Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00357 007151 14485660 na godz. na dobę w sumie
Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz - ebook/pdf
Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 748
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-5211-4 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> rodzinne i opiekuńcze
Porównaj ceny (książka, ebook (-5%), audiobook).

Prezentowana pozycja stanowi wyczerpujący komentarz do ustawy z 25.2.1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Książka ta zawiera zarówno autorski komentarz do poszczególnych przepisów, jak i bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego, Naczelnego Sadu Administracyjnego z tezami orzeczeń oraz fragmentami uzasadnień, a także orzecznictwo Sądów Apelacyjnych  i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, oraz  najnowsze piśmiennictwo z komentowanej dziedziny i dziedzin pokrewnych.

Dla wygody Czytelnika w układzie wewnętrznym zastosowano nową strukturę prezentacji treści komentarzy: wyczerpujące spisy treści ułatwiają szybsze odnalezienie szukanego fragmentu,  poszczególne, numerowane tezy rozpoczynają się hasłami przedmiotowymi ułatwiającymi orientację w tekście, pisane językiem zrozumiałym nie tylko dla prawników, ale również dla przedstawicieli innych zawodów i osób z pozaprawnym przygotowaniem zawodowym, każdy akapit posiada w treści wyróżnione najważniejsze pojęcia lub zagadnienia.

Autorka – dr nauk prawnych a także sędzia - praktyk orzekający w sprawach rodzinnych, doskonale łączy wywody teoretyczne z konkretnymi propozycjami rozwiązań zagadnień budzących jakiekolwiek wątpliwości na gruncie KRiO.

Publikacja zawiera kwestie dotyczące między innymi:

Niniejsze, 4. wydanie, bazujące na tekście jednolitym z 15.6.2012r. (Dz. U. poz. 788) uwzględnia najnowsze zmiany ustawodawcze, dotyczące m.in.:

Komentarz ten przeznaczony jest dla bardzo szerokiego kręgu odbiorców, którzy w swojej działalności zawodowej zajmują się stosowaniem i wykładnią przepisów prawa rodzinnego i opiekuńczego. Powinni z niego korzystać przede wszystkim prawnicy: sędziowie, notariusze, adwokaci, radcowie prawni,  i prokuratorzy, aplikanci, studenci prawa,  a także studenci oraz absolwenci pedagogiki i psychologii, a ponadto lekarze, czynni zawodowo pedagodzy, psychologowie, zawodowi i społeczni kuratorzy sądowi, kadra zakładów dla nieletnich, pracownicy socjalni i powiatowych centrów pomocy rodzinie, podmioty zaangażowane w pieczę zastępczą.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

DUŻE KOMENTARZE BECKA K. Gromek Kodeks rodzinny i opiekuńczy Komentarz 4. wydanie WYDAWNICTWO C. H. BECK DUŻE KOMENTARZE BECKA Kodeks rodzinny i opiekuńczy DUŻE KOMENTARZE BECKA Kodeks rodzinny i opiekuńczy Komentarz dr Krystyna Gromek 4. wydanie WYDAWNICTWO C. H. BECK WARSZAWA 2013 Propozycja cytowania: K. Gromek, KRO. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2013 Redakcja: Aleksandra Dróżdż Wydawca: Dagna Kordyasz c(cid:13) Wydawnictwo C. H. Beck 2013 Wydawnictwo C. H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C. H. Beck Druk i oprawa: Białostockie Zakłady Graficzne S.A. ISBN 978-83-255-5210-7 ISBN e-book 978-83-255-5211-4 Spis treści Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kodeks rodzinny i opiekuńczy Art. 47–471 Art. 48–501 Art. 51–511 Oddział 3. Rozdzielność majątkowa Dział III. Małżeńskie ustroje majątkowe Tytuł I. Małżeństwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dział I. Zawarcie małżeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 1–22 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dział II. Prawa i obowiązki małżonków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 23–30 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział I. Ustawowy ustrój majątkowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 31–46 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział II. Umowne ustroje majątkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oddział 1. Przepisy ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oddział 2. Wspólność majątkowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oddział 4. Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków . . . . . . . Art. 512–515 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział III. Przymusowy ustrój majątkowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 52–54 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dział IV. Ustanie małżeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 55–61 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dział V. Separacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 611–616 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Tytuł II. Pokrewieństwo i powinowactwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dział I. Przepisy ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 617–618 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oddział 1. Macierzyństwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 619–6116 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 62–86 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oddział 1. Przepisy ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 87–91 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 92–112 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział II. Stosunki między rodzicami a dziećmi Oddział 2. Władza rodzicielska Dział IA. Rodzice i dzieci Rozdział I. Pochodzenie dziecka Oddział 2. Ojcostwo VII IX 3 3 4 95 96 138 142 142 330 330 330 330 348 348 356 356 358 358 363 363 382 382 443 443 459 459 461 461 461 463 463 463 467 467 538 538 538 544 544 V Spis treści Oddział 2a. Piecza zastępcza Dział III. Obowiązek alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 1121–1128 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Oddział 3. Kontakty z dzieckiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 113–1136 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dział II. Przysposobienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 114–127 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 128–1441 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Tytuł III. Opieka i kuratela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dział I. Opieka nad małoletnim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział I. Ustanowienie opieki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 145–153 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 154–164 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 165–168 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 169–174 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dział II. Opieka nad ubezwłasnowolnionym całkowicie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 175–177 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dział III. Kuratela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Art. 178–184 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdział IV. Zwolnienie opiekuna i ustanie opieki Rozdział II. Sprawowanie opieki Rozdział III. Nadzór nad sprawowaniem opieki 607 607 607 610 610 616 617 620 651 651 697 697 698 698 698 703 703 712 712 713 713 716 716 717 717 727 VI Przedmowa Kodeks rodzinny i opiekuńczy obejmuje swym zakresem szeroką problematykę stosunków rodzinnych i opiekuńczych z uwypukleniem małżeństwa, pokrewieństwa i opieki oraz kurateli zarówno w płaszczyźnie materialnej, jak i niematerialnej. Dotyczy tak problemów życia codziennego, jak i teoretycznych zagadnień prawnych oraz pozaprawnych, szczególnie z pogranicza ekonomii, pedagogiki i psychologii. Zważyć należy, że rodzina polska bywa też źródłem wielu problemów natury emocjonalnej dla osób pełniących różne role społeczne: małżonków, rodziców i opiekunów – dorosłych i małoletnich dzieci, coraz częściej zachowujących się nie tylko w domowych pieleszach, ale i w szkole oraz w innych miejscach publicznych w sposób prowokacyjny, a zarazem prowokujący sytuacje stresujące dla wszystkich członków rodziny oraz społeczności lokalnych. Kodeks bez komentarza gromadzi wiele informacji interdyscyplinarnych, nierzadko jednak skomplikowanych przy pobieżnej analizie tekstu. Z tych względów jego stosowanie w praktyce wywołuje dyskusje, jest źródłem pytań i wątpliwości, tak profesjonalistów zawodowo stosujących przepisy komentowanej ustawy, jak i w życiu prywatnym obywateli. Kodeks z komentarzem w wielu sytuacjach może stanowić remedium na te bolączki. Zawiera bowiem wiele odpowiedzi na pytania stawiane przez zwaśnione strony oraz ich pełnomocników w toku przewodów sądowych przed sądami rodzinnymi i cywilnymi. Szczególnie skomplikowane wydaje się konstruktywne ujęcie w prawnych ramach zagadnień pedagogiki i wychowania, które stanowią waży element komentowanej ustawy. W tym kontekście zwraca uwagę fakt, iż autorka książki wykorzystała przy jej opracowaniu swoje bogate doświadczenia sędziego rodzinnego oraz cywilisty z sali rozpraw, a także kwalifikacje pedagogiczne. Komentarz ten przeznaczony jest dla bardzo dużego kręgu odbiorców. Powinni z niego korzystać przede wszystkim prawnicy: sędziowie, notariusze, adwokaci, radcowie prawni, i prokuratorzy, aplikanci, ale także studenci oraz absolwenci pedagogiki i psychologii, a ponadto lekarze, studenci prawa, ale także czynni zawodowo pedagodzy, psychologowie, zawodowi i społeczni kuratorzy sądowi, kadra zakładów dla nieletnich, pracownicy socjalni i powiatowych centrów pomocy rodzinie, podmioty zaangażowane w pieczę zastępczą. Mogą się nim wreszcie posiłkować rodzice małoletnich, którzy w związku z wychowaniem swoich dzieci mają problemy natury prawnej. Książka ta zawiera zarówno autorski komentarz do poszczególnych przepisów, jak i bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego z tezami orzeczeń oraz fragmentami uzasadnień, wyjaśniających trudniejsze tezy, a także orzecznictwo sądów apelacyjnych i wojewódzkich sądów administracyjnych oraz najnowsze piśmiennictwo w tym zakresie. Każdy przepis zaopatrzony jest w poszczególne tezy, pisane językiem zrozumiałym nie tylko dla prawników, ale również dla przedstawicieli innych zawodów i osób z pozaprawnym przygotowaniem zawodowym. Pierwsze wydanie Komentarza ukazało się na rynku edytorskim w 2004 r., drugie w 2006 r., trzecie w 2009 r., z założeniem systematycznej aktualizacji w miarę zmiany stanu prawnego oraz kształtowania się orzecznictwa i piśmiennictwa z dziedziny prawa rodzinnego i opiekuń- czego. Dotychczasowe wydania Komentarza czyniłyzadość poczynionym zapowiedziom. Trzecie wydanie Komentarza obejmowało dodatkowo przepisy ustawy z 6.11.2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 220, poz. 1431) – zwanej nowelą listopadową. Wprowadziła ona wiele zmian do dotychczas obowiązującej treści KRO, głównie w zakresie pokrewieństwa i powinowactwa, władzy rodzicielskiej oraz kontaków VII Przedmowa z dzieckiem. Znowelizowano również te przepisy, które w praktyce budziły poważne wątpliwości interpretacyjne lub okazały się oczywiście błędne. Powołane zmiany w prawie rodzinnym weszły w życie 13.6.2009 r. Obecnie Komentarz obejmuje również zmiany wynikające z nowych regula- cji prawnych, dotyczących życia rodzinnego m.in. w zakresie pieczy zastępczej, wprowadzonych ustawą z 9.6.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 135 ze zm.), obowiązującej od dnia 1.1.2012 r. Komentarz obejmuje również – poza wcześniej zamieszczonym i wciąż aktualnym – najnowsze orzecznictwo rodzinne Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, sądów apelacyjnych i wojewódzkich sądów administracyjnych. Ponadto uwzględniono aktualne piśmiennictwo z komentowanej dziedziny i dziedzin pokrewnych. Nadal zakładana jest również dalsza aktualizacja Komentarza w jego kolejnych wydaniach, w miarę dokonywania kolejnych zmian legislacyjnych oraz poszerzania się bazy orzeczniczej i piśmiennictwa w tym zakresie. Warszawa, sierpień 2013 r. dr Krystyna Gromek VIII Wykaz skrótów 1. Źródła prawa KC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 KH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ze zm.) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27.6.1934 r. – Kodeks handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) KK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 KK z 1969 r. . . . . . . . . . . . . ustawa z 19.4.1969 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 13, poz. 94 ze zm.) ze zm.) KKW . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) KombU . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 24.1.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 400 ze zm.) . . . . . . . . . . . . . . Konkordat między Stolicą Apostolską a Rzeczpospolitą Polską Konkordat podpisany 28.7.1993 r. (Dz.U. z 1998 r. Nr 51, poz. 318) Konstytucja PRL . . . . . . . . . Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z 22.7.1952 r. Konstytucja RP . . . . . . . . . . Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. (Dz.U. KP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. (Dz.U. Nr 33, poz. 232 ze zm.) Nr 78, poz. 483 ze sprost. i ze zm.) Nr 21, poz. 94 ze zm.) KPA . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyj- nego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) KPC . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego KPK . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. KR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 27.6.1950 r. – Kodeks rodzinny (Dz.U. Nr 34, poz. 308 (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) Nr 89, poz. 555 ze zm.) ze zm.) KRO . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) KSCU . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 28.7.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) KSH . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. KWU . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece Nr 94, poz. 1037 ze zm.) KZ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27.10.1933 r. – Kodeks zobowiązań (Dz.U. Nr 82, poz. 598 ze zm.) NajLokU . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 2.7.1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 ze zm.) NierCudzU . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 24.3.1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cu- dzoziemców (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758 ze zm.) IX Wykaz skrótów OchrLokU . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 21.6.2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkanio- wym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) OrdPU . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) PDOFizU . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycz- nych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) POPC . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 18.7.1950 r. – Przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz.U. Nr 34, poz. 311 ze zm.) PostEgzAdmU . . . . . . . . . . . ustawa z 17.6.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w admi- nistracji (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) PPM . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 12.11.1965 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (Dz.U. Nr 46, poz. 290 ze zm.) PPSA . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) PSpDarU . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 28.7.1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) PrASC . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 29.9.1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264 ze zm.) PrASC z 1955 r. . . . . . . . . . . dekret z 8.6.1955 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. PrBank . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2012 r. PrNot . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 14.2.1991 r. – Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2008 r. PrSpółdz . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 16.9.1982 r. – Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 25, poz. 151 ze zm.) poz. 1376 ze zm.) Nr 189, poz. 1158 ze zm.) PrUp . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nr 188, poz. 1848 ze zm.) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 24.10.1934 r. – Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) PrUpadNapr . . . . . . . . . . . . . ustawa z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. PrWeksl . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 28.4.1936 r. – Prawo wekslowe (Dz.U. Nr 37, poz. 282 z 2012 r. poz. 1112 ze zm.) ze zm.) PWKC . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 23.4.1964 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks SamGminU . . . . . . . . . . . . . ustawa z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 94 ze zm.) z 2013 r. poz. 594 ze zm.) SpółMieszkU . . . . . . . . . . . . ustawa z 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) . . . . . . . . . . . ustawa z 15.2.1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 11, poz. 54 ze zm.) poz. 241 ze zm.) . . . . . . . . . . . ustawa z 20.9.1984 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 45, . . . . . . . . . . . ustawa z 20.12.1989 r. o zmianie ustaw – Prawo o ustroju sądów powszechnych, o Sądzie Najwyższym, o Naczel- nym Sądzie Administracyjnym, o Trybunale Konstytucyjnym, o ustroju sądów wojskowych i Prawo o notariacie (Dz.U. Nr 73, poz. 436) . . . . . . . . . . . ustawa z 20.9.1984 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 924 ze zm.) SysUbSpołU . . . . . . . . . . . . . ustawa z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) SNU z 1962 r. SNU z 1984 r. SNU z 1989 r. SNU z 1990 r. X Wykaz skrótów ŚwRodzU . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) UznOrzU . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 23.2.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wy- danych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U. Nr 34, poz. 149 ze zm.) ZaopEmU . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 14.12.1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowni- ków i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) 2. Organy orzekające NSA . . . . . . . . . . . . . . . . . . Naczelny Sąd Administracyjny SA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sąd Apelacyjny SN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sąd Najwyższy SN (7) TK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trybunał Konstytucyjny WSA . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wojewódzki Sąd Administracyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Glosa . . . . . . . . . . . . . . Apelacja Lublin . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dziennik Ustaw 3. Czasopisma Apel. Lub. Apel. W-wa . . . . . . . . . . . . . Apelacja Warszawa Biul. SN . . . . . . . . . . . . . . . Biuletyn Informacyjny Sądu Najwyższego CBOSA . . . . . . . . . . . . . . . . . Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych CzPKiNP . . . . . . . . . . . . . . . Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych Dz.U. Gl. GSP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Gdańskie Studia Prawnicze GSP – Prz.Orz. KPP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kwartalnik Prawa Prywatnego KZS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Krakowskie Zeszyty Sądowe MoP . . . . . . . . . . . . . . . . . . Monitor Prawniczy MoPod . . . . . . . . . . . . . . . . . Monitor Podatkowy M.P. NP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nowe Prawo NPN . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nowy Przegląd Notarialny ONSA . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego OSA, OSAiSN . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych (w latach 1993–1994: . . . . . . . . . . . Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Monitor Polski Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych i Sądu Najwyższego) OSN . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zbiór Orzeczeń Sądu Najwyższego. Orzeczenia Izby Cywilnej (w latach 1933–1952), Orzecznictwo Sądu Najwyższego (w la- tach 1953–1961: Izby Cywilnej i Izby Karnej, w roku 1962: Izby Cywilnej, w latach 1963–1981: Izby Cywilnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w latach 1982–1989: Izby Cywilnej i Administracyjnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w latach 1990–1994: Izby Cywilnej oraz Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, od 1995 roku: Izby Cywilnej) OSNAPiUS . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Zbiór Urzędowy. Izba Admi- nistracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1.7.1994 r.) OSP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądów Polskich (w latach 1957–1989: Orzecz- nictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych) OTK . . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego OTK-A . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego seria A Pal. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Palestra XI Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . Prokuratura i Prawo . . . . . . . . . . . . . . . Prawo Gospodarcze PiM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Prawo i Medycyna PiP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Państwo i Prawo PiZS . . . . . . . . . . . . . . . . . . Praca i Zabezpieczenia Społeczne PPH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Prawa Handlowego PB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Prawo Bankowe Pr. Gosp. PES . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Problemy Egzekucji Sądowej Prok. i Pr. Pr. Pracy . . . . . . . . . . . . . . . Prawo Pracy Pr. Sp. . . . . . . . . . . . . . . . . . Prawo Spółek PPod . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Podatkowy PPE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Prawa Egzekucyjnego PS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Sądowy PWP . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Więziennictwa Polskiego Rej. RPEiS . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny Rz. Rz. PCD . . . . . . . . . . . . . . . Rzeczpospolita, dodatek „Prawo co dnia” SJ SPE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Studia Prawno-Ekonomiczne SP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Studia Prawnicze Wok. Wspól. TPP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Transformacja Prawa Prywatnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wokanda . . . . . . . . . . . . . . . . . Wspólnota . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Studia Juridica . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rzeczpospolita . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rejent . . . . . . . . . . . . . . . . . . między innymi inny (-a, -e) i temu podobne jak wyżej litera artykuł cytat, cytowany (-a, -e) część 4. Inne skróty art. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . cyt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . cz. d. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . dawny (-a, -e) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . in. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . itp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . jw. lit. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Minister Finansów m.in. MO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Milicja Obywatelska MPPiSS . . . . . . . . . . . . . . . . Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych nast. niepubl. np. Nr orz. pkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . punkt por. post. poz. przep. wprow. przyp. r. red. RM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rada Ministrów rozp. rozporządzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . porównaj . . . . . . . . . . . . . . . . . . postanowienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . pozycja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . na przykład . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . numer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . orzeczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . następny (-a, -e) . . . . . . . . . . . . . . . . niepublikowany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . przepisy wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . przypis rok redakcja . . . . . . . . . . . . . . . . . . XII . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . uchwała strona (-y) tom tekst jednolity to jest to znaczy tak zwany (-a, -e) s. t. t.j. tj. tzn. tzw. uchw. USC . . . . . . . . . . . . . . . . . . urząd stanu cywilnego ust. uw. uzup. vol. w zw. wyd. wyr. z. ze zm. zd. zm. zob. ZUS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zakład Ubezpieczeń Społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . uwaga (-i) . . . . . . . . . . . . . . . . . . uzupełnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . volumen . . . . . . . . . . . . . . . . . . w związku . . . . . . . . . . . . . . . . . . wydanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . wyrok zeszyt ze zmianami zdanie zmiana (-y) zobacz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykaz skrótów XIII Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz.U. Nr 9, poz. 59) Tekst jednolity z dnia 15 czerwca 2012 r. (Dz.U. 2012, poz. 788)1 (zm.: Dz.U. z 2012 r. poz. 1529) 1 Tekst jednolity ogłoszono dnia 11.07.2012 r. Tytuł I. Małżeństwo Dział I. Zawarcie małżeństwa Literatura: K. Banasik, Bigamia w polskim prawie karnym, Prok. i Pr. 2010, Nr 9; G. Bieniek (red.), Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga trzecia Zobowiązania, t. 1, Warszawa 2002; S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna, Warszawa 2002; R. A. Domański, Konstytutywny czy deklaratywny charakter sporządzenia aktu małżeństwa w USC w przypadku małżeństwa konkordatowego, PiP 2006, Nr 3; J. Gajda, Dobra wiara organu osoby prawnej, PiP 1991, Nr 3; tenże, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Akty stanu cywilnego. Komentarz, Warszawa 2002; R. Giler, Kodeks rodzinny i opiekuńczy w praktyce notarialnej. Wybrane zagadnienia, NPN 2000, Nr 3; S. Giżowska-Szarek, Przestępstwo bigamii, Prok. i Pr. 2005, Nr 12; W. Górski, A. Żabski, Prawo przewozowe. Komentarz, Warszawa 1990; K. Gromek, Kuratorzy sądowi. Komentarz, Warszawa 2005; J. Halberda, Separacja – wybrane zagadnienia materialnoprawne, Rej. 2001, Nr 11; M. Hemerling, Status prawny małżeńskiej wspólności ustawowej w małżeństwie bigamicznym i podział majątku wspólnego po jego ustaniu, Pal. 2012, Nr 3–4; A. Karnicka-Kawczyńska, J. Kawczyński, Stosunki majątkowe w małżeństwie, Pr. Sp. 2000, Nr 3; M. Kłoda, Wybrane problemy międzyczasowe ostatnich nowelizacji prawa rodzinnego, Pal. 1999, Nr 11; K. Konieczny, Nazwisko małżonków, PS 2003, Nr 5; K. Korzan, Postępowanie w sprawach małżeńskich, Rej. 2005, Nr 1; L. Korzeniowski, S. Pużyński (red.), Encyklopedyczny słownik psychiatrii, Warszawa 1986; Z. Krzemiński, Pełnomocnik procesowy osoby małoletniej, MoP 1993, Nr 5; J. Litwin, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz, Warszawa 1961; S. Madaj, Postępowanie nieprocesowe w sprawach małżeńskich, Warszawa 1978; A. Mączyński, Konkordatowa forma zawarcia małżeństwa, Rej. 2003, Nr 10; A. Mezglewski, Jedno małżeństwo czy dwa? Rzecz o istocie małżeństwa konkordatowego, MoP 2003, Nr 18; M. Nazar, Za- warcie małżeństwa według prawa polskiego z uwzględnieniem postanowień podpisanego 28.7.1993 r. Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, KPP 1996, Nr 3; M. Nesterowicz, Błąd co do osoby jako przyczyna unieważnienia małżeństwa (uwagi de lege ferenda), PiP 2009, Nr 4; M. Osuchowska, Pojęcie duchownego w świetle przepisów o wyznaniowej formie zawarcia małżeństwa cywilnego, PiP 2011, Nr 7–8; B. Paul, Problemy rozliczeń majątkowych między konkubentami, MoP 2002, Nr 8; A. Pęczyk-Tofel, Przesłanki zawarcia małżeństwa konkordatowego w świetle przepisów Konstytucji, PS 2007, Nr 7–8; K. Piasecki (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem, Warszawa 2002; K. Piasecki (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2006; K. Pia- secki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Kraków 2003; J. S. Piątkowski (red.), System prawa rodzinnego i opiekuńczego, cz. 1, Wrocław 1985; K. Pietrzykowski (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2003; T. Smyczyński, Nowelizacja prawa małżeńskiego, PiP 1999, Nr 1; T. Smyczyński, Odpowiedzialność odszkodowawcza duchownego z powodu naruszenia prawa przy zawieraniu małżeństwa, RPEiS 2002, Nr 2; T. Smyczyński, Prawo rodzinne i opiekuńcze, Warszawa 2005; R. Sobański, Zaświadczenie urzędu stanu cywilnego a przesłanki małżeństwa „konkordatowego”, PiP 2003, Nr 5; T. Sokołowski, Zawarcie małżeństwa przez chorego na ciężką chorobę zakaźną, GSP 2003, Nr 10; R. A. Stefański, Przestępstwo bigamii (art. 206 k.k.), Prok. i Pr. 1999, Nr 10; J. Strzebińczyk, Zawarcie małżeństwa wyznaniowego podlegającego prawu polskiemu, Rej. 1999, Nr 4; M. Szczyrba, Charakter prawny 5-dniowego terminu z art. 8 § 3 KRO, GSP 2003, Nr 10; S. Szer, w: J. Winiarz (red.), Prawo rodzinne w zarysie, Warszawa 1969; R. Sztyk, Czynności notarialne z prawa rodzinnego i opiekuńczego, Rej. 1999, Nr 8; M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, t. 3, Warszawa 1981; M. Świderska, Przemiany polskiego prawa rodzinnego w ostatnim dziesięcioleciu w świetle standardów międzynarodowych, SI 2002, Nr 1; A. Wach, Wyrokowanie z urzędu w sprawach o unieważnienie małżeństwa, NP 1991, Nr 4–6; B. Walaszek, Zarys prawa rodzinnego i opiekuńczego, Warszawa 1971; J. Winiarz, Prawo rodzinne, Warszawa 1983; P. Wypych, Charakter prawny transkrypcji aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą, KPP 2003, Nr 1; J. Zabłocki, Małżeństwo konkordatowe, SI 1999, Nr 37; T. J. Zieliński, Stosowanie wyznaniowej formy zawarcia małżeństwa cywilnego poza Kościołem katolickim, PiP 2011, Nr 2; A. Zielonacki, Zawarcie małżeństwa, Wrocław 1982; O. Żurawińska, Małżeństwo konkordatowe zawarte przez pełnomocnika (uwagi na tle prawa polskiego i kodeksu prawa kanonicznego, Rej. 2012, Nr 3. 3 Art. 1 Nb 1 Art. 1. [Przesłanki] Tytuł I. Małżeństwo § 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński. § 2. Małżeństwo zostaje również zawarte, gdy mężczyzna i kobieta zawierający związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego w obecności duchownego oświadczą wolę jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu i kierownik urzędu stanu cywilnego następnie sporządzi akt małżeństwa. Gdy zostaną spełnione powyższe przesłanki, małżeństwo uważa się za zawarte w chwili złożenia oświadczenia woli w obecności duchownego. § 3. Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się, jeżeli ratyfikowana umowa międzyna- rodowa lub ustawa regulująca stosunki między państwem a kościołem albo innym związkiem wyznaniowym przewiduje możliwość wywołania przez związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu tego kościoła albo innego związku wyznaniowego takich skutków, jakie pociąga za sobą zawarcie małżeństwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. § 4. Mężczyzna i kobieta, będący obywatelami polskimi przebywającymi za granicą, mogą zawrzeć małżeństwo również przed polskim konsulem lub przed osobą wyznaczoną do wykony- wania funkcji konsula. Spis treści I. Definicja małżeństwa . . . . . . . . . . . . . . II. Charakter prawny instytucji małżeństwa . . A. Przesłanki zawarcia małżeństwa . . . . III. Konkordat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . IV. Ustawy wyznaniowe . . . . . . . . . . . . . . V. Zakaz upośledzenia instytucji małżeństwa w prawie krajowym . . . . . . . . . . . . . . . VI. Zasady opodatkowania małżonków pozo- stających w separacji . . . . . . . . . . . . . . VII. Sądowe procedury weryfikacji faktu za- warcia małżeństwa . . . . . . . . . . . . . . . VIII. Konkubinat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . IX. Charakter sporządzenia aktu małżeństwa zawartego w formie wyznaniowej . . . . . . X. Rozliczenia majątkowe konkubentów na podstawie bezpodstawnego wzbogacenia . 10 Nb 1 2 2 3 4 5 6 7 8 9 Nb XI. Ochrona prawna konkubentów . . . . . . . . 11 XII. Uznanie zagranicznego wyroku rozwodo- wego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 XIII. Procedura ustalania treści aktu małżeństwa 13 XIV. Sądowe procedury ustalania istnienia mał- żeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 XV. Praktyka notarialna . . . . . . . . . . . . . . . 15 XVI. Konkordat w piśmiennictwie . . . . . . . . . 16 XVII. Zbieg przepisów prawa cywilnego i ko- ścielnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 XVIII. Zawarcie małżeństwa wyznaniowego pod- legającego prawu polskiemu . . . . . . . . . 18 XIX. Konkubinat w piśmiennictwie . . . . . . . . 19 XX. Wyznaniowa forma zawarcia małżeństwa . 20 XXI. Małżeństwo konkordatowe zawarte przez pełnomocnika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 I. Definicja małżeństwa 1 1. Brak ustawowej definicji małżeństwa. Instytucja małżeństwa nie została prawnie zdefi- niowana. Niewątpliwie jednak na gruncie prawa polskiego małżeństwo jest to stosunek prawny o osobistym charakterze, łączący tylko męża i żonę. Zasady prawa małżeńskiego. Instytucja małżeństwa podlega następującym zasadom: 1) monogamia (jednożeństwo): wyłączny związek mężczyzny i kobiety, tzn. mogą go zawrzeć wspólnie tylko jeden mężczyzna i tylko jedna kobieta; 2) równorzędność form zawarcia: 3) trwałość (nierozerwalność) – ma charakter postulatywny, realizowany przez wprowadzenie a) świeckiej, b) wyznaniowej; instytucji utrudniających rozwiązanie małżeństwa; 4) egalitaryzm: równość praw i obowiązków: a) między małżonkami – w ich stosunkach: – osobistych oraz – majątkowych (por. art. 23, 24, 27), 4 Gromek b) małżonków względem dzieci (por. art. 93 § 1, art. 96, 97 § 1, art. 98 § 1); Dział I. Zawarcie małżeństwa Nb 2 Art. 1 5) dobro dziecka: wykładnia przepisów KRO powinna być dokonywana z uwzględnieniem dobra dziecka, rozumianego jako prawo do jego prawidłowego rozwoju psychofizycznego i duchowego; 6) ograniczenia swobody woli małżonków w kształtowaniu treści małżeństwa ze względu na specyfikę przepisów je regulujących. II. Charakter prawny instytucji małżeństwa A. Przesłanki zawarcia małżeństwa 1. Charakter prawny instytucji małżeństwa. Zawarcie małżeństwa jest to szczególnego ro- 2 dzaju czynność prawna: ma osobisty charakter i uwarunkowana jest określonymi przesłankami. Przesłanki zawarcia małżeństwa. Przesłanki zawarcia małżeństwa można podzielić na trzy grupy: 1) warunkujące. Są one konieczne i wystarczające do zawarcia małżeństwa (art. 1 § 1). Należą do nich: a) różna płeć nupturientów (narzeczonych) – bez wyjątków. Kodeks rodzinny i opiekuńczy realizuje w tym zakresie zasadę wyrażoną w Konstytucji RP w jej art. 18, zgodnie z którym: „Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej”. Odmienność płci jest przesłanką niewynikającą wyłącznie z funkcji prokreacyjnej małżeństwa, ponieważ małżonkowie nie są obowiązani do realizacji tej funkcji. Pożycie mężczyzny i kobiety oraz inne funkcje powstałej na tym fundamencie rodziny są natomiast elementami odwiecznych praw biologicznych i porządku społecznego akcep- towanego nadal przez przytłaczającą większość społeczeństwa. Poza tym związek homo- seksualny jest sprzeczny z celem i funkcją społeczną małżeństwa oraz rodziny. Faktyczne pożycie pary płciowo jednorodnej może być przez prawo tolerowane jako zjawisko życia intymnego człowieka, ale nie powinno ono nadawać mu małżeńskiego statusu prawnego. Próby normatywnego zaspokojenia żądań homoseksualistów w zakresie praw rodzinnych należy zaliczyć do przejawów nadużywania idei ochrony praw człowieka, godzących w porządek prawny i społeczny. Wątpliwość co do odmienności płci może pojawić się w razie tzw. obojnactwa, a kierownik USC może odmówić przyjęcia oświadczeń. W takim wypadku określenie płci danej osoby należy do biegłego – rozstrzygają cechy przeważające. Trudności z ustaleniem płci występują także w razie zaistnienia zjawiska transseksualizmu (por. T. Smyczyński, Prawo rodzinne i opiekuńcze, s. 26–27). Oznacza on rozbieżność między poczuciem psychicznym przynależności do określonej płci (tzw. płcią psychiczną) a budową ciała morfologiczno-biologiczną, której odpowiada tzw. płeć metrykalna, wynikająca z aktu urodzenia (por. K. Pietrzykowski (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy, 2003, s. 113). W takim przypadku różnicę płci określa nie tylko wpis do aktu urodzenia (płeć metrykalna), ale faktyczny stan w chwili zawarcia małżeństwa (por. T. Smyczyński, Prawo rodzinne i opiekuńcze, s. 27). Występowanie transseksualizmu nie daje podstawy do sprostowania w akcie urodzenia wpisu określającego płeć. Skoro jednak płeć człowieka jest elementem jego prawa stanu, które należy do dóbr osobistych, to należy przyjąć, iż podlega ono ochronie m.in. w drodze powództwa o ustalenie z art. 189 KPC. Dlatego też, jeżeli sąd w orzeczeniu ustali, że nastąpiła zmiana płci człowieka, to możliwe jest ujawnienie tej okoliczności w aktach stanu cywilnego w formie wzmianki dodatkowej. W procesie dopuszczalne jest również ustalenie płci transseksualisty (por. J. Gajda, Kodeks rodzinny i opiekuńczy, 2002, s. 6); b) jednoczesność oświadczeń woli, złożonych osobiście przez nupturientów (przyszłych małżonków) – z jednym wyjątkiem (zawarcie małżeństwa per procura – przez pełnomocnika – por. art. 6); c) złożenie oświadczenia woli przed podmiotem uprawnionym do odebrania od nupturien- tów zgodnych oświadczeń woli: – kierownikiem urzędu stanu cywilnego (por. art. 1 § 1, art. 9 § 1), Gromek 5
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: