Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00064 006022 14678416 na godz. na dobę w sumie
Kodeks spółek handlowych - ebook/pdf
Kodeks spółek handlowych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 495
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-4690-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> gospodarcze i handlowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-5%), audiobook).

Stan prawny: 7 lutego 2013 r.

Seria „żółtych broszur” pogrupowana jest tematycznie według poszczególnych gałęzi prawa. Adresowana jest do prawników, pracowników państwowej i samorządowej administracji, przedsiębiorców, studentów i wszystkich, dla których znajomość obowiązujących przepisów stanowi warunek prawidłowego wykonywania zawodu.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

KSH Kodeks spółek handlowych Wprowadzenie Andrzeja Szajkowskiego 25. wydanie C • H • BECK TEKSTY USTAW BECKA Kodeks spółek handlowych Polecamy inne nasze publikacje z zakresu prawa handlowego: KODEKS SPÓŁEK HANDLOWYCH, wyd. 19 Twoje Prawo KSH, KRS, MSIGU, PrUpN, wyd. 17 Edycja Sądowa Andrzej Kidyba PRAWO HANDLOWE, wyd. 14 Studia Prawnicze Dariusz Łubowski KODEKS SPÓŁEK HANDLOWYCH. POLNISCHES HGGB, wyd. 4 Literatura Obcojęzyczna Zbigniew Radwański, Janina Panowicz-Lipska POLSKIE USTAWY Zbiór Przepisów Grzegorz Miś PRZEKSZTAŁCANIE SPÓŁEK HANDLOWYCH Prawo Gospodarcze i Handlowe Ewa Skibińska KODEKS SPÓŁEK HANDLOWYCH. EDYCJA CZWARTA KodeksSystem Andrzej Szajkowski, Monika Tarska PRAWO SPÓŁEK HANDLOWYCH, wyd. 5 Zarys Prawa S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja KODEKS SPÓŁEK HANDLOWYCH. KOMENTARZ, Tom I–V Duże Komentarze Becka www.ksiegarnia.beck.pl Kodeks spółek handlowych i inne akty prawne Teksty jednolite wraz z wprowadzeniem Profesora dr. hab. Andrzeja Szajkowskiego oraz z indeksem rzeczowym 25. wydanie WYDAWNICTWO C.H. BECK WARSZAWA 2013 Kodeks spółek handlowych i inne akty prawne 25. wydanie Stan prawny: 7 lutego 2013 r. Redakcja: Aneta Flisek © Wydawnictwo C. H. Beck 2013 Informacje wydawcy: Spisy treści poszczególnych ak- tów oraz tytuły artykułów umieszczone w nawia- sach kwadratowych pochodzą od redakcji. Są one, tak jak i przypisy, chronione prawem autorskim. Wydawnictwo C. H. Beck, Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C. H. Beck Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-4689-2 ISBN e-book 978-83-255-4690-8 Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VI Wprowadzenie – Prof. dr hab. Andrzej Szajkowski Polska Akade- mia Nauk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VII 1. Kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r. (Dz.U. Nr 94, poz. 1037) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Ustawa o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce z dnia 16 listopada 2012 r. (Dz.U. 2012, poz. 1342) – wyciąg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Prawo pocztowe z dnia 23 listopada 2012 r. (Dz.U. 2012, poz. 1529) – wyciąg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym z dnia 20 sierp- nia 1997 r. (Dz.U. Nr 121, poz. 769) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Re- jestrze Sądowym z dnia 20 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 121, poz. 770) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz.U. Nr 173, poz. 1807) . . . . . . . . . . . . . . . 7. Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie dzia- łalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz.U. Nr 173, poz. 1808) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8. Ustawa o wydawaniu Monitora Sądowego i Gospodarczego z dnia 22 grudnia 1995 r. (Dz.U. 1996, Nr 6, poz. 42) . . . . . . 9. Rozporządzenie Rady (WE) Nr 2157/2001 w sprawie statutu spółki europejskiej (SE) z dnia 8 października 2001 r. (Dz.Urz. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . WE L 294, str. 1) 10. Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2137/85 w sprawie europej- skiego zgrupowania interesów gospodarczych (EZIG) z dnia 25 lipca 1985 r. (Dz.Urz. WE L 199, str. 1) . . . . . . . . . . . . . 11. Ustawa o europejskim zgrupowaniu interesów gospodar- czych i spółce europejskiej z dnia 4 marca 2005 r. (Dz.U. Nr 62, poz. 551) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 379 Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 421 1 209 211 213 249 257 317 327 329 363 V Wykaz skrótów Liczby w nawiasach oznaczają pozycję w spisie treści. EZIG . . . . . . . . . . . . Rozporządzenie Rady (EWG) w sprawie euro- pejskiego zgrupowania interesów gospodarczych (EZIG) (10) KRSU . . . . . . . . . . . Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym (4) KSH . . . . . . . . . . . . Kodeks spółek handlowych (1) MonSGU . . . . . . . . . Ustawa o wydawaniu Monitora Sądowego i Go- spodarczego (8) PWKRSU . . . . . . . . Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę o Kra- jowym Rejestrze Sądowym (5) PWSGospU . . . . . . . Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (7) SEU . . . . . . . . . . . . . Ustawa o europejskim zgrupowaniu interesów go- spodarczych i spółce europejskiej (11) SGospU . . . . . . . . . . Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej (6) StatutSE . . . . . . . . . . Rozporządzenie Rady (WE) w sprawie statutu ZmKSHU . . . . . . . . . Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks spółek han- spółki europejskiej (SE) (9) dlowych (2 i 3) VI Wprowadzenie Prof. dr hab. Andrzej Szajkowski Polska Akademia Nauk Spis treści XIII XIV XIV XV ganizacji VIII XIII XIII XIII XIII XIV sunek do spółki cywilnej I. Reforma prawa handlowego na progu XXI w. . . . . . II. Kodeks spółek handlowych . . . . . . . . . . . . . . . . . A. Ważniejsze zagadnienia części ogólnej KSH . . . 1. Zakres przedmiotowy Kodeksu spółek han- dlowych (art. 1) oraz ograniczona autonomia prawa spółek handlowych (art. 2) . . . . . . . . 2. Ustawowe określenie spółki handlowej – sto- . . . . . . . . . . . . . . 3. Ogłoszenia dotyczące spółek . . . . . . . . . . . . 4. Postanowienia prawa holdingowego . . . . . . . 5. Konstrukcja prawna spółki kapitałowej w or- . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Problematyka wkładów pieniężnych i niepie- niężnych do spółki handlowej . . . . . . . . . . . 7. Stosunki prawne między członkami organów spółki kapitałowej a spółką . . . . . . . . . . . . . 8. Nieważność rozporządzeń prawami udziało- XV wymi przed rejestracją . . . . . . . . . . . . . . . . XV 9. Zasada równego traktowania wspólników . . . XV 10. „Nieważność” spółki kapitałowej . . . . . . . . . XV B. Spółki osobowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XV 1. Spółka jawna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XVI 2. Spółka partnerska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XVII 3. Spółka komandytowa . . . . . . . . . . . . . . . . . XVII 4. Spółka komandytowo-akcyjna . . . . . . . . . . . XIX C. Spółki kapitałowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XIX 1. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością . . . XXIV 2. Spółka akcyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXX D. Łączenie, podział i przekształcanie spółek . . . . . 1. Łączenie się spółek . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXX 2. Podział spółek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXXII 3. Przekształcanie spółek . . . . . . . . . . . . . . . . XXXII E. Odpowiedzialność prawno-karna w spółkach han- dlowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXXIII F. Zasady prawa międzyczasowego . . . . . . . . . . . . XXXIV III. Nowelizacja KSH – ustawa z 12 grudnia 2003 r. . . . XXXV A. Część ogólna KSH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXXV VII Wprowadzenie B. Spółki osobowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXXVI C. Spółki kapitałowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXXVI 1. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością . . . XXXVI 2. Spółka akcyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXXVII D. Łączenie, podział i przekształcanie spółek . . . . . XXXVII E. Przepisy karne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .XXXVIII IV. Kolejne nowelizacje KSH . . . . . . . . . . . . . . . . . .XXXVIII . . . . . . . . . . . . . .XXXVIII A. Nowelizacje KSH w 2005 r. . . . . . . . . . . . . . . XXXIX B. Nowelizacje KSH w 2008 r. . . . . . . . . . . . . . . XL C. Nowelizacje KSH w 2009 r. D. Zmiany i prace legislacyjne dot. KSH w latach 2010–2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . V. Regulacja prawna firmy i prokury w KC . . . . . . . . A. Ustawa z 14 lutego 2003 r. o zmianie Kodeksu cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . B. Firma . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . C. Prokura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VI. Ustawa z 4 marca 2005 r. o europejskim zgrupowaniu interesów gospodarczych i spółce europejskiej . . . . A. Europejskie zgrupowanie interesów gospodar- . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XLV B. Spółka europejska (SE) . . . . . . . . . . . . . . . . . . XLVII XLIII XLIV XLV czych (EZIG) XLI XLIII XLV I. Reforma prawa handlowego na progu XXI w. Z dniem 1 stycznia 2001 r. zaczęły obowiązywać trzy fundamentalne dla przedsiębiorców regulacje ustawowe: – Kodeks spółek handlowych z 15 września 2000 r. (Dz.U. Nr 94, poz. 1037), zastępujący dotychczasową regulację prawną spółek han- dlowych zawartą w Kodeksie handlowym z 1934 r.; – ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym z 20 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 121, poz. 769; tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186) oraz ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Są- dowym z 20 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 121, poz. 770); jednocześnie uchylone zostały przepisy dotyczące rejestru handlowego i postępo- wania rejestrowego z 1934 r.; – ustawa – Prawo działalności gospodarczej z 19 listopada 1999 r. (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.). Ustawa ta określiła w nowy sposób status prawny przedsiębiorcy i podstawowe zasady prowa- dzenia działalności gospodarczej oraz zasady udzielania koncesji i zezwoleń, unormowała ponadto tworzenie oddziałów i przedstawi- cielstw przedsiębiorców, a także pomoc Państwa dla małych i śred- nich przedsiębiorstw. Ponadto uchyliła ustawę o działalności gospo- darczej z 23 grudnia 1988 r. oraz ustawę o spółkach z udziałem VIII Wprowadzenie zagranicznym z 14 czerwca 1991 r. Ustawa – Prawo działalności gospodarczej została następnie zastąpiona przez ustawę o swobo- dzie działalności gospodarczej z 2 lipca 2004 r., zob. niżej. W późniejszym terminie weszły w życie istotne zmiany KC: ure- gulowanie firmy i prokury jako instytucji normowanych przepisami części ogólnej KC i dostępnych dla wszystkich przedsiębiorców, nie zaś jak w okresie poprzednim, jedynie dla przedsiębiorców działają- cych w formie spółki handlowej. W świetle wszakże art. 1091 KC, prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę pod- legającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców (prowadzo- nego w ramach Krajowego Rejestru Sądowego), natomiast indywidu- alni przedsiębiorcy i wspólnicy spółek cywilnych podlegają wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej; szerzej co do instytucji firmy i prokury – zob. niżej pkt IV C. W przyszłości przewidziane jest także przywrócenie unormowania spółki cichej – w Księdze III KC doty- czącej zobowiązań. Przewidziano również istotne modyfikacje ustawy z 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o publicznym obrocie papierami war- tościowymi, a także głębokie zmiany w obowiązującej od 1 stycznia 1995 r. ustawie o rachunkowości z 29 września 1994 r. (Dz.U. Nr 121, poz. 591 ze zm.). Należy dodać, że dokonana następnie trzema usta- wami z 29 lipca 2005 r. kompleksowa regulacja prawa rynku kapita- łowego zastąpiła z dniem 24 października 2005 r. ustawę z 1997 r. – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Chodzi tu o następujące akty prawne: 1) ustawę o obrocie instrumentami finan- sowymi (Dz.U. Nr 183, poz. 1538), 2) ustawę o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizo- wanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. Nr 184, poz. 1539), 3) ustawę o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (Dz.U. Nr 183, poz.1537). Prace nad nowym Kodeksem spółek handlowych zostały podjęte w Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego przy Ministrze Sprawie- dliwości w końcu 1996 r. W dniu 16 lutego 1997 r. został powołany przez tę Komisję zespół w składzie: prof. S. Sołtysiński (UAM), prof. A. Szajkowski (INP PAN) i prof. J. Szwaja (UJ). Zespołowi temu powierzono opracowanie projektu ustawy. W pierwszym etapie przy- gotowano szczegółowe założenia nowego prawa spółek handlowych, które zostały zaakceptowane przez Komisję Kodyfikacyjną. W trakcie prac zespołu nastąpiła zmiana: prof. J. Szwaję zastąpił prof. A. Szu- mański (UJ). Zespół ten opracował projekt ustawy – Kodeks spółek handlowych, który po szerokich konsultacjach i dyskusji w toku kilku plenarnych posiedzeń Komisji Kodyfikacyjnej został w styczniu 2000 r. IX Wprowadzenie przyjęty przez Radę Ministrów. W dniu 28 marca 2000 r. projekt Ko- deksu spółek handlowych został przyjęty w I czytaniu przez Sejm RP, a 26 lipca tego roku – w III czytaniu. Po poprawkach Senatu Kodeks ten został ostatecznie uchwalony przez Sejm dnia 15 września 2000 r. Kodeks wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. W Kodeksie spółek handlowych (KSH) zawarto wyczerpujące ure- gulowanie spółek handlowych, normowanych obecnie przede wszyst- kim w KH. Uchylenie KH połączone jest jednak z utrzymaniem w sze- rokim zakresie wielu jego postanowień, przy jednoczesnym powięk- szeniu katalogu spółek handlowych i rozbudowaniu rozmaitych typów przekształceń spółek (np. spółek osobowych w spółki kapitałowe oraz spółek kapitałowych w spółki osobowe), a ponadto wyczerpującym uregulowaniu problematyki łączenia i podziału spółek. Komisja Kody- fikacyjna rozważała możliwość uregulowania w jednej ustawie wszyst- kich typów spółek, łącznie ze spółką cywilną i spółką cichą. Ostatecz- nie postanowiono jednak o pozostawieniu spółki cywilnej i nowym uregulowaniu spółki cichej – w KC. Jakkolwiek w pracach nad projektem KSH kierowano się m.in. za- sadą kontynuacji, zakres przyjętych zmian jest znaczny; ulegał on roz- szerzeniu pod wpływem sugestii Komisji Kodyfikacyjnej, krajowych i zagranicznych recenzentów projektu ustawy oraz głosów przedstawi- cieli kół gospodarczych. Obok wielu nowych rozwiązań wprowadzo- nych w przepisach ogólnych (Tytuł I KSH), przyjęto regulację dwóch nieznanych dotąd prawu polskiemu typów spółek: spółki partnerskiej i komandytowo-akcyjnej oraz całkowicie nowe rozwiązania dotyczące łączenia, podziału i przekształcania spółek. Istotne zmiany wprowa- dzono do dotychczasowych unormowań spółki z o.o., a zwłaszcza do spółki akcyjnej. Pozostałe instytucje, znane KH, zostały poddane no- welizacji w różnym zakresie i dostosowane do wymogów dyrektyw Wspólnot Europejskich. Po dyskusji w łonie Komisji Kodyfikacyjnej zrezygnowano natomiast z regulacji w KSH instytucji tzw. „zgrupo- wania interesów gospodarczych” (zrzeszenia gospodarczego) bądź też inkorporacji przepisów o europejskim zgrupowaniu interesów gospo- darczych. Podstawowym argumentem przemawiającym za tym ostat- nim rozwiązaniem była okoliczność, że wspomniany typ organizacji gospodarczej stanie się częścią naszego porządku prawnego z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Szerzej – zob. niżej, pkt V. Realizowana w ostatnich latach w Polsce reforma prawa handlowego nawiązuje do rozwiązań systemowych okresu przedwojennego; doty- czy to zwłaszcza statusu prawnego przedsiębiorcy i instytucji rejestru przedsiębiorców. Uwzględnia jednak również potrzeby modernizacji X Wprowadzenie prawa handlowego oraz dostosowania go do rozwiązań i standardów europejskich. Jest to wyraźnie widoczne również w dokonanych ostatnio (ustawą z 14 lutego 2003 r.) zmianach Kodeksu cywilnego (zob. też niżej, pkt IV). ∗ ∗ ∗ Z dniem 21 sierpnia 2004 r. weszła w życie ustawa o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.; zob. też ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie dzia- łalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1808, z późn. zm.). Nowa ustawa przejęła większość rozwiązań prawnych zawartych dotychczas w ustawie z 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej. Ustawa z 2 lipca 2004 r. poszerzyła zakres wolności gospodarczej oraz umocniła pozycję przedsiębiorcy w stosunku do administracji pu- blicznej. Łatwiejsze stało się uzyskanie statusu przedsiębiorcy (utwo- rzenie przedsiębiorstwa), mniej będzie koniecznych zezwoleń, bardziej liberalnie uregulowano konieczność korzystania z rachunku banko- wego: przedsiębiorcy będą musieli realizować w obrocie bankowym jedynie płatności z transakcji, których jednorazowa wartość przekra- cza równowartość 15 tys. euro. Dzięki uruchomieniu oraz szerokiemu upowszechnieniu w systemie elektronicznym Centralnej Informacji o Działalności Gospodarczej, obejmującej indywidualnych przedsię- biorców zarejestrowanych w urzędach gminnych, umożliwione zostanie łatwe uzyskanie niezbędnych podstawowych informacji o dotychczaso- wych i potencjalnych kontrahentach (a także wspólnikach). Niewątpli- wie przyczyni się to istotnie do skuteczniejszego zapewnienia prawi- dłowości obrotu gospodarczego. Ustawa porządkuje również kwestię wpisu małżonków do ewidencji działalności gospodarczej (zob. art. 68 ustawy). W latach 2004–2010 ustawa o swobodzie działalności gospodarczej z 2004 r. była nowelizowana 32 razy. Ważne zmiany wprowadzono ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 239, poz. 1593). Polegają one m.in. na ograniczeniu formy prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce przez osoby zagraniczne spoza państw członkowskich Unii Europejskiej oraz spoza państw członkowskich Europejskiego Porozu- mienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Ob- szarze Gospodarczym, a także przez osoby zagraniczne inne niż osoby zagraniczne z państw ni,ebędących stronami umowy o Europejskim XI Wprowadzenie Obszarze Gospodarczym, które mogą korzystać ze swobody przedsię- biorczości na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspól- notą Europejską (Unią Europejską) i jej państwami członkowskimi – wyłącznie do formy spółki komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnej oraz do przystępowania do takich spółek oraz obejmowania bądź nabywania ich udziałów lub akcji, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. W latach 2011–2012 dokonano kolejnych kilkunastu nowelizacji. Ustawą z 25.3.2011 r. dla przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wy- konującą we własnym imieniu działalność gospodarczą przewidziano możliwość przekształcenia formy prowadzonej działalności w spółkę kapitałową. Dodany nowy przepis art. 13a ustawy o swobodzie działal- ności gospodarczej stanowi tu wprawdzie niezręcznie o przekształceniu „przedsiębiorcy (...) w spółkę kapitałową”; unika jednak tego błędu od- powiedni przepis art. 551 § 5 wprowadzony do Kodeksu spółek handlo- wych, jakkolwiek dalsze przepisy art. 5841 i nast. KSH również prze- widują dość dziwaczne „przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapi- tałową”. Natomiast ustawami z 15.4.2011 r. (Dz.U. Nr 112, poz. 654), z 12.5.2011 r. (Dz.U. Nr 120, poz. 690), z 13.5.2011 r. (Dz.U. Nr 131, poz. 764 i Dz.U. Nr 132, poz. 766), z 27.5.2011 r. (Dz.U. Nr 171, poz. 1016), z 9.6.2011 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 981), z 19.7.2011 r. (Dz.U. Nr 199, poz. 1175), z 29.7.2011 r. (Dz.U. Nr 171, poz. 1016), z 16.9.2011 r. (Dz.U. Nr 204, poz. 1195 i Dz.U. Nr 232, poz. 1378) wprowadzono kolejnych jedenaście zmian w przepisach regulujących prowadzenie działalności gospodarczej. Z kolei w 2012 r. uchwalono dalsze trzy ustawy nowelizujące omawianą ustawę z 16.11.2012 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1445), z 23.11.2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1407) oraz z 7.12.2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1529) wprowa- dziły dalsze zmiany ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jak dotąd, ustawa o swobodzie działalności gospodarczej z 2004 r. do końca 2012 r. była nowelizowana 46 razy. ∗ ∗ ∗ Poza nowymi regulacjami dotyczącymi europejskiego zgrupowania interesów gospodarczych i spółki europejskiej (ustawa z 4.3.2005 r.) oraz spółdzielni europejskiej (ustawa z 22.7.2006 r.) zmiany wprowa- dzone w latach 2005–2010 mają zakres dość ograniczony i polegały głównie na próbach uporządkowania terminologii i redakcji przepisów oraz ich dostosowaniu do regulacji przyjętych w prawie europejskim (unijnym). Jak natomiast wspomniano (zob. też niżej, pkt IV D), ważne XII Wprowadzenie modyfikacje przepisów prawa handlowego (gospodarczego) zostały za- warte w nowelizacjach dokonanych w 2011 r.; zawierają one legisla- cyjne potknięcia, wprowadzają jednak stosunkowo użyteczne zmiany. Co do spółki europejskiej oraz europejskiego zgrupowania interesów gospodarczych zob. niżej, pkt V. Co do spółki europejskiej oraz euro- pejskiego zgrupowania interesów gospodarczych zob. niżej, pkt V. II. Kodeks spółek handlowych A. Ważniejsze zagadnienia części ogólnej KSH 1. Zakres przedmiotowy Kodeksu spółek handlowych (art. 1) oraz ograniczona autonomia prawa spółek handlowych (art. 2) W świetle przepisów art. 1 i art. 2 KSH nowy Kodeks spółek handlo- wych stanowi całościowe uregulowanie zagadnień tworzenia, organiza- cji i funkcjonowania, a także rozwiązywania, łączenia, podziału i prze- kształcania wszystkich sześciu typów spółek handlowych, tj. spółki jawnej, spółki partnerskiej, spółki komandytowej, spółki komandy- towo-akcyjnej, spółki z o.o. i spółki akcyjnej. I chociaż regułą jest stosowanie w tych sprawach – w zakresie nieuregulowanym w KSH – przepisów KC, to jeżeli jest to uzasadnione właściwością (naturą) sto- sunku prawnego, przepisy KC należy stosować jedynie odpowiednio. Występuje tu zatem pewna (ograniczona) autonomia regulacji prawnej spółek handlowych zawartej w KSH w stosunku do regulacji prawa powszechnego. 2. Ustawowe określenie spółki handlowej – stosunek do spółki cywilnej Przepis art. 3 KSH zawiera definicję „spółki handlowej”. W od- różnieniu od przyjętego w art. 860 KC określenia spółki cywilnej, wprowadzona do KSH definicja spółki handlowej zakłada, że obowią- zek wniesienia wkładów przez wszystkich wspólników stanowi istotny składnik czynności prawnej będącej podstawą powstania spółki han- dlowej, a nie tylko jedną z możliwych postaci współdziałania stron, jak stanowi art. 860 § 1 KC. 3. Ogłoszenia dotyczące spółek W art. 5 KSH zawarto istotne postanowienia harmonizujące prawo polskie z prawem europejskim. Uregulowano tu zasadę (a także zakres) ogłaszania dokumentów i informacji dotyczących spółek kapitałowych oraz spółki komandytowo-akcyjnej. XIII Wprowadzenie 4. Postanowienia prawa holdingowego W przepisach KSH w niezbędnym zakresie uregulowano pewne ważne zagadnienia prawa holdingowego, w tym obowiązek ujawnia- nia postanowień umów zawieranych między spółką dominującą i za- leżną dotyczących zarządzania spółką zależną lub przekazywanie zy- sku przez taką spółkę, określających zakres odpowiedzialności spółki dominującej za szkodę wyrządzoną spółce zależnej z tytułu niewyko- nania lub nienależytego wykonania umowy oraz zakres odpowiedzial- ności spółki dominującej za zobowiązania spółki zależnej wobec jej wierzycieli, zob. art. 4 § 1 pkt 4 i 5 oraz art. 6 i art. 7. 5. Konstrukcja prawna spółki kapitałowej w organizacji W przepisach KSH przyjęto założenie, że spółki osobowe oraz spółki kapitałowe w organizacji stanowią samodzielne podmioty prawa han- dlowego, które działają we własnym imieniu i pod własną firmą, mogą zaciągać zobowiązania, nabywać prawa, w tym własność nieruchomo- ści i inne prawa rzeczowe, oraz pozywać i być pozywane. [Jak wia- domo, obowiązujące w Polsce przepisy o podatku dochodowym oparte są na dychotomicznym podziale podatników na osoby prawne i pod- mioty niebędące osobami prawnymi. Postulowane niekiedy przyzna- nie osobowości prawnej spółkom osobowym połączone byłoby z ry- zykiem objęcia ich podatkiem od osób prawnych, a tym samym ta forma prowadzenia działalności gospodarczej stałaby się nieatrakcyjna dla wspólników, ze względu na podwójne opodatkowanie]. Instytu- cja prawna spółki kapitałowej w organizacji (art. 11–13) wykorzystuje rozwiązania przyjęte m.in. w orzecznictwie niemieckim, holenderskim i amerykańskim oraz oparta jest na założeniu, że ta postać (forma ustrojowa) spółki nie jest bynajmniej spółką cywilną, lecz swoistym podtypem spółki docelowej. Przepis art. 12 KSH przyjmuje dominu- jącą w orzecznictwie cyt. państw zasadę, iż spółka kapitałowa wpisana do rejestru jest podmiotem praw i obowiązków spółki w organizacji bez konieczności potwierdzania przez spółkę zarejestrowaną czynności prawnych dokonanych przez spółkę w organizacji (zasada kontynuacji). 6. Problematyka wkładów pieniężnych i niepieniężnych do spółki handlowej Wysokość i przedmiot wkładu wspólnika w spółkach osobowych podlega w przepisach KSH zasadzie wolności umów, z niewielkimi tylko ograniczeniami wynikającymi przykładowo z art. 48 § 2 lub też art. 126 § 1 pkt 2. Natomiast w odniesieniu do spółek kapitałowych obowiązuje zasada, że „przedmiotem wkładu (. . . ) nie może być prawo XIV Wprowadzenie niezbywalne lub świadczenie pracy bądź usług” – zob. art. 14 § 1, a także przepis § 2 tego artykułu. 7. Stosunki prawne między członkami organów spółki kapitałowej a spółką Przepisy KSH zawierają szczegółowe postanowienia dotyczące kwa- lifikacji członków organów spółki (art. 18), pożyczek udzielanych przez wspólnika spółce kapitałowej (art. 14 § 3) oraz trybu wyrażania zgody przez radę nadzorczą lub walne zgromadzenie na dokonanie czynności przez spółkę kapitałową i skutków braku takiej zgody (art. 17). 8. Nieważność rozporządzeń prawami udziałowymi przed rejestracją Zgodnie z postulatami doktryny, w art. 16 określono jednoznacznie, iż rozporządzenie udziałem lub akcją, dokonane przed wpisem spółki kapitałowej do rejestru albo przed zarejestrowaniem podwyższenia ka- pitału zakładowego, jest nieważne. 9. Zasada równego traktowania wspólników W art. 20 ustanowiono także jednoznacznie zasadę równego (jed- nakowego) traktowania wspólników i akcjonariuszy spółki kapitałowej w takich samych okolicznościach. 10. „Nieważność” spółki kapitałowej Po wpisie spółki kapitałowej do rejestru, sąd rejestrowy może orzec o rozwiązaniu spółki tylko w ściśle określonych sytuacjach, zob. art. 21 § 1 pkt 1 – 4 KSH, i tylko w okresie pięciu lat od dnia wpisu. Ponadto, orzeczenie o rozwiązaniu spółki kapitałowej nie wpływa na ważność czynności prawnych zarejestrowanej spółki (art. 21 § 6). B. Spółki osobowe 1. Spółka jawna KSH przewiduje nieliczne, lecz istotne zmiany regulacji prawnej tej formy spółki. Definicja określenia „przedsiębiorstwo większych roz- miarów” została początkowo zawarta w art. 26 § 4. Następnie określe- nie to przestało stanowić cechę konstytutywną spółki jawnej i innych spółek osobowych i obecnie pełni jedynie rolę przesłanki ustawowej przy przekształcaniu dużych spółek cywilnych w spółki jawne. Zgod- nie bowiem z nowym przepisem art. 26 § 4 KSH, jeżeli przychody netto spółki cywilnej w każdym z dwóch ostatnich lat obrotowych osiągnęły wartość powodującą, zgodnie z przepisami o rachunkowości, obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, zgłoszenie jest obowiąz- XV Wprowadzenie kowe i powinno nastąpić w terminie trzech miesięcy od zakończenia drugiego roku obrotowego. W celu zwiększenia atrakcyjności osobowej spółki handlowej, KSH istotnie modyfikuje dotychczasowe zasady odpowiedzialności wspól- ników osobowych spółek handlowych, przyjmując subsydiarną odpo- wiedzialność wspólników takiej spółki (nie dotyczy to, rzecz jasna, ko- mandytariuszy i akcjonariuszy); w odniesieniu do wspólników spółki jawnej zob. art. 22 § 2 i art. 31. KSH rozszerza także zakres autonomii woli stron umowy spółki oso- bowej, dopuszczając m.in. zmiany umowy spółki również większością głosów (art. 9). Umocnieniu ulega podmiotowość prawna spółki jaw- nej poprzez wyraźne przyznanie jej zdolności do nabywania własności nieruchomości i innych praw rzeczowych (art. 8). Wzorem niemieckiego prawa firmowego z 1998 r. odformalizowaniu uległ przepis dotyczący firmy spółki jawnej (brak wymogu ujawnienia imienia wspólnika) – zob. art. 24 KSH. Wprowadzone zmiany pogłę- biają różnice między regulacją spółki cywilnej i spółki jawnej. 2. Spółka partnerska Jest to nowy typ spółki osobowej, grupującej przedstawicieli wol- nych zawodów (adwokatów, aptekarzy, biegłych rewidentów, lekarzy, notariuszy, architektów, itp.). Zarządzanie spółką partnerską odbywa się – wedle wyboru wspólników – na podobnych zasadach jak w spółce jawnej, bądź w spółce z o.o. Istotną cechą tego typu spółki jest ogra- niczenie odpowiedzialności wspólników (partnerów) za długi spółki związane z profesjonalną działalnością pozostałych partnerów spółki, zob. niżej. Natomiast każdy z partnerów pozostaje odpowiedzialny wo- bec klientów spółki za usługi świadczone osobiście lub za zobowią- zania powstałe z winy osób, które partner (wspólnik) bezpośrednio nadzoruje, a także innych osób, które nie podlegają innym partnerom, np. pracowników spółki podlegających kierownictwu zarządcy spółki niebędącemu partnerem (art. 95). Wyłączenie odpowiedzialności partnera (wspólnika) za zobowiąza- nia spółki powstałe w związku z wykonywaniem wolnego zawodu przez pozostałych partnerów, jak również za zobowiązania spółki bę- dące następstwem działania lub zaniechania pracowników lub osób zatrudnionych przez spółkę na podstawie innych umów, które podle- gały kierownictwu innego partnera (wspólnika) przy świadczeniu przez spółkę usług w zakresie jej działalności, ułatwi powstawanie dużych spółek osobowych, świadczących wyspecjalizowane usługi w zakre- sie objętym art. 88 KSH. Nieograniczona odpowiedzialność solidarna XVI Wprowadzenie wspólników w dużych spółkach osobowych, które grupują przedsta- wicieli wolnych zawodów, za błąd w sztuce każdego spośród licznych partnerów oraz osób zatrudnionych przez spółkę i podległych kierow- nictwu współpartnerów, obciążałaby ich nadmiernym ryzykiem gospo- darczym. Brak takiej zmiany ustawodawczej w polskim prawie spółek stawiałby podmioty krajowe, które świadczą usługi w zakresie wol- nych zawodów, w sytuacji dużo gorszej niż spółki zagraniczne, które dysponują i tak znaczną przewagą na rynku takich usług. Wykaz wolnych zawodów określony w art. 88 KSH może być po- szerzony w drodze regulacji ustawowej. Spółka partnerska może być zarządzana zarówno tak, jak spółka jawna (tzn. w zasadzie przez wszystkich partnerów), jak i w sposób podobny jak w spółce z o.o., przy czym wspólnikom będą przysługi- wać wówczas uprawnienia do osobistego zasięgania informacji o stanie majątku i interesów spółki (art. 38 § 2 w zw. z art. 89). Przyjęte roz- wiązanie uwzględnia wymagania w zakresie sprawnego zarządzania większymi organizacjami gospodarczymi. 3. Spółka komandytowa Brak było potrzeby wprowadzenia większych zmian w dotychcza- sowej regulacji spółki komandytowej. W tej formie prawnej powinny działać spółki prowadzące zazwyczaj przedsiębiorstwo w większym rozmiarze. W związku z tym dokonane zmiany mają głównie na celu usunięcie wątpliwości, jakie pojawiły się na gruncie przepisów KH. Należy tu w szczególności wymienić wyraźne dopuszczenie możli- wości występowania osoby prawnej w tej spółce w charakterze kom- plementariusza, co daje podstawę normatywną do tworzenia „spółki z o.o., sp.k.” (GmbH, Co KG), zob. art. 104 § 3 KSH. Istotne zmiany dotyczą bardziej „kapitałowego” określenia w spółce komandytowej pozycji prawnej komandytariusza jako inwestora pa- sywnego. Polegają one m.in. na: – wprowadzeniu uprawnienia do rozporządzania „ogółem praw i obo- wiązków” w spółce, pod warunkiem uzyskania zgody wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (art. 10 § 2 KSH), – unormowaniu wkładów komandytariusza w sposób zbliżony do przepisów o ochronie kapitału zakładowego w spółce z o.o. (zob. art. 107 i 108 KSH). 4. Spółka komandytowo-akcyjna Jest to nowy typ spółki osobowo-kapitałowej, wprowadzony przede wszystkim, z myślą o ochronie interesów przedsiębiorców, którzy za- XVII Wprowadzenie mierzają dokapitalizować (przez emisję akcji) swoje przedsiębiorstwo, mające z reguły już ugruntowaną pozycję na rynku. Jak wiadomo, ten cel nie może być osiągnięty w ramach spółki komandytowej, gdyż nie ma ona prawa do emitowania akcji. Przyjęcie natomiast formuły spółki akcyjnej (zwłaszcza przy akcjach na okaziciela), stwarza znaczne ry- zyko utraty własnego przedsiębiorstwa w drodze tzw. „wrogiego prze- jęcia”. Uzasadnione jest zatem wprowadzenie do KSH tego nowego typu spółki – i to jako spółki osobowej. Spółka komandytowo-akcyjna ma w KSH charakter bardziej „ko- mandytowy”, podobnie jak w prawie niemieckim oraz francuskim, niż „akcyjny”, jak przyjęto w prawie szwajcarskim i włoskim. Znajduje to również wyraz w odpowiednim stosowaniu przepisów o spółce koman- dytowej w zakresie stosunku prawnego komplementariuszy, zarówno między sobą, wobec akcjonariuszy, jak i wobec osób trzecich, a także w odniesieniu do wkładów komplementariuszy. Natomiast w pozosta- łych sprawach dotyczących spółki komandytowo-akcyjnej, stosuje się odpowiednio przepisy o spółce akcyjnej. Systematyka przepisów dot. spółki komandytowo-akcyjnej jest zbli- żona do regulacji dot. spółki komandytowej. Występują tu jednak pewne różnice, które przesądzają o odrębności typologicznej tej formy prawnej spółki, a mianowicie: – umowa spółki – to statut, sporządzony w formie aktu notarial- nego, który muszą podpisać przynajmniej wszyscy komplementa- riusze (zob. art. 129–131 KSH); – spółka ma prawo emitowania akcji, które są obejmowane przez wspólników posiadających status komandytariuszy (akcjonariuszy); nie wyklucza to możliwości objęcia akcji spółki także przez kom- plementariuszy (art. 132); – spółka komandytowo-akcyjna ma organy takie jak: rada nadzorcza oraz walne zgromadzenie, o kompetencjach zbliżonych do ich od- powiedników w spółkach kapitałowych. Rolę zarządu pełnią kom- plementariusze niewyłączeni od prowadzenia spraw spółki (art. 140 KSH). Rada nadzorcza jest organem obligatoryjnym w spółkach, w których liczba akcjonariuszy przekracza dwadzieścia pięć osób. W jej skład nie mogą wchodzić komplementariusze (art. 142 § 3). Walne zgromadzenie obejmuje zarówno komplementariuszy, jak i akcjonariuszy (art. 145 § 2). W wymienionych w art. 146 KSH sprawach, do podjęcia uchwały walnego zgromadzenia wy- magana jest, pod rygorem nieważności, zgoda bądź wszystkich (zob. art. 146 § 2), bądź też większości komplementariuszy (zob. art. 146 § 3). XVIII Wprowadzenie C. Spółki kapitałowe 1. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 1. W KSH unowocześniono regulację prawną spółki z o.o., dostoso- wując ją także do wymogów prawa europejskiego. Ważniejsze zmiany są następujące: a. W art. 151 przyjęto, iż spółka z o.o. może być utworzona w każdym celu prawnie dopuszczalnym, a zatem nie tylko – jak to było dotychczas – w celu gospodarczym; jest to rozwiązanie przejęte z prawa niemieckiego, pozwalające na szerokie korzystanie z tej formy prawnej spółki. b. Spółka z o.o. jest spółką kapitałową, z tego względu konieczne było więc urealnienie minimalnej wysokości jej kapitału zakładowego; przyjęto, iż wynosi on 50 000 zł, podobnie jak jest to w innych państwach europejskich. Podwyższono również minimalną wysokość udziału do kwoty 500 zł [zob. jednak więcej, pkt III C 1. a]. Nie okre- ślono minimalnych progów kapitału zakładowego i udziału w EURO ze względu na trudności, jakie mogłyby powstać w praktyce przy prze- liczaniu euro na złote. Do chwili przystąpienia Polski do UE kapi- tał zakładowy i wartość udziałów powinna być wyrażona wyłącznie w walucie krajowej. Ustawą z 23 października 2008 r. (Dz.U. Nr 127, poz. 1381), obniżono minimalny kapitał zakładowy spółki z o.o. do 5000 zł, a wysokość udziału w spółce – do 50 zł. c. Ze względu m.in. na wiążące Polskę postanowienia art. 44–54 Układu Europejskiego, przyjęto zasadę swobodnego dostępu zagra- nicznych spółek z o.o. do działalności na terytorium RP. A zatem spółki takie mogą tworzyć oddziały na obszarze Rzeczypospolitej Pol- skiej; warunki tworzenia takich oddziałów (i przedstawicielstw) okre- śla obecnie odrębna ustawa – o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095). d. W Polsce utrzymuje się tendencja tworzenia jednoosobowych spółek z o.o. Dotychczasowa regulacja tej postaci spółki z o.o. bu- dziła wiele wątpliwości, przeto w KSH – uwzględniając również po- stanowienia XII Dyrektywy Rady WE – wprowadzono kilka rozwią- zań prawnych bądź to uściślających dotychczasową regulację prawną (zob. np. art. 156 KSH), bądź też ograniczających możliwość ewentu- alnych nadużyć związanych z wykorzystaniem tej szczególnej postaci spółki z o.o. w okresie przed wpisem spółki do rejestru sądowego (zob. art. 162). Ponadto, w art. 173 § 1 KSH przyjęto, iż oświadcze- nia woli jedynego wspólnika składane spółce wymagają formy pisem- nej z podpisem notarialnie poświadczonym, chyba że ustawa zastrzega XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kodeks spółek handlowych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: