Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00304 009319 15552264 na godz. na dobę w sumie
Kodeks postępowania administracyjnego. Orzecznictwo Aplikanta. Wydanie 7 - ebook/pdf
Kodeks postępowania administracyjnego. Orzecznictwo Aplikanta. Wydanie 7 - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 696
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8158-635-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Orzecznictwo Aplikanta – Kodeks postępowania administracyjnego, zawiera tezy orzeczeń do poszczególnych (wybranych) artykułów tego Kodeksu.

W niniejszym zbiorze znajdziesz tezy najważniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego, NSA, WSA, sądów apelacyjnych oraz sądów okręgowych. Pełną treść orzeczenia wraz z uzasadnieniem możesz następnie wyszukać w dostępnym na egzaminie komputerze.

Orzecznictwo aplikanta jest wyjątkowe ponieważ nasze materiały możesz spokojnie zabrać na egzamin, a ponadto artykuły i przyporządkowane im tezy pozwolą Ci na szybkie znalezienie właściwego orzeczenia. Dzięki temu unikniesz kolejek do komputerów w trakcie egzaminu.

Co więcej, nie martw się, że przed egzaminem zostaną opublikowane nowe orzeczenia, których niniejsza książka nie zawiera, a które będą podstawa do prawidłowego rozwiązania kazusów. Gwarantujmy aktualność stanu prawnego do dnia egzaminu zawodowego w 2020 r. Zbiór będzie aktualizowany przez dodawanie nowych, ważnych tez do orzeczeń oraz przez aktualizację stanu prawnego – szukaj aktualizacji na stronie www.aktualizacje.beck.pl.

Jeśli zatem jesteś aplikantem tuż przed końcowym egzaminem prawniczym zawodowym oto zestaw książek z Orzecznictwem aplikanta, które musisz mieć każdego dnia pod ręką, aby zdać egzamin adwokacki lub radcowski w 2020 r.

Pozycja ta przyda się również Aplikantom, którzy chcą poszerzyć swoją wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa w trakcie aplikacji.

Seria Orzecznictwo Aplikanta składa się z 9 zbiorów:

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) (wyciąg) Artykuł 1. [Zakres regulacji] Kodeks postępowania administracyjnego normuje: 1) postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właści- wości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco; 2) postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmio- tami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do zała- twiania spraw określonych w pkt 1; 3) postępowanie w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz mię- dzy organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2; 4) postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń; 5)  nakładanie lub wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych lub udzielanie ulg w ich wykonaniu; 6) tryb europejskiej współpracy administracyjnej. Brak uznania postępowania organu właściwego do sprawowania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy za postępowanie administracyjne Postępowanie organu właściwego do sprawowania kontroli działalności gospo- darczej przedsiębiorcy nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1–4 KPA. Przepisy ustawy z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1875 ze zm.) regulują bowiem zorganizowany ciąg działań podejmo- wanych przez organy kontroli, których przedmiotem jest wyłącznie ocena prawi- dłowości działalności gospodarczej, a nie załatwienie sprawy wymienionej w art. 1 KPA. W postanowieniach, o których stanowi art. 84c ust. 9 i 10 ustawy o samorzą- dzie gminnym organ kontroli nie rozstrzyga bezpośrednio o obowiązkach lub upraw- 1 Artykuł 1 . [Zakres regulacji] nieniach kontrolowanego przedsiębiorcy. Rozstrzygnięcie w tej materii odnosi się do samej kontroli, nie mając wpływu na uprawnienia podmiotu kontrolowanego. (wyrok NSA z 19.10.2017 r., II OSK 271/16) Zobacz również: – wyrok NSA z 24.2.2017 r., II OSK 1574/15. Dopuszczalność drogi administracyjnej Aby droga administracyjna była dopuszczalna i jednocześnie istniał przedmiot postępowania muszą być spełnione łącznie wszystkie przesłanki konstruujące postę- powania administracyjne (sprawę administracyjną będącą jego przedmiotem), tj. typ organu stosującego normę prawną, właściwość organu, charakter sprawy indywidu- alnej będącej przedmiotem postępowania oraz rodzaj rozstrzygnięcia. (wyrok WSA w Bydgoszczy z 12.7.2011 r., II SA/Bd 359/11) Bezprzedmiotowość postępowania wiąże się z przedmiotem postępowania admi- nistracyjnego, którym jest sprawa administracyjna, w rozumieniu art. 1 pkt 1 KPA, czyli wynikająca z przepisów prawa materialnego kompetencja organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej w indywidualnej sprawie. Postępowa- nie może być więc bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych, gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wyda- nia decyzji administracyjnej lub z przyczyn faktycznych, gdy okaże się, że nie ma oko- liczności faktycznych, uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania – decyzji administracyjnej. (wyrok WSA w Szczecinie z 8.12.2010 r., II SA/Sz 844/10) Zakres stosowania przepisów ogólnego postępowania administracyjnego regu- lują przepisy art. 1 pkt 1 i 2 KPA, które wyznaczają cztery przesłanki stosowania tego typu władczego działania administracji publicznej, mianowicie: po pierwsze, charakter organu, przed którym stosuje się przepisy kodeksu, po drugie, instytucja właściwości tych organów, po trzecie, charakter sprawy (sprawy indywidualne), po czwarte, rozstrzygane w formie decyzji administracyjnej. (wyrok WSA w Białymstoku z 2.10.2007 r., II SA/Bk 471/07) Pojęcie innego organu państwowego, o którym mowa w art. 1 pkt 2 KPA Celem tzw. ogólnego postępowania administracyjnego jest wiążące ustalenie konsekwencji norm prawa materialnego, w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w konkretnej sprawie administracyjnej. Natomiast organami, przed którymi toczy się to postępowanie lub które prowadzą to postępowanie, są organy admini- 2 Artykuł 1 . [Zakres regulacji] stracji publicznej (w znaczeniu ustrojowym) oraz inne organy i podmioty wymie- nione w art. 1 pkt 2 KPA, gdy są z mocy prawa upoważnione do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej. Jednocześnie należy wskazać, że pojęcie „inny organ państwowy” jest definiowane jako wyodrębniona kompe- tencyjnie i organizacyjnie część aparatu państwowego, powołana do wykonywania oznaczonych przez prawo zadań państwowych. (wyrok NSA z 27.4.2006 r., II GSK 32/06) Postępowanie przed Polskim Centrum Akredytacji Skoro Polskie Centrum Akredytacji, jako państwowa osoba prawna, podejmuje rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach dotyczących przyznania, bądź odmo- wy przyznania akredytacji, ewidentnie w tym zakresie, do postępowania przed nią, znajdą zastosowanie przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, z uwagi na brzmienie art. 1 pkt 2 KPA. (wyrok WSA w Warszawie z 25.4.2017 r., VI SA/Wa 2470/16) Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, w rozumieniu art. 1 pkt 1 KPA Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń ma charakter administracyj- ny ze względu na rodzaj organów je prowadzących, jak też z uwagi na to, że czyn- ności materialno-techniczne stanowią jedną z prawnych form działania administracji publicznej mających cechy władcze, ale nie jest postępowaniem administracyjnym, w rozumieniu art. 1 pkt 1 KPA. (wyrok WSA w Warszawie z 9.6.2011 r., I SA/Wa 252/11) Zobacz również: – wyrok WSA w Kielcach z 14.4.2011 r., II SA/Ke 176/11; – postanowienie WSA w Warszawie z 18.2.2010 r., II SAB/Wa 197/09; – wyrok WSA we Wrocławiu z 9.10.2008 r., II SA/Wr 382/08. Sprawy z zakresu samorządów zawodów prawniczych Uchwała komisji egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkur- sowego na aplikację, jako rozstrzygnięcie o charakterze władczym i jednostronnym, pozwala postępowanie egzaminacyjne traktować jako indywidualną sprawę admi- nistracyjną, w rozumieniu art. 1 pkt 1 KPA. Toteż w sprawach nieuregulowanych w ustawie o radcach prawnych, a w szczególności w zakresie wymogów odwołania oraz rozstrzygnięć organu wyższego stopnia, mają odpowiednie zastosowanie prze- pisy KPA. (wyrok WSA w Warszawie z 26.3.2007 r., VI SA/Wa 45/07) 3 Artykuł 1 . [Zakres regulacji] Uchwała komisji egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkur- sowego na aplikację, jako rozstrzygnięcie o charakterze władczym i jednostronnym, pozwala postępowanie egzaminacyjne traktować jako indywidualną sprawę admi- nistracyjną, w rozumieniu art. 1 pkt 1 KPA. Toteż w sprawach nieuregulowanych w ustawie z 6.7.1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.), a w szczególności w zakresie wymogów odwołania oraz rozstrzygnięć or- ganu wyższego stopnia, mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postę- powania administracyjnego. (wyrok WSA w Warszawie z 20.3.2007 r., VI SA/Wa 42/07) Komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji radcowskiej przy ministrze sprawie- dliwości, powołane na obszarze właściwości jednej lub kilku rad okręgowych izb radców prawnych, można uznać za organ, któremu zostało zlecone wykonywanie czynności związanych z ustaleniem wyniku egzaminu. Ustalenie wyniku egzaminu następuje poprzez wydanie uchwały. Uchwała ma charakter decyzji administracyj- nej; jest aktem o charakterze indywidualnym. O indywidualnym charakterze sprawy (ustalenie wyniku egzaminu) świadczy, iż dotyczy ona imiennie wymienionego pod- miotu (skarżącego) oraz jego konkretnych praw (od ustalonego wyniku egzaminu zależy jego pozycja jako osoby mającej prawo ubiegania się o wpis na listę aplikan- tów). Uchwała zawiera wszystkie niezbędne składniki decyzji. (wyrok WSA w Warszawie z 20.3.2007 r., VI SA/Wa 132/07) Oświadczenie bądź wezwanie Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych do uisz- czenia składki członkowskiej na rzecz samorządu radców prawnych nie jest decyzją, w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 2 KPA, i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. (postanowienie NSA z 12.6.1995 r., SA/Wr 1040/95) Uchwały organów samorządu adwokackiego w sprawie przeniesienia siedziby wykonywania zawodu adwokata do innej miejscowości, zarówno w zespole adwo- kackim, jak i indywidualnie, mają charakter decyzji administracyjnych, w rozumie- niu art. 1 § 2 pkt 2 w zw. z art. 1 § 1 pkt 1 KPA, oraz podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie do art. 196 § 1 i 2 KPA. (wyrok NSA z 10.6.1994 r., II SA 237/94) W postępowaniu dotyczącym przyjęcia adwokata do zespołu adwokackiego – w sprawach nieuregulowanych w ustawie z 26.5.1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) – stosuje się przepisy KPA. Od uchwały okręgowej rady adwokackiej nie uwzględniając odwołania adwo- kata od uchwały zebrania zespołu odmawiającej przyjęcia do zespołu adwokackiego przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. (uchwała SN(7) z 30.9.1988 r., III PZP 55/87) 4 Artykuł 1 . [Zakres regulacji] 1. Dla ustalenia, czy Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się w po- stępowaniu przed organami samorządu adwokackiego na ogólnej zasadzie z art. 1 § 2 pkt 1 KPA niezbędne jest wystąpienie łącznie dwóch przesłanek prawnych – przy czym żadnej z nich nie można domniemywać; organ taki musi być „z mocy prawa” powołany do rozstrzygania spraw indywidualnych, a sprawa musi być rozstrzygana decyzją administracyjną. 2. Uchwały o przyjęciu lub odmowie przyjęcia adwokata do zespołu adwokac- kiego są aktami wewnątrzorganizacyjnymi i dotyczą członków adwokatury. 3. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi adwo- kata na uchwałę okręgowej rady adwokackiej, podjętą w wyniku rozpatrzenia odwo- łania od uchwały zebrania zespołu adwokackiego odmawiającej przyjęcia adwokata do zespołu adwokackiego (art. 18 ust. 2 i art. 32 ust. 3 ustawy z 26.5.1982 r. – Prawo o adwokaturze – t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.). (postanowienie NSA z 5.6.1987 r., IV SA 442/87) Z przepisów ustawy z 26.5.1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) wynika, że uchwały organów samorządu adwokackiego dotyczące bezpośrednio praw lub obowiązków poszczególnych osób odpowiadają pojęciu decyzji administracyjnej. Ani Kodeks postępowania administracyjnego, ani Prawo o adwokaturze nie wy- łączają w żadnym przepisie stosowania przepisów Kodeksu w sprawach unormowa- nych tym prawem. Brak podstaw do przyjęcia, że decyzje Ministra sprawiedliwości wydane w zw. z art. 47 ust. 2 Prawa o adwokaturze na podstawie Kodeksu postępowania ad- ministracyjnego nie mogą być zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. (wyrok NSA z 19.12.1984 r., III SA 393/84) Uchwała Rady Adwokackiej w sprawie wpisu na listę adwokatów jest decyzją, w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Uchwała ta zawiera bowiem jednostronne rozstrzygnięcie w sprawie indywidu- alnej, podjęte przez organ samorządu zawodowego w sferze stosunków zewnętrz- nych (por. art. 1 § 2 pkt 2 w zw. z art. 1 § 1 pkt 1 oraz art. 3 § 3 KPA). Stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego do ustawy o ustroju adwokatury nie zostało wyłączone żadnym przepisem. (wyrok NSA z 15.1.1982 r., II SA 752/82) Status wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych Zgodnie z art. 67e ust. 2 ustawy z 6.11.2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1318) wykonywanie zadań wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych nie stanowi wykonywania 5 Artykuł 3 . [Wyłączenia] władzy publicznej. Postępowanie przed taką komisją nie rozstrzyga zatem sprawy administracyjnej, lecz dotyczy zagadnień natury cywilnoprawnej związanych z po- zasądowym dochodzeniem odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę wyrządzo- ną zdarzeniem medycznym. (postanowienie WSA w Poznaniu z 5.6.2018 r., IV SO/Po 9/18) Zobacz również: – postanowienie WSA w Poznaniu z 12.9.2017 r., IV SA/Po 853/17. Stosunek administracyjno-prawny Przesądzającym elementem wskazującym „na stosunek administracyjno-praw- ny” jest występowanie organu państwowego lub społecznego wobec innego uczest- nika z pozycji wykonywania władzy zwierzchniej w ramach zarządzającej działal- ności państwa. (wyrok WSA w Warszawie z 11.5.2005 r., III SA/Wa 126/05) Artykuł 3. [Wyłączenia] § 1. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do: 1) postępowania w sprawach karnych skarbowych; 2) spraw uregulowanych w ustawie z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.), z wyjątkiem przepisów działów IV, V i VIII. § 2. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się również do postępowania w sprawach: 1) (uchylony) 2) (uchylony) 3) (uchylony) 4) należących do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzę- dów konsularnych, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. § 3. Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się także do postępowania w sprawach wynikających z: 1) nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami pań- stwowymi i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 2) podległości służbowej pracowników organów i  jednostek organizacyjnych wy- mienionych w pkt 1, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. § 4. Do postępowania w sprawach wymienionych w § 1, 2 i 3 pkt 2 stosuje się jednak przepisy działu VIII. § 5. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może rozciągnąć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w całości lub w części na postępowania w spra- wach wymienionych w § 2. 6 Artykuł 5 . [Pojęcie] Fakt wyłączenia stosowania przepisów KPA przed polskimi urzędami konsular- nymi za granicą nie oznacza, w ocenie Sądu, że to wyłączenie rozciąga się na orga- ny administracji publicznej w kraju, kontrolujące w trybie nadzoru rozstrzygnięcia podjęte w indywidualnych sprawach obywateli polskich. Organ wyższego stopnia w stosunku do organu konsularnego, działający w kraju w trybie nadzoru, jest zobo- wiązany do stosowania przepisów KPA. (wyrok NSA z 7.10.2004 r., OSK 106/04) Paradygmatem dla stosunków zewnętrznych w administracji jest decyzja administracyjna, natomiast dla stosunków wewnętrznych – polecenie służbowe. Rozróżnienie między aktami indywidualnymi zewnętrznymi (decyzja administra- cyjna) a aktami indywidualnymi wewnętrznymi (polecenie służbowe) jest doniosłe prawnie, bowiem zgodnie z art. 3 § 3 pkt 1 i 2 KPA przepisów kodeksu nie stosu- je się do postępowania w sprawach wynikających z nadrzędności organizacyjnej i podległości służbowej. Cechą charakterystyczną decyzji administracyjnej jest jej zewnętrzny charakter, władczość oraz podwójna konkretność: konkretny adresat i konkretna sytuacja, którą ten akt rozstrzyga, określając o prawach albo obowiąz- kach jego adresata. (wyrok NSA z 12.3.2014 r., II OSK 2477/12) Artykuł 5. [Pojęcie] § 1. Jeżeli przepis prawa powołuje się ogólnie na przepisy o postępowaniu admini- stracyjnym, rozumie się przez to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. § 2. Ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o: 1) kodeksie – rozumie się przez to Kodeks postępowania administracyjnego; 2) (uchylony) 3) organach administracji publicznej – rozumie się przez to ministrów, centralne or- gany administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imie- niu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i  niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2; 4) ministrach – rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełnią- cych funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewod- niczących komitetów wchodzących w  skład Rady Ministrów, kierowników cen- tralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających spra- wy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4; 5) organizacjach społecznych – rozumie się przez to organizacje zawodowe, samo- rządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne; 7 Artykuł 5 . [Pojęcie] 6) organach jednostek samorządu terytorialnego – rozumie się przez to organy gmi- ny, powiatu, województwa, związków gmin, związków powiatów, wójta, burmi- strza (prezydenta miasta), starostę, marszałka województwa oraz kierowników służb, inspekcji i  straży działających w  imieniu wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty lub marszałka województwa, a ponadto samorządowe kolegia odwoławcze. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów jest ministrem, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 KPA, a zatem jest ona organem, nad którym nie ma organu wyższe- go stopnia, w rozumieniu art. 17 KPA. Nie ma również w polskim systemie prawa przepisu szczególnego, który wskazywałby organ sprawujący nadzór nad Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. (wyrok NSA z 6.6.2012 r., I OSK 420/12) Komisja egzaminacyjna w sprawie egzaminu na aplikację radcowską Komisja egzaminacyjna w sprawie ustalenia wyniku konkursowego na aplika- cję radcowską działa przy Ministrze Sprawiedliwości, jako organie administracji publicznej, sama takiego atrybutu nie posiadając. Komisja egzaminacyjna nie jest ani terenowym organem administracji rządowej, ani organem jednostki samorządu terytorialnego, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 6 KPA. Nie jest także organem lub pod- miotem, powołanym z mocy ustawy lub porozumienia, uprawnionym do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnych. Wspomniana powyżej komisja nie załatwia sprawy, w rozumieniu art. 104 KPA. (wyrok WSA w Warszawie z 19.3.2007 r., VI SA/Wa 130/07) Komisja Nadzoru Finansowego Komisja Nadzoru Finansowego jest centralnym organem administracji publicz- nej, a w ustawie z 21.7.2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. Nr 157, poz. 1119 ze zm.) brak jest przepisów, które statuowałyby inny organ, a zwłaszcza Prezesa Rady Ministrów, jako organ wyższego stopnia w stosunku do Komisji Nad- zoru Finansowego uprawniony do stwierdzania nieważności decyzji. (wyrok NSA z 21.2.2012 r., II GSK 67/11) Pojęcie organizacji samorządowej 1. Z zakresu pojęcia „organizacja samorządowa” należy wyłączyć samorząd te- rytorialny, a zatem wszystkie organy tego samorządu łącznie z organami jednostek 8 Artykuł 5 . [Pojęcie] pomocniczych tego samorządu, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 8.3.1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 16, poz. 95 ze zm.). Artykuł 5 § 2 pkt 6 KPA stanowi, że ilekroć w przepisach Kodeksu postępowa- nia administracyjnego jest mowa o organach samorządu terytorialnego, rozumie się przez to organy gmin. Pod pojęciem „organy gmin” należy rozumieć nie tylko organy gminy określone w rozdziale 3 ustawy o samorządzie terytorialnym, ale również organy jednostek pomocniczych, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Wchodzą one w zakres pojęcia „organy samorządu terytorialnego”, a nie w za- kres pojęcia „organizacja samorządowa”. 2. Brak regulacji prawnej w ustawie o samorządzie terytorialnym przyznającej sołectwom, dzielnicom, osiedlom prawa do uczestnictwa w postępowaniu admini- stracyjnym na zasadach ustalonych dla organizacji społecznych w Kodeksie postę- powania administracyjnego wyłącza możliwość przyznania tym jednostkom po- mocniczym gminy, w formie uchwały organu gminy, pozycji podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym. 3. W razie uchybienia obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określo- nym w art. 90 ust. 1 ustawy samorządowej, okresu przedawnienia nie liczy się od dnia jej podjęcia, a od daty przedłożenia uchwały organowi nadzoru. (wyrok NSA z 6.3.1992 r., SA/Wr 300/92) Pojęcie organizacji społecznej W myśl art. 5 pkt 5 KPA, przez „organizacje społeczne” rozumie się organiza- cje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne. Brak jest podstaw dla prezentowania stanowiska, odmawiającego partii politycznej statusu organizacji społecznej, w rozumieniu przepisu art. 5 pkt 5 KPA. Nie ma również przepisu prawa, który stwarzałby partii politycznej ograniczenia w dopuszczaniu jej do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym. Partia polityczna spełnia kryte- ria organizacji społecznej w świetle art. 5 pkt 5 KPA. (wyrok WSA w Warszawie z 22.6.2005 r., VI SA/Wa 1452/04) Prezes ZUS Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem administracji publicz- nej, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 KPA. (wyrok WSA w Warszawie z 27.7.2006 r., II SA/Wa 823/06) Zobacz również: – wyrok NSA z 21.3.2002 r., II SA 602/01. 9 Artykuł 6 . [Zasada praworządności] Rektor państwowej szkoły wyższej Rektor, jako organ państwowej szkoły wyższej, ma przymiot organu administra- cji publicznej, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 w zw. z art. 1 pkt 2 KPA, w zw. z art. 161 ustawy z 12.9.1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), w in- dywidualnych sprawach studenckich. (wyrok WSA w Krakowie z 3.2.2004 r., II SA/Kr 2625/03) Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych należy do central- nych organów administracji państwowej (art. 7 ust. 1 ustawy z 24.1.1991 r. o kom- batantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), a w związku z tym pod pojęciem „ministra”, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 KPA, należy rozumieć też kie- rowników centralnych urzędów administracji rządowej. (wyrok WSA w Kielcach z 9.11.2006 r., II SA/Ke 102/06) Artykuł 6. [Zasada praworządności] Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Działania organów sprzeczne z zasadą praworządności Za sprzeczne z zasadą praworządności należy uznać takie działanie organów, które odmówiły wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu podatku bezpraw- nie pobranego w drodze egzekucji, ignorując przy tym orzeczenia innych organów państwa. Podatnik nie może bowiem ponosić niekorzystnych skutków bezprawnych działań organów administracji publicznej. Takiego rozwiązania nie da się także po- godzić z elementarnymi zasadami państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej. (wyrok WSA we Wrocławiu z 31.3.2014 r., I SA/Wr 2306/13) Naruszenie zakazu retroaktywności W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii prze- pisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej jednak trwają dalej – po wejściu w życie nowej ustawy. Z na- ruszeniem zakazu retroaktywności mamy do czynienia wówczas, gdy do czynów, stanów rzeczy lub zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, stosujemy te nowe przepisy. O retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń „zamkniętych w przeszłości”, zakoń- 10 Artykuł 6 . [Zasada praworządności] czonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa mamy zaś do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze „otwartym”, ciągłym, takie, które nie znalazły jesz- cze swojego zakończenia („stosunki w toku”), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy. (wyrok WSA w Poznaniu z 21.3.2018 r., IV SA/Po 52/18) Obowiązek organu ustalenia przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji jako wyraz zasady praworządności Podstawową zasadą procedury administracyjnej wyrażoną w art. 6 KPA jest obo- wiązek organów działania na podstawie przepisów prawa (zasada praworządności). Działanie na podstawie prawa to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązu- jących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Zasada praworządności nakła- da zatem na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. Po ustaleniu mocy obowiązującej przepisu prawa, organy powinny podjąć czynności w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie, do którego zastosowany zostanie przepis obowiązujący w dniu orzekania. Z zasady praworząd- ności wynika bowiem, że organy administracji publicznej w postępowaniu admini- stracyjnym zobowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji. (wyrok WSA w Łodzi z 23.1.2018 r., II SA/Łd 755/17) Obowiązek stosowania przepisów, co do których istnieje wątpliwość ich legalności Organ administracji na podstawie art. 6 KPA ma obowiązek stosować przepisy ogłoszone w dziennikach ustaw oraz innych dziennikach i w Monitorze Polskim i nie może pominąć pozytywnej normy prawnej, nawet wówczas gdy jest ona niele- galna. Treść art. 6 KPA wyraźnie obliguje organy administracji do stosowania obo- wiązującego przepisu prawa. Odmienne podejście stwarzałoby groźbę niepożądanej dowolności orzecznictwa administracyjnego i powstania chaosu prawnego. Dopiero na etapie kontroli sądowoadministracyjnej dopuszczalna jest ocena zgodności ure- gulowań zawartych w aktach wykonawczych z przepisami rangi ustawowej. (wyrok WSA w Poznaniu z 22.11.2017 r., IV SA/Po 760/17) Przepisy nieznajdujące zastosowania w postępowaniu administracyjnym Zasada praworządności oznacza, że podstawę materialnoprawną decyzji admi- nistracyjnej stanowić może tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. Natomiast 11 Artykuł 6 . [Zasada praworządności] wydawane bez upoważnienia ustawowego instrukcje czy wytyczne nie stanowią po- wszechnie obowiązującego prawa. (wyrok WSA w Kielcach z 22.12.2010 r., II SA/Ke 736/10) Pisma mające charakter wewnętrzny dotyczące zasad działania jednostek orga- nizacyjnych nie stanowią podstawy do podejmowania rozstrzygnięć administracyj- nych, gdyż podstawą do wydawania decyzji administracyjnych są jedynie przepisy prawa powszechnie obowiązującego. (wyrok WSA w Warszawie z 22.8.2007 r., VII SA/Wa 678/07) Jakiekolwiek wyjaśnienia, instrukcje i pisma resortowe nie należą do źródeł pra- wa powszechnie obowiązującego, nie mogą więc stanowić podstawy dla wydania decyzji administracyjnej. Nie oznacza to jednak, iż organ administracji rozstrzygając indywidualną sprawę administracyjną nie może posługiwać się, przy wykładni prze- pisów prawnych budzących wątpliwości bądź w przypadku, gdy jakaś kwestia nie jest wprost uregulowana w przepisach, wskazówkami interpretacyjnymi organów nadrzędnych nad organem rozstrzygającym sprawę, zwłaszcza organów centralnych. (wyrok NSA z 10.7.2007 r., I OSK 1074/06) Za podstawę prawną wydania decyzji uważa się prawo powszechnie obowiązu- jące, tzn. ustawy, dekrety, rozporządzenia, wydane z mocy ustawy. Nie mogą sta- nowić podstawy prawnej decyzji nakładającej na podmioty organizacyjne lub służ- bowo niepodporządkowane organowi akty normatywne pozaustawowe, takie jak np. samoistne uchwały Rady Ministrów czy Prezydium Rządu. (wyrok NSA z 2.2.2007 r., I OSK 396/06) Zarządzenia nie stanowią obecnie źródła powszechnie obowiązującego prawa. Tym samym nie mogą stanowić podstawy prawnej wydawania przez organ admi- nistracji publicznej decyzji administracyjnych. Organy administracji publicznej bo- wiem, zgodnie z art. 6 KPA, działają na podstawie przepisów prawa, to jest prawa powszechnie obowiązującego, a takim nie są zarządzenia. (wyrok WSA w Warszawie z 20.4.2005 r., I SA/Wa 291/04) Wyjaśnienia zawarte w komentarzach do Kodeksu postępowania administracyj- nego i podręcznikach oraz orzeczenia sądowe (wydawane w odniesieniu do konkret- nej sprawy) nie stanowią obowiązującej wykładni, której przestrzeganie jest obo- wiązkiem organu administracji przy załatwianiu konkretnej sprawy. (wyrok NSA w Łodzi z 22.5.2002 r., II SA/Łd 1926/01) Pismo okólne wojewody nie może stanowić podstawy prawnej decyzji admini- stracyjnej. (wyrok NSA z 7.10.1981 r., SA/Gd 12/81) 12 Artykuł 6 . [Zasada praworządności] Wytyczne nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji chociażby były wydane na podstawie upoważnienia ustawowego. Organy administracji załatwiając sprawy mogą natomiast kierować się zasadami zawartymi w zarządzeniu tylko posiłkowo w celu ułatwienia wszechstronnego rozpatrzenia spraw. (wyrok NSA z 25.3.1981 r., SA 353/81) Tak zwana samoistna uchwała Rady Ministrów, tzn. uchwała wydana bez upo- ważnienia zawartego w ustawie lub dekrecie z mocą ustawy, nie może stanowić podstawy prawnej do wydania przez organ administracji państwowej decyzji nakła- dającej określone obowiązki na spółdzielnie; nie może również stanowić podstawy prawnej do wydania przez organ administracji państwowej decyzji nakładającej obo- wiązki na osoby fizyczne oraz organizacje zawodowe, stowarzyszenia, a także inne osoby prawne i organizacje niebędące państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Podstawą prawną do wydania przez organ administracji państwowej decyzji na- kładającej określone obowiązki na osoby fizyczne lub prawne i organizacje niebędą- ce państwowymi jednostkami organizacyjnymi może być – z uwagi na fakt, że do- tyczy to sfery praw i wolności obywatelskich – jedynie przepis prawa powszechnie obowiązującego, a więc aktu ustawodawczego (ustawy lub dekretu z mocą ustawy) albo aktu wykonawczego wydanego na podstawie i w granicach wyraźnego upoważ- nienia zawartego w akcie ustawodawczym. Samoistne uchwały Rady Ministrów stanowią tzw. akty prawotwórcze kierow- nictwa wewnętrznego i – podobnie jak wszystkie inne akty prawotwórcze kierow- nictwa wewnętrznego – mogą wiązać jedynie tych adresatów, którzy są organizacyj- nie lub służbowo podporządkowani organowi wydającemu dany akt. Nie może stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej akt prawodaw- czy (zarządzenie) wydany na podstawie przepisu mającego charakter ogólnej normy kompetencyjnej. Nie może stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej postanowienie wojewody. (wyrok NSA z 6.2.1981 r., SA 819/80) Instrukcja ministra nie może stanowić podstawy kontroli legalności decyzji administracyjnej. (wyrok NSA z 21.1.1981 r., SA 806/80) Skutek prawomocnego wyroku sądu powszechnego w postępowaniu administracyjnym Swoistość mocy wiążącej prawomocnego wyroku sądu powszechnego, o jakiej stanowi art. 365 § 1 KPC, wyraża się w tym, że obejmuje także inne sądy i organy administracji publicznej, w tym także orzekające w postępowaniu administracyjnym. (wyrok WSA w Białymstoku z 14.11.2007 r., II SA/Bk 473/07) 13 Artykuł 6 . [Zasada praworządności] Stosowanie przepisów prawa cywilnego w postępowaniu administracyjnym Organ administracji publicznej nie jest kompetentny do oceny stanu faktycznego lub prawnego na podstawie przepisów prawa cywilnego i przepisy tego prawa nie mogą stanowić podstawy załatwiania sprawy w drodze decyzji administracyjnej. (wyrok WSA w Bydgoszczy z 18.2.2009 r., II SA/Bd 65/09) Zasady sprawiedliwości społecznej oraz zasady współżycia społecznego w pro- cesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej mogą być brane pod uwagę wówczas, gdy przepisy prawa dopuszczają możliwość podejmowania decy- zji pod kątem tych właśnie zasad. Naczelną zasadą działania organów administracji publicznej jest zasada praworządności, a więc działania w granicach i na podstawie prawa je obowiązującego, bez względu na subiektywną ocenę słuszności przyjętych rozwiązań prawnych. (wyrok WSA w Szczecinie z 10.3.2011 r., II SA/Sz 1136/10) Zobacz również: – wyrok NSA z 22.9.1983 r., SA/Wr 367/83. Żaden przepis prawa administracyjnego nie daje podstawy do stosowania w po- stępowaniu przed organami administracji publicznej klauzul generalnych, zawartych w przepisach należących do innej gałęzi prawa. Artykuły 6 i 7 KPA wykluczają sto- sowanie zasad współżycia społecznego w postępowaniu administracyjnym i zasady te nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji ani też nie mogą modyfikować prze- pisów prawa administracyjnego materialnego oraz nie mogą stanowić dyrektywy wykładni przepisów prawa stosowanych w postępowaniu administracyjnym. (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 29.12.2011 r., II SA/Go 914/11) Zobacz również: – wyrok WSA w Łodzi z 21.4.2017 r., III SA/Łd 31/17; – wyrok WSA w Łodzi z 16.10.2008 r., II SA/Łd 229/08; – wyrok WSA w Lublinie z 21.5.2008 r., II SA/Lu 227/08; – wyrok NSA w Warszawie z 18.2.2003 r., IV SA 1360/01; – wyrok NSA z 9.10.2001 r., IV SA 1985/01; – wyrok NSA z 18.12.1984 r., SA/Po 1028/84. Stosowanie przepisów sprzecznych z Konstytucją RP Organy administracji, stosownie do treści art. 6 KPA, działają na podstawie przepisów prawa, art. 8 Konstytucji RP zaś wskazuje, że jest ona najważniejszym źródłem prawa w Rzeczypospolitej Polskiej i nakazuje stosowanie jej bezpośrednio, o ile Konstytucja RP nie stanowi inaczej, co oznacza, że organy administracji pu- blicznej związane są bezpośrednio z Konstytucją RP, a w konsekwencji mają obo- 14 Artykuł 6 . [Zasada praworządności] wiązek odmówić stosowania przepisów prawa, które stoją w sprzeczności z ustawą zasadniczą. (wyrok NSA z 17.11.2010 r., I OSK 107/10) Brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że organy administracji są upraw- nione do oceny zgodności stosowanego przepisu prawa z przepisami regulującymi zasady i tryb stanowienia prawa oraz do odmowy zastosowania przepisu uznane- go za niezgodny z aktem normatywnym wyższego rzędu, także wtedy, gdy cho- dzi o przepis podustawowy. Organy administracji publicznej, przestrzegając zasady praworządności, nie mogą odmawiać stosowania obowiązujących przepisów, nawet wówczas, gdy dostrzegają ich niezgodność z ustawą lub Konstytucją RP. (wyrok NSA z 23.4.2009 r., II GSK 876/08) Organy administracji publicznej pozbawione są możliwości wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę, jeśli przepis prawa materialnego, który mógł- by stanowić materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia został uznany za niezgod- ny z Konstytucją RP i utracił moc obowiązującą. (wyrok NSA z 18.2.2009 r., II OSK 1369/08) Stosowanie przepisów Unii Europejskiej Wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, będące sądami wspólnotowymi jako sądy krajowe Państwa Członkowskiego, są związane wykładnią i stosowaniem prawa wspólnotowego wynikającą z orzecznictwa Trybu- nału Sprawiedliwości. Zastosowanie prawa wspólnotowego w sprawach administra- cyjnych nie jest obowiązkiem tylko sądów administracyjnych, ale także organów administracji publicznej. (wyrok NSA z 1.8.2018 r., I GSK 657/16) Organ administracji publicznej nie może powołać się na nieimplementowaną lub implementowaną wadliwie dyrektywę w sporze, jeśli powodowałoby to dla ad- ministrowanego negatywne konsekwencje. Wynika stąd, że nieimplementowany lub implementowany wadliwie przepis dyrektywy nie może stanowić bezpośredniej podstawy do nakładania obowiązków na jednostkę. W konsekwencji administracja danego państwa nie może się powoływać na taki przepis. (decyzja SKO z 28.11.2007 r., SKO 4142/42/07) Przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowa- niem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowią- zującej procedury administracyjnej, chyba że z unormowań rozporządzeń wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej proce- dury, niż wynikające z regulacji krajowej. (wyrok WSA w Warszawie z 9.8.2006 r., IV SA/Wa 770/06) 15
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kodeks postępowania administracyjnego. Orzecznictwo Aplikanta. Wydanie 7
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: