Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00066 005739 11250931 na godz. na dobę w sumie
Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom 3. Postępowanie rozpoznawcze - ebook/pdf
Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom 3. Postępowanie rozpoznawcze - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8092-556-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> cywilne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Oddajemy do rąk Czytelników kolejne wydanie dużego komentarza do kodeksu postępowania cywilnego. Autorstwo najwybitniejszych autorytetów polskiego prawa procesowego cywilnego oraz długoletnia obecność dzieła na rynku wydawniczym gwarantują najwyższy poziom merytoryczny i edytorski publikacji.

W piątym wydaniu komentarz został podzielony na sześć tomów:
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, 2016, wyd. 5; pod redakcją Tadeusza Erecińskiego Tom I. Postępowanie rozpoznawcze, art. 1–183 Tadeusz Ereciński, Paweł Grzegorczyk, Jacek Gudowski, Maria Jędrzejewska, Karol Weitz Tom II. Postępowanie rozpoznawcze, art. 1831–366 Tadeusz Ereciński, Paweł Grzegorczyk, Jacek Gudowski, Maria Jędrzejewska, Karol Weitz Tom III. Postępowanie rozpoznawcze, art. 367–50538 Tadeusz Ereciński, Jacek Gudowski, Karol Weitz Tom IV. Postępowanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające, art. 506–757 Tadeusz Ereciński, Jacek Gudowski Tom V. Postępowanie egzekucyjne, art. 758–10951 Henryk Pietrzkowski Tom VI. Międzynarodowe postępowanie cywilne. Sąd polubowny (arbitrażowy), art. 1096–1217 Jan Ciszewski, Tadeusz Ereciński, Paweł Grzegorczyk, Karol Weitz Kodeks postępowania cywilnego Komentarz Tom III Postępowanie rozpoznawcze redakcja naukowa Tadeusz Ereciński Tadeusz Ereciński, Jacek Gudowski, Karol Weitz 5. WYDANIE WARSZAWA 2016 Stan prawny na 1 czerwca 2016 r. z uwzględnieniem ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępo- wania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 218 z późn. zm.), która wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2016 r., a także ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1311 z późn. zm.), która wchodzi w życie z dniem 8 września 2016 r. Wydawca Klaudia Szawłowska-Milczarek Redaktor prowadzący Joanna Tchorek Opracowanie redakcyjne Katarzyna Świerk-Bożek Łamanie Fotoedytor Komentarz do: art. 367–39821, 425–458, 47928–497 k.p.c. © Copyright by Tadeusz Ereciński, Warszawa 2016 art. 39822–39823, 4241–42412, 459–479, 5051–50514 k.p.c. © Copyright by Jacek Gudowski, Warszawa 2016 art. 399–4161, 4971–505, 50515–50538 k.p.c. © Copyright by Karol Weitz, Warszawa 2016 ISBN: 978-83-264-8684-5 5. wydanie Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów                                                   7 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn: Dz U z 2014 r poz 101 z późn zm)                        15 CZĘŚĆ PIERWSZA Postępowanie rozpoznawcze KSIĘGA PIERWSZA. PROCES                                         19 TYTUŁ VI. Postępowanie                                          19 DZIAŁ V Środki odwoławcze                                      19 Rozdział 1 Apelacja                                           24 Rozdział 11 (uchylony)                                         151 Rozdział 2 Zażalenie                                          152 DZIAŁ Va Skarga kasacyjna                                       194 DZIAŁ Vb Skarga na orzeczenie referendarza sądowego                313 DZIAŁ VI Wznowienie postępowania                               324 DZIAŁ VII (uchylony)                                            457 DZIAŁ VIII Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia                                                    457 TYTUŁ VII. Postępowania odrębne                                  518 DZIAŁ I Postępowanie w sprawach małżeńskich                       518 Rozdział 1 Przepisy ogólne                                     521 Rozdział 2 Sprawy o rozwód i o separację                         536 Rozdział 3 Inne sprawy                                        556 DZIAŁ II Postępowanie w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi                                                     562 DZIAŁ III Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych                                                   574 Rozdział 1 Przepisy ogólne                                     578 Rozdział 2 Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy          652 5 Spis treści Rozdział 3 Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych                                                 660 DZIAŁ IV Postępowanie w sprawach o naruszenie posiadania            686 DZIAŁ IVa Postępowanie w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów                                                698 Rozdział 1 (uchylony)                                          698 Rozdział 2 (uchylony)                                          698 DZIAŁ IVb Postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone                                         733 DZIAŁ IVc Postępowanie w sprawach z zakresu regulacji energetyki       755 DZIAŁ IVd Postępowanie w sprawach z zakresu regulacji telekomunikacji i poczty                                                      764 DZIAŁ IVe Postępowanie w sprawach z zakresu regulacji transportu kolejowego                                                   770 DZIAŁ V Postępowanie nakazowe i upominawcze                     774 Rozdział 1 Przepisy ogólne                                     777 Rozdział 2 Postępowanie nakazowe                              777 Rozdział 3 Postępowanie upominawcze                           812 DZIAŁ VI Postępowanie uproszczone                               851 DZIAŁ VII Europejskie postępowania w sprawach transgranicznych        884 Rozdział 1 Europejskie postępowanie nakazowe                     886 Rozdział 2 Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń     913 DZIAŁ VIII Postępowania elektroniczne                              940 Rozdział 1 Elektroniczne postępowanie upominawcze                942 Skorowidz przedmiotowy                                          983 Wykaz skrótów Wykaz skrótów Wykaz skrótów Akty prawne EKPC i sąd kc kh kk KN Konstytucja RP konwencja lugańska z 1988 r konwencja lugańska z 2007 r kp 7 – Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) – zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grud‑ nia 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania se‑ kretariatów oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. MS Nr 5, poz. 22 z późn. zm.) – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121 z późn. zm.) – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. – Kodeks Handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502 z późn. zm.) – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) – ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 191 z późn. zm.) – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) – Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądo‑ wych w sprawach cywilnych i handlowych, sporządzona w Lugano dnia 16 września 1988 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 10, poz. 132) – Konwencja o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywa‑ niu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlo‑ wych, sporządzona w Lugano dnia 30 października 2007 r. (Dz. Urz. UE L 339 z 21.12.2007, s. 3 z późn. zm.) – ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm.) Wykaz skrótów kpa kpc kpc z 1930 r kpc z 1932 r kpk kro ksh pasc pr bank pr energ pr not pr restruk pr upadł pr telekom pusp reg sąd reg SN 8 – ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępo‑ wania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23) – ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępo‑ wania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.) – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 li‑ stopada 1930 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 112, poz. 934 z późn. zm.) – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 li‑ stopada 1930 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 1950 r. Nr 43, poz. 394 z późn. zm.) – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) – ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2082 z późn. zm.) – ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlo‑ wych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 z późn. zm.) – ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. poz. 1741 z późn. zm.) – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 128 z późn. zm.) – ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 z późn. zm.) – ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 164 z późn. zm.) – ustawa z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. poz. 978 z późn. zm.) – ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 233 z późn. zm.) – ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 133 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grud‑ nia 2015 r. – Regulamin urzędowania sądów powszech‑ nych (tekst jedn.: Dz. U. poz. 2316) – uchwała Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyż‑ szego z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie regulaminu Sądu Najwyższego (M.P. Nr 57, poz. 898 z późn. zm.) Wykaz skrótów – rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądo‑ wych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i han‑ dlowych (Dz. Urz. UE L 12 z 16.01.2001, s. 1 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne 2004, rozdz. 19, t. 4, s. 42) – rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkuren‑ cji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu (Dz. Urz. UE 2003 L 1 z 4.01.2003, s. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne 2004, rozdz. 8, t. 2, s. 205) – rozporządzenie (WE) nr 805/2004 Parlamentu Europej‑ skiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie utwo‑ rzenia Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego dla rosz‑ czeń bezspornych (Dz. Urz. UE L 143 z 30.04.2004, s. 15 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne 2004, rozdz. 19, t. 7, s. 28) – rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Euro‑ pejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiają‑ ce postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty (Dz. Urz. UE L 399 z 30.12.2006, s. 1 z późn. zm.) – rozporządzenie (WE) nr 861/2007 Parlamentu Europej‑ skiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. ustanawiające eu‑ ropejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń (Dz. Urz. UE L 199 z 31.07.2007, s. 1 z późn. zm.) – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdyk‑ cji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (wersja przekształco‑ na) (Dz. Urz. UE L 351 z 20.12.2012, s. 1 z późn. zm.) – Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skon‑ solidowana: Dz. Urz. UE C 326 z 26.10.2012, s. 47) – Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (wersja skonsolidowana: Dz. Urz. C 321 E z 29.12.2006, s. 37 – ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 748 z późn. zm.) – ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w spra‑ wach cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1025 z późn. zm.) – ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hi‑ potece (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 707 z późn. zm.) rozporządzenie nr 44/2001 rozporządzenie nr 1/2003 rozporządzenie nr 805/2004 rozporządzenie nr 1896/2006 rozporządzenie nr 861/2007 rozporządzenie nr 1215/2012 TFUE TWE uer FUS uksc ukwh 9 – ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funk‑ cjonowaniu funduszy emerytalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 291) – ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkuren‑ cji i konsumentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 184 z późn. zm.) – ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych czynów zabronionych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 325) – ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych progra‑ mach emerytalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 710 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawo‑ dowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełno‑ sprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.) – ustawa z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2086) – ustawa z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatel‑ skich (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1648 z późn. zm.) – ustawa z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 499 z późn. zm.) – ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubez‑ pieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.) – ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzin‑ nych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 114 z późn. zm.) – ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1297 z późn. zm.) – Zivilprozessordnung (niemiecki kodeks postępowania cy‑ Wykaz skrótów uoffe uokk upk uppe urzs ustawa o RPD ustawa o RPO ustawa o SN usus uśr utk ZPO wilnego) Czasopisma i zbiory orzecznictwa ADR AUWr Biul SN BMS DPP EPS Gł Pr 10 – ADR. Arbitraż i Mediacja – Acta Universitatis Wratislaviensis – Biuletyn Informacyjny Sądu Najwyższego (od 1988 r. – Biuletyn Sądu Najwyższego) – Biuletyn Ministerstwa Sprawiedliwości – Demokratyczny Przegląd Prawniczy – Europejski Przegląd Sądowy – Głos Prawa Gł S GSP GSP-PO GSW IC Inf Pr KPP M Praw M Pr Pr NP N Pal NPC OSNAPiUS OSN OSNC OSNCP OSNC-ZD OSNKW OSNP OSNPG OSP OSPiKA OTK Pal PES PiP PiZS PN PPC PPE PPH PPiA PPP PPUŚ Prok i Pr Pr Spółek Wykaz skrótów – Głos Sądownictwa – Gdańskie Studia Prawnicze – Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa – Gazeta Sądowa Warszawska – Izba Cywilna. Biuletyn Sądu Najwyższego – Informacja Prawnicza – Kwartalnik Prawa Prywatnego – Monitor Prawniczy – Monitor Prawa Pracy – Nowe Prawo – Nowa Palestra – Nowy Proces Cywilny – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1994 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego (do 1962 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna (od 1995 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna oraz Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1963 r. do 1994 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Zeszyt Dodatkowy – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Karna i Wojskowa – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych (od. 2003 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Biuletyn Prokuratury Generalnej – Orzecznictwo Sądów Polskich – Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych – Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Palestra – Problemy Egzekucji Sądowej – Państwo i Prawo – Praca i Zabezpieczenie Społeczne – Przegląd Notarialny – Polski Proces Cywilny – Przegląd Prawa Egzekucyjnego – Przegląd Prawa Handlowego – Przegląd Prawa i Administracji – Przegląd Prawa Publicznego – Prace Prawnicze Uniwersytetu Śląskiego – Prokuratura i Prawo – Prawo Spółek 11 Wykaz skrótów Prz Legisl Prz Sejm PS PUG PUSiG PwD Rej Rodz i Pr RPE RPEiS R Pr RZN SC SI Sł Prac SP SPPiPS ST TPP WPP Zb Orz Zb Urz ZNIBPS ZNSA ZNUJ ZNUŁ ZPAMS ZPUKSW Inne ETPC ETS/TSUE KRS Prezes UKE Prezes UOKiK Prezes URE Prezes UTK SA 12 – Przegląd Legislacyjny – Przegląd Sejmowy – Przegląd Sądowy – Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego – Przegląd Ubezpieczeń Społecznych i Gospodarczych – Prawo w Działaniu – Rejent – Rodzina i Prawo – Ruch Prawniczy i Ekonomiczny – Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny – Radca Prawny – Rzeszowskie Zeszyty Naukowe – Studia Cywilistyczne – Studia Iuridica – Służba Pracownicza – Studia Prawnicze – Studia z zakresu prawa pracy i polityki społecznej – Samorząd Terytorialny – Transformacje Prawa Prywatnego – Wojskowy Przegląd Prawniczy – Zbiór Orzeczeń – Zbiór Urzędowy – Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego – Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego – Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego – Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego – Zeszyty Problemowo ‑Analityczne Ministerstwa Sprawied‑ – Zeszyty Prawnicze Uniwersytetu Kardynała Stefana Wy‑ liwości szyńskiego – Europejski Trybunał Praw Człowieka – Europejski Trybunał Sprawiedliwości/Trybunał Sprawied‑ liwości Unii Europejskiej – Krajowy Rejestr Sądowy – Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej – Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Prezes Urzędu Regulacji Energetyki – Prezes Urzędu Transportu Kolejowego – sąd apelacyjny Wykaz skrótów SN SW TK – Sąd Najwyższy – sąd wojewódzki – Trybunał Konstytucyjny Uwaga: Artykuły bez bliższego oznaczenia są artykułami kodeksu postępowania cywilnego. USTAWA z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 101; zm.: Dz. U. z 2014 r. poz. 293, poz. 379, poz. 435, poz. 567, poz. 616, poz. 945, poz. 1091, poz. 1161, poz. 1296, poz. 1585, poz. 1626, poz. 1741, poz. 1924; z 2015 r. poz. 2, poz. 4, poz. 218, poz. 539, poz. 978, poz. 1062, poz. 1137, poz. 1199, poz. 1311, poz. 1418, poz. 1419, poz. 1505, poz. 1527, poz. 1567, poz. 1587, poz. 1595, poz. 1634, poz. 1635, poz. 1854; z 2016 r. poz. 195, poz. 437) CZĘŚĆ PIERWSZA POSTĘPOWANIE ROZPOZNAWCZE KSIĘGA PIERWSZA PROCES TYTUŁ VI Postępowanie DZIAŁ V Środki odwoławcze Tytuł VI. Postępowanie Dział V. Środki odwoławcze Tadeusz Ereciński Literatura do działu V i Va I. Adrych ‑Brzezińska, Naruszenie art. 6 k.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. jako podstawa apelacji i skargi ka- sacyjnej, Pal. 2014 nr 10; A. Akerberg, Środki odwoławcze, Warszawa 1933; M. Allerhand, Kodeks postępowania cywilnego, Lwów 1930; L. Bagińska, Skarga kasacyjna w postępowaniu cywilnym. Ko- mentarz oraz wzory pism procesowych, Warszawa 2012; W. Bendetson, O kasacji według Kodeksu po- stępowania cywilnego, Warszawa 1933; J. Biedroń, Gravamen – przesłanka dopuszczalności czy zasad- ności zaskarżenia w postępowaniu cywilnym? (w:) XX-lecie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, Wrocław 2011; B. Bladowski, Nowy system odwoławczy w postępowaniu cywilnym, Zielona Góra 1996; Ł. Błasz‑ czak, Dopuszczalność skargi kasacyjnej w procesie cywilnym ze względu na wymagania formalne i kon- strukcyjne, cz. I, R. Pr. 2008, nr 3; Ł. Błaszczak, Dopuszczalność skargi kasacyjnej w procesie cywilnym ze względu na wymagania formalne i konstrukcyjne, cz. II, R. Pr. 2008, nr 4–5; W. Broniewicz, Apela- cja, kasacja i skarga kasacyjna w postępowaniu cywilnym (problematyka terminologiczna), PiP 1999, z. 3; W. Broniewicz, Dopuszczalność środków odwoławczych w postępowaniu cywilnym ze względu na przedmiot zaskarżenia, PiP 1997, z. 5; W. Broniewicz, Prokurator w cywilnym postępowaniu kasacyj- nym, Prok. i Pr. 1997, nr 9; W. Broniewicz, Uchylenie przez Sąd Najwyższy w trybie kasacji wyroku sądu pierwszej instancji w procesie cywilnym, PS 2002, nr 4; S. Cieślak, W kwestii możliwości przyjęcia odmiennych skutków procesowych niezachowania przez skarżącego wymagań prawnych apelacji, kasacji i zażalenia, M. Praw. 2002, nr 11; S. Cieślak, Zasada formalizmu przy wnoszeniu środków odwoław- czych w postępowaniu cywilnym, PS 2001, nr 4; W. Czajkowska, Kasacja w sprawach cywilnych w prak- tyce Sądu Najwyższego, Pr. Spółek 1997, nr 12; E. Czaplicka, Dopuszczalność kasacji ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, M. Praw. 1999, nr 10, s. 12; D. Daniluk, Nowe fakty i dowody w po- Tadeusz Ereciński 19 Tytuł VI. Postępowanie stępowaniu apelacyjnym a zasada prawdy w procesie cywilnym (w:) R. Sztychmiler, M. Różański (red.), Dowodzenie w procesach cywilnych, gospodarczych i administracyjnych, Olsztyn 2014; U. Daniuk, M. Gersdorf, Kasacja w orzecznictwie Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sądu Najwyższego, cz. I, PiZS 1997, nr 9; U. Daniuk, M. Gersdorf, Kasacja w orzecznictwie Izby Administra- cyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sądu Najwyższego, cz. II, PiZS 1997, nr 10; S. Dmowski, Środ- ki odwoławcze w postępowaniu cywilnym, M. Praw. 1996, nr 4; H. Dolecki, Ciężar dowodu w polskim procesie cywilnym, Warszawa 1998; T. Domińczyk, Formalne ograniczenia wnoszenia środków odwo- ławczych do Sądu Najwyższego w kontekście art. 3986 oraz art. 4248 k.p.c., Studia i Analizy Sądu Naj‑ wyższego 2008, nr 2; R. Dul, Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia a skarga kasacyjna w procesie cywilnym, Warszawa 2015; T. Ereciński, Apelacja i kasacja w procesie cywilnym, Warszawa 1996; T. Ereciński, Apelacja w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2009; T. Ere‑ ciński, Dopuszczalność kasacji w sprawach cywilnych (kilka uwag de lege late i de lege ferenda) (w:) A. Marciniak (red.), Księga pamiątkowa ku czci profesora Witolda Broniewicza, Łódź 1998; T. Ere‑ ciński, Kilka refleksji o przymusie adwokacko -radcowskim (w:) J. Żuławski (red.), XX lat samorządu radców prawnych 1982–2002. Księga jubileuszowa, Warszawa 2002; T. Ereciński, Kilka uwag o modelu kasacji w sprawach cywilnych, SI 1994, t. XXI; T. Ereciński, Ograniczenia w dostępności do kasacji w sprawach cywilnych (w:) Z. Banaszczyk (red.), Prace z prawa prywatnego. Księga pamiątkowa ku czci sędziego J. Pietrzykowskiego, Warszawa 2000; T. Ereciński, Prawo obce w sądowym postępowaniu cywil- nym, Warszawa 1981; T. Ereciński, Selekcja kasacji w sprawach cywilnych z perspektywy prawnoporów- nawczej (w:) Ars et usus. Księga pamiątkowa ku czci sędziego Stanisława Rudnickiego, Warszawa 2005; T. Ereciński, Wprowadzenie (w:) Kodeks cywilny. Kodeks postępowania cywilnego. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Prawo prywatne międzynarodowe, Warszawa 2005; T. Ereciński, W sprawie orzekania przez Sąd Najwyższy o zwrocie spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub o przywróceniu sta- nu poprzedniego (art. 39816 i 39819 k.p.c.) (w:) B. Cudowski, J. Iwulski (red.), Z aktualnych zagadnień prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Księga Jubileuszowa Profesora Waleriana Sanetry, Białystok 2013; T. Ereciński, Zasada iura novit curia w międzynarodowym postępowaniu cywilnym, SI 1976, t. V; J. Futro, Związanie sądu drugiej instancji wnioskami apelacyjnymi, Pal. 2008, nr 5–6; K. Gajda‑ ‑Roszczynialska, Zbieg (kolizja) zażalenia na postanowienie sądu II instancji w przedmiocie zwrotu kosztów procesu do innego składu tego sądu wniesionego przez jedną stronę ze skargą kasacyjną drugiej strony, PPC 2013, nr 1; E. Gapska, Dopuszczalność przywrócenia terminu do uzupełnienia braków środka odwoławczego (w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego), PiP 2012, z. 4; E. Gapska, Przedsąd w postępowaniu kasacyjnym w sprawach cywilnych, PS 2006, nr 2, s. 16; E. Gapska, Wady orzeczeń sądowych, Warszawa 2009; L. Garlicki, Polska kasacja cywilna w orzecznictwie Europejskiego Trybuna- łu Praw Człowieka (w:) J. Gudowski, K. Weitz (red.), Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1, Warszawa 2011; A. Góra ‑Błaszczykowska, System środ- ków zaskarżenia, Opolskie Studia Administracyjno ‑Prawne 2009, nr 6; A. Góra ‑Błaszczykowska, Środki zaskarżenia w postępowaniu cywilnym. Komentarz do art. 367–42412 k.p.c., Warszawa 2014; P. Grzegorczyk, Czy sąd II instancji może pominąć nowe fakty lub nowe dowody niezgłoszone w apela- cji, lecz dopiero na rozprawie apelacyjnej?, PPC 2014, nr 1; P. Grzegorczyk, O zakresie zastosowania art. 369 § 3 k.p.c., M. Praw. 2014, nr 19; S. Grzybowski, Struktura i treść przepisów prawa cywilnego, odsyłających do zasad współżycia społecznego, SC 1965, t. VI; J. Gudowski, Kasacja w postępowaniu cywilnym po zmianach dokonanych ustawami z 12 i 24 maja 2000 r., PS 2001, nr 2; J. Gudowski, Ka- sacja w świetle projektu Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego (z uwzględnieniem aspektów histo- rycznych i prawnoporównawczych), Prz. Legisl. 1999, nr 4; J. Gudowski, Pogląd na apelację (w:) J. Gu‑ dowski, K. Weitz (red.), Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1, Warszawa 2011; J. Gudowski, Pogląd na kasację (w:) P. Grzegorczyk, K. Knoppek, M. Walasik (red.), Proces cywilny. Nauka – kodyfikacja – praktyka. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Feliksowi Zedlerowi, Warszawa 2012; J. Gudowski (red.), System Prawa Procesowego Cywil- nego, t. III. Środki zaskarżenia, cz. 1 i 2, Warszawa 2013; F. Halpern, Mylna wykładnia oświadczeń woli 20 Tadeusz Ereciński Dział V. Środki odwoławcze jako podstawa kasacji, PPC 1934, nr 5; F. Halpern, Podstawy kasacji cywilnej, Gł. Pr. 1933, nr 4–6, s. 163; S. Hanausek, Orzeczenie sądu rewizyjnego w procesie cywilnym, SC 1971, t. XVII; S. Hanausek, Problematyka ciężaru dowodu w sądowym postępowaniu cywilnym (w:) M. Jędrzejewska, T. Ereciński (red.), Studia z prawa postępowania cywilnego. Księga pamiątkowa ku czci Z. Resicha, Warszawa 1985; A.G. Harla, Terminy do wniesienia kasacji cywilnej. Uwagi de lege lata i de lege ferenda, PS 2001, nr 7–8; J. Iwulski, Kasacja po nowelizacji, PiZS 2000, nr 12; J. Iwulski, Kasacja w sprawach z zakresu prawa pracy i zabezpieczeń społecznych – pierwsze doświadczenia, M. Praw. 1997, nr 10; A. Jakubecki, Kilka uwag o instancyjności postępowania cywilnego na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (w:) T. Ereciński, K. Weitz (red.), Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego a Kodeks postępowania cywilnego. Materiały konferencyjne (Serock, 24–26.09.2009 r.), Warszawa 2010; J. Jankowski, Noweliza- cja Kodeksu postępowania cywilnego, cz. I. Postępowanie rozpoznawcze, M. Praw. 2004, nr 19; J. Jan‑ kowski, Nowelizacje Kodeksu postępowania cywilnego wprowadzone w 2005 r., Warszawa 2005; M. Ja‑ ślikowski, Odpowiedź na skargę kasacyjną w polskim procesie cywilnym, PS 2009, nr 4; M. Jaślikowski, Wyłączenia podmiotowe spod przymusu adwokacko -radcowskiego w postępowaniu cywilnym (w:) J. Gu‑ dowski, K. Weitz (red.), Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1, Warszawa 2011; S. Jaworski, Apelacja cywilna. Komentarz oraz wzory pism proceso- wych, Warszawa 2014; S. Jaworski, Przedsąd w praktyce. Uwagi o prawie do uzasadnienia odmowy roz- poznania kasacji, M. Praw. 2002, nr 23; A. Kijowski, Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o przywrócenie do pracy, PS 1997, nr 4; A. Kincbok, Dopuszczalność skargi kasacyjnej ze względu na przedmiot zaskarżenia, ZPUKSW 2007, nr 7.1; K. Knoppek, Przedsąd jako etap przygotowania kasa- cyjnego w sprawach cywilnych, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania i Prawa 2004, nr 1; K. Knoppek, Uchybienia dowodowe sądu jako podstawa skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz skargi kasacyjnej, PPC 2014, nr 1; K. Knoppek, Zarzuty dotyczące usta- lenia faktów lub oceny dowodów jako podstawa skargi kasacyjnej, Pal. 2007, nr 7–8; K. Kołakowski, Dowodzenie w procesie cywilnym, Warszawa 2000; K. Kołakowski, Refleksje wokół kasacji w procesie cywilnym, PS 1997, nr 7–8; K. Kołakowski, Środki odwoławcze po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z 2000 r., Warszawa 2000; W. Korczemny, Niewyświetlenie okoliczności sprawy, PPC 1937, nr 13–14; K. Korzan, Nowy system odwoławczy (apelacja, kasacja) oraz problematyka związana z oba- leniem prawomocnych orzeczeń, Rej. 1997, nr 7–8; Ł. Kozakiewicz, Zarzut naruszenia zasady swobod- nej oceny dowodów w postępowaniu apelacyjnym, Radca Prawny. Zeszyty Naukowe 2015, nr 4; K. Ko‑ żuch, Zmiana charakteru prawnego skargi kasacyjnej a postępowanie apelacyjne, Studia Iuridica Lublinensa 2010, nr 13; J. Krajewski, Naruszenie prawa materialnego jako podstawa rewizji według Kodeksu postępowania cywilnego, NP 1958, nr 10; S. Kruszelnicki, Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, cz. I, Warszawa–Poznań 1938; Z. Krzemiński, Wnoszenie kasacji cywilnej, Warszawa 1996; W. Kuberska, Zwrot wpisu od kasacji przy odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania (uwagi de lege lata i de lege ferenda), PS 2007, nr 3; I. Kunicki, Rodzaje związania sądu wydanym orzeczeniem w procesie cywilnym (w:) Czterdziestolecie kodeksu postępowania cywilnego. Zjazd Katedr Postępowania Cywilnego w Zakopanem (7–9.10.2005), Kraków 2006; J.J. Litauer, Komentarz do procedury cywilnej, Warszawa 1933; M. Łochowski, Odpowiedzialność odszkodowawcza pełnomocnika za wadliwe sporzą- dzenie skargi kasacyjnej, Prawo i Podatki 2006, nr 2; M. Łochowski, Uchybienia w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji stanowiące przyczyny nieważności jako podstawy uwzględnienia kasacji, PS 1999, nr 10; M. Łochowski, Wiążąca wykładnia prawa, ocena prawna, wskazania co do dalszego postępowania (uwagi na tle art. 386 § 6 i art. 39317 k.p.c., PS 1997, nr 10; W. Majer, Rzecz o instancyach sądowych i sądzie kasacyjnym, Rocznik Towarzystwa Naukowego z Uniwersytetem Jagiellońskim Złą‑ czonego, Kraków 1849; M. Manowska, Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz, orzecznictwo, Warszawa 2016; M. Manowska, Przedmiot zaskarżenia kasacją – wybrane zagadnienia, Pr. Spółek 1998, nr 7–8; M. Manowska, Skarga o wznowienie postępowania a skarga kasacyjna i skarga o stwier- dzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, PS 2006, nr 1; M. Manowska, Zmiany w Ko- deksie postępowania cywilnego wprowadzone w 2004 r., PS 2005, nr 5; A. Marciniak, Cofnięcie apelacji Tadeusz Ereciński 21 Tytuł VI. Postępowanie w procesie cywilnym (w:) J. Gudowski, K. Weitz (red.), Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1, Warszawa 2011; K. Markiewicz, Jaki jest termin zażalenia na postanowienie zawarte w wyroku?, PPC 2014, nr 1; A. Miączyński, Zagadnienie „istotności” przepi- sów postępowania w polskim procesie cywilnym, SC 1964, t. V; M. Michalska, Cofnięcie skargi kasacyj- nej w postępowaniu cywilnym, PS 2003, nr 3; M. Michalska, Legitymacja do wniesienia kasacji w postę- powaniu cywilnym, Pal. 2003, nr 5–6; M. Michalska, Prawo do zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu cywilnym (uwagi na tle art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji RP) (w:) P. Pogonowski, P. Cioch, E. Gapska, J. Nowińska (red.), Współczesne przemiany postępowania cywilnego, Warszawa 2010; M. Michalska, Rozstrzygnięcia sądu kasacyjnego w procesie cywilnym, Kraków 2004; M. Michalska, Warunki wniesie- nia kasacji, M. Praw. 2001, nr 21; M. Michalska, Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w postępowaniu cywilnym, PiP 2003, z. 10; M. Michalska ‑Marciniak, Definicja pojęcia „instancja” (w:) T. Ereciński, K. Weitz (red.), Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego a kodeks postępowania cywilnego. Materiały Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr o Zakładów Postępowania Cywilnego, Serock k. Warszawy, 24–26 września 2009 r., Warszawa 2010; M. Michalska ‑Marciniak, Wokół problematyki środków zaskarżenia w postępowaniu cywilnym, Sopot 2015; M. Michalska ‑Marciniak, Zasada dwuin- stancyjności postępowania sądowego a prawo do sądu w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (za- gadnienia wybrane) (w:) J. Gudowski, K. Weitz (red.), Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1, Warszawa 2011; M. Michalska ‑Marciniak, Zasada instan- cyjności w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2012; W. Miszewski, Proces cywilny w zarysie, cz. I, Warszawa–Łódź 1946; J. Mucha, Nowe regulacje w Kodeksie postępowania cywilnego, R. Pr. 2005, nr 2; A. Oklejak, Apelacja w procesie cywilnym, Kraków 1994; K. Osajda, Pełnomocnicy uprawnieni do wnoszenia kasacji i występowania przed najwyższymi organami sądowymi, Pal. 2004, nr 11–12; K. Osaj‑ da, Przesłanki odmowy podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy w postępowaniu cywilnym (w:) J. Gu‑ dowski, K. Weitz (red.), Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1, Warszawa 2011; P. Osowy, Systemy nadzwyczajnych środków zaskarżania w prawie procesowym cywilnym w Europie – zagadnienia wybrane, Rej. 2004, nr 5; L. Peiper, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, t. II, Kraków 1934; K. Piasecki, Wyrok pierwszej instancji w procesie cywilnym, Warszawa 1981; K. Piasecki, Zasady doświadczenia w procesie cywilnym, NP 1973, nr 2; P. Piątak, Przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na skutek wniosku pełnomocnika z urzędu, Pal. 2008, nr 11–12; M. Pilich, Zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3988 k.p.c.), PS 2008, nr 2; P. Pogonowski, Zakaz reformatio- nis in peius w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2004; P. Rylski, Czy skarga kasacyjna oparta wyłącz- nie na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy (art. 39820 k.p.c.) podlega odrzuceniu, PPC 2014, nr 2; P. Rylski, Nierozpoznanie istoty sprawy jako pod- stawa uchylenia orzeczenia w postępowaniu cywilnym (w:) A. Siemiaszko (red.), Stosowanie prawa. Księga jubileuszowa z okazji XX-lecia Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, Warszawa 2011; W. Sane‑ tra, O roli Sądu Najwyższego w zapewnianiu zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądo- wego, PS 2006, nr 9; W. Sanetra, Podstawy kasacyjne w sprawach z zakresu prawa pracy, PiZS 2000, nr 2; W. Sanetra, Sąd Najwyższy w systemie wymiaru sprawiedliwości, PS 1999, nr 7–8; W. Sanetra, Sądy powszechne i Sąd Najwyższy jako władza sądownicza, PS 2008, nr 6; W. Sanetra, Swoboda decyzji sędziowskiej z perspektywy Sądu Najwyższego, PS 2008, nr 11; M. Sekuła, Zagadnienie prawne jako okoliczność uzasadniająca przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Ius Novum 2008, nr 2; M. Sekuła‑ ‑Leleno, Podstawy zażalenia kasatoryjnego i zakres kognicji Sądu Najwyższego w kasatoryjnym postę- powaniu zażaleniowym, Ius Novum 2015, nr 3; W. Siedlecki, Nieważność procesu cywilnego, Warszawa 1966; W. Siedlecki, Prawo procesowe cywilne a prawo cywilne materialne, Krakowskie Studia Prawni‑ cze 1969, t. II; W. Siedlecki (red.), System prawa procesowego cywilnego, t. III. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, Ossolineum 1986; W. Siedlecki, Zasady wyrokowania w procesie cywilnym, Warszawa 1957; M. Sobczyk, Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie, R. Pr. 2006, nr 6; P. Sokal, Pozbawienie strony możności obrony swych praw a nieważność postępowania, 22 Tadeusz Ereciński Dział V. Środki odwoławcze M. Praw. 2013, nr 10; B. Sołtys, M. Podleś, Granice formalizmu procedury cywilnej – wybrane aspekty dotyczące skargi kasacyjnej, R. Pr. 2008, nr 6; T. Spyra, Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego (w świetle teorii prawa), PiP 2013, z. 4; M. Stefko, Odpowiedź na pytania prawne, NPC 1933, nr 9; A. Struzik, Da mihi factum dabo tibi ius (w:) J. Gudowski, K. Weitz (red.), Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1, Warszawa 2011; M. Szczepański, Zaskarżanie orzeczeń sądowych – kasacja, M. Praw. 1999, nr 3; B. Szmulik, Pozycja ustrojowa Sądu Najwyższego w Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2008; Z. Świeboda, Zażalenie i ka- sacja w postępowaniu upadłościowym oraz w postępowaniu układowym, PS 1998, nr 2; J. Świeczkow‑ ski, Kilka uwag na temat przestrzegania konstytucyjnej gwarancji prawa do sądu i dwuinstancyjnego postępowania sądowego w postępowaniu cywilnym, PPE 2007, nr 1–2; A. Torbus, W sprawie braku obowiązku uzasadniania postanowienia Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej w kontekście prawa do sądu, PS 2007, nr 1; M. Walasik, Dopuszczalność wstrzymania skuteczności orzeczenia, PPC 2011, nr 4; M. Walasik, Stwierdzenie prawomocności orzeczenia w razie odrzucenia środka zaskarżenia, PPC 2011, nr 3; M. Waligórski, Niewłaściwy rozkład ciężaru dowodu jako podsta- wa kasacji, PPC 1938, nr 5–6; M. Waligórski, Odpowiedź na pytanie prawne, PiP 1948, z. 2; M. Wali‑ górski, Podstawy kasacyjne procesu cywilnego w świetle różnicy pomiędzy faktem i prawem, Lwów 1936; M. Waligórski, Polskie prawo procesowe cywilne. Funkcja i struktura procesu, Warszawa 1947; M. Wa‑ ligórski, Środki odwoławcze Kodeksu postępowania cywilnego w świetle materiałów Komisji Kodyfika- cyjnej, NPC 1933, nr 11; R. Więckowski, Cofnięcie apelacji i kasacji, PS 2002, nr 7–8; J. Wiszniewska, A. Zieliński, Wyroki sądu II instancji w postępowaniu cywilnym. Komentarz praktyczny z przeglądem orzecznictwa, Warszawa 2013; T. Wiśniewski, Apelacja i kasacja. Nowe środki odwoławcze w postępo- waniu cywilnym, Warszawa 1996; T. Wiśniewski, Czy potrzebne są zmiany w systemie środków zaskar- żenia w postępowaniu cywilnym?, PPC 2011, nr 2; T. Wiśniewski (w:) H. Dolecki, T. Wiśniewski (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. II. Artykuły 367–50537, Warszawa 2013; T. Wiśniewski, O swoistości postępowania kasacyjnego w sprawach cywilnych (zagadnienia wybrane) (w:) P. Grzegor‑ czyk, K. Knoppek, M. Walasik (red.), Proces cywilny. Nauka – kodyfikacja – praktyka. Księga jubile- uszowa dedykowana Profesorowi Feliksowi Zedlerowi, Warszawa 2012; T. Wiśniewski, Przebieg procesu cywilnego, Warszawa 2009; M. Wójcik (w:) A. Jakubecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Prak- tyczny komentarz, Kraków 2005; N. Wójcik, Apelacja cywilna – zarys historyczny i analiza prawnopo- równawcza z rewizją, Przegląd Prawniczy Uniwersytetu Warszawskiego 2009, nr 3–4; K. Wróblewska, Zmiany w procedurze cywilnej – kasacja, PS 1996, nr 10; J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972; T. Zembrzuski, Ewolucja charakteru skargi kasacyjnej w polskim postępowaniu cywil- nym (w:) H. Dolecki, K. Flaga ‑Gieruszyńska (red.), Ewolucja polskiego postępowania cywilnego wobec przemian politycznych, społecznych i gospodarczych. Materiały konferencji Ogólnopolskiego Zjazdu Ka- tedr Postępowania Cywilnego, Szczecin–Niechorze, 28–30.09.2007, Warszawa 2009; T. Zembrzuski, Rola Prokuratora Generalnego w cywilnym postępowaniu kasacyjnym, Prok. i Pr. 2006, nr 2; T. Ze‑ mbrzuski, Skarga kasacyjna. Dostępność w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2009; T. Zembrzuski, Skarga kasacyjna. Dostępność w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2011; T. Zembrzuski, Zarzut naru- szenia art. 233 k.p.c. jako podstawa kasacyjna po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, M. Praw. 2005, nr 23; T. Zembrzuski, Zwolnienie strony od kosztów sądowych oraz pełnomocnictwo procesowe w postępowaniu kasacyjnym, Pal. 2009, nr 3–4; A. Zieliński, Glosa do wyroku SN z 21 listopada 1997 r., I CKN 825/97, Pal. 1998, nr 9–10; A. Zieliński, Kasacja jako środek odwoławczy w znowelizo- wanym Kodeksie postępowania cywilnego, Pal. 1996, nr 5–6; A. Zieliński, Kodeks postępowania cywil- nego. Komentarz, t. 1, Warszawa 2000; A. Zieliński, Sporządzenie kasacji cywilnej po nowelizacji Kodek- su postępowania cywilnego, M. Praw. 2001, nr 1; A. Zieliński, Sporządzanie środków zaskarżenia w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2009; A. Zieliński, Wyrok wstępny a kasacja, Pal. 1997, nr 7–8; A. Zieliński, Zażalenie w postępowaniu cywilnym. Komentarz praktyczny z przeglądem orzecznictwa. Wzory orzeczeń sądu II instancji, Warszawa 2014; A. Zieliński, Zmiany w systemie zwyczajnych środ- ków odwoławczych w Kodeksie postępowania cywilnego, M. Praw. 2000, nr 8. Tadeusz Ereciński 23 Art. 367 Tytuł VI. Postępowanie Rozdział 1 Apelacja Art. 367. [Dopuszczalność apelacji] § 1. Od wyroku sądu pierwszej instancji przysługuje apelacja do sądu drugiej instancji. § 2. Apelację od wyroku sądu rejonowego rozpoznaje sąd okręgowy, a od wyro‑ ku sądu okręgowego jako pierwszej instancji – sąd apelacyjny. § 3. Rozpoznanie sprawy następuje w składzie trzech sędziów zawodowych. Po‑ stanowienia dotyczące postępowania dowodowego na posiedzeniu niejawnym wydaje sąd w składzie jednego sędziego. § 4. Postanowienie o przyznaniu i cofnięciu zwolnienia od kosztów sądowych, o odmowie zwolnienia, o odrzuceniu wniosku o zwolnienie oraz o nałożeniu na stronę obowiązku uiszczenia kosztów i skazaniu na grzywnę, jak również postanowienie o ustanowieniu, cofnięciu ustanowienia, o odrzuceniu wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz o skazaniu na grzywnę i na‑ łożeniu na stronę obowiązku uiszczenia ich wynagrodzenia sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Spis treści Uwagi ogólne                                        24 Dopuszczalność apelacji                                27 Rodzaje orzeczeń                                      28 Istnienie wyroku                                      29 Pokrzywdzenie                                        29 Legitymacja do wniesienia apelacji                        31 Orzecznictwo                                         33 Skład sądu                                           35 Uwagi ogólne 1. Apelacja jest podstawowym środkiem odwoławczym, służącym do zaskarżenia merytorycznych orzeczeń sądów I instancji. Jej funkcją nie jest powtórzenie całego postępowania sądu I instancji, ale ponowienie i uzupełnienie tego postępowania w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do wszechstronnego sprawdzenia za‑ sadności oraz legalności zaskarżonego orzeczenia w granicach zaskarżenia doko‑ nanego przez uprawniony podmiot. W ujęciu ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywil‑ nego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej – Prawo upadłościowe i Prawo 24 Tadeusz Ereciński Dział V. Środki odwoławcze Art. 367 o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, usta‑ wy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189 z późn. zm.) apelacja jest środkiem odwoławczym dewo‑ lutywnym o charakterze renowacyjnym, wzorowanym na konstrukcji skargi ape‑ lacyjnej kodeksu postępowania cywilnego z 1932 r. Uwzględnia jednak również pewne sprawdzone rozwiązania przepisów o rewizji uchylonych w 1996 r. Apelacja jednak nie ma klasycznej postaci, ponieważ sąd II instancji w pewnych wypad‑ kach może również uchylić zaskarżone orzeczenie, tj. wydać wyrok kasatoryjny (por. w szczególności art. 386 § 4). Celem apelacji jest ponowne rozpoznanie sprawy w tych samych granicach, w ja‑ kich był upoważniony ją rozpatrzyć sąd I instancji. Ponowne merytoryczne rozpo‑ znanie sprawy ma naprawić błędy stron oraz błędy popełnione przez sąd I instan‑ cji, i w tym znaczeniu jest jak gdyby przedłużeniem procesu przeprowadzonego przed I instancją. W postępowaniu apelacyjnym może być jednak zbadany ponow‑ nie całokształt sprawy, a nie tylko to, co zostało ustalone w ramach postępowania przed I instancją. Sąd apelacyjny na równi z sądem I instancji uprawniony jest do rozstrzygania o faktach i o stosowaniu norm prawnych, w pewnym zakresie kontrolując jednocześnie prawidłowość postępowania przeprowadzonego w sądzie niższej instancji. Ustawa z dnia 1 marca 1996 r. przywróciła w zasadzie system apelacji pełnej (cum beneficio novorum), stara się jednak przeciwdziałać niebezpieczeństwu nieprzyto‑ czenia przez strony w sądzie I instancji całego materiału procesowego. Założenie to realizowane jest przez upoważnienie sądu II instancji do pominięcia nowych faktów i dowodów, jeżeli strona mogła je przytoczyć w postępowaniu przed sądem I instancji (chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później – por. uwagi do art. 381). Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egze‑ kucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554 z późn. zm.) dodała ponadto obowiązek powołania nowych faktów i dowodów już w samej apelacji (por. uwagi do art. 368). Istotę apelacji pełnej scharakteryzował dobitnie Sąd Najwyższy w uzasadnie‑ niu uchwały składu siedmiu sędziów – zasada prawna z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55; apelacja pełna cum beneficio novorum polega na tym, że sąd II instancji rozpatruje sprawę ponownie, czyli w sposób w zasadzie nieograniczony jeszcze raz bada sprawę rozstrzygniętą przez sąd I in‑ stancji. Tym samym postępowanie apelacyjne – choć odwoławcze – ma charakter rozpoznawczy (merytoryczny), a z punktu widzenia metodologicznego stanowi dalszy ciąg postępowania przeprowadzonego w I instancji. Przez spełnianie nie‑ ograniczonych funkcji rozpoznawczych spełnia się kontrolny cel postępowania Tadeusz Ereciński 25 Art. 367 Tytuł VI. Postępowanie apelacyjnego; rozpoznanie apelacji ma (powinno) doprowadzić do naprawienia wszystkich błędów sądu I instancji, ewentualnie także błędów stron. Rozpoznaw‑ czy charakter apelacji pełnej znajduje umocowanie przede wszystkim w art. 378 § 1, wyraźnie stwierdzającym, że sąd II instancji „rozpoznaje sprawę”, a nie sam środek odwoławczy. Problematyka apelacji w sposób szczególny została unormowana w postępowaniu uproszczonym (por. art. 5051 i n.). W tym postępowaniu można ją oprzeć tylko na wymienionych w ustawie zarzutach, co sprawia, że apelacja taka ma charakter niepełny i przeważają w niej elementy dawnej rewizji. Por. J. Jaśkiewicz, Apelacja w postępowaniu uproszczonym, PS 2003, nr 10. 2. Wprowadzenie apelacji jako środka odwoławczego skierowanego do sądu II in‑ stancji odpowiadało zmianie struktury sądów powszechnych dokonanej w 1990 r., a polegającej na „wyprzedzającym” utworzeniu sądów apelacyjnych. Przez wyeli‑ minowanie ewentualnych błędów rozstrzygnięć sądów niższych orzeczenia sądów II instancji pozwalają jednocześnie ograniczyć zakres kontroli kasacyjnej doko‑ nywanej przez Sąd Najwyższy do niewielu już rodzajów błędów prawnych i bez konieczności kontroli ustaleń faktycznych. Z ogólnych zasad zaskarżania orzeczeń wynika, że de lege lata nieskuteczne jest zrze‑ czenie się apelacji przez stronę zarówno wówczas, gdy złożyłaby ona takie oświad‑ czenie przed sądem I instancji po wydaniu przezeń wyroku, jak i wtedy, gdy strony (uczestnicy postępowania) zawarłyby odpowiednie porozumienie. W rezultacie dla strony, która zrzekłaby się apelacji, nie wynikają żadne ujemne skutki procesowe. Wyjątek od tej zasady przewidziano w postępowaniu uproszczonym (por. art. 5058 § 3). Por. m.in. A. Akerberg, Środki odwoławcze. Komentarz do art. 393–441 k.p.c., War‑ szawa 1933; W. Miszewski, Proces cywilny w zarysie, cz. I, Warszawa–Łódź 1946, s. 213 i n.; M. Waligórski, Polskie prawo procesowe cywilne. Funkcja i struktura pro- cesu, Warszawa 1947, s. 661 i n.; W. Siedlecki, Podstawy rewizji cywilnej, Warszawa 1959; W. Siedlecki (red.), System prawa procesowego cywilnego, t. III. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, Ossolineum 1986; idem, Uchybienia procesowe w sądowym po- stępowaniu cywilnym, Warszawa 1971; idem, Nowy środek odwoławczy: apelacja, PS 1993, nr 6; A. Oklejak, Apelacja w procesie cywilnym, Kraków 1994; B. Bla‑ dowski, Nowy system odwoławczy w postępowaniu cywilnym, Zielona Góra 1996; T. Ereciński, Apelacja i kasacja w procesie cywilnym, Warszawa 1996; idem, Apelacja w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2009; T. Wiśniewski, Apelacja i kasacja. Nowe środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym, Warszawa 1996; S. Dmowski, Środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym, M. Praw. 1996, nr 4; A. Zieliński, Apelacja 26 Tadeusz Ereciński Dział V. Środki odwoławcze Art. 367 według noweli Kodeksu postępowania cywilnego z 1996 r., Pal. 1996, nr 3–4; J. Iwul‑ ski, Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, ze szczególnym uwzględnieniem spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, PS 1996, nr 9; W. Bronie‑ wicz, Apelacja, kasacja i skarga kasacyjna w postępowaniu cywilnym (problematy- ka terminologiczna), PiP 1999, z. 3; E. Kawala, Środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym, Toruń 1999; K. Kołakowski, Środki odwoławcze po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z 2000 r., Warszawa 2000; idem, Dowodzenie w procesie cy- wilnym, Warszawa 2000; T. Wiśniewski, Wybrane problemy procesowe po majowej nowelizacji przepisów o postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym w sprawach cywil- nych, R. Pr. 2000, nr 6; A. Zieliński, Zmiany w systemie zwyczajnych środków odwo- ławczych w Kodeksie postępowania cywilnego, M. Praw. 2000, nr 8; M. Piotrowski; Wymogi apelacji. Zakres kognicji sądu II instancji, Warszawa 2001; idem, Orzeczenia sądu II instancji, M. Praw. 2001, nr 3; S. Cieślak, Zasada formalizmu przy wnosze- niu środków odwoławczych w postępowaniu cywilnym, PS 2001, nr 4; Z. Krzemiński, Wnoszenie apelacji cywilnej, Warszawa 1996; M. Piotrowski, Jaki de lege lata w postę- powaniu apelacyjnym jest kształt instytucji tzw. prawa nowości, M. Praw. 2001, nr 8; R. Więckowski, Cofnięcie apelacji i kasacji, PS 2002, nr 7–8; P. Pogonowski, Zakaz reformationis in peius w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2004; A. Jarocha, Postę- powanie dowodowe w cywilnym postępowaniu apelacyjnym (w:) B. Guzik, N. Bu‑ chowska, P. Wiliński (red.), Prawo wobec wyzwań współczesności, t. 5, Materiały sesji naukowej (Poznań, 8.04.2008 r.), Poznań 2008; T. Wojciechowski, Stosowanie prawa materialnego przez sąd drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym a zarzuty ape- lacyjne, PS 2003, nr 4; J. Gudowski, Pogląd na apelację (w:) J. Gudowski, K. Weitz (red.), Aurea praxis, aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. 1, Warszawa 2011, s. 241; T. Wiśniewski (w:) J. Gudowski (red.), Sys- tem Prawa Procesowego Cywilnego, t. III. Środki zaskarżenia, cz. 1, Warszawa 2013. 3. Należy zaznaczyć, że ustawa używa pojęcia „apelacja” również do oznaczenia pi‑ sma procesowego wszczynającego postępowanie apelacyjne, podobnie jak uchylo‑ ne przepisy o rewizji dotyczyły, oprócz rewizji, także skargi rewizyjnej. Dopuszczalność apelacji 4. Przez dopuszczalność apelacji należy rozumieć: istnienie zaskarżonego orzeczenia, właściwość apelacji pod względem przedmiotowym, tzn. rodzajów orzeczeń, od któ‑ rych ona przysługuje, legitymację do jej wniesienia oraz pokrzywdzenie zaskarżonym orzeczeniem. O dopuszczalności tego środka odwoławczego decyduje ponadto wnie‑ sienie go w określonym terminie do odpowiedniego sądu (por. art. 369) wraz z zacho‑ waniem wymagań formalnych (w tym tzw. wymagań konstrukcyjnych – art. 368). Por. J. Gudowski (red.), System Prawa Procesowego Cywilnego, t. III. Środki zaskar- żenia, cz. 1, Warszawa 2013, s. 88 i n. oraz 134 i n. Tadeusz Ereciński 27 Art. 367 Tytuł VI. Postępowanie Rodzaje orzeczeń 5. Apelację można wnieść od każdego wyroku w procesie i postanowienia co do isto‑ ty sprawy wydanego w postępowaniu nieprocesowym. Kodeks nie przewiduje więc żadnej selekcji spraw ani ograniczeń w zaskarżeniu merytorycznego rozstrzygnię‑ cia sądu I instancji do sądu wyższego. Dopóki istnieje dwustopniowe sądownictwo I instancji (sądy rejonowe i sądy okręgowe), dopóty sądami II instancji są odpo‑ wiednio sąd okręgowy i sąd apelacyjny. Apelacja przysługuje od wyroku wstępnego, częściowego, uzupełniającego oraz wydanego na skutek wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego. Od wyroku zaocznego apelację może wnieść tylko powód. Na orzeczenie o zwrocie kosztów procesu oraz nadaniu wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności apelacja przysługuje tylko wtedy, gdy strona złożyła środek zaskarżenia co do istoty spra‑ wy. Jeżeli strona skarży tylko orzeczenie o kosztach lub rygorze, powinna wnieść zażalenie (por. art. 394 § 1). Środki odwoławcze są dopuszczalne tylko w celu zmiany lub sprostowania senten‑ cji orzeczenia. Apelacją nie można zaskarżyć uzasadnienia orzeczenia. Apelacja jest niedopuszczalna w sytuacji, gdy sąd nie orzekł o całości żądania stro‑ ny (nie można oprzeć apelacji wyłącznie na takim zarzucie). W takim wypadku przysługuje stronie wniosek o uzupełnienie wyroku (por. art. 351) lub prawo wy‑ toczenia odrębnego powództwa o roszczenie, o którym sąd nie orzekł w wyroku. Nie można natomiast domagać się zmiany bądź uchylenia orzeczenia nieistnie‑ jącego (postanowienie SN z dnia 24 listopada 1971 r., I PR 75/71, OSNPG 1972, nr 7, poz. 46). 6. O rodzaju środka odwoławczego decyduje przedmiot rozstrzygnięcia, a nie po‑ stać, jaką sąd nadał swemu orzeczeniu – por. uchwałę połączonych Izb SN: Cywil‑ nej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 1972 r., III CZP 27/71, OSNCP 1973, nr 1, poz. 1; postanowienie SN z dnia 27 lutego 1997 r., I PKN 40/96, OSNAPiUS 1998, nr 1, poz. 14 oraz uwagi do art. 394. Mylne oznaczenie przez stronę środka odwoławczego, gdy chodzi o apelację lub zażalenie, nie powoduje dla niej ujemnych konsekwencji, jeżeli tylko z treści wnie‑ sionego środka odwoławczego wynika, że jest środkiem właściwym w konkretnym wypadku. Zgodnie z postanowieniem SN z dnia 27 lutego 1997 r., I PKN 40/96 o charakterze pisma procesowego jako środka zaskarżenia wyroku sądu I instancji rozstrzyga treść pisma, a nie jego nazwa. 28 Tadeusz Ereciński Dział V. Środki odwoławcze Art. 367 Istnienie wyroku 7. W doktrynie rozróżnia się wyroki wadliwe, których braki mogą być usunięte środ‑ kami prawnymi, oraz wyroki faktycznie i prawnie nieistniejące. Wyrok faktycznie nie istnieje, gdy został wydany przez osobę, która nie reprezentuje władzy sądow‑ niczej oraz gdy został wydany w nieistniejącym postępowaniu. Wyrok nie istnieje prawnie, gdy nie ma zasadniczych elementów wymaganych przez ustawę dla tego aktu jurysdykcyjnego. Por. m.in. K. Korzan, Wyroki nieistniejące, s. 190 i n., PPiA, Wrocław 1976, t. VII; J. Sikora, Orzeczenia nieistniejące, SC 1978, t. XXIX, s. 183 i n.; B. Bladowski, Orze- czenia nieistniejące w cywilnym postępowaniu odwoławczym, NP 1991, nr 1–3, s. 79 i n.; K. Markiewicz, Problem sententia non existens na tle orzecznictwa Sądu Najwyższego, Rej. 2002, nr 11, s. 82 i n.; Ł. Błaszczak, Orzeczenia nieistniejące w są- dowym postępowaniu cywilnym (w:) Ł. Błaszczak (red.), Wokół problematyki orze- czeń, Toruń 2007, s. 7 i n. oraz E. Gapska, Wady orzeczeń sądowych, Warszawa 2009, s. 150 i n. Założeniem apelacji jest istnienie wyroku (sententia existens). Wyrok może więc być zaskarżony tylko w takiej części, w jakiej istnieje, czy to wtedy, gdy uwzględnia powództwo lub wniosek, czy też, gdy oddala powództwo lub wniosek w postępo‑ waniu nieprocesowym. Zgodnie z orzecznictwem SN brak należytego ogłoszenia orzeczenia oraz brak pod‑ pisu sędziego powodują, że orzeczenie takie nie istnieje w sensie prawnoproceso‑ wym (por. np. uchwałę SN z dnia 26 września 2000 r., III CZP 29/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 25 z glosą A. Jucewicza, PS 2001, nr 1, s. 140; postanowienie SN z dnia 17 listopada 2005 r., I CK 298/05, OSNC 2006, nr 9, poz. 152 z glosą Ł. Błaszczaka, Rej. 2007, nr 1, s. 120; uchwałę SN z dnia 13 marca 2002 r., III CZP 12/02, OSNC 2003, nr 2, poz. 17; postanowienie SN z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZP 84/02, OSNC 2003, nr 10, poz. 140). Apelacja zaskarżająca orzeczenie nieistniejące podlega odrzuceniu (tak Sąd Najwyż‑ szy np. w postanowieniu z dnia 28 maja 1998 r., III CKN 409/98, LEX nr 519240; orzeczeniu z dnia 4 listopada 1998 r., I CKN 409/98, niepubl.). Pokrzywdzenie 8. W doktrynie prawa procesowego sporna jest konieczność istnienia pokrzywdze‑ nia (gravamen) czy też interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia (por. m.in. S. Włodyka, Interes prawny w procesie cywilnym i postępowaniu nieprocesowym, Warszawa 1991, s. 160 i n.; A. Mielcarek, Wnioski rewizji cywilnej, Warszawa 1973, Tadeusz Ereciński 29 Art. 367 Tytuł VI. Postępowanie s. 16; A. Oklejak, Apelacja w procesie..., s. 10 i n.; S. Hanausek, Orzeczenie sądu rewizyjnego w procesie cywilnym, SC 1971, t. XVII, s. 228; T. Zembrzuski, Skarga kasacyjna. Dostępność w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2011, s. 135 i n. Niewątpliwie apelację może wnieść strona niezadowolona z rozstrzygnięcia wyda‑ nego przez sąd I instancji („pokrzywdzona” tym rozstrzygnięciem), inaczej mówiąc, strona, która nie utrzymała się ze swymi żądaniami i wnioskami. Wynika to także stąd, że strona powinna żądać zmiany lub uchylenia wyroku (por. art. 368). Byłoby absurdem, gdyby strona mogła żądać zmiany lub uchylenia wyroku dla niej korzyst‑ nego. W postanowieniu z dnia 13 sierpnia 1997 r., I CKN 207/97 (LEX nr 1227809) i postanowieniu z dnia 5 września 1997 r., III CKN 152/97 (LEX nr 50615), Sąd Najwyższy stwierdził wyraźnie, że strona nie może zaskarżyć orzeczenia, które jest dla niej jednoznacznie korzystne i zgodne z jej wnioskami. W orzeczeniu z dnia 7 lutego 1962 r., 2 CR 763/60 (OSPiKA 1963, z. 4, poz. 102 z glosą S. Włodyki, PiP 1964, z. 4, s. 631) Sąd Najwyższy podkreślił jednak, że w razie wadliwości postępowania dotyczącej uprawnień procesowych pozwanego, stanowiącej o nieważności tego postępowania, dopuszczalne jest zaskarżenie przez stronę powodową nawet wyroku uwzględniającego jej roszczenia. Przepisy o apelacji natomiast nie wymagają, ani bezpośrednio, ani pośrednio, ist‑ nienia interesu strony w zaskarżeniu. Dopuszczalność apelacji zatem nie jest uza‑ leżniona od wykazania interesu strony w zaskarżeniu orzeczenia. Por. również orzeczenie SN z dnia 9 kwietnia 1953 r., II CZ 3109/52, NP 1954, nr 5–6, s. 163; uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 17 lutego 1954 r., C 1342/54, PiP 1956, z. 1, s. 179; orzeczenie SN z dnia 1 grudnia 1961 r., 4 CR 212/61, OSPiKA 1962, z. 11, poz. 293; wyrok SN z dnia 22 listopada 1968 r., I CR 538/68, OSNCP 1969, nr 11, poz. 204; uzasadnienie uchwały SN z dnia 16 grudnia 1971 r., III CZP 79/71, OSNCP 1972, nr 6, poz. 101 i uzasadnienie uchwały SN z dnia 31 maja 1976 r., III CZP 30/76, OSNCP 1976, nr 11, poz. 245. Po 1990 r. w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntował się jednak pogląd, że interes skarżącego w zaskarżeniu orzeczenia jest warunkiem dopuszczalności za‑ skarżenia orzeczenia, tj. orzeczenie musi być niezgodne z żądaniem zgłoszonym przez stronę w procesie. Por. m.in. postanowienie SN z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, OSNC 1997, nr 11, poz. 166; wyrok SN z dnia 20 maja 1999 r., I CKN 1139/97, OSNC 2000, nr 1, poz. 6; wyrok SN z dnia 19 stycznia 2009 r., II PK 132/08, OSNP 2010, nr 15–16, poz. 186; postanowienie SN z dnia 14 grudnia 2012 r., IV CZ 161/12, LEX nr 1288749 i postanowienie SN z dnia 8 marca 2013 r., III CZ 11/13, LEX nr 1331312. 30 Tadeusz Ereciński Dział V. Środki odwoławcze Art. 367 W wyroku z dnia 8 grudnia 2009 r., I UK 195/09 (OSNP 2011, nr 13–14, poz. 190), Sąd Najwyższy stwierdził, że gravamen, rozumiany jako pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem a sen‑ tencją orzeczenia, wynikającej z porównania zakresu żądania i treści rozstrzygnię‑ cia, jest przesłanką zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu cywilnym. Sąd Naj‑ wyższy podkreślił, że o istnieniu interesu prawnego w zaskarżeniu przez powoda orzeczenia w części uwzględniającej powództwo można mówić, w razie gdyby po‑ stępowanie było dotknięte nieważnością. Por. J. Biedroń, Gravamen – przesłanka dopuszczalności czy zasadności zaskarżenia w postępowaniu cywilnym? (w:) XX-lecie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, Wro‑ cław 2011, s. 27 i n. Zasada gravaminis doznaje ograniczeń w postępowaniu nieprocesowym ze względu na rządzącą tym postępowaniem zasadę oficjalności i generalnie niepodzielny cha‑ rakter postanowień rozstrzygających istotę sprawy (zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, OSNC 1997, nr 11, poz. 166 oraz uzasad‑ nienie
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom 3. Postępowanie rozpoznawcze
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: