Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
01462 015372 13626913 na godz. na dobę w sumie
Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 11 - ebook/pdf
Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 11 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Język publikacji:
ISBN: 978-83-278-0801-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> zarządzanie i marketing
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Jest to jedenaste wydanie znanego Czytelnikom komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym w sposób jasny i przystępny wyjaśniono zawiłości procedury administracyjnej. Kodeks ten jest kluczową regulacją prawną, określającą relacje między organami administracji a podmiotami dążącymi do uzyskania decyzji administracyjnej lub domagającymi się innego działania ze strony organów administracji.

W obecnym wydaniu uwzględniono najnowsze zmiany, wynikające m.in. z ustawy z 10 stycznia 2014 r. – o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw.

Zaletą publikacji jest bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych wykorzystane w uwagach komentarza, w którym przedstawiono m.in. najnowsze tendencje w orzecznictwie administracyjnym. Komentarz zawiera skorowidz przedmiotowy.

Publikacja ta będzie z pewnością pomocna prawnikom, pracownikom administracji publicznej, studentom prawa i administracji oraz osobom załatwiającym sprawy w urzędach.

Piotr Przybysz jest doktorem habilitowanym nauk prawnych, pracownikiem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO KOMENTARZ Piotr Przybysz Wydanie 11 Stan prawny na 1 września 2014 roku Warszawa 2014 Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 9 USTAWA z dnia 14 czerwca 1960 r . – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn . Dz .U . z 2013 r ., poz . 267 ze zm .) 13 DZIAŁ I. Przepisy ogólne (art . 1–60) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Rozdział 1 . Zakres obowiązywania (art . 1–5) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Rozdział 2 . Zasady ogólne (art . 6–16) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 Rozdział 3 . Organy wyższego stopnia i organy naczelne (art . 17–18) . . . . . . . . . . . Rozdział 4 . Właściwość organów (art . 19–23) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 Rozdział 5 . Wyłączenie pracownika oraz organu (art . 24–27a) . . . . . . . . . . . . . . . . 107 Rozdział 6 . Strona (art . 28–34) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 Rozdział 7 . Załatwianie spraw (art . 35–38) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 Rozdział 8 . Doręczenia (art . 39–49) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 Rozdział 9 . Wezwania (art . 50–56) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199 Rozdział 10 . Terminy (art . 57–60) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 DZIAŁ II. Postępowanie (art . 61–163) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217 Rozdział 1 . Wszczęcie postępowania (art . 61–66) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217 Rozdział 2 . Metryki, protokoły i adnotacje (art . 66a–72) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 Rozdział 3 . Udostępnianie akt (art . 73–74) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 Rozdział 4 . Dowody (art . 75–88a) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258 Rozdział 5 . Rozprawa (art . 89–96) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286 Rozdział 6 . Zawieszenie postępowania (art . 97–103) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296 Rozdział 7 . Decyzje (art . 104–113) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307 Rozdział 8 . Ugoda (art . 114–122) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 353 Rozdział 9 . Postanowienia (art . 123–126) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360 Rozdział 10 . Odwołania (art . 127–140) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366 Rozdział 11 . Zażalenia (art . 141–144) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 411 Rozdział 12 . Wznowienie postępowania (art . 145–153) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 414 Rozdział 13 . Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji (art . 154–163) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 450 DZIAŁ III. Przepisy szczególne w sprawach ubezpieczeń społecznych (art . 164–181) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 501 5 DZIAŁ IV. Udział prokuratora (art . 182–189) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 504 DZIAŁ V. Rozstrzyganie sporów o właściwość między organami administracji publicznej a sądami powszechnymi (art . 190–195) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 516 DZIAŁ VI. Zaskarżanie decyzji do sądu administracyjnego (art . 196–216b) . . . . . 517 DZIAŁ VII. Wydawanie zaświadczeń (art . 217–220) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 518 DZIAŁ VIII. Skargi i wnioski (art . 221–260) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 531 Rozdział 1 . Postanowienia ogólne (art . 221–226) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 533 Rozdział 2 . Skargi (art . 227–240) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 539 Rozdział 3 . Wnioski (art . 241–247) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 553 Rozdział 4 . Udział prasy i organizacji społecznych (art . 248–252) . . . . . . . . . . . . . 555 Rozdział 5 . Przyjmowanie skarg i wniosków (art . 253–256) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 556 Rozdział 6 . Nadzór i kontrola (art . 257–260) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 558 DZIAŁ IX. Opłaty i koszty postępowania (art . 261–267) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 562 DZIAŁ X. Przepisy końcowe (art . 268–269) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 570 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 579 Skorowidz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 587 Spis treści Wykaz skrótów 1. Źródła prawa k .c . k .k . k .p . k .p .a . k .p .c . k .r .o . k .w . p .p .s .a . TFUE TWE 2. Czasopisma Biul .Skarb . Biul .SN Fin .Kom . GAP GSP Prz .Orz . Mon .Pod . MoP NP ONSA ONSAiWSA – ustawa z  23  kwiet nia 1964  r . – Kodeks cywilny (tekst jedn . Dz .U . z  2014  r ., poz . 121) – ustawa z 6 czerw ca 1997 r . – Kodeks karny (Dz .U . Nr 88, poz . 553 ze zm .) – ustawa z 26 czerw ca 1974 r . – Kodeks pracy (tekst jedn . Dz .U . z 1998 r . Nr 21, poz . 94 ze zm .) – ustawa z 14 czerw ca 1960 r . – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn . Dz .U . z 2013 r ., poz . 267 ze zm .) – ustawa z 17 lis topada 1964 r . – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn . Dz .U . z 2014 r ., poz . 101 ze zm .) – ustawa z 25 lutego 1964 r . – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn . Dz .U . z 2012 r ., poz . 788 ze zm .) – ustawa z  20  maja 1971  r . – Kodeks wykroczeń (tekst jedn . Dz .U . z  2013  r ., poz . 482 ze zm .) – ustawa z 30 sierp nia 2002 r . – Prawo o postępowaniu przed sądami admini- stracyjnymi (tekst jedn . Dz .U . z 2012 r ., poz . 270 ze zm .) – Traktat z 25 marca 1957 r . o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (tekst skonso- lidowany Dz .Urz . UE 2012 C 326/47) – Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (Dz .U . z  2004  r . Nr  90, poz . 864/2) (od 2 grudnia 2009 r . – TFUE) – „Biuletyn Skarbowy” – „Biuletyn Sądu Najwyższego” – „Finanse Komunalne” – „Gospodarka – Administracja Państwowa” – „Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa” – „Monitor Podatkowy” – „Monitor Prawniczy” – „Nowe Prawo” – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i  Wojewódzkich Sądów Administracyjnych OSN OSNAPiUS – Orzecznictwo Sądu Najwyższego (od 1962 r .) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń OSNC OSNCP OSNP Społecznych (od 1995 r . do 2002 r .) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna (od 1995 r .) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna oraz Izba Pracy i  Ubezpie- czeń Społecznych (od 1963 r . do 1994 r .) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych 7 OSNPG OSP OSPiKA OSS OTK OTK ZU Pal . PiP POP PPH Pr .Bank . Pr .Gosp . Pr .Pracy Prok .iPr . Prz .Pod . PS PUG RNGA RPEiS Sam .Teryt . SPE St .Praw . ZNSA 3. Organy ETS NSA NSA OZ SN WSA 4. Inne skróty CBOSA CEIDG ePUAP SIP Lexis .pl UE i Spraw Publicznych (od 2003 r .) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego wydane przez Prokuraturę Generalną – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych – Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego . Zbiór Urzędowy – „Palestra” – „Państwo i Prawo” – „Przegląd Orzecznictwa Podatkowego” – „Przegląd Prawa Handlowego” – „Prawo Bankowe” – „Prawo Gospodarcze” – „Prawo Pracy” – „Prokuratura i Prawo” – „Przegląd Podatkowy” – „Przegląd Sądowy” – „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” – „Rady Narodowe – Gospodarka – Administracja” – „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” – „Samorząd Terytorialny” – „Studia Prawno-Ekonomiczne” – „Studia Prawnicze” – „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” – Europejski Trybunał Sprawied liwości (od 2009  r . Trybunał Sprawied liwości Unii Europejskiej) – Naczelny Sąd Administracyjny – Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy – Sąd Najwyższy – Wojewódzki Sąd Administracyjny – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej – Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej – system informacji prawnej Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska – Serwis Prawniczy Lexis Nexis Polska Sp . z o .o . – Unia Europejska Uwaga: Artykuły powołane w książce bez bliższego oznaczenia lub tylko z oznaczeniem „Kodeks” są artykułami Kodeksu postępowania administracyjnego . Wykaz skrótów Wstęp Kodeks postępowania administracyjnego został uchwalony pół wieku temu – w  odmiennej rzeczywistości społecznej, ustrojowej i  prawnej . Był on wiele razy zmieniany, co więcej, w latach dziewięćdziesiątych XX wieku została podważona sama idea kodyfikacji postępowania administracyjnego wskutek uchwalenia ustawy z 29 sierp nia 1997 r . – Ordynacja podatkowa (tekst jedn . Dz .U . z 2012 r ., poz . 749 ze zm .) . W wielu innych ustawach wprowadzano szczególne rozwiązania proceduralne, ograniczające zakres lub modyfikujące sposób stosowania prze- pisów Kodeksu . Nie wnikając w  zasadność wprowadzania tych regulacji, należy stwierdzić, że unormowania zawarte w Kodeksie pozostają punktem odniesienia dla innych regulacji postępowań przed organami administracji publicznej . Jest to widoczne zarówno na poziomie regulacji ustawowej, ze względu na odesłania do przepisów Kodeksu, jak i na poziomie stosowania prawa procesowego oraz na po- ziomie refleksji teoretycznej . Dokonuje się porównania rozwiązań kodeksowych z  rozwiązaniami pozakodeksowymi, wskazuje się na potrzebę stosowania prze- pisów Kodeksu przez analogię w  sprawach nieunormowanych przez przepisy szczególne . Tak istotna rola Kodeksu jest wynikiem przekonania, że jest on regu- lacją uniwersalną i  nowoczesną, okreś lającą relacje między administracją pu- bliczną a  podmiotami administrowanymi w  sposób racjonalny i  odpowiadający oczekiwaniom oraz wymogom ustrojowym . Kodeks postępowania administracyjnego został uchwalony z  zamiarem stwo- rzenia procedury administracyjnej opartej na postulacie „harmonijnej współpracy organu administracji i jednostki administrowanej w procesie wykonywania zadań administracji” (E . Iserzon, J . Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s . 4–5) . Sposób rozumienia funkcji Kodeksu uległ zmianie jeszcze w czasach ustroju socjalistycznego – dekla- rowano w 1980 r . [zob . R . Orzechowski, Nowelizacja kodeksu postępowania admi- nistracyjnego. Założenia i zakres, Warszawa 1981, s . 6; K . Świtała, w: J . Borkowski (red .), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1985, s . 12], że u  podstaw nowelizacji Kodeksu oraz powołania sądownictwa administracyj- nego leżały trzy podstawowe cele: 9 1) pogłębienie praworządności w  postępowaniu administracyjnym i  w  kształto- waniu w wyniku tego postępowania uprawnień i obowiązków obywateli, 2) demokratyzacja postępowania administracyjnego, 3) podniesienie sprawności działania organów administracji przy załatwianiu in- dywidualnych spraw obywateli . Należy także podkreś lić znaczenie powołania w 1980 r . Naczelnego Sądu Admini- stracyjnego . Oczekiwano, że jego orzecznictwo przyczyni się, między innymi, do ujednolicenia wykładni prawa administracyjnego oraz udoskonalenia funkcjono- wania organów administracji . Warunki społeczne i ustrojowe, w jakich uchwalono Kodeks postępowania admi- nistracyjnego, uległy radykalnej zmianie po 1990  r . Kodeks był dostosowywany do zmienianej struktury organizacji administracji publicznej, toczyła się także burzliwa dyskusja na temat zakresu zmian Kodeksu związanych z  wprowadze- niem dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego, poszukiwano możli- wości udoskonalenia przepisów proceduralnych w dotychczasowych dziedzinach poddanych reglamentacji administracyjnoprawnej oraz kształtowano procedurę w  nowych działach prawa administracyjnego . Zaowocowało to licznymi zmia- nami przepisów Kodeksu . Równolegle następowały zmiany w  kulturze prawnej . Konstytucjonalizacja oraz europeizacja nie ominęły prawa postępowania admini- stracyjnego . Przepisy Kodeksu są obecnie poddawane reinterpretacji ze względu na przepisy Konstytucji  RP z  2  kwiet nia 1997  r . oraz standardy europejskiego prawa publicznego, w  czym się mieszczą także prawa człowieka . Przesłanką zmian Kodeksu jest również informatyzacja administracji publicznej . Nie wszystkie zmiany Kodeksu są jednak oceniane pozytywnie (zob . zwłaszcza J .P . Tarno, Psucie Kodeksu postępowania administracyjnego, w: J . Niczyporuk (red .), Kodyfikacja po- stępowania administracyjnego na 50-lecie K.P.A., Lublin 2010, s . 847–855) . Zamiarem Autora niniejszego komentarza było przygotowanie opracowania po- mocnego pracownikom administracji oraz osobom załatwiającym swoje sprawy w  urzędach, pozwalającego im na uzys kanie orientacji na temat sposobu stoso- wania przepisów Kodeksu w praktyce . Punktem wyjścia do formułowania tez ko- mentarza stało się zatem orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych . Niekwestionowaną wartością orzecznictwa jest to, że przedstawia ono tzw . prawo w  działaniu, tj . wskazuje, w jaki sposób rozumiana jest norma prawa administracyjnego przez organy administracji stosujące prawo oraz przez sądy administracyjne kontrolu- jące proces stosowania prawa . Orzecznictwo to nie zawsze jest jednolite, jak też nie zawsze jest akceptowane w literaturze przedmiotu . Należy także zauważyć, że niektóre unormowania Kodeksu rzadko były przedmiotem rozstrzyg nięć sądo- wych . Również liczne nowelizacje Kodeksu powodują dezaktualizację poglądów prawnych formułowanych w orzecznictwie . 10 Wstęp Przedstawienie w  sposób wyczerpujący wszystkich problemów powstających na tle przepisów Kodeksu nie jest możliwe . Celem Autora jest więc przede wszystkim dostarczenie osobom zainteresowanym informacji, w  jaki sposób przepisy Ko- deksu wyznaczają w praktyce polskiej administracji publicznej relacje między or- ganami administracji a podmiotami administrowanymi (stronami i innymi uczest- nikami postępowania) w toku postępowania administracyjnego . Wstęp USTAWA z dnia 14 czerw ca 1960 r . Kodeks postępowania administracyjnego (tekst pierwotny Dz .U . z 1960 r . Nr 30, poz . 168; tekst jedn . Dz .U . z 2013 r ., poz . 267;  zm .: Dz .U . z 2014 r ., poz . 183) DZIAł I Przepisy ogólne Rozdział 1 Zakres obowiązywania Art. 1. ZAKRES REGULACJI Art. 1. Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie: 1) przed organami administracji publicznej w  należących do właś ciwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decy­ zji administracyjnych; 2) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do za­ łatwiania spraw okreś lonych w pkt 1; 3) w sprawach rozstrzygania sporów o właś ciwość między organami jedno­ stek samorządu terytorialnego i  organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2; 4) w sprawach wydawania zaświadczeń. 1. Zakres stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego został okreś lony w komentowanym przepisie oraz w art . 2 i 3 . O ile komentowany przepis oraz art .  2 okreś lają w  pozytywny sposób zakres stosowania Kodeksu, o  tyle w art . 3 wskazano na postępowania wyłączone spod regulacji kodeksowej . 13 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne Przepisy Kodeksu mogą być stosowane wprost lub odpowiednio w innych postępo- waniach – z  mocy przepisów szczególnych . Dla przykładu, art .  18 ustawy z 17 czerw ca 1966 r . o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn . Dz .U . z  2012  r ., poz .  1015 ze  zm .) nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej . Wspólną cechą postępowań, do których stosuje się przepisy Kodeksu, jest to, że dotyczą one przede wszystkim administracji publicznej i  odnoszą się do stoso- wania normy administracyjnego prawa materialnego [por . M . Wierzbowski (red .), Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe, egzekucyjne i przed sądami ad- ministracyjnymi, Warszawa 2013, s . 12] . 2. Przepisów Kodeksu nie stosuje się do postępowania w sprawach cywilnych i kar- nych – również wówczas, gdy sprawy te są załatwiane przez organy administracji publicznej . W sprawie dopuszczalności stosowania przepisów Kodeksu do postę- powania w sprawach dyscyplinarnych zob . uwagi do art . 3 . W orzecznictwie stwierdzono między innymi, że: 1) roszczenie właś ciciela samochodu przeciwko PZU o zastosowanie dwudziesto- procentowej obniżki składki z  tytułu ubezpieczenia w  pełnym zakresie (OC, AC, NW) ma charakter cywilnoprawny i  podlega rozpoznaniu na drodze są- dowej (postanowienie SN z 13 maja 1983 r ., III ARN 6/83, Lexis .pl nr 308361, NP 1984, nr 3, poz . 134); 2) „W sprawie ogrodzeń między sąsiednimi nieruchomościami niewymagających pozwolenia ani zgłoszenia droga administracyjna jest niedopuszczalna, a spory może rozstrzygać sąd powszechny” (wyrok NSA z 20 wrześ nia 1999 r ., IV SA 64/97, SIP nr 47822); 3) „Spory co do ceny i sposobu zapłaty za nabycie lokalu od gminy mają charakter cywilnoprawny i  nie mogą być rozstrzygane na drodze administracyjnej” (wyrok NSA z 17 grudnia 1998 r ., SA/Ka 1039/96, Lexis .pl nr 2487972, OSS 1999, nr 2, poz . 47); 4) „Kwestia oceny ważności i  zgodności z  prawem czynności cywilnoprawnych nie może być przedmiotem rozstrzyg nięcia decyzji administracyjnej – wobec generalnej zasady orzekania w  takich sprawach przez sądy powszechne” (wyrok NSA z  11  kwiet nia 1997  r ., SA/Rz 1454/96, Lexis .pl nr  334465, POP 1999, nr 3, poz . 75); 5) „Sprawy z  zakresu stosunków pomiędzy emitentem obligacji a  ich właś- cicielem należą do sfery stosunków zobowiązaniowych, a minister finansów, reprezentujący Skarb Państwa, występuje tu jako podmiot stosunku cywilno- prawnego, a nie jako organ administracji państwowej; w tych sprawach mini- ster finansów nie wydaje decyzji administracyjnych w  rozumieniu art .  104 k .p .a ., a rozstrzyganie sporów w tym zakresie nie należy do właś ciwości NSA” 14 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 (wyrok NSA z  28  kwiet nia 1995  r ., III  SAB 29/94, Lexis .pl nr  327635, Pr .Gosp . 1995, nr 12, s . 49); 6) „Opinie o pracy, przewidziane w art. 98 Kodeksu pracy, nie są decyzjami w ro- zumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego” (teza trzecia wyroku NSA z 20 lipca 1981 r ., SA 1163/81, OSPiKA 1982, nr 9–10, poz . 169); 7) „Zgoda na zamianę lokalu zakładowego, wyrażana przez zakład pracy będący dysponentem takiego lokalu, nie jest wyrażana w  formie decyzji administra- cyjnej w rozumieniu art . 104 k .p .a ., lecz jest oświadczeniem woli w rozumieniu przepisów prawa cywilnego” (postanowienie NSA z  20  lipca 1989  r ., I  SA 846/89, ONSA 1989, nr 2, poz . 76; zob . także wyrok NSA z 12 lis topada 1992 r ., SA/Kr 1317/92, ONSA 1993, nr 3, poz . 70); 8) „Sprawy o  należność za nielegalnie pobraną energię elektryczną należą do drogi sądowej” (uchwała SN z 20 stycznia 1978 r ., III CZP 99/77, OSNCP 1978, nr 5–6, poz . 93); 9) „Stosownie do art . 39 w związku z art . 38 ust . 1 ustawy z 16 wrześ nia 1982 r . o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm., obecnie tekst jedn . Dz .U . z 2013 r ., poz . 269), spory o roszczenia urzędników państwo- wych na tle wygaśnięcia stosunku pracy rozpatrywane są w trybie okreś lonym w Kodeksie pracy, nie zaś w drodze odwołania do kierownika organu nadrzęd- nego nad zakładem pracy, w  którym urzędnik był zatrudniony” (teza druga wyroku NSA z 17 lutego 1993 r ., II SA 92/93, ONSA 1994, nr 3, poz . 85); 10) „Naliczanie odsetek od zaciągniętych kredytów mieszkaniowych, jak i  od in- nych środków finansowych przekazanych na spółdzielcze budownictwo miesz- kaniowe, nie następuje w  formie decyzji administracyjnej” (postanowienie NSA z 18 marca 1993 r ., I SA 591/93, ONSA 1994, nr 2, poz . 67); 11) „Uchwała zarządu gminy podjęta na podstawie art .  68 ust .  2 ustawy z  21  sierp nia 1997  r . o  gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., obecnie tekst jedn . Dz .U . z 2014 r ., poz . 518 ze zm .), w której organ ten żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie, nie jest decyzją administracyjną” (teza pierwsza uchwały składu pięciu sę- dziów NSA z 9 października 2000 r ., OPK 15/00, ONSA 2001, nr 1, poz . 18); 12) „Oddawanie w  użytkowanie obwodów rybackich przez organy administracji publicznej odbywa się według reguł cywilnoprawnych, a  nie przez jedno- stronne władcze rozstrzyg nięcia tych organów (art .  13 ust .  3 i  5 ustawy z 18 lipca 2001 r . – Prawo wodne, tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm., obecnie tekst jedn . Dz .U . z 2012 r ., poz . 145 ze zm .)”; (postanowienie WSA w  Gdańsku z  28  czerw ca 2005  r ., II  SA/Gd 188/05, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz . 59) . 3. Pojęcie organu administracji publicznej zostało zdefiniowane w  art .  5 §  2 pkt  3 k .p .a . Definicja ta została skonstruowana wyłącznie na potrzeby stosowania prze- pisów Kodeksu . Należy zwrócić uwagę, że z komentowanego przepisu wynika ko- 15 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne nieczność traktowania jako organ administracji każdego podmiotu wykonującego w  sposób władczy zadania z  zakresu administracji publicznej . Równocześnie jednak należy pamiętać o konieczności oddzielania od siebie dwóch sfer działania takich podmiotów będących jednostkami organizacyjnymi: zewnętrznej – doty- czącej wykonywania zadań z zakresu administracji publicznej, oraz wewnętrznej – dotyczącej relacji między tą jednostką organizacyjną a  jej pracownikami lub członkami . Dla przykładu: 1) „Oświadczenie bądź wezwanie przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych do uiszczenia składki członkowskiej na rzecz samorządu radców prawnych nie jest decyzją w rozumieniu art . 1 § 1 pkt 1 w związku z § 2 pkt 2 k .p .a . i nie pod- lega zaskarżeniu do sądu administracyjnego” (teza pierwsza postanowienia NSA z 12 czerw ca 1995 r ., SA/Wr 1040/95, ONSA 1996, nr 3, poz . 127; zob . także postanowienie NSA z 7 kwiet nia 1988 r ., IV SA 163/88, ONSA 1988, nr 2, poz . 62); 2) „1 . Artykuł 1 § 2 pkt 2 k .p .a . ma zastosowanie w postępowaniu przed organami organizacji spółdzielczych tylko wówczas, gdy organy te rozstrzygają w drodze decyzji sprawy z  zakresu administracji państwowej, spełniając funkcje zle- cone . 2 . Za wykonywanie funkcji zleconej nie można uznać stosowania włas nych, we- wnętrznych aktów spółdzielczych o charakterze ogólnym, jakim jest tzw . de- cyzja Zarządu CZSS »Społem« w sprawie nadania lub cofnięcia uprawnień do zajmowania stanowiska kierownika w  jednostkach tej organizacji spółdziel- czej” (postanowienie NSA z  27  kwiet nia 1983  r ., II  SA 660/83, ONSA 1983, nr 1, poz . 28); 3) „Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wydawania decyzji i  zaświadczeń, nie odnoszą się do statutowej działalności organizacji społecznych, w  tym do stowarzyszeń . Rozstrzygnięcia organów tych organi- zacji w sprawie przyjęcia obywatela w poczet członków lub wyłączenia go spo- śród członków nie są decyzjami w rozumieniu Kodeksu postępowania admini- stracyjnego, a  tym samym nie podlegają kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego” (teza pierwsza postanowienia NSA z 20 lis topada 1981 r ., II SA 848/81, ONSA 1981, nr 2, poz . 118); 4) „Rozstrzygnięcia Naczelnej Rady łowieckiej i  Wojewódzkiej Rady łowieckiej o  wykluczeniu Koła łowieckiego ze Zrzeszenia »Polski Związek łowiecki« z  mocy §  31 ust .  1 pkt  3 Statutu Zrzeszenia »Polski Związek łowiecki« (…), jako mieszczące się w zakresie wewnętrznej działalności statutowej Zrzeszenia »Polski Związek łowiecki«, nie stanowią decyzji administracyjnych w  rozu- mieniu art . 104 k .p .a . i nie podlegają kontroli Naczelnego Sądu Administracyj- nego” (postanowienie NSA z 9 lis topada 1988 r ., II SA 1288/88, ONSA 1988, nr 2, poz . 89) . 16 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 4. Pojęcie sprawy indywidualnej nie ma samodzielnego znaczenia prawnego . Pojęcie to oznacza sprawę dotyczącą indywidualnie oznaczonego podmiotu w konkretnie okreś lonej sprawie . Tak rozumiana sprawa może być przedmiotem zarówno po- stępowania przed organami administracji, jak i przedmiotem postępowania sądo- wego (A . Wróbel, w: M . Jaśkowska, A . Wróbel, Kodeks postępowania administra- cyjnego. Komentarz aktualizowany, SIP/el . 2013, komentarz do art . 1) . Kompetencja do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administra- cyjnej wynika nie z Kodeksu, lecz z odrębnych przepisów przyznających danemu podmiotowi lub kategorii podmiotów odpowiednie uprawnienia w  okreś lonej dziedzinie . Kompetencja ta może wynikać z przepisów o właś ciwości organu ad- ministracji publicznej lub z  przepisów powołujących dany organ do załatwiania spraw okreś lonego rodzaju w formie decyzji administracyjnej albo z porozumienia zawartego między organem administracji publicznej a innym podmiotem . W wy- jątkowych przypadkach kompetencja ta może wynikać również z rozstrzyg nięcia organu wyższego stopnia, na przykład wskazującego organ właś ciwy do zała- twienia sprawy w sytuacji, gdy doszło do wyłączenia organu . Orzeczenie NSA roz- strzygające spór o właś ciwość lub spór kompetencyjny nie stanowi natomiast sa- moistnej podstawy do przyznania organowi kompetencji . Orzeczenie takie dokonuje jedynie interpretacji przepisów dotyczących kompetencji organów pozo- stających w sporze . 5. Podstawowe znaczenie dla wykładni komentowanego przepisu, ale też dla wy- kładni innych przepisów, ma pojęcie decyzji administracyjnej (w sprawie pojęcia decyzji – zob . art . 104 § 2) . Przepisy Kodeksu stosuje się bowiem w postępowaniu dotyczącym takich spraw indywidualnych, które organ administracji rozstrzyga decyzją administracyjną . Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na okreś lenie de- cyzji w  art .  104 §  1, odsyłające do pojęcia sprawy: sprawy, w  których postępo- wanie unormowane jest w  Kodeksie, rozstrzygane są przez organ decyzją . Pro- wadzi to do pewnych wątp liwości co do definicji decyzji . Wątpliwości te są w praktyce rozstrzygane przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne przesądzające o tym, czy w konkretnej sprawie powinna być wydana decyzja administracyjna, czy też organ administracji powinien podjąć działania, korzystając z innego rodzaju prawnych form działania administracji . Dla przykładu, w orzecznictwie stwierdzono, że akty normatywne są skierowane do bliżej nieokreś lonej liczby adresatów i dotyczą spraw nieindywidualnych . Roz- porządzenie, jako akt normatywny, może więc podlegać wyłącznie kontroli Try- bunału Konstytucyjnego pod względem zgodności z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawami, a zatem nie może stanowić przed- miotu postępowania nadzwyczajnego, unormowanego w  Kodeksie, ani tym bar- dziej nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego (zob . wyrok NSA z  5  marca 1998  r ., IV  SA 964/96, SIP nr  45646) . Z  kolei uchwały organów 17 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne stanowiących jednostek samorządu terytorialnego mogą być z  mocy przepisów szczególnych przedmiotem skargi do sądów administracyjnych, ale nie nadaje to im charakteru decyzji administracyjnych . 6. W wielu orzeczeniach wskazano na normatywny, a nie indywidualno-konkretny charakter działań administracji: 1) „Rozstrzyganie o kategorii drogi publicznej ma charakter ogólnego aktu admi- nistracyjnego, który dotyczy nieograniczonej liczby użytkowników drogi . Roz- strzyganie w tym przedmiocie nie może być więc podejmowane w formie de- cyzji administracyjnej” (wyrok NSA z  26  lipca 2002  r ., II  SA/Wr 1504/00, Lexis .pl nr 358579); 2) „Ustalenie przez organ zarządzający ruchem na drogach publicznych (§ 3 pkt 5 zarządzenia Ministra Komunikacji i Ministra Spraw Wewnętrznych z 5 paździer- nika 1987 r. w sprawie zarządzania ruchem na drogach publicznych, M.P. Nr 31, poz. 240) ograniczeń w korzystaniu z drogi (ulicy) nie jest decyzją administra- cyjną (rozstrzyg nięciem w indywidualnej sprawie w rozumieniu Kodeksu po- stępowania administracyjnego), lecz ustanowieniem powszechnie obowiązu- jącej normy okreś lonego zachowania się dla wszystkich użytkowników drogi – nieokreś lonego kręgu potencjalnych jej użytkowników” (wyrok NSA z  11  marca 1992  r ., SA/Ka 117/92, Lexis .pl nr  298599, OSP 1994, nr  7–8, poz . 128; zob . także postanowienie NSA z 21 grudnia 1987 r ., SAB/Wr 26/87, ONSA 1987, nr 2, poz . 92) . Należy zauważyć na marginesie, że z tego punktu widzenia znak drogowy nie jest decyzją administracyjną, ale środkiem infor- mowania użytkowników drogi o  treści owej powszechnie obowiązującej normy; 3) „Decyzja Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego w sprawie podziału na ob- wody łowieckie lub zmiany granic obwodów łowieckich, której podstawę sta- nowi art. 13 ust. 3 ustawy z 17 czerw ca 1959 r. o hodowli, ochronie zwierząt łow- nych i  prawie łowieckim (Dz.U. z  1973  r. Nr  33, poz.  197), nie jest decyzją w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego . Mimo bo- wiem użycia w tej ustawie pojęcia »decyzja«, chodzi w istocie o akt korygujący terenowy akt normatywny w sprawie utworzenia obwodów łowieckich, co wy- łącza możliwość jego zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego” (postanowienie NSA z  21  kwiet nia 1982  r ., II  SA 590/82, ONSA 1982, nr  1, poz . 37); 4) „Akty założenia, przekształcenia lub likwidacji szkół i  tym podobnych pla- cówek publicznych nie są decyzjami administracyjnymi w  rozumieniu prze- pisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz aktami organizacyjnymi o  charakterze ogólnym” (postanowienie NSA z  8  maja 1992  r ., I  SA 541/92, ONSA 1992, nr  3–4, poz .  87; zob . także tezę pierwszą postanowienia NSA z 28 października 1983 r ., SA/Wr 625/83, ONSA 1983, nr 2, poz . 94) . 18 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 7. Niekiedy w orzeczeniach wskazuje się wprost na to, że okreś lona czynność organu administracji jest czynnością materialno-techniczną . Dla przykładu: 1) „Rejestracja bezrobotnego jest czynnością materialno-techniczną, nie zaś de- cyzją administracyjną . Dopiero gdy organ ustali, że strona nie spełnia wa- runków do uznania za bezrobotnego, wydaje decyzję administracyjną” (teza druga wyroku NSA z  9  czerw ca 1992  r ., SA/Wr 534/92, ONSA 1993, nr  4, poz . 92); 2) „»Zatrzymanie dokumentu« (art .  32 ust .  3 ustawy z  22  sierp nia 1997  r . o ochronie osób i mienia [obecnie tekst jedn . Dz.U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221 ze zm.]) jest czynnością materialno-techniczną, będącą następstwem wydania decyzji o zawieszeniu praw wynikających z licencji (art . 32 ust . 1 tej ustawy); nie jest to materia podlegająca – co do zasady – odrębnemu rozpatrzeniu w  formie decyzji administracyjnej” (wyrok NSA z  20  grudnia 2001  r ., II  SA 3054/00, ONSA 2003, nr 1, poz . 31) . Czynnikiem odróżniającym decyzje administracyjne od czynności materialno- -technicznych jest zatem konieczność dokonania w decyzji rozstrzyg nięcia okreś- lonej sprawy, tj . ustalenia wiążących konsekwencji obowiązującej normy prawnej w  drodze jej stosowania wobec okreś lonych podmiotów (W .  Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s .  51) . Należy jednak odnotować utrwalony w orzecznictwie pogląd, że w niektórych sprawach dopuszcza się pozy- tywne załatwienie sprawy poprzez podjęcie czynności materialno-technicznej . Odmowa dokonania takiej czynności powinna nastąpić w  drodze decyzji, po- nieważ jest to negatywne rozstrzyg nięcie w sprawie administracyjnej, o której za- łatwienie zwróciła się strona (zob . uzasadnienie uchwały NSA z 9 grudnia 2013 r ., I OPS 4/13, Lexis .pl nr 8164740) . 8. Sądy administracyjne niejednokrotnie wskazywały w  swych orzeczeniach, że dane działanie organu administracji nie jest decyzją administracyjną, nie okreś- lając przy tym jego prawnej formy działania . Tego rodzaju sformułowanie jest wy- starczające dla stwierdzenia, że w danej sprawie nie stosuje się przepisów Kodeksu o wydawaniu decyzji . Dla przykładu: 1) „Wezwanie kierowcy pojazdu przez organ administracji państwowej do spraw- dzenia kwalifikacji na podstawie art.  82 ustawy z  1  lutego 1983  r. – Prawo o  ruchu drogowym (Dz.U. Nr  6, poz.  35) nie jest decyzją administracyjną” (wyrok NSA z  14  czerw ca 1985  r ., III  SA 327/85, OSPiKA 1987, nr  7–8, poz . 160); 2) „Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody jest aktem administracyjnym szczegól- nego rodzaju, nie będącym decyzją załatwiającą sprawę indywidualną z  za- kresu administracji publicznej (…)” (teza pierwsza wyroku NSA z 23 wrześ nia 1999  r ., II  SA 1429/99, Lexis .pl nr  367212, „Gazeta Prawna” 2004, nr  121, s . 5); 19 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne 3) „Komunikat zamieszczony w  Dzienniku Rozkazów Ministra Obrony Naro- dowej, informujący o pewnym stanie faktycznym, nie jest ani decyzją admini- stracyjną, ani postanowieniem” (postanowienie NSA z  11  stycznia 1995  r ., II SA 1582/94, Lexis .pl nr 354783, Prok .iPr . 1995, nr 7–8, poz . 65); 4) „Zarządzenia i inne akty organu założycielskiego skierowane do przedsiębior- stwa państwowego nie mają charakteru decyzji administracyjnych i nie stosuje się do nich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego” (postano- wienie NSA z  3  kwiet nia 1994  r ., IV  SAB 62/93, ONSA 1995, nr  1, poz .  45; zob . także postanowienie NSA z 13 stycznia 1995 r ., II SA 8/95, ONSA 1996, nr 1, poz . 30); 5) „Postępowanie Głównej Komisji do Badania Wypadków Lotniczych nie jest po- stępowaniem administracyjnym w sprawie z zakresu komunikacji, w którego toku mogłoby zapaść rozstrzyg nięcie w formie decyzji administracyjnej” (teza druga postanowienia NSA z  27  lutego 1991  r ., II  SA 84/91, ONSA 1992, nr 3–4, poz . 56); 6) „Odpowiedź na krytykę prasową nie jest decyzją administracyjną, gdyż nie rozstrzyga co do istoty sprawy indywidualnej, ani nie kończy jej w  danej in- stancji” (teza pierwsza postanowienia NSA z  19  lipca 1988  r ., I  SA 500/88, Lexis .pl nr 296824, OSP 1990, nr 7, poz . 285); 7) „Zlecenie czy też odmowa zlecenia wykonania funkcji administracyjnych jed- nostkom spoza systemu organów administracji nie następuje w formie decyzji . Jednostce, której odmówiono zlecenia okreś lonych funkcji administracyjnych (na co zezwala wyraźne upoważnienie ustawowe), przysługuje tylko tryb skargowy przewidziany w  art .  221 i  n . k .p .a .” (postanowienie NSA z  10  lis- topada 1992  r ., II  SA 2068/92, ONSA 1993, nr  3, poz .  69; zob . także tezę pierwszą postanowienia NSA z  4  lis topada 1994  r ., SA/ł 1892/94, ONSA 1995, nr 4, poz . 168); 8) „O przywróceniu pasa drogowego drogi wewnętrznej do stanu poprzedniego, w  razie jego samowolnego naruszenia [art .  36 ustawy z  21  marca 1985  r . o drogach publicznych (obecnie tekst jedn . Dz .U . z 2013 r ., poz . 260 ze zm .), nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej” (uchwała składu pięciu sę- dziów NSA z  21  października 2002  r ., OPK 28/02, Lexis .pl nr  358100, MoP 2002, nr 22, s . 1011); 9) „Nadanie numeru porządkowego nieruchomości na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z 25 czerw ca 1968 r. w sprawie numeracji nie- ruchomości (Dz.U. Nr 23, poz. 151) nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, lecz w formie czynności z zakresu administracji publicznej” (wyrok NSA z 18 stycznia 2002 r ., SA/Bk 1074/01, ONSA 2003, nr 2, poz . 65); 10) „Prawo realizacji zadań finansowych ze środków publicznych, przysługujące ogółowi podmiotów, o  których mowa w  art.  25 ust.  1 ustawy z  26  lis topada 1998 r. o finansach publicznych, nie stanowi uprawnienia, o którym orzeka się 20 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 w  drodze decyzji administracyjnej lub które wynikałoby z  przepisów prawa w  rozumieniu art.  16 ust.  1 pkt  1 lub 4 ustawy o  NSA” (postanowienie NSA z 6 czerw ca 2001 r ., III SAB 23/01, Lexis .pl nr 2116063, Prz .Pod . 2002, nr 3, poz . 63); 11) „Ustalenie okresu wysługi lat funkcjonariusza Straży Granicznej nie jest przed- miotem odrębnej decyzji administracyjnej” (wyrok NSA z 23 kwiet nia 2002 r ., II SA 3655/01, Lexis .pl nr 358638, Pr .Pracy 2002, nr 10, poz . 38); 12) „Wezwanie podmiotu kontrolowanego do usunięcia uchybień (art.  22 ust.  6 ustawy z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, Dz.U. z 1988 r. Nr 41, poz.  324 ze  zm.), dokonane w  wyniku kontroli, jest jedynie aktem postępo- wania kontrolnego; dopiero niezastosowanie się do takiego wezwania stanowi przesłankę do wydania w  trybie procesowym decyzji administracyjnej (art .  104 k .p .a .), rozstrzygającej o  cofnięciu koncesji albo o  ograniczeniu jej zakresu (art.  22a ust.  1 ustawy)” (postanowienie NSA z  25  stycznia 1995  r ., II SA 1736/93, ONSA 1996, nr 1, poz . 33); 13) „Stosunek służbowy strażaka Państwowej Straży Pożarnej jest administra- cyjnym stosunkiem służbowym (…)”; w  razie rozwiązania takiego stosunku podstawą do wydania świadectwa służby nie jest art . 97 Kodeksu pracy, lecz art . 217 k .p .a . dotyczący zaświadczeń; świadectwo takie nie jest decyzją admi- nistracyjną w rozumieniu art . 104 lub 105 k .p .a . i nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego (postanowienie NSA z 29 stycznia 1993 r ., II SA 2468/92 i II SA 2469/92, ONSA 1994, nr 2, poz . 58) . 9. Szczególnej uwagi wymaga kwestia wydawania ocen kwalifikacyjnych i temu po- dobnych fachowych opinii . Niewątp liwie ocena jest rozstrzyg nięciem co do ist- nienia okreś lonego stanu faktycznego, ale ocena jest oświadczeniem wiedzy, a nie oświadczeniem woli, i nie powoduje bezpośrednio zmiany sytuacji prawnej zain- teresowanej osoby . Z tego powodu ocena nie może być uznana za decyzję admini- stracyjną . Dla przykładu: 1) „Zamieszczenie przez urząd probierczy, na przedstawionej mu do kontroli bransoletce, cechy co do zawartości złota nie jest decyzją w rozumieniu art . 104 k .p .a .” (wyrok SN – Izba Cywilna i Administracyjna z 3 wrześ nia 1986 r ., I CR 124/86, OSPiKA 1987, nr 11–12, poz . 224); 2) „Kwestie dotyczące legalności dokumentacji lekarskiej, sporządzonej przez pla- cówki służby zdrowia, jak również diagnozowanie schorzeń nie następuje w drodze decyzji administracyjnych w rozumieniu art . 104 k .p .a . ani w innych formach aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (…)” (posta- nowienie NSA z 19 sierp nia 1996 r ., I SA 993/96, Lexis .pl nr 329054) . Odmiennie należy oceniać sytuacje, gdy ocena jest dowodem, na podstawie któ- rego zostaje wydana decyzja administracyjna . Tak więc w  orzecznictwie sądów administracyjnych odróżnia się dokonywanie oceny, na przykład co do zakresu 21 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne wiedzy osoby egzaminowanej, od opartego na tej ocenie rozstrzyg nięcia w sprawie praw lub obowiązków osoby ocenianej, uznając postępowanie egzaminacyjne za indywidualną sprawę administracyjną w rozumieniu art . 1 pkt 1 k .p .a . W ramach tego postępowania dochodzi do dokonywania ocen stanowiących element postę- powania wyjaś niającego . Dla przykładu: 1) Uchwała komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawied liwości w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na apli- kację radcowską jest decyzją administracyjną (por . np .  wyrok WSA w  War- szawie z 20 marca 2007 r ., VI SA/Wa 42/07, SIP nr 335185, oraz wyrok WSA w Warszawie z 28 marca 2007 r ., VI SA/Wa 45/07, SIP nr 334873) . Kontrola Ministra Sprawied liwości uchwał komisji egzaminacyjnych, prowadzona w trybie art . 3310 ust . 2 ustawy o radcach prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm., obecnie tekst jedn . Dz .U . z 2014 r ., poz . 637), powinna polegać na ocenie prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu . Minister Sprawied liwości powinien zweryfikować: po pierwsze – prawidłowość sformu- łowania pytań egzaminacyjnych oraz odpowiedzi podanych w  kluczu, po drugie – prawidłowość odpowiedzi wskazanych przez kandydata, po trzecie – prawidłowość zastosowanych procedur egzaminacyjnych (zob . wyrok NSA z 17 marca 2008 r ., II GSK 473/07, Lexis .pl nr 1969750) . Wymagania, jakie po- winny spełniać pytania egzaminacyjne, okreś lono w przepisach ustawy o rad- cach prawnych . Jeżeli sąd administracyjny dojdzie do wnios ku, że Minister Sprawied liwości w  sposób wadliwy ocenił poprawność pytania egzaminacyj- nego, to powinien uchylić decyzję Ministra jako wydaną z naruszeniem prawa materialnego, o ile naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (zob . wyrok NSA z 26 stycznia 2011 r ., II GSK 133/10, Lexis .pl nr 2459534); 2) „Orzeczenie o  jakości towarów, wydawane przez właś ciwe organy na pod- stawie art.  3 ust.  1 pkt  3 ustawy z  30  czerw ca 1970  r. o  Państwowej Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych (Dz.U. Nr 16, poz. 137 ze zm.), wyka- zuje cechy upodabniające je do fachowych opinii (na przykład orzeczeń lekar- skich) . Oparte natomiast na nim – jako na dowodzie – rozstrzyg nięcia o cha- rakterze konstytutywnym, o  których mowa w  art.  4 ust.  1 pkt  9 tej ustawy, mają charakter decyzji administracyjnych, wywołują bowiem bezpośrednio okreś lone skutki prawne w konkretnej sprawie indywidualnej w drodze jedno- stronnego rozstrzyg nięcia na podstawie przepisów powszechnie obowiązują- cych, przy czym w sprawie tej organu rozstrzygającego nie łączy stosunek nad- rzędności organizacyjnej z  adresatami takiego rozstrzyg nięcia” (wyrok NSA z 5 października 1982 r ., II SA 969/82, ONSA 1982, nr 2, poz . 94); 3) „Uzyskanie świadectwa jakości hand lowej towaru nie jest samo w sobie sprawą administracyjną w rozumieniu przepisów, której załatwienie wymaga wydania decyzji . Jest to procedura kontrolna, kończąca się wydaniem świadectwa ja- kości, który to dokument podlega ocenie celnej w ramach wykonywanej kon- 22 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 troli celnej” (teza pierwsza postanowienia NSA z  25  czerw ca 2002  r ., IV  SA 473/00, Lexis .pl nr 357175) . 10. W  orzecznictwie istnieje utrwalony pogląd, że jeżeli organ administracji pu- blicznej został upoważniony przez przepisy prawa do załatwiania okreś lonej kate- gorii spraw administracyjnych, lecz z  przepisów nie wynika w  jednoznaczny sposób forma rozstrzyg nięcia w  tych sprawach, to należy przyjąć, że sprawy te powinny być załatwiane w drodze decyzji administracyjnej (zob . zwłaszcza uza- sadnienie wyroku TK z 14 czerw ca 2005 r ., P 18/03, OTK ZU 2005, nr 6A, poz . 63; zob . także uzasadnienie postanowienia NSA z 12 czerw ca 2013 r ., II GSK 595/13, Lexis .pl nr 6800323 i przywołane tam orzecznictwo) . W orzecznictwie oraz literaturze zwraca się uwagę na to, że nie można domnie- mywać formy decyzji dla czynności poprzedzających zawarcie przez organ admi- nistracji umowy cywilnoprawnej . Jeżeli przepisy prawa nie wskazują na podejmo- wanie takich czynności w formie decyzji, to czynności takie można zakwalifikować jako np .  czynności materialno-techniczne . Przyjmuje się np ., że zawiadomienie o treści uchwały rady gminy w sprawie zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego jest pismem urzędowym zawierającym oświadczenie woli danej gminy, a nie de- cyzją lub postanowieniem (zob . W .  Chróścielewski, J .P .  Tarno, Elementy admini- stracyjnoprawne najmu lokali mieszkalnych oraz dodatki mieszkaniowe, Sam .Teryt . 1995, nr 9, s . 62 i n .) . Należy podkreś lić w tym miejscu, że rozstrzyg nięcie o tym, czy i z kim gmina zawrze umowę najmu lokalu komunalnego, nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądów admini- stracyjnych (uchwała składu siedmiu sędziów  SN z  5  lis topada 1997  r ., III  ZP 37/97, OSNAPiUS 1998, nr 7, poz . 200) . 11. Okreś lając w sposób ogólny cechy charakterystyczne spraw, w których są wyda- wane decyzje, należy stwierdzić, że są to: 1) sprawy dotyczące konkretnego podmiotu i  konkretnej sytuacji (sprawy doty- czące sytuacji prawnej okreś lonego podmiotu); z  wyłączenia zawartego w  art .  3 §  3 wynika, że są to jedynie sprawy między organem administracji a  podmiotem, który nie jest organizacyjnie (służbowo) podporządkowany temu organowi; 2) należące do właś ciwości organów administracji publicznej oraz 3) w których jest stosowana w sposób władczy norma administracyjnego prawa materialnego (sytuacja prawna okreś lonego podmiotu jest okreś lana w sposób jednostronny przez organ administracji) . 12. W  orzecznictwie wskazano na administracyjny charakter sprawy i  wynikającą stąd konieczność rozstrzygania decyzją różnego rodzaju spraw: 1) „Przyznanie lub odmowa przyznania zasiłku osobie czasowo pozostającej bez pracy jest decyzją administracyjną; jest to bowiem rozstrzyg nięcie sprawy ad- ministracyjnej aktem jednostronnym, skierowanym na zewnątrz i regulującym 23 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne uprawnienia indywidualne” (teza pierwsza wyroku NSA z  8  lutego 1983  r ., SA/Wr 559/82, ONSA 1983, nr 1, poz . 3); 2) „Sprawa o opłacanie składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 31b ust. 3 ustawy z 29 lis topada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), jest rozstrzygana w formie decyzji” (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 wrześ nia 2002 r ., OPS 6/02, ONSA 2003, nr 2, poz . 41); 3) „Decyzją administracyjną nie jest protokół o  ustaleniu szkody, ale rozstrzyg- nięcie w rozumieniu art . 104 § 1 k .p .a . o ustaleniu wysokości odszkodowania lub odmowie przyznania odszkodowania za szkodę łowiecką” (teza pierwsza wyroku NSA z 5 lipca 1985 r ., SA/Wr 424/85, Lexis .pl nr 297375, GAP 1986, nr 12, s . 46); 4) „Organ udzielający dotacji bud żetowej na rzecz konkretnych podmiotów wy- stępuje w  charakterze nadrzędnym wobec beneficjenta i  załatwia sprawę w formie decyzji administracyjnej” (teza pierwsza postanowienia SN z 18 paź- dziernika 2002  r ., V  CK 281/02, Lexis .pl nr  402238; zob . także wyrok NSA z 27 października 1998 r ., III SA 1485/97, ONSA 1999, nr 3, poz . 94, oraz po- stanowienie NSA z 3 grudnia 1987 r ., SAB/Wr 8/87, ONSA 1989, nr 1, poz . 4); 5) „Rozstrzygnięcia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie dofinansowania z funduszy unijnych mają charakter decyzji administracyjnej i  jako takie podlegają kontroli sądów administracyjnych” (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 22 lutego 2007 r ., II GPS 3/06, Lexis .pl nr 1203847, „Rzeczpospolita” 2007, nr 46, s . C1); 6) „Starosta, rozstrzygając o  przyznaniu lub odmowie przyznania stypendium unijnego, musi wydać decyzję administracyjną . Nie może poprzestać na pi- śmie informującym zainteresowanego o sposobie załatwienia wnios ku” (wyrok WSA w Olsztynie z 13 grudnia 2006 r ., SA/Ol 119/06, Lexis .pl nr 1083840, „Gazeta Prawna” 2007, nr 2, s . A4); 7) Zlecenie na przedmioty ortopedyczne i  środki pomocnicze ma walor decyzji administracyjnej w rozumieniu art . 109 ust . 1 i 6 ustawy z 27 sierp nia 2004 r . o  świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn . Dz .U . z 2008 r . Nr 164, poz . 1027 ze zm .) (wyrok NSA z 18 maja 2011 r ., II GSK 528/10, Lexis .pl nr 2551419); 8) „Upoważnienie do wykonywania przeglądów technicznych statków wydane przez dyrektora urzędu żeglugi śródlądowej, które potwierdza kwalifikacje oraz przygotowanie podmiotu do wykonywania tych przeglądów, nadaje mu uprawnienie do działania – ma charakter decyzji administracyjnej” (postano- wienie NSA z 12 czerw ca 2013 r ., II GSK 595/13, Lexis .pl nr 6800323); 9) „Uchwały organów samorządu adwokackiego w  sprawie przeniesienia sie- dziby wykonywania zawodu adwokata do innej miejscowości, zarówno w ze- spole adwokackim, jak i indywidualnie, mają charakter decyzji administracyj- 24 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 nych w rozumieniu art . 1 § 2 pkt 2 w zw . z art . 1 § 1 pkt 1 k .p .a . (…)” (teza pierwsza wyroku NSA z 10 czerw ca 1994 r ., II SA 237/94, ONSA 1995, nr 3, poz .  111; zob . także wyrok NSA z  7  stycznia 1999  r ., II  SA 1612/98, SIP nr 46710); 10) „Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego, odmawiając wpisania imienia »Sonia« do aktu urodzenia córki skarżącego, powinien był tej odmowie nadać postać decyzji administracyjnej” (teza pierwsza wyroku NSA z  14  czerw ca 1983  r ., SAB/Wr 6/83, Lexis .pl nr 297070, „Gazeta Prawnicza” 1983, nr 24, s . 2); 11) W  orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje utrwalony pogląd, że uchwała komisji kwalifikacyjnej w  sprawie przyjęcia na aplikację notarialną stanowi jednostronny, władczy akt rozstrzygający indywidualną sprawę z za- kresu administracji publicznej, podlegający kontroli w  trybie administracyj- nego postępowania odwoławczego i  zaskarżeniu do sądu administracyjnego (teza pierwsza wyroku NSA z 3 lis topada 1999 r ., II SA 542/99, SIP nr 46698; teza pierwsza uchwały NSA z  9  marca 1999  r ., II  SA 1537/98, Lexis .pl nr 344306; wyrok NSA z 4 marca 1999 r ., II SA 1537/98, Lexis .pl nr 344306, „Rejent” 2000, nr 1, s . 167; zob . także postanowienie SN z 10 stycznia 2001 r ., III RN 71/00, OSNAPiUS 2001, nr 17, poz . 526, w którym sformułowano ana- logiczną tezę w sprawie przyjęcia na aplikację radcowską); 12) „(…) Odmowa wydania świadectwa kwalifikacyjnego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, jako rozstrzyg nięcie dotyczące sfery konstytucyjnego, obywatelskiego prawa do wykonywania zawodu, wy- maga zachowania formy decyzji administracyjnej w  celu umożliwienia kon- troli sądowej tego typu rozstrzyg nięcia” (wyrok NSA z  19  lis topada 1998  r ., II SA 993/98, Lexis .pl nr 349274); 13) „Sprawa przyznania równoważnika mieszkaniowego żołnierzowi zawodo- wemu jest indywidualną sprawą administracyjną, która powinna być zała- twiona w drodze decyzji administracyjnej na zasadach i w trybie okreś lonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego” (wyrok SN z 9 lutego 2001 r ., III RN 68/00, OSNAPiUS 2001, nr 18, poz . 548); 14) „Orzeczenia wydawane w postępowaniu przed zespołami do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności są decyzjami w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (…)” (postanowienie NSA z 7 lutego 2001 r ., I SA 2585/00, Lexis .pl nr 353374, OSP 2002, nr 1, poz . 11); 15) „Powiatowe i okręgowe wojskowe komisje lekarskie, powołane na podstawie art . 26 ust . 1 w związku z art . 29 ust . 1 pkt 1 ustawy z 1967 r . o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (obecnie tekst jedn . Dz .U . z 2012 r ., poz . 461 ze zm .) do okreś lania zdolności poborowych do służby woj- skowej, są w  rozumieniu tych przepisów oraz przepisów Kodeksu postępo- wania administracyjnego organami administracji państwowej, a  orzeczenia tych komisji o uznaniu poborowego za zdolnego do służby wojskowej i usta- 25 Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne leniu kategorii tej zdolności – są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art . 1 § 1 pkt 1 k .p .a . (…)” (wyrok NSA z 28 lipca 2000 r ., III SA 774/00, SIP nr  47320; zob . także tezę pierwszą wyroku NSA z  10  lutego 1999  r ., I  SA 2114/97, SIP nr 47973; wyrok NSA z 28 października 1992 r ., SA/Wr 841/92, ONSA 1994, nr 1, poz . 23); 16) „Pismo dyrektora wydziału infrastruktury społecznej urzędu wojewódzkiego skierowane do zainteresowanej osoby, zawiadamiające o utrzymaniu w mocy decyzji dyrektora szkoły publicznej o skreś leniu z listy uczniów na podstawie art .  39 ust .  2 ustawy z  7  wrześ nia 1991  r . o  systemie oświaty (Dz.U. Nr  95, poz. 425 ze zm., obecnie tekst jedn . Dz .U . z 2004 r . Nr 256, poz . 2572 ze zm .) – stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu art . 107 § 1 k .p .a .” (postano- wienie SN z 29 marca 1994 r ., III ARN 12/94, OSNAPiUS 1994, nr 3, poz . 35); 17) „Orzeczenie Komisji Papierów Wartościowych o skreś leniu maklera z listy ma- klerów lub o  zawieszeniu uprawnień maklerskich, podjęte na podstawie art . 16 § 2 i 3 ustawy z 22 marca 1991 r. – Prawo o publicznym obrocie papie- rami wartościowymi i funduszach powierniczych (Dz.U. Nr 35, poz. 155 ze zm.), jest decyzją administracyjną, podlegającą kontroli Naczelnego Sądu Admini- stracyjnego” (wyrok składu siedmiu sędziów  SN z  21  października 1993  r ., III AZP 14/93, OSNCP 1994, nr 3, poz . 51); 18) „Jeżeli posługując się formą delegacji dokonano istotnych zmian stosunku służbowego funkcjonariusza formacji zmilitaryzowanych (a nie zwyk łego od- delegowania do czasowego pełnienia służby poza stałym miejscem służby), to jest to decyzja w sensie materialnym, która podlega kontroli sądu administra- cyjnego” (postanowienie NSA z  6  lis topada 1992  r ., II  SA 1229/92, ONSA 1994, nr 2, poz . 46); 19) „Sprawę o  ustanowienie tłumacza przysięgłego prezes sądu wojewódzkiego rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej” (zob . uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 29 kwiet nia 1992 r ., III AZP 3/92, OSNCP 1992, nr 10, poz . 172; postanowienie NSA z  18  października 1991  r ., II  SA 392/91, ONSA 1992, nr 3–4, poz . 67); 20) „Zwolnienie żołnierza zawodowego ze służby następuje na podstawie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administra- cyjnego (obecnie – wojewódzkiego sądu administracyjnego – przyp. P.P.)” (po- stanowienie  SN z  9  kwiet nia 1992  r ., III  ARN 17/92, OSNCP 1993, nr  3, poz . 44); 21) „Stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem administracyjnym, a  decyzje o  nawiązaniu i  rozwiązaniu tego stosunku są decyzjami administracyjnymi wydanymi w  wyniku postępowania administracyjnego” (teza pierwsza wy- roku NSA z 5 czerw ca 1991 r ., II SA 35/91, ONSA 1991, nr 3–4, poz . 64); 22) „W  postępowaniu dotyczącym przyjęcia adwokata do zespołu adwokackiego – w sprawach nieuregulowanych w ustawie z 26 maja 1982 r . – Prawo o adwo- 26 Piotr Przybysz Rozdział 1. Zakres obowiązywania Art. 1 katurze (Dz.U. Nr 16, poz. 124, obecnie tekst jedn . Dz .U . z 2014 r ., poz . 635) – stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego” (teza pierwsza uchwały składu siedmiu sędziów  SN – zasada prawna  SN z 30 wrześ nia 1988 r ., III PZP 55/87, OSNCP 1989, nr 3, poz . 42); 23) „Nadanie stopnia naukowego jest rozstrzyg nięciem w sprawie indywidualnej, przyznającym obywatelowi okreś lone uprawnienia w  stosunkach prawnych, wydanych przez właś ciwy zakład naukowy wyposażony w kompetencje o cha- rakterze władczym, a zatem odpowiada warunkom stawianym decyzjom ad- ministracyjnym” (postanowienie NSA z 13 lipca 1983 r ., II SA 983/83, ONSA 1983, nr 2, poz . 57; zob . także tezę drugą wyroku NSA z 10 lis topada 1999 r ., I SA 625/99, Lexis .pl nr 356502, „Glosa” 2002, nr 5, s . 48, oraz tezę pierwszą postanowienia NSA z 12 czerw ca 1992 r ., SAB/Po 41/91, Lexis .pl nr 298572, OSP 1994, nr 4, poz . 69, w których wskazano, że rozstrzyg nięcie stwierdza- jące złożenie egzaminu magisterskiego i postanawiające o nadaniu tytułu ma- gistra jest decyzją administracyjną w rozumieniu art . 1); 24) „Akty organów Inspekcji Gospodarki Energetycznej o nałożeniu kary pieniężnej na zakłady gospodarki uspołecznionej lub ich pracowników wyczerpują zna- miona decyzji w rozumieniu art . 1 § 1 i art . 104 k .p .a . (…)” (teza trzecia po- stanowienia NSA z 1 marca 1982 r ., II SA 239/82, ONSA 1982, nr 1, poz . 20); podobnie należy przyjąć, że prezes Urzędu Regulacji Energetyki wydaje de- cyzję o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy z 10 kwiet nia 1997 r . – Prawo energetyczne (tekst jedn . Dz .U . z 2012 r ., poz . 1059 ze zm .); 25) „Orzeczenie stwierdzające przejście na włas ność Skarbu Państwa z  mocy sa- mego prawa nieruchomości na podstawie art.  9 ustawy z  25  lutego 1958  r. o  uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem pań- stwowym (Dz.U. z 1958 r. Nr 11, poz. 37 ze zm.) ma charakter decyzji admini- stracyjnej deklaratoryjnej w  rozumieniu art.  72 ust.  1 rozporządzenia Prezy- denta Rzeczypospolitej Polskiej z  22  marca 1928  r. o  postępowaniu administracyjnym (Dz.U. R.P. z 1928 r. Nr 36, poz. 341 ze zm.)” (teza pierwsza postanowienia NSA z 21 lis topada 1990 r ., IV SA 583/90, ONSA 1990, nr 2–3, poz . 67) . 13. W  orzecznictwie wskazano także na konieczność uznania za decyzję rozstrzyg- nięcia organu administracji, które zostało nazwane postanowieniem, ale zostało wydane w  sprawie podlegającej załatwieniu w  drodze decyzji oraz odpowiada istocie decyzji administracyjnej (postanowienie NSA z  11  lipca 1984  r ., SA/Wr 309/84, ONSA 1984, nr 2, poz . 61) . Podobnie uznano za decyzję administracyjną odpowiedź organu administracji pu- blicznej wyższego stopnia, udzieloną stronie na jej zażalenie dotyczące niezała- twienia spra
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 11
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: