oznaczenia lub tylko z oznaczeniem „Kodeks” są artykułami Kodeksu postępowania administracyjnego. 8 Wstęp Wstęp Kodeks postępowania administracyjnego został uchwalony pół wieku temu – w od- miennej rzeczywistości społecznej, ustrojowej i prawnej. Był on wiele razy zmieniany, co więcej, w latach dziewięćdziesiątych XX wieku została podważona sama idea ko- dyfi kacji postępowania administracyjnego wskutek uchwalenia ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). W wielu innych ustawach wprowadzano szczególne rozwiązania proceduralne, ograniczające zakres lub modyfi kujące sposób stosowania przepisów Kodeksu. Nie wnikając w za- sadność wprowadzania tych regulacji, należy stwierdzić, że unormowania zawarte w Kodeksie pozostają punktem odniesienia dla innych regulacji postępowań przed organami administracji publicznej. Jest to widoczne zarówno na poziomie regulacji ustawowej, ze względu na odesłania do przepisów Kodeksu, jak i na poziomie sto- sowania prawa procesowego oraz na poziomie refl eksji teoretycznej. Dokonuje się porównania rozwiązań kodeksowych z rozwiązaniami pozakodeksowymi, wskazuje się na potrzebę stosowania przepisów Kodeksu przez analogię w sprawach nieunor- mowanych przez przepisy szczególne. Tak istotna rola Kodeksu jest wynikiem prze- konania, że jest on regulacją uniwersalną i nowoczesną, okreś lającą relacje między administracją publiczną a podmiotami administrowanymi w sposób racjonalny i od- powiadający oczekiwaniom oraz wymogom ustrojowym. Kodeks postępowania administracyjnego został uchwalony z zamiarem stwo- rzenia procedury administracyjnej opartej na postulacie „harmonijnej współpracy organu administracji i jednostki administrowanej w procesie wykonywania zadań administracji” (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 4–5). Sposób rozumienia funkcji Kodeksu uległ zmianie jeszcze w czasach ustroju socjalistycznego – dekla- rowano w 1980 r. [zob. R. Orzechowski, Nowelizacja kodeksu postępowania admi- nistracyjnego. Założenia i zakres, Warszawa 1981, s. 6; K. Świtała, w: J. Borkowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1985, s. 12], że u podstaw nowelizacji Kodeksu oraz powołania sądownictwa administracyj- nego leżały trzy podstawowe cele: 9 Wstęp 1) pogłębienie praworządności w postępowaniu administracyjnym i w kształto- waniu w wyniku tego postępowania uprawnień i obowiązków obywateli, 2) demokratyzacja postępowania administracyjnego, 3) podniesienie sprawności działania organów administracji przy załatwianiu indywidualnych spraw obywateli. Należy także podkreś lić znaczenie powołania w 1980 r. Naczelnego Sądu Admini- stracyjnego. Oczekiwano, że jego orzecznictwo przyczyni się, między innymi, do ujednolicenia wykładni prawa administracyjnego oraz udoskonalenia funkcjono- wania organów administracji. Warunki społeczne i ustrojowe, w jakich uchwalono Kodeks postępowania admi- nistracyjnego, uległy radykalnej zmianie po 1990 r. Kodeks był dostosowywany do zmienianej struktury organizacji administracji publicznej, toczyła się także burzliwa dyskusja na temat zakresu zmian Kodeksu związanych z wprowadze- niem dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego, poszukiwano możli- wości udoskonalenia przepisów proceduralnych w dotychczasowych dziedzinach poddanych reglamentacji administracyjnoprawnej oraz kształtowano procedurę w nowych działach prawa administracyjnego. Zaowocowało to licznymi zmianami przepisów Kodeksu. Równolegle następowały zmiany w kulturze prawnej. Kon- stytucjonalizacja oraz europeizacja nie ominęły prawa postępowania administra- cyjnego. Przepisy Kodeksu są obecnie poddawane reinterpretacji ze względu na przepisy Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. oraz standardy europejskiego prawa publicznego, w czym się mieszczą także prawa człowieka. Przesłanką zmian Ko- deksu jest również informatyzacja administracji publicznej. Nie wszystkie zmiany Kodeksu są jednak oceniane pozytywnie (zob. zwłaszcza J.P. Tarno, Psucie Ko- deksu postępowania administracyjnego, w: J. Niczyporuk (red.), Kodyfi kacja postę- powania administracyjnego na 50-lecie K.P.A., Lublin 2010, s. 847–855). Zamiarem Autora niniejszego komentarza było przygotowanie opracowania po- mocnego pracownikom administracji oraz osobom załatwiającym swoje sprawy w urzędach, pozwalającego im na uzyskanie orientacji na temat sposobu stoso- wania przepisów Kodeksu w praktyce. Punktem wyjścia do formułowania tez ko- mentarza stało się zatem orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Niekwestionowaną wartością orzecznictwa jest to, że przedstawia ono tzw. prawo w działaniu, tj. wskazuje, w jaki sposób rozumiana jest norma prawa administracyjnego przez organy administracji stosujące prawo oraz przez sądy administracyjne kontrolu- jące proces stosowania prawa. Orzecznictwo to nie zawsze jest jednolite, jak też nie zawsze jest akceptowane w literaturze przedmiotu. Należy także zauważyć, że niektóre unormowania Kodeksu rzadko były przedmiotem rozstrzygnięć sądo- wych. Również liczne nowelizacje Kodeksu powodują dezaktualizację poglądów prawnych formułowanych w orzecznictwie. 10 Przedstawienie w sposób wyczerpujący wszystkich problemów powstających na tle przepisów Kodeksu było nierealne. Celem Autora jest więc przede wszystkim dostarczenie osobom zainteresowanym informacji, w jaki sposób przepisy Ko- deksu wyznaczają relacje między organami administracji a podmiotami admini- strowanymi w toku postępowania administracyjnego. Wstęp 11 Dział I. Przepisy ogólne Rozdział 1. Zakres obowiązywania 1 USTAWA z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst pierwotny Dz.U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168; tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267) DZIAŁ I Przepisy ogólne Rozdział 1 Zakres obowiązywania Art. 1. ZAKRES REGULACJI Art. 1. Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie: 1) przed organami administracji publicznej w należących do właś ciwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze de- cyzji administracyjnych; 2) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do za- łatwiania spraw okreś lonych w pkt 1; 3) w sprawach rozstrzygania sporów o właś ciwość między organami jedno- stek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2; 4) w sprawach wydawania zaświadczeń. 1. Zakres stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zo- stał okreś lony w komentowanym przepisie oraz w art. 2 i 3. O ile komentowany przepis oraz art. 2 okreś lają w pozytywny sposób zakres stosowania Kodeksu, o tyle w art. 3 wskazano na postępowania wyłączone spod regulacji kodeksowej. 13 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne Przepisy Kodeksu mogą być stosowane wprost lub odpowiednio w innych po- stępowaniach – z mocy przepisów szczególnych. Dla przykładu, art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Wspólną cechą postępowań, do których stosuje się przepisy Kodeksu, jest to, że dotyczą one przede wszystkim administracji publicznej i odnoszą się do stoso- wania normy administracyjnego prawa materialnego [por. M. Wierzbowski (red.), Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami ad- ministracyjnymi, Warszawa 2012, s. 12]. 2. Przepisów Kodeksu nie stosuje się do postępowania w sprawach cywilnych i kar- nych – również wówczas, gdy sprawy te są załatwiane przez organy administracji publicznej. W sprawie dopuszczalności stosowania przepisów Kodeksu do postę- powania w sprawach dyscyplinarnych zob. uwagi do art. 3. W orzecznictwie stwierdzono między innymi, że: 1) roszczenie właś ciciela samochodu przeciwko PZU o zastosowanie dwudzie- stoprocentowej obniżki składki z tytułu ubezpieczenia w pełnym zakresie (OC, AC, NW) ma charakter cywilnoprawny i podlega rozpoznaniu na drodze sądowej (postanowienie SN z 13 maja 1983 r., III ARN 6/83, Lexis Nexis nr 308361, NP 1984, nr 3, poz. 134); 2) „W sprawie ogrodzeń między sąsiednimi nieruchomościami niewymagają- cych pozwolenia ani zgłoszenia droga administracyjna jest niedopuszczalna, a spory może rozstrzygać sąd powszechny” (wyrok NSA z 20 września 1999 r., IV SA 64/97, Lex nr 47822); 3) „Spory co do ceny i sposobu zapłaty za nabycie lokalu od gminy mają cha- rakter cywilnoprawny i nie mogą być rozstrzygane na drodze administra- cyjnej” (wyrok NSA OZ w Katowicach z 17 grudnia 1998 r., SA/Ka 1039/96, Lexis Nexis nr 2487972, OSS 1999, nr 2, poz. 47); 4) „Kwestia oceny ważności i zgodności z prawem czynności cywilnoprawnych nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej – wobec generalnej zasady orzekania w takich sprawach przez sądy powszechne” (wyrok NSA OZ w Rzeszowie z 11 kwietnia 1997 r., SA/Rz 1454/96, Lexis- Nexis nr 334465, POP 1999, nr 3, poz. 75); 5) „Sprawy z zakresu stosunków pomiędzy emitentem obligacji a ich właś- cicielem należą do sfery stosunków zobowiązaniowych, a minister fi nansów, reprezentujący Skarb Państwa, występuje tu jako podmiot stosunku cywilno- prawnego, a nie jako organ administracji państwowej; w tych sprawach mi- nister fi nansów nie wydaje decyzji administracyjnych w rozumieniu art. 104 k.p.a., a rozstrzyganie sporów w tym zakresie nie należy do właś ciwości NSA” 14 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 (wyrok NSA z 28 kwietnia 1995 r., III SAB 29/94, Lexis Nexis nr 327635, Pr.Gosp. 1995, nr 12, s. 49); 6) „Opinie o pracy, przewidziane w art. 98 Kodeksu pracy, nie są decyzjami w ro- zumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego” (teza trzecia wyroku NSA z 20 lipca 1981 r., SA 1163/81, OSPiKA 1982, nr 9–10, poz. 169); 7) „Zgoda na zamianę lokalu zakładowego, wyrażana przez zakład pracy będący dysponentem takiego lokalu, nie jest wyrażana w formie decyzji administra- cyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a., lecz jest oświadczeniem woli w rozu- mieniu przepisów prawa cywilnego” (postanowienie NSA z 20 lipca 1989 r., I SA 846/89, ONSA 1989, nr 2, poz. 76; zob. także wyrok NSA OZ w Krakowie z 12 listopada 1992 r., SA/Kr 1317/92, ONSA 1993, nr 3, poz. 70); 8) „Sprawy o należność za nielegalnie pobraną energię elektryczną należą do drogi sądowej” (uchwała SN z 20 stycznia 1978 r., III CZP 99/77, OSNCP 1978, nr 5–6, poz. 93); 9) „Stosownie do art. 39 w związku z art. 38 ust. 1 ustawy z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 269), spory o roszczenia urzędników państwo- wych na tle wygaśnięcia stosunku pracy rozpatrywane są w trybie okreś lonym w Kodeksie pracy, nie zaś w drodze odwołania do kierownika organu nadrzęd- nego nad zakładem pracy, w którym urzędnik był zatrudniony” (teza druga wyroku NSA z 17 lutego 1993 r., II SA 92/93, ONSA 1994, nr 3, poz. 85); 10) „Naliczanie odsetek od zaciągniętych kredytów mieszkaniowych, jak i od innych środków fi nansowych przekazanych na spółdzielcze budownictwo mieszkaniowe, nie następuje w formie decyzji administracyjnej” (postano- wienie NSA z 18 marca 1993 r., I SA 591/93, ONSA 1994, nr 2, poz. 67); 11) „Uchwała zarządu gminy podjęta na podstawie art. 68 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), w której organ ten żąda zwrotu kwoty równej udzielonej boni- fi kacie, nie jest decyzją administracyjną” (teza pierwsza uchwały składu pięciu sędziów NSA z 9 października 2000 r., OPK 15/00, ONSA 2001, nr 1, poz. 18); 12) „Oddawanie w użytkowanie obwodów rybackich przez organy administracji publicznej odbywa się według reguł cywilnoprawnych, a nie przez jed- nostronne władcze rozstrzygnięcia tych organów (art. 13 ust. 3 i 5 ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.)”; (postanowienie WSA w Gdańsku z 28 czerwca 2005 r., II SA/Gd 188/05, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 59). 3. Pojęcie organu administracji publicznej zostało zdefi niowane w art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Defi nicja ta została skonstruowana wyłącznie na potrzeby stosowania prze- pisów Kodeksu. Należy zwrócić uwagę, że z komentowanego przepisu wynika konieczność traktowania jako organ administracji każdego podmiotu wykonują- 15 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne cego w sposób władczy zadania z zakresu administracji publicznej. Równocześnie jednak należy pamiętać o konieczności oddzielania od siebie dwóch sfer działania takich podmiotów będących jednostkami organizacyjnymi: zewnętrznej – doty- czącej wykonywania zadań z zakresu administracji publicznej, oraz wewnętrznej – dotyczącej relacji między tą jednostką organizacyjną a jej pracownikami lub członkami. Dla przykładu: 1) „Oświadczenie bądź wezwanie przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych do uiszczenia składki członkowskiej na rzecz samorządu radców prawnych nie jest decyzją w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 w związku z § 2 pkt 2 k.p.a. i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego” (teza pierwsza postano- wienia NSA OZ we Wrocławiu z 12 czerwca 1995 r., SA/Wr 1040/95, ONSA 1996, nr 3, poz. 127; zob. także postanowienie NSA z 7 kwietnia 1988 r., IV SA 163/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 62); 2) „1. Artykuł 1 § 2 pkt 2 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu przed orga- nami organizacji spółdzielczych tylko wówczas, gdy organy te rozstrzygają w drodze decyzji sprawy z zakresu administracji państwowej, spełniając funkcje zlecone. 2. Za wykonywanie funkcji zleconej nie można uznać stosowania własnych, wewnętrznych aktów spółdzielczych o charakterze ogólnym, jakim jest tzw. decyzja Zarządu CZSS »Społem« w sprawie nadania lub cofnięcia uprawnień do zajmowania stanowiska kierownika w jednostkach tej organizacji spół- dzielczej” (postanowienie NSA z 27 kwietnia 1983 r., II SA 660/83, ONSA 1983, nr 1, poz. 28); 3) „Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wydawania decyzji i zaświadczeń, nie odnoszą się do statutowej działalności organizacji społecznych, w tym do stowarzyszeń. Rozstrzygnięcia organów tych organi- zacji w sprawie przyjęcia obywatela w poczet członków lub wyłączenia go spośród członków nie są decyzjami w rozumieniu Kodeksu postępowania ad- ministracyjnego, a tym samym nie podlegają kontroli Naczelnego Sądu Admi- nistracyjnego” (teza pierwsza postanowienia NSA z 20 listopada 1981 r., II SA 848/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 118); 4) „Rozstrzygnięcia Naczelnej Rady Łowieckiej i Wojewódzkiej Rady Łowieckiej o wykluczeniu Koła Łowieckiego ze Zrzeszenia »Polski Związek Łowiecki« z mocy § 31 ust. 1 pkt 3 Statutu Zrzeszenia »Polski Związek Łowiecki« (…), jako mieszczące się w zakresie wewnętrznej działalności statutowej Zrze- szenia »Polski Związek Łowiecki«, nie stanowią decyzji administracyjnych w rozumieniu art. 104 k.p.a. i nie podlegają kontroli Naczelnego Sądu Ad- ministracyjnego” (postanowienie NSA z 9 listopada 1988 r., II SA 1288/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 89). 4. Pojęcie sprawy indywidualnej nie ma samodzielnego znaczenia prawnego. Pojęcie to oznacza sprawę dotyczącą indywidualnie oznaczonego podmiotu w konkretnie 16 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 okreś lonej sprawie. Tak rozumiana sprawa może być przedmiotem zarówno po- stępowania przed organami administracji, jak i przedmiotem postępowania sądo- wego (A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administra- cyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex/el. 2013, komentarz do art. 1). Kompetencja do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administra- cyjnej wynika nie z Kodeksu, lecz z odrębnych przepisów przyznających danemu podmiotowi lub kategorii podmiotów odpowiednie uprawnienia w okreś lonej dziedzinie. Kompetencja ta może wynikać z przepisów o właś ciwości organu ad- ministracji publicznej lub z przepisów powołujących dany organ do załatwiania spraw okreś lonego rodzaju w formie decyzji administracyjnej albo z porozu- mienia zawartego między organem administracji publicznej a innym podmiotem. W wyjątkowych przypadkach kompetencja ta może wynikać również z rozstrzyg- nięcia organu wyższego stopnia, na przykład wskazującego organ właś ciwy do załatwienia sprawy w sytuacji, gdy doszło do wyłączenia organu. Orzeczenie NSA rozstrzygające spór o właś ciwość lub spór kompetencyjny nie stanowi natomiast samoistnej podstawy do przyznania organowi kompetencji. Orzeczenie takie do- konuje jedynie interpretacji przepisów dotyczących kompetencji organów pozosta- jących w sporze. 5. Podstawowe znaczenie dla wykładni komentowanego przepisu, ale też dla wy- kładni innych przepisów, ma pojęcie decyzji administracyjnej (w sprawie pojęcia decyzji – zob. art. 104 § 2). Przepisy Kodeksu stosuje się bowiem w postępowaniu dotyczącym takich spraw indywidualnych, które organ administracji rozstrzyga decyzją administracyjną. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na okreś lenie decyzji w art. 104 § 1, odsyłające do pojęcia sprawy; sprawy, w których postę- powanie unormowane jest w Kodeksie, rozstrzygane są przez organ decyzją. Prowadzi to do pewnych wątpliwości co do defi nicji decyzji. Wątpliwości te są w praktyce rozstrzygane przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne przesądzające o tym, czy w konkretnej sprawie powinna być wydana decyzja administracyjna, czy też organ administracji powinien podjąć działania, korzystając z innego rodzaju prawnych form działania admi- nistracji. Dla przykładu, w orzecznictwie stwierdzono, że akty normatywne są skierowane do bliżej nieokreś lonej liczby adresatów i dotyczą spraw nieindywidualnych. Roz- porządzenie, jako akt normatywny, może więc podlegać wyłącznie kontroli Try- bunału Konstytucyjnego pod względem zgodności z Konstytucją, ratyfi kowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawami, a zatem nie może stanowić przed- miotu postępowania nadzwyczajnego, unormowanego w Kodeksie, ani tym bar- dziej nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z 5 marca 1998 r., IV SA 964/96, Lex nr 45646). Z kolei uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego mogą być z mocy przepisów 17 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne szczególnych przedmiotem skargi do sądów administracyjnych, ale nie nadaje to im charakteru decyzji administracyjnych. 6. W wielu orzeczeniach wskazano na normatywny, a nie indywidualno-konkretny charakter działań administracji: 1) „Rozstrzyganie o kategorii drogi publicznej ma charakter ogólnego aktu ad- ministracyjnego, który dotyczy nieograniczonej liczby użytkowników drogi. Rozstrzyganie w tym przedmiocie nie może być więc podejmowane w formie decyzji administracyjnej” (wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 26 lipca 2002 r., II SA/Wr 1504/00, Lexis Nexis nr 358579); 2) „Ustalenie przez organ zarządzający ruchem na drogach publicznych (§ 3 pkt 5 zarządzenia Ministra Komunikacji i Ministra Spraw Wewnętrznych z 5 października 1987 r. w sprawie zarządzania ruchem na drogach publicz- nych, M.P. Nr 31, poz. 240) ograniczeń w korzystaniu z drogi (ulicy) nie jest decyzją administracyjną (rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie w rozu- mieniu Kodeksu postępowania administracyjnego), lecz ustanowieniem po- wszechnie obowiązującej normy okreś lonego zachowania się dla wszystkich użytkowników drogi – nieokreś lonego kręgu potencjalnych jej użytkowników” (wyrok NSA OZ w Katowicach z 11 marca 1992 r., SA/Ka 117/92, Lexis Nexis nr 298599, OSP 1994, nr 7–8, poz. 128; zob. także postanowienie NSA OZ we Wrocławiu z 21 grudnia 1987 r., SAB/Wr 26/87, ONSA 1987, nr 2, poz. 92). Należy zauważyć na marginesie, że z tego punktu widzenia znak drogowy nie jest decyzją administracyjną, ale środkiem informowania użytkowników drogi o treści owej powszechnie obowiązującej normy; 3) „Decyzja Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego w sprawie podziału na obwody łowieckie lub zmiany granic obwodów łowieckich, której podstawę stanowi art. 13 ust. 3 ustawy z 17 czerwca 1959 r. o hodowli, ochronie zwierząt łownych i prawie łowieckim (Dz.U. z 1973 r. Nr 33, poz. 197), nie jest decyzją w ro- zumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Mimo bowiem użycia w tej ustawie pojęcia »decyzja«, chodzi w istocie o akt korygujący tere- nowy akt normatywny w sprawie utworzenia obwodów łowieckich, co wyłącza możliwość jego zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego” (postano- wienie NSA z 21 kwietnia 1982 r., II SA 590/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 37); 4) „Akty założenia, przekształcenia lub likwidacji szkół i tym podobnych pla- cówek publicznych nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu prze- pisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz aktami organizacyj- nymi o charakterze ogólnym” (postanowienie NSA z 8 maja 1992 r., I SA 541/92, ONSA 1992, nr 3–4, poz. 87; zob. także tezę pierwszą postanowienia NSA OZ we Wrocławiu z 28 października 1983 r., SA/Wr 625/83, ONSA 1983, nr 2, poz. 94). 7. Niekiedy w orzeczeniach wskazuje się wprost na to, że okreś lona czynność organu administracji jest czynnością materialno-techniczną. Dla przykładu: 18 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 1) „Rejestracja bezrobotnego jest czynnością materialno-techniczną, nie zaś decyzją administracyjną. Dopiero gdy organ ustali, że strona nie spełnia wa- runków do uznania za bezrobotnego, wydaje decyzję administracyjną” (teza druga wyroku NSA OZ we Wrocławiu z 9 czerwca 1992 r., SA/Wr 534/92, ONSA 1993, nr 4, poz. 92); 2) „»Zatrzymanie dokumentu« (art. 32 ust. 3 ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia [obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221 ze zm.]) jest czynnością materialno-techniczną, będącą następstwem wydania decyzji o zawieszeniu praw wynikających z licencji (art. 32 ust. 1 tej ustawy); nie jest to materia podlegająca – co do zasady – odrębnemu rozpatrzeniu w formie decyzji administracyjnej” (wyrok NSA z 20 grudnia 2001 r., II SA 3054/00, ONSA 2003, nr 1, poz. 31). Czynnikiem odróżniającym decyzje administracyjne od czynności materialno- -technicznych jest zatem konieczność dokonania w decyzji rozstrzygnięcia okreś- lonej sprawy, tj. ustalenia wiążących konsekwencji obowiązującej normy prawnej w drodze jej stosowania wobec okreś lonych podmiotów (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 51). 8. Sądy administracyjne niejednokrotnie wskazywały w swych orzeczeniach, że dane działanie organu administracji nie jest decyzją administracyjną, nie okreś- lając przy tym jego prawnej formy działania. Tego rodzaju sformułowanie jest wy- starczające dla stwierdzenia, że w danej sprawie nie stosuje się przepisów Kodeksu o wydawaniu decyzji. Dla przykładu: 1) „Wezwanie kierowcy pojazdu przez organ administracji państwowej do sprawdzenia kwalifi kacji na podstawie art. 82 ustawy z 1 lutego 1983 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 6, poz. 35) nie jest decyzją administra- cyjną” (wyrok NSA z 14 czerwca 1985 r., III SA 327/85, OSPiKA 1987, nr 7–8, poz. 160); 2) „Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody jest aktem administracyjnym szczegól- nego rodzaju, nie będącym decyzją załatwiającą sprawę indywidualną z zakresu administracji publicznej (…)” (teza pierwsza wyroku NSA z 23 września 1999 r., II SA 1429/99, Lexis Nexis nr 367212, „Gazeta Prawna” 2004, nr 121, s. 5); 3) „Komunikat zamieszczony w Dzienniku Rozkazów Ministra Obrony Naro- dowej, informujący o pewnym stanie faktycznym, nie jest ani decyzją admi- nistracyjną, ani postanowieniem” (postanowienie NSA z 11 stycznia 1995 r., II SA 1582/94, Lexis Nexis nr 354783, Prok.iPr. 1995, nr 7–8, poz. 65); 4) „Zarządzenia i inne akty organu założycielskiego skierowane do przedsiębior- stwa państwowego nie mają charakteru decyzji administracyjnych i nie sto- suje się do nich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego” (posta- nowienie NSA z 3 kwietnia 1994 r., IV SAB 62/93, ONSA 1995, nr 1, poz. 45; zob. także postanowienie NSA z 13 stycznia 1995 r., II SA 8/95, ONSA 1996, nr 1, poz. 30); 19 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne 5) „Postępowanie Głównej Komisji do Badania Wypadków Lotniczych nie jest postępowaniem administracyjnym w sprawie z zakresu komunikacji, w któ- rego toku mogłoby zapaść rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej” (teza druga postanowienia NSA z 27 lutego 1991 r., II SA 84/91, ONSA 1992, nr 3–4, poz. 56); 6) „Odpowiedź na krytykę prasową nie jest decyzją administracyjną, gdyż nie rozstrzyga co do istoty sprawy indywidualnej, ani nie kończy jej w danej in- stancji” (teza pierwsza postanowienia NSA z 19 lipca 1988 r., I SA 500/88, Lexis Nexis nr 296824, OSP 1990, nr 7, poz. 285); 7) „Zlecenie czy też odmowa zlecenia wykonania funkcji administracyjnych jed- nostkom spoza systemu organów administracji nie następuje w formie decyzji. Jednostce, której odmówiono zlecenia okreś lonych funkcji administracyjnych (na co zezwala wyraźne upoważnienie ustawowe), przysługuje tylko tryb skargowy przewidziany w art. 221 i n. k.p.a.” (postanowienie NSA z 10 li- stopada 1992 r., II SA 2068/92, ONSA 1993, nr 3, poz. 69; zob. także tezę pierwszą postanowienia NSA OZ w Łodzi z 4 listopada 1994 r., SA/Ł 1892/94, ONSA 1995, nr 4, poz. 168); 8) „O przywróceniu pasa drogowego drogi wewnętrznej do stanu poprzedniego, w razie jego samowolnego naruszenia [art. 36 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 260), nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej” (uchwała składu pięciu sędziów NSA z 21 października 2002 r., OPK 28/02, Lexis Nexis nr 358100, MoP 2002, nr 22, s. 1011]; 9) „Nadanie numeru porządkowego nieruchomości na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z 25 czerwca 1968 r. w sprawie numeracji nie- ruchomości (Dz.U. Nr 23, poz. 151) nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, lecz w formie czynności z zakresu administracji publicznej” (wyrok NSA OZ w Białymstoku z 18 stycznia 2002 r., SA/Bk 1074/01, ONSA 2003, nr 2, poz. 65); 10) „Prawo realizacji zadań fi nansowych ze środków publicznych, przysługujące ogółowi podmiotów, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy z 26 listopada 1998 r. o fi nansach publicznych, nie stanowi uprawnienia, o którym orzeka się w drodze decyzji administracyjnej lub które wynikałoby z przepisów prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 1 lub 4 ustawy o NSA” (postanowienie NSA z 6 czerwca 2001 r., III SAB 23/01, Lexis Nexis nr 2116063, Prz.Pod. 2002, nr 3, poz. 63); 11) „Ustalenie okresu wysługi lat funkcjonariusza Straży Granicznej nie jest przedmiotem odrębnej decyzji administracyjnej” (wyrok NSA z 23 kwietnia 2002 r., II SA 3655/01, Lexis Nexis nr 358638, Pr.Pracy 2002, nr 10, poz. 38); 12) „Wezwanie podmiotu kontrolowanego do usunięcia uchybień (art. 22 ust. 6 ustawy z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, Dz.U. z 1988 r. Nr 41, poz. 324 ze zm.), dokonane w wyniku kontroli, jest jedynie aktem postępo- 20 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 wania kontrolnego; dopiero niezastosowanie się do takiego wezwania sta- nowi przesłankę do wydania w trybie procesowym decyzji administracyjnej (art. 104 k.p.a.), rozstrzygającej o cofnięciu koncesji albo o ograniczeniu jej zakresu (art. 22a ust. 1 ustawy)” (postanowienie NSA z 25 stycznia 1995 r., II SA 1736/93, ONSA 1996, nr 1, poz. 33); 13) „Stosunek służbowy strażaka Państwowej Straży Pożarnej jest administra- cyjnym stosunkiem służbowym (…)”; w razie rozwiązania takiego stosunku podstawą do wydania świadectwa służby nie jest art. 97 Kodeksu pracy, lecz art. 217 k.p.a. dotyczący zaświadczeń; świadectwo takie nie jest decyzją admi- nistracyjną w rozumieniu art. 104 lub 105 k.p.a. i nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego (postanowienie NSA z 29 stycznia 1993 r., II SA 2468/92 i II SA 2469/92, ONSA 1994, nr 2, poz. 58). 9. Szczególnej uwagi wymaga kwestia wydawania ocen kwalifi kacyjnych i temu podobnych fachowych opinii. Niewątpliwie ocena jest rozstrzygnięciem co do ist- nienia okreś lonego stanu faktycznego, ale ocena jest oświadczeniem wiedzy, a nie oświadczeniem woli, i nie powoduje bezpośrednio zmiany sytuacji prawnej zain- teresowanej osoby. Z tego powodu ocena nie może być uznana za decyzję admini- stracyjną. Dla przykładu: 1) „Zamieszczenie przez urząd probierczy, na przedstawionej mu do kontroli bransoletce, cechy co do zawartości złota nie jest decyzją w rozumieniu art. 104 k.p.a.” (wyrok SN – Izba Cywilna i Administracyjna z 3 września 1986 r., I CR 124/86, OSPiKA 1987, nr 11–12, poz. 224); 2) „Kwestie dotyczące legalności dokumentacji lekarskiej, sporządzonej przez placówki służby zdrowia, jak również diagnozowanie schorzeń nie następuje w drodze decyzji administracyjnych w rozumieniu art. 104 k.p.a. ani w innych formach aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (…)” (posta- nowienie NSA z 19 sierpnia 1996 r., I SA 993/96, Lexis Nexis nr 329054). Odmiennie należy oceniać sytuacje, gdy ocena jest dowodem, na podstawie któ- rego zostaje wydana decyzja administracyjna. Tak więc w orzecznictwie sądów administracyjnych odróżnia się dokonywanie oceny, na przykład co do zakresu wiedzy osoby egzaminowanej, od opartego na tej ocenie rozstrzygnięcia w sprawie praw lub obowiązków osoby ocenianej, uznając postępowanie egzaminacyjne za indywidualną sprawę administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. W ramach tego postępowania dochodzi do dokonywania ocen stanowiących element postę- powania wyjaśniającego. Dla przykładu: 1) Uchwała komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Mini- strze Sprawiedliwości w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską jest decyzją administracyjną (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 20 marca 2007 r., VI SA/Wa 42/07, Lex nr 335185, oraz wyrok WSA w Warszawie z 28 marca 2007 r., VI SA/Wa 45/07, Lex nr 334873). Kon- trola Ministra Sprawiedliwości uchwał komisji egzaminacyjnych, prowadzona 21 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne w trybie art. 3310 ust. 2 ustawy o radcach prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.), powinna polegać na ocenie prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu. Minister Sprawiedliwości powinien zweryfi kować: po pierwsze – prawidłowość sformułowania pytań egzaminacyjnych oraz od- powiedzi podanych w kluczu, po drugie – prawidłowość odpowiedzi wska- zanych przez kandydata, po trzecie – prawidłowość zastosowanych procedur egzaminacyjnych (zob. wyrok NSA z 17 marca 2008 r., II GSK 473/07, Lexis- Nexis nr 1969750). Wymagania, jakie powinny spełniać pytania egzamina- cyjne, okreś lono w przepisach ustawy o radcach prawnych. Jeżeli sąd admini- stracyjny dojdzie do wniosku, że Minister Sprawiedliwości w sposób wadliwy ocenił poprawność pytania egzaminacyjnego, to powinien uchylić decyzję Ministra jako wydaną z naruszeniem prawa materialnego, o ile naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z 26 stycznia 2011 r., II GSK 133/10, Lexis Nexis nr 2459534); 2) „Orzeczenie o jakości towarów, wydawane przez właś ciwe organy na pod- stawie art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z 30 czerwca 1970 r. o Państwowej Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych (Dz.U. Nr 16, poz. 137 ze zm.), wy- kazuje cechy upodabniające je do fachowych opinii (na przykład orzeczeń lekarskich). Oparte natomiast na nim – jako na dowodzie – rozstrzygnięcia o charakterze konstytutywnym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 9 tej ustawy, mają charakter decyzji administracyjnych, wywołują bowiem bez- pośrednio okreś lone skutki prawne w konkretnej sprawie indywidualnej w drodze jednostronnego rozstrzygnięcia na podstawie przepisów po- wszechnie obowiązujących, przy czym w sprawie tej organu rozstrzygają- cego nie łączy stosunek nadrzędności organizacyjnej z adresatami takiego rozstrzygnięcia” (wyrok NSA z 5 października 1982 r., II SA 969/82, ONSA 1982, nr 2, poz. 94); 3) „Uzyskanie świadectwa jakości handlowej towaru nie jest samo w sobie sprawą administracyjną w rozumieniu przepisów, której załatwienie wy- maga wydania decyzji. Jest to procedura kontrolna, kończąca się wydaniem świadectwa jakości, który to dokument podlega ocenie celnej w ramach wy- konywanej kontroli celnej” (teza pierwsza postanowienia NSA z 25 czerwca 2002 r., IV SA 473/00, Lexis Nexis nr 357175). 10. W orzecznictwie oraz literaturze zwraca się uwagę na to, że nie można domnie- mywać formy decyzji dla czynności poprzedzających zawarcie przez organ admi- nistracji umowy cywilnoprawnej. Jeżeli przepisy prawa nie wskazują na podejmo- wanie takich czynności w formie decyzji, to czynności takie można zakwalifi kować jako np. czynności materialno-techniczne. Przyjmuje się np., że zawiadomienie o treści uchwały rady gminy w sprawie zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego jest pismem urzędowym zawierającym oświadczenie woli danej gminy, a nie de- cyzją lub postanowieniem (zob. W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Elementy admini- 22 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 stracyjnoprawne najmu lokali mieszkalnych oraz dodatki mieszkaniowe, Sam.Teryt. 1995, nr 9, s. 62 i n.). Należy podkreś lić w tym miejscu, że rozstrzygnięcie o tym, czy i z kim gmina zawrze umowę najmu lokalu komunalnego, nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądów admi- nistracyjnych (uchwała składu siedmiu sędziów SN z 5 listopada 1997 r., III ZP 37/97, OSNAPiUS 1998, nr 7, poz. 200). 11. Okreś lając w sposób ogólny cechy charakterystyczne spraw, w których są wyda- wane decyzje, należy stwierdzić, że są to: 1) sprawy dotyczące konkretnego podmiotu i konkretnej sytuacji (sprawy do- tyczące sytuacji prawnej okreś lonego podmiotu); z wyłączenia zawartego w art. 3 § 3 wynika, że są to jedynie sprawy między organem administracji a podmiotem, który nie jest organizacyjnie (służbowo) podporządkowany temu organowi; 2) należące do właś ciwości organów administracji publicznej oraz 3) w których jest stosowana w sposób władczy norma administracyjnego prawa materialnego (sytuacja prawna okreś lonego podmiotu jest okreś lana w sposób jednostronny przez organ administracji). 12. W orzecznictwie wskazano na administracyjny charakter sprawy i wynikającą stąd konieczność rozstrzygania decyzją różnego rodzaju spraw: 1) „Przyznanie lub odmowa przyznania zasiłku osobie czasowo pozostającej bez pracy jest decyzją administracyjną; jest to bowiem rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej aktem jednostronnym, skierowanym na zewnątrz i regulu- jącym uprawnienia indywidualne” (teza pierwsza wyroku NSA OZ we Wro- cławiu z 8 lutego 1983 r., SA/Wr 559/82, ONSA 1983, nr 1, poz. 3); 2) „Sprawa o opłacanie składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 31b ust. 3 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), jest rozstrzygana w formie decyzji” (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 września 2002 r., OPS 6/02, ONSA 2003, nr 2, poz. 41); 3) „Decyzją administracyjną nie jest protokół o ustaleniu szkody, ale rozstrzyg- nięcie w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. o ustaleniu wysokości odszkodowania lub odmowie przyznania odszkodowania za szkodę łowiecką” (teza pierwsza wyroku NSA OZ we Wrocławiu z 5 lipca 1985 r., SA/Wr 424/85, Lexis Nexis nr 297375, GAP 1986, nr 12, s. 46); 4) „Organ udzielający dotacji budżetowej na rzecz konkretnych podmiotów występuje w charakterze nadrzędnym wobec benefi cjenta i załatwia sprawę w formie decyzji administracyjnej” (teza pierwsza postanowienia SN z 18 paź- dziernika 2002 r., V CK 281/02, Lexis Nexis nr 402238; zob. także wyrok NSA z 27 października 1998 r., III SA 1485/97, ONSA 1999, nr 3, poz. 94, oraz po- stanowienie NSA OZ we Wrocławiu z 3 grudnia 1987 r., SAB/Wr 8/87, ONSA 1989, nr 1, poz. 4); 23 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne 5) „Rozstrzygnięcia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie dofi nansowania z funduszy unijnych mają charakter decyzji administracyjnej i jako takie podlegają kontroli sądów administracyjnych” (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 22 lutego 2007 r., II GPS 3/06, Lexis Nexis nr 1203847, „Rzeczpospolita” 2007, nr 46, s. C1); 6) „Starosta, rozstrzygając o przyznaniu lub odmowie przyznania stypendium unijnego, musi wydać decyzję administracyjną. Nie może poprzestać na piśmie informującym zainteresowanego o sposobie załatwienia wniosku” (wyrok WSA w Olsztynie z 13 grudnia 2006 r., SA/Ol 119/06, Lexis Nexis nr 1083840, „Gazeta Prawna” 2007, nr 2, s. A4); 7) Zlecenie na przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze ma walor decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 109 ust. 1 i 6 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej fi nansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.); (wyrok NSA z 18 maja 2011 r., II GSK 528/10, Lexis Nexis nr 2551419); 8) „Upoważnienie do wykonywania przeglądów technicznych statków wydane przez dyrektora urzędu żeglugi śródlądowej, które potwierdza kwalifi kacje oraz przygotowanie podmiotu do wykonywania tych przeglądów, nadaje mu uprawnienie do działania – ma charakter decyzji administracyjnej” (postano- wienie NSA z 12 czerwca 2013 r., II GSK 595/13, CBOSA); 9) „Uchwały organów samorządu adwokackiego w sprawie przeniesienia sie- dziby wykonywania zawodu adwokata do innej miejscowości, zarówno w zespole adwokackim, jak i indywidualnie, mają charakter decyzji admini- stracyjnych w rozumieniu art. 1 § 2 pkt 2 w zw. z art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a. (…)” (teza pierwsza wyroku NSA z 10 czerwca 1994 r., II SA 237/94, ONSA 1995, nr 3, poz. 111; zob. także wyrok NSA z 7 stycznia 1999 r., II SA 1612/98, Lex nr 46710); 10) „Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego, odmawiając wpisania imienia »Sonia« do aktu urodzenia córki skarżącego, powinien był tej odmowie nadać postać decyzji administracyjnej” (teza pierwsza wyroku NSA z 14 czerwca 1983 r., SAB/Wr 6/83, Lexis Nexis nr 297070, „Gazeta Prawnicza” 1983, nr 24, s. 2); 11) W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje utrwalony pogląd, że uchwała komisji kwalifi kacyjnej w sprawie przyjęcia na aplikację notarialną stanowi jednostronny, władczy akt rozstrzygający indywidualną sprawę z za- kresu administracji publicznej, podlegający kontroli w trybie administracyj- nego postępowania odwoławczego i zaskarżeniu do sądu administracyjnego (teza pierwsza wyroku NSA z 3 listopada 1999 r., II SA 542/99, Lex nr 46698; teza pierwsza uchwały NSA z 9 marca 1999 r., II SA 1537/98, Lexis Nexis nr 344306; wyrok NSA z 4 marca 1999 r., II SA 1537/98, Lexis Nexis nr 344306, „Rejent” 2000, nr 1, s. 167; zob. także postanowienie SN z 10 stycznia 2001 r., III RN 71/00, OSNAPiUS 2001, nr 17, poz. 526, w którym sformułowano ana- logiczną tezę w sprawie przyjęcia na aplikację radcowską); 24 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 12) „(…) Odmowa wydania świadectwa kwalifi kacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, jako rozstrzygnięcie dotyczące sfery konstytucyjnego, obywatelskiego prawa do wykonywania zawodu, wy- maga zachowania formy decyzji administracyjnej w celu umożliwienia kon- troli sądowej tego typu rozstrzygnięcia” (wyrok NSA z 19 listopada 1998 r., II SA 993/98, Lexis Nexis nr 349274); 13) „Sprawa przyznania równoważnika mieszkaniowego żołnierzowi zawodo- wemu jest indywidualną sprawą administracyjną, która powinna być zała- twiona w drodze decyzji administracyjnej na zasadach i w trybie okreś lonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego” (wyrok SN z 9 lu- tego 2001 r., III RN 68/00, OSNAPiUS 2001, nr 18, poz. 548); 14) „Orzeczenia wydawane w postępowaniu przed zespołami do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności są decyzjami w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (…)” (postanowienie NSA z 7 lutego 2001 r., I SA 2585/00, Lexis Nexis nr 353374, OSP 2002, nr 1, poz. 11); 15) „Powiatowe i okręgowe wojskowe komisje lekarskie, powołane na podstawie art. 26 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 461 ze zm.) do okreś lania zdolności poborowych do służby wojskowej, są w rozumieniu tych przepisów oraz przepisów Kodeksu postępo- wania administracyjnego organami administracji państwowej, a orzeczenia tych komisji o uznaniu poborowego za zdolnego do służby wojskowej i usta- leniu kategorii tej zdolności – są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a. (…)” (wyrok NSA z 28 lipca 2000 r., III SA 774/00, Lex nr 47320; zob. także tezę pierwszą wyroku NSA z 10 lutego 1999 r., I SA 2114/97, Lex nr 47973; wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 28 października 1992 r., SA/Wr 841/92, ONSA 1994, nr 1, poz. 23); 16) „Pismo dyrektora wydziału infrastruktury społecznej urzędu wojewódz- kiego skierowane do zainteresowanej osoby, zawiadamiające o utrzymaniu w mocy decyzji dyrektora szkoły publicznej o skreś leniu z listy uczniów na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 95, poz. 425 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) – stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a.” (postanowienie SN z 29 marca 1994 r., III ARN 12/94, OSNAPiUS 1994, nr 3, poz. 35); 17) „Orzeczenie Komisji Papierów Wartościowych o skreś leniu maklera z listy maklerów lub o zawieszeniu uprawnień maklerskich, podjęte na podstawie art. 16 § 2 i 3 ustawy z 22 marca 1991 r. – Prawo o publicznym obrocie papie- rami wartościowymi i funduszach powierniczych (Dz.U. Nr 35, poz. 155 ze zm.), jest decyzją administracyjną, podlegającą kontroli Naczelnego Sądu Admini- stracyjnego” (wyrok składu siedmiu sędziów SN z 21 października 1993 r., III AZP 14/93, OSNCP 1994, nr 3, poz. 51); 25 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne 18) „Jeżeli posługując się formą delegacji dokonano istotnych zmian stosunku służbowego funkcjonariusza formacji zmilitaryzowanych (a nie zwykłego od- delegowania do czasowego pełnienia służby poza stałym miejscem służby), to jest to decyzja w sensie materialnym, która podlega kontroli sądu admini- stracyjnego” (postanowienie NSA z 6 listopada 1992 r., II SA 1229/92, ONSA 1994, nr 2, poz. 46); 19) „Sprawę o ustanowienie tłumacza przysięgłego prezes sądu wojewódzkiego rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej” (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 29 kwietnia 1992 r., III AZP 3/92, OSNCP 1992, nr 10, poz. 172; postanowienie NSA z 18 października 1991 r., II SA 392/91, ONSA 1992, nr 3–4, poz. 67); 20) „Zwolnienie żołnierza zawodowego ze służby następuje na podstawie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administra- cyjnego (obecnie – wojewódzkiego sądu administracyjnego – przyp. P.P.)” (postanowienie SN z 9 kwietnia 1992 r., III ARN 17/92, OSNCP 1993, nr 3, poz. 44); 21) „Stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem administracyjnym, a decyzje o nawiązaniu i rozwiązaniu tego stosunku są decyzjami administracyjnymi wydanymi w wyniku postępowania administracyjnego” (teza pierwsza wy- roku NSA z 5 czerwca 1991 r., II SA 35/91, ONSA 1991, nr 3–4, poz. 64); 22) „W postępowaniu dotyczącym przyjęcia adwokata do zespołu adwokackiego – w sprawach nieuregulowanych w ustawie z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwo- katurze (Dz.U. Nr 16, poz. 124, obecnie tekst jedn. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) – stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego” (teza pierwsza uchwały składu siedmiu sędziów SN – zasada prawna SN z 30 wrześ- nia 1988 r., III PZP 55/87, OSNCP 1989, nr 3, poz. 42); 23) „Nadanie stopnia naukowego jest rozstrzygnięciem w sprawie indywidualnej, przyznającym obywatelowi okreś lone uprawnienia w stosunkach prawnych, wydanych przez właś ciwy zakład naukowy wyposażony w kompetencje o charakterze władczym, a zatem odpowiada warunkom stawianym decy- zjom administracyjnym” (postanowienie NSA z 13 lipca 1983 r., II SA 983/83, ONSA 1983, nr 2, poz. 57; zob. także tezę drugą wyroku NSA z 10 listopada 1999 r., I SA 625/99, Lexis Nexis nr 356502, „Glosa” 2002, nr 5, s. 48, oraz tezę pierwszą postanowienia NSA OZ w Poznaniu z 12 czerwca 1992 r., SAB/Po 41/91, Lexis Nexis nr 298572, OSP 1994, nr 4, poz. 69, w których stwierdzono, że rozstrzygnięcie stwierdzające złożenie egzaminu magisterskiego i postana- wiające o nadaniu tytułu magistra jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1); 24) „Akty organów Inspekcji Gospodarki Energetycznej o nałożeniu kary pieniężnej na zakłady gospodarki uspołecznionej lub ich pracowników wyczerpują zna- miona decyzji w rozumieniu art. 1 § 1 i art. 104 k.p.a. (…)” (teza trzecia posta- nowienia NSA z 1 marca 1982 r., II SA 239/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 20); po- 26 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 dobnie należy przyjąć, że prezes Urzędu Regulacji Energetyki wydaje decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1059 ze zm.); 25) „Orzeczenie stwierdzające przejście na własność Skarbu Państwa z mocy sa- mego prawa nieruchomości na podstawie art. 9 ustawy z 25 lutego 1958 r. o ure- gulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. z 1958 r. Nr 11, poz. 37 ze zm.) ma charakter decyzji administracyjnej deklaratoryjnej w rozumieniu art. 72 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rze- czypospolitej Polskiej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. R.P. z 1928 r. Nr 36, poz. 341 ze zm.)” (teza pierwsza postanowienia NSA z 21 listopada 1990 r., IV SA 583/90, ONSA 1990, nr 2–3, poz. 67). 13. W orzecznictwie wskazano także na konieczność uznania za decyzję rozstrzyg- nięcia organu administracji, które zostało nazwane postanowieniem, ale zostało wydane w sprawie podlegającej załatwieniu w drodze decyzji oraz odpowiada istocie decyzji administracyjnej (postanowienie NSA OZ we Wrocławiu z 11 lipca 1984 r., SA/Wr 309/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 61). Podobnie uznano za decyzję administracyjną odpowiedź organu administracji publicznej wyższego stopnia, udzieloną stronie na jej zażalenie dotyczące nieza- łatwienia sprawy w terminie (art. 37 § 1), jeżeli w tej odpowiedzi stwierdzono niesłuszność merytoryczną żądania strony (postanowienie NSA OZ w Lublinie z 7 października 1983 r., SA/Lu 172/83, OSPiKA 1985, nr 7–8, poz. 125). W now- szym orzecznictwie podkreś la się, że organ odwoławczy – rozpatrując zażalenie – nie jest uprawniony do rozstrzygania kwestii wykraczających poza przedmiot zakwestionowanego postanowienia, a zwłaszcza do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie (zob. uwagi do art. 156). 14. Oddzielnie należy przedstawić problematykę aktów prawnych wydawanych przez organy zakładu administracyjnego. Przyjmuje się, że akty prawne organów za- kładu administracyjnego dotyczące sfery wewnętrznej zakładu i niewywołujące skutków na zewnątrz są przejawami władztwa zakładowego i stosunków zakła- dowych w uczelni, a nie decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. np. postanowienie NSA z 16 kwietnia 1987 r., I SA 448/87, OSPiKA 1988, nr 10, poz. 223; wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 16 czerwca 1987 r., SA/Wr 227/87, Lexis Nexis nr 297361, OSP 1990, nr 11–12, poz. 395; wyrok NSA OZ w Gdańsku z 18 maja 1989 r., SA/Gd 461/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 48). Z kolei rozstrzygnięcie podjęte w indywidualnej sprawie użytkownika zakładu administracyjnego, dotyczące nawiązania, przekształ- cenia lub rozwiązania stosunku zakładowego, jest aktem administracyjnym ze- wnętrznym (zob. np. tezę drugą wyroku NSA OZ w Gdańsku z 19 grudnia 1985 r., SA/Gd 577/85, ONSA 1985, nr 2, poz. 39; teza pierwsza postanowienia NSA OZ w Gdańsku z 25 września 1986 r., SA/Gd 513/86, Lexis Nexis nr 297364, OSP 27 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne 1988, nr 4, poz. 88; teza trzecia postanowienia NSA z 29 czerwca 1982 r., II SA 532/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 64). Akty prawne organów zakładu administracyjnego dotyczące sfery konstytucyjnie gwarantowanych praw i wolności jednostki są aktami administracyjnymi ze- wnętrznymi. 15. Postępowanie w niektórych spośród spraw administracyjnych zostało unormo- wane w sposób szczególny i do postępowań tych nie stosuje się przepisów Ko- deksu, z wyjątkiem przepisów o petycjach, skargach i wnioskach, chyba że prze- pisy szczególne stanowią inaczej. Są to postępowania w sprawach wskazanych w art. 3 § 1–3. 16. Spory o właś ciwość między podmiotami, o których mowa w art. 1 pkt 2, są roz- strzygane w trybie okreś lonym w art. 22 k.p.a. jedynie wówczas, gdy spór dotyczy właś ciwości do załatwienia sprawy indywidualnej, w której postępowanie jest normowane przez przepisy Kodeksu. Przepisy Kodeksu o rozstrzyganiu sporów o właś ciwość nie są zatem stosowane w przypadku sporów między tymi podmio- tami wynikłych na tle spraw innego rodzaju. 17. W Kodeksie postępowania administracyjnego są obecnie unormowane: postępo- wanie w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administra- cyjnych, zwane często postępowaniem ogólnym lub jurysdykcyjnym, oraz postę- powania odrębne, tj. postępowanie w sprawach sporów o właś ciwość (art. 22–23), postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń (art. 217–220) oraz postępo- wanie w sprawie petycji, skarg i wniosków (art. 221–259). Kodeks zawiera także przepisy szczególne w sprawach ubezpieczeń społecznych (art. 180–181). W ramach postępowania ogólnego należy wyróżnić postępowanie zwyczajne oraz postępowania nadzwyczajne. Postępowanie zwyczajne jest prowadzone w celu rozstrzygnięcia sprawy indywidual
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: