Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00028 005174 15188655 na godz. na dobę w sumie
Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna TOM 3 - ebook/pdf
Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna TOM 3 - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 1408
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7806-799-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> komentarze prawnicze
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
Niniejsza publikacja, stanowiąca trzeci z czterech tomów cennego komentarza autorskiego do Kodeksu spółek handlowych, przygotowana została przez zespół Autorów, spośród których wszyscy wiążą zainteresowania naukowe z praktyką prawniczą (doradczą bądź orzeczniczą). Dzieło to łączy wiedzę teoretyczną i tę wynikającą z doświadczenia związanego z funkcjonowaniem spółek handlowych. Stanowi to jego bardzo istotny walor, znany już z bardzo dobrze przyjętej przez Czytelników poprzedniej edycji sprzed dziesięciu lat, której niniejsze opracowanie stanowi  istotnie wzbogaconą i rozbudowaną kontynuację.
Książka jest adresowana zarówno do przedstawicieli nauki prawa, jak i praktyki prawniczej: adwokatów, notariuszy, radców prawnych i sędziów, a także aplikantów i studentów kierunków prawniczych, administracyjnych, menedżerskich oraz słuchaczy studiów podyplomowych związanych z problematyką spółek handlowych. Stanowi również istotną pomoc dla praktyków życia gospodarczego: inwestorów, członków zarządów, rad nadzorczych, prokurentów oraz innych menedżerów, którzy w pracy zawodowej wciąż stykają się z problematyką prawa spółek.
Autorzy komentarza są adwokatami i sędziami.
Redaktorzy naukowi – prof. Tomasz Siemiątkowski i adw. Radosław Potrzeszcz – są senior partnerami w kancelarii:
GŁUCHOWSKI  RODZIEWICZ  SIEMIĄTKOWSKI  ZWARA
Stan prawny na 30 listopada 2012 roku.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Kodeks spó∏ek handlowych Komentarz Tytu∏ III. Spółki kapitałowe Dział II. Spółka akcyjna tom 3 Jerzy Paweł Naworski • Radosław Potrzeszcz Tomasz Siemiątkowski • Krzysztof Strzelczyk Tomasza Siemiàtkowskiego i Rados∏awa Potrzeszcza pod redakcjà adwokatów z kancelarii: Wydanie 1 Stan prawny na 30 listopada 2012 roku Wielkie Komentarze Poszczególne części Komentarza (tom 3) opracowali: Jerzy Paweł Naworski: art. 368–380, art. 393–429, art. 459–478 Jerzy Paweł Naworski, Radosław Potrzeszcz: art. 430–433 Radosław Potrzeszcz: art. 304 (uwagi 1–21), art. 305–307, art. 313–323, art. 325–326, art. 442–454, art. 457 Krzysztof Strzelczyk: art. 381–392, art. 479–481, art. 483–490 Tomasz Siemiątkowski, Radosław Potrzeszcz: art. 301–303, art. 304 (uwagi 22–40), art. 308–3121, art. 324, art. 327–367, art. 434–441, art. 455–456, art. 458, art. 482 Redaktorzy prowadzący: Joanna Pastuszka, Małgorzata Stańczak Opracowanie redakcyjne: Katarzyna Gierłowska, Joanna Ołówek, Joanna Pastuszka, Anna Popławska, Małgorzata Stańczak Opracowanie techniczne: Krzysztof Koziarek Projekt okładki i stron tytułowych: Michał Piotrowski © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. Tomasz Siemiątkowski, Radosław Potrzeszcz, Jerzy Paweł Naworski, Krzysztof Strzelczyk, 2012 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorów i wydawcy. ISBN 978-83-7620-799-3 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Offi ce Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.LexisNexis.pl, e -mail: biuro@LexisNexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.LexisNexis.pl Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Słowo wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 O Autorach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 KODEKS SPÓŁEK HANDLOWYCH ustawa z dnia 15 września 2000 r. (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) TYTUŁ III. Spółki kapitałowe (art. 151–490) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 DZIAŁ II. Spółka akcyjna (art. 301–490) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Rozdział 1. Powstanie spółki (art. 301–327) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Rozdział 2. Prawa i obowiązki akcjonariuszy (art. 328–367) . . . . . . . . . . . . . . . . 156 Rozdział 3. Organy spółki (art. 368–429) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 379 Oddział 1. Zarząd (art. 368–380) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 379 Oddział 2. Nadzór (art. 381–392) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 563 Oddział 3. Walne zgromadzenie (art. 393–429) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 628 Rozdział 4. Zmiana statutu i zwykłe podwyższenie kapitału zakładowego (art. 430–443) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1075 Oddział 1. Przepisy ogólne (art. 430–433) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1075 Oddział 2. Subskrypcja akcji (art. 434–441) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1110 Oddział 3. Podwyższenie kapitału zakładowego ze środków spółki (art. 442–443) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1122 Rozdział 5. Kapitał docelowy. Warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego (art. 444–454) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1131 Rozdział 6. Obniżenie kapitału zakładowego (art. 455–458) . . . . . . . . . . . . . . . 1182 Rozdział 7. Rozwiązanie i likwidacja spółki (art. 459–478) . . . . . . . . . . . . . . . . . 1193 Rozdział 8. Odpowiedzialność cywilnoprawna (art. 479–490) . . . . . . . . . . . . . . 1337 Skorowidz przedmiotowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1401 5 Wykaz skrótów Wykaz skrótów Wykaz skrótów Akty prawne AktG I dyrektywa II dyrektywa dyrektywa 2007/36/WE HGB k.c. k.h. k.k. Konstytucja k.p. k.p.a. k.p.c. k.r.o. k.s.h. k.z. – Aktiengesetz – niemiecka ustawa o spółkach akcyjnych z 6 września 1965 r. (niem. Dz.U. I s. 1089 ze zm.) – dyrektywa 2009/101/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 16 wrześ- nia 2009 r. w sprawie gwarancji, jakie są wymagane w państwach człon- kowskich od spółek w rozumieniu art. 48 akapit drugi Traktatu, w celu uzyskania ich równowartości, dla zapewnienia ochrony interesów zarów- no wspólników, jak i osób trzecich (Dz.Urz. UE 2009 L 258/11) – dyrektywa Rady 77/91/EWG z 13 grudnia 1976 r. w sprawie koordyna- cji gwarancji, jakie są wymagane w państwach członkowskich od spółek w rozumieniu art. 58 akapit drugi Traktatu, w celu uzyskania ich równo- ważności, dla ochrony interesów zarówno wspólników, jak i osób trzecich w zakresie tworzenia spółki akcyjnej, jak również utrzymania i zmian jej kapitału (Dz.Urz. WE 1977 L 26/1 ze zm.) – dyrektywa 2007/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 lipca 2007 r. w sprawie wykonywania niektórych praw akcjonariuszy spółek notowanych na rynku regulowanym (Dz.Urz. UE 2007 L 184/17) – Handelsgesetzbuch, Gesetzvom 10. Mai 1897 (RGBl. I S. 219) – niemiec- ki kodeks handlowy z 1897 r. – obowiązujący – ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27 czerwca 1934 r. – Ko- deks handlowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) – nieobowiązujące – ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze sprost. i zm.) – ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788) – ustawa z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27 października 1933 r. – Kodeks zobowiązań (Dz.U. Nr 82, poz. 598 ze zm.) – uchylone 7 Wykaz skrótów nowelizacja z 12 grudnia 2003 r. nowelizacja z 5 grudnia 2008 r. ord.pod. p.d.g. p.p.o.p.w. pr.bank. pr.not. pr.spółdz. pr.up.n. pr.weksl. – ustawa z 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlo- wych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 229, poz. 2276) – ustawa z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlo- wych oraz ustawy o obrocie instrumentami fi nansowymi (Dz.U. z 2009 r. Nr 13, poz. 69) – ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – ustawa z 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) – nieobowiązująca – ustawa z 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 111, poz. 937 ze zm.) – nieobowiązująca – ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.) – ustawa z 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.) – ustawa z 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.) – ustawa z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.) – ustawa z 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe (Dz.U. Nr 37, poz. 282 ze zm.) ustawa o KRS – ustawa z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. u.k.p. u.k.s.c. u.ob. u.o.i.f. u.o.p. u.p.d.o.f. u.p.d.o.p. u.rach. u.s.d.g. uzasadnienie projektu ustawy z 5 grudnia 2008 r. WiPrO Czasopisma Biul.SN KPP 8 Dz.U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) – ustawa z 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397 ze zm.) – ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) – ustawa z 29 czerwca 1995 r. – o obligacjach (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1300 ze zm.) – ustawa z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami fi nansowymi (Dz.U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.) – ustawa z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadza- nia instrumentów fi nansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 ze zm.) – ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fi zycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) – ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) – ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 ze zm.) – ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) – uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz ustawy o obrocie instrumentami fi nansowymi (druk nr 1130 Sejmu VI kad.) – Gesetz über eine Berufsordnung der Wirtschaftsprüfer – niemiecka usta- wa z 24 lipca 1961 r. o ustroju zawodu rewidentów – „Biuletyn Sądu Najwyższego” – „Kwartalnik Prawa Prywatnego” Mon.Pod. MoP OG OSA OSNAPiUS OSNC OSNCP OSNC-ZD OSNP OSP PiP PPH PPW Pr.Gosp. Prob.Egz. Prok.i Pr. Pr.Sp. PS PUG RPEiS Inne CEIDG EZIG KDPW KRS Legalis Lex LexPolonica MSiG SE Wykaz skrótów – „Monitor Podatkowy” – „Monitor Prawniczy” – „Orzecznictwo Gospodarcze” – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubez- pieczeń Społecznych (od 1995 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna (od 1995 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna oraz Izba Administracyj- na, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (od 1963 r. do 1994 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Cywilna – Zeszyt Dodatkowy – Orzecznictwo Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego – Orzecznictwo Sądów Polskich – „Państwo i Prawo” – „Przegląd Prawa Handlowego” – „Prawo Papierów Wartościowych” – „Prawo Gospodarcze” – „Problemy Egzekucji” – „Prokuratura i Prawo” – „Prawo Spółek” – „Przegląd Sądowy” – „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” – „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej – europejskie zgrupowanie interesów gospodarczych – Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych – Krajowy Rejestr Sądowy – system informacji prawnej C.H. Beck – system informacji prawnej Wolters Kluwer – Serwis Prawniczy LexisNexis Polska Sp. z o.o. – Monitor Sądowy i Gospodarczy – spółka europejska Uwaga: Powołane w książce artykuły bez bliższego oznaczenia są artykułami Kodeksu spółek handlowych. Słowo wstępne Słowo wstępne Słowo wstępne Oddawany do rąk Czytelników komentarz do Kodeksu spółek handlowych sta- nowi istotnie wzbogaconą kontynuację trzytomowego komentarza wydawnictwa LexisNexis wydaną po blisko dziesięciu latach od pierwszego opublikowania. Ze względu na kompleksowy zakres dzieła (komentarz do wszystkich przepisów Ko- deksu spółek hand lowych), a także jego obszerność wydawnictwo zdecydowało się wydać je w serii „Wielkie Komentarze”. Niniejsze, czterotomowe opracowanie stanowi pełny komentarz do Kodeksu spółek handlowych. Kodeks ten na przestrzeni dwunastu lat od jego uchwalenia doczekał się wielu zmian, spotkał się z żywym zainteresowaniem doktryny i judy- katury oraz intensywnym wykorzystywaniem w praktyce. Wszystko to, a także dobre przyjęcie pierwszego wydania komentarza, uzasadniało potrzebę przy- gotowania jego nowej wersji, uwzględniającej wspomniane okoliczności. To one właśnie zadecydowały, że jakkolwiek komentarz nawiązuje zasadniczo do wersji pierwotnej, to jest opracowaniem rozbudowanym, zaktualizowanym, a miejscami znacznie zmienionym. Tom 3 obejmuje komentarz do przepisów tytułu III „Spółki kapitałowe” działu II „Spółka akcyjna” Kodeksu spółek handlowych w brzmieniu aktualnym na dzień 30 listopada 2012 roku. Redaktorzy naukowi prof. nadzw. dr hab. Tomasz Siemiątkowski adw. Radosław Potrzeszcz 11 O Autorach O Autorach O Autorach Redaktor naukowy Tomasz Siemiątkowski (prof. nadzw. dr hab., adwokat) – w 1994 r. ukończył (summa cum laude) Wydział Prawa i Administracji Uniwer- sytetu Warszawskiego, od 1999 r. jest adwokatem Izby Adwokackiej w Warszawie. Doktor nauk ekonomicznych, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor nad- zwyczajny Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie oraz Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, gdzie wykłada na Wydziale Prawa i Admini- stracji. Kierownik Zakładu Prawa Handlowego w Katedrze Prawa Gospodarczego SGH. Wykłada również zagadnienia prawne corporate governance (w ujęciu prawa polskiego i amerykańskiego) w Programie MBA prowadzonym łącznie przez SGH i University of Minnesota (w roku 2007 otrzymał wyróżnienie WEMBA Outstand- ing Instructor First Prize, a w latach 2008 i 2010 – wyróżnienie WEMBA Outstand- ing Instructor Second Prize). Stworzył w SGH Podyplomowe Studia: Akademia Eu- ropejskiego i Polskiego Prawa Spółek (2001), przekształcone następnie w Akade- mię Spółek (2008), którymi kieruje od początku ich istnienia. Przebywał w renomowanych zagranicznych ośrodkach naukowych: University of Minnesota, Carlson School of Management (visiting professor, 1999), Univer- sity of California – Berkeley, Boalt Hall School of Law (visiting scholar – stypen- dysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, 2002–2003) oraz Max -Planck -Institut für Ausländisches und Internationales Privatrecht w Hamburgu (visiting fellow – stypendysta MPI, 2004). W ramach pracy naukowej prowadzonej za granicą od- był studia w zakresie amerykańskiego corporate governance u prof. R. Buxbauma (Boalt Hall School of Law, UC Berkeley) i porównawczego corporate governance u prof. K.J. Hopta (MPI, Hamburg). Otrzymał także stypendium Fundacji Koś- ciuszkowskiej (Kosciuszko Foundation Fellowship) do University of California w Berkeley (2004). Uczestniczył ponadto w wielu konferencjach i sympozjach na- ukowych na amerykańskich uniwersytetach (między innymi Princeton, Stanford, Columbia i New York University). Kompetencje w praktyce adwokackiej – prowadzonej obecnie w Kancelarii Głu- chowski Siemiątkowski Zwara i Partnerzy, a wcześniej w Kancelarii Adwokackiej 13 O Autorach dra Tomasza Siemiątkowskiego, dwóch amerykańskich kancelariach prawniczych oraz Kancelarii dr hab. T. Siemiątkowski, Adwokaci i Doradcy – koncentrują się w obszarach fuzji, przejęć i restrukturyzacji, prawa rynku kapitałowego, arbitrażu, prawa korporacyjnego oraz prawa farmaceutycznego. Uczestniczył m.in. w przy- gotowaniu prospektu emisyjnego pierwszej spółki utworzonej na prawie obcym, której akcje zostały dopuszczone do obrotu publicznego w Polsce, reprezentował w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym Polską Konfederację Praco- dawców Prywatnych „Lewiatan” w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie lekami importowanymi, uzyskując korzystne dla swego klienta orzeczenie. Pełnił funkcje członka Rady Nadzorczej PKO BP SA oraz Przewodniczącego Komitetu Audytu tej Rady. Obecnie członek rad nadzorczych: spółki publicznej oraz banku będącego własnością za- granicznej instytucji kredytowej. Był współautorem projektu ustawy nowelizującej Kodeks spółek handlowych oraz członkiem zespołu ekspertów pracującego pod kierownictwem prof. S. Sołtysiń- skiego (2001–2003). W latach 2003–2005 był członkiem zespołu problemowego, powołanego przez Przewodniczącego Komisji Kodyfi kacyjnej Prawa Cywilnego, który przygotował projekt ustawy wprowadzającej do polskiego systemu prawne- go spółkę europejską (w zespole tym był odpowiedzialny za opracowanie regulacji monistycznego systemu ładu korporacyjnego), a następnie uczestniczył jako eks- pert rządu w pracach parlamentarnych nad tym projektem. W grudniu 2009 r. zo- stał powołany przez Przewodniczącego Komisji Kodyfi kacyjnej Prawa Cywilnego w skład kierowanego przez prof. S. Sołtysińskiego stałego zespołu problemowego Komisji Kodyfi kacyjnej Prawa Cywilnego ds. nowelizacji Kodeksu spółek handlo- wych (współautor tzw. projektu modernizacji spółki z o.o. oraz projektu imple- mentacji dyrektywy 2009/109/WE dotyczącej sprawozdawczości i dokumentacji w przypadku połączeń i podziałów spółek). W roku 2011 powołany przez Prze- wodniczącego Komisji Kodyfi kacyjnej Prawa Cywilnego kolejnej kadencji w skład zespołu problemowego ds. prawa spółek. Od 2011 r. Członek Komisji Legislacyj- nej Naczelnej Rady Adwokackiej (przewodniczący zespołu prawa gospodarczego i handlowego tej komisji). Arbiter Sądu Arbitrażowego przy PKPP „Lewiatan” i Sądu Polubownego przy KNF. Członek American Law Economics Association, członek -założyciel Polskiego Stowarzyszenia Ekonomicznej Analizy Prawa (Law Economics), członek zarzą- du Polskiego Stowarzyszenia Sądownictwa Polubownego oraz Polskiego Towarzy- stwa Prawa Sportowego. Jest autorem dwóch monografi i: Prokura w spółkach prawa handlowego (LexisNexis 1999) oraz Odpowiedzialność cywilnoprawna w spółkach kapitałowych (C.H. Beck, 2007), współautorem i współredaktorem komentarza do Kodeksu spółek handlo- wych opublikowanego w LexisNexis – Spółki osobowe (2001, 2011), Spółka z ogra- 14 O Autorach niczoną odpowiedzialnością (2001, 2011), Spółka akcyjna (2003), współautorem w Systemie Prawa Prywatnego, t. 16, Prawo spółek osobowych pod red. A. Szajkow- skiego oraz t. 17, Prawo spółek kapitałowych pod red. S. Sołtysińskiego, autorem bądź współautorem kilkudziesięciu artykułów z zakresu prawa cywilnego i han- dlowego, opublikowanych m.in. w „Palestrze”, „Przeglądzie Prawa Handlowego”, „Przeglądzie Sądowym” oraz „Przeglądzie Ustawodawstwa Gospodarczego”. Prze- wodniczący Rady Redakcyjnej kwartalnika „Przegląd Corporate Governance” oraz członek Rady Programowej kwartalnika „ADR. Arbitraż i Mediacja”. Redaktor naukowy Radosław Potrzeszcz (adwokat) – uzyskał stopień magi- stra nauk prawnych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocław- skiego w 1996 r., przygotowując pracę magisterską z prawa spółek na semina- rium prof. dr. hab. J. Frąckowiaka. W latach 1996–1998 odbył aplikację sądową, a w latach 2001–2004 aplikację adwokacką i od 2005 r. pozostaje adwokatem Izby Adwokackiej we Wrocławiu. Od 2001 r. na stałe współpracuje z Zakładem Prawa Handlowego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, w której wykłada prawo spółek. Współtworzył w SGH Podyplomowe Studia: Akademia Polskie- go i Europejskiego Prawa Spółek (2001), przekształcone następnie w Akademię Spółek (2008), na których prowadzi wykłady od początku ich istnienia. Wykła- dał również w Centralnym Ośrodku Szkolenia Zawodowego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, a także prowadził zajęcia dla studentów Wydziału Prawa i Administracji UWr. z zakresu prawa cywilnego i prawa handlowego. Ponadto wykłada na Podyplomowych Studiach Ubezpieczeń Gospodarczych na Uniwer- sytecie Wrocławskim oraz prowadzi zajęcia z prawa spółek dla aplikantów Izby Adwokackiej w Warszawie. Kompetencje w praktyce adwokackiej prowadzonej od 2010 r. w charakterze Se- nior Partnera w Kancelarii Głuchowski Siemiątkowski Zwara i Partnerzy, a wcześ- niej w Kancelarii Adwokackiej adwokata Radosława Potrzeszcza, koncentrują się w obszarach fuzji, przejęć i restrukturyzacji, rynku kapitałowego, prawa korpora- cyjnego i prawa procesowego. W 2009 r. był członkiem Rady Nadzorczej TVP SA, a w latach 2009–2011 członkiem Rady Nadzorczej Polskiego Radia SA. Od 2004 r. arbiter w Sądzie Polubownym przy Rzeczniku Ubezpieczonych. Członek American Law Economics Association. Był współautorem projektu ustawy nowelizującej Kodeks spółek handlowych, a także obszernego uzasadnienia do tego projektu (2001–2002), stając się następ- nie członkiem zespołu ekspertów pracującego pod kierownictwem prof. S. Soł- tysińskiego, a w 2003 r. został powołany przez Ministra Sprawiedliwości jako ekspert do prac nad projektem ustawy nowelizującej Kodeks spółek handlowych w podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia tego projektu, a także w Komisji Nad- zwyczajnej ds. zmian w kodyfi kacjach. W kolejnej kadencji Sejmu opiniował wie- le projektów legislacyjnych na zlecenie Biura Analiz Sejmowych, a w 2010 r. był 15 O Autorach konsultantem projektu tzw. modernizacji spółki z o.o., członkiem stałego zespołu problemowego Komisji Kodyfi kacyjnej Prawa Cywilnego ds. nowelizacji Kodeksu spółek handlowych kierowanego przez prof. S. Sołtysińskiego. Jest autorem książki Kapitały własne w spółkach handlowych, współautorem i współredaktorem komentarza do Kodeksu spółek handlowych opublikowanego w LexisNexis – Spółki osobowe (2001, 2011), Spółka z ograniczoną odpowiedzial- nością (2001, 2011), Spółka akcyjna (2003), współautorem Komentarza do prawa działalności gospodarczej (Wydawnictwo Twigger – 2000 i 2001), współautorem komentarza do ustaw ubezpieczeniowych (Wydawnictwo Poltext – 2004) oraz au- torem bądź współautorem kilkudziesięciu artykułów z zakresu prawa cywilnego i handlowego, opublikowanych m.in. w „Rejencie”, „Przeglądzie Prawa Handlowe- go” oraz w „Przeglądzie Ustawodawstwa Gospodarczego”. Krzysztof Strzelczyk – sędzia Sądu Najwyższego Izby Cywilnej; absolwent Wy- działu Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Od 1986 r. do 1991 r. sędzia Sądu Rejonowego w Płocku, a potem sędzia Sądu Wojewódzkie- go w Płocku. W latach 1995–2007 orzekał w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie – Wydział Cywilny. Od 2002 r. do 2004 r. wiceprzewodniczący, a następnie do 2006 r. przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa. Specjalizuje się w zagad- nieniach prawa handlowego. Współautor trzech tomów komentarza do Kodeksu spółek handlowych opublikowanego w LexisNexis – Spółki osobowe (2001), Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (2001), Spółka akcyjna (2003). Jerzy Paweł Naworski (dr hab., sędzia, pracownik naukowy UMK) – absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończył studia z wyróżnieniem, uzyskując III nagrodę dla najlepszego studenta UMK. Autor dwóch monografi i: Cena. Obowiązek zapłaty w obrocie gospodarczym (Wydawnictwo KiK, Warszawa 1999) i Przedsiębiorca w polskim prawie cywilnym (materialnym i procesowym) de lege lata i de lege ferenda (Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2011), a także ponad stu artykułów i glos z dziedziny prawa cywil- nego (materialnego i procesowego) oraz handlowego. Jest również współautorem Systemu Prawa Prywatnego, t. 16, Prawo spółek osobowych, pod redakcją A. Szaj- kowskiego (Warszawa 2008) oraz komentarza do Kodeksu spółek handlowych (LexisNexis). Obecnie jest sędzią Sądu Okręgowego w Toruniu i pracownikiem na- ukowym na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania UMK w Toruniu. 16 KODEKS Kodeks spółek handlowych SPÓŁEK HANDLOWYCH1) USTAWA z dnia 15 września 2000 r. (Dz.U. z 8 listopada 2000 r. Nr 94, poz. 1037; zm.: Dz.U. z 2001 r. Nr 102, poz. 1117; z 2003 r. Nr 49, poz. 408, Nr 229, poz. 2276; z 2005 r. Nr 132, poz. 1108, Nr 183, poz. 1538, Nr 184, poz. 1539; z 2006 r. Nr 133, poz. 935, Nr 208, poz. 1540; z 2008 r. Nr 86, poz. 524, Nr 118, poz. 747, Nr 217, 1) W brzmieniu ustalonym przez ustawę z 23 czerwca 2006 r. (Dz.U. Nr 133, poz. 935); zmiana weszła w życie 5 sierpnia 2006 r. Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji transpozycji następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich: 1) pierwszej dyrektywy Rady 68/151/EWG z dnia 9 marca 1968 r. w sprawie koordynacji gwaran- cji, jakie są wymagane w Państwach Członkowskich od spółek w rozumieniu art. 58 akapit drugi Traktatu, w celu uzyskania ich równoważności w całej Wspólnocie, dla zapewnienia ochrony inte- resów zarówno wspólników, jak i osób trzecich (Dz.Urz. WE L 65 z 14.03.1968, str. 8, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 1, str. 3, z późn. zm.); 2) drugiej dyrektywy Rady 77/91/EWG z dnia 13 grudnia 1976 r. w sprawie koordynacji gwaran- cji, jakie są wymagane w Państwach Członkowskich od spółek w rozumieniu art. 58 akapit drugi Traktatu, w celu uzyskania ich równoważności, dla ochrony interesów zarówno wspólników, jak i osób trzecich w zakresie tworzenia spółki akcyjnej, jak również utrzymania i zmian jej kapitału (Dz.Urz. WE L 26 z 31.01.1977, str. 1, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 1, str. 8, z późn. zm.); 3) trzeciej dyrektywy Rady 78/855/EWG z dnia 9 października 1978 r. wydanej na podstawie art. 54 ust. 3 lit. g) Traktatu, dotyczącej łączenia się spółek akcyjnych (Dz.Urz. WE L 295 z 20.10.1978, str. 36, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 1, str. 42, z późn. zm.); 4) szóstej dyrektywy Rady 82/891/EWG z dnia 17 grudnia 1982 r. wydanej na podstawie art. 54 ust. 3 lit. g) Traktatu dotyczącej podziału spółek akcyjnych (Dz.Urz. WE L 378 z 31.12.1982, str. 47, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 1, str. 50, z późn. zm.); 5) jedenastej dyrektywy Rady 89/666/EWG z dnia 21 grudnia 1989 r. dotyczącej wymogów ujaw- niania informacji odnośnie do oddziałów utworzonych w Państwie Członkowskim przez niektó- re rodzaje spółek podlegających prawu innego państwa (Dz.Urz. WE L 395 z 30.12.1989, str. 36, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 1, str. 100, z późn. zm.); 17 Kodeks spółek handlowych poz. 1381, Nr 231, poz. 1547; z 2009 r. Nr 13, poz. 69, Nr 42, poz. 341, Nr 104, poz. 860; z 2011 r. Nr 92, poz. 531, Nr 102, poz. 585, Nr 106, poz. 622, Nr 133, poz. 767, Nr 201, poz. 1182, Nr 234, poz. 1391; z 2012 r., poz. 596). 6) dwunastej dyrektywy Rady 89/667/EWG w sprawie prawa spółek z dnia 21 grudnia 1989 r. doty- czącej jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością (Dz.Urz. WE L 395 z 30.12.1989, str. 40, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 1, str. 104, z późn. zm.); 7) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/17/WE z dnia 19 marca 2001 r. w sprawie re- organizacji i likwidacji zakładów ubezpieczeń (Dz.Urz. WE L 110 z 20.04.2001, str. 28; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 4, str. 3); 8) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/24/WE z dnia 4 kwietnia 2001 r. w sprawie reorganizacji i likwidacji instytucji kredytowych (Dz.Urz. WE L 125 z 05.05.2001, str. 15; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 4, str. 15). 18 TYTUŁ III Spółki kapitałowe DZIAŁ II Spółka akcyjna Rozdział 1 Powstanie spółki Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna Rozdział 1. Powstanie spółki Literatura: M. Allerhand, Kodeks handlowy. Komentarz, Lwów 1935 i Bielsko -Biała 1994; A. Ambro- ziewicz, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999 r., II CKN 24/98, PPH 2000, nr 6, PiP 2000, z. 7; C. Baudenbacher, w: Kommentar zum Schweizerischen Privatrecht. Obligationenrecht II. Art. 530–1186 OR, red. H. Honsell, N.P. Vogt, R. Watter, Bazylea–Frankfurt nad Menem 1994; A. Be- nis, Projekt Polskiej Ustawy Akcyjnej, PPH 1928, nr 4; A. Benis, Studia akcyjne. V. Bilans, PPH 1932; A. Chełmoński, w: L. Altberg, Ś. Baudouin de Courtenay, A. Chełmoński, M. Ettinger, A. Jackowski, S. Janczewski, J. Jerich, H.W. Kon, M. Kurman, J. Namitkiewicz, L. Nowodworski, W.J. Szatensztein, S. Szer, Prawo o spółkach akcyjnych, red. H.W. Kon, Warszawa 1933 (cyt. jako A. Chełmoński, w: Prawo o spółkach...); T. Dziurzyński, w: T. Dziurzyński, Z. Fenichel, M. Honzatko, Kodeks handlowy. Komen- tarz, Bytom 1990, t. 1 i 3; 1991, t. 2, Łódź 1996; Z. Fenichel, Jednoosobowa spółka z ograniczoną odpo- wiedzialnością według kodeksu handlowego, PPH 1939, nr 5; Z. Fenichel, w: T. Dziurzyński, Z. Fenichel, M. Honzatko, Kodeks handlowy. Komentarz, Łódź 1996; J. Frąckowiak, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1997 r., II CKN 133/97, OSP 1998, nr 4, poz. 87; J. Frąckowiak, Sytu- acja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej oraz osób działających w ich imieniu do chwili rejestracji tych spółek, KPP 1994, nr 1; J. Frąckowiak, w: J. Frąckowiak, A. Kidyba, K. Kruczalak, W. Opalski, W. Popiołek, W. Pyzioł, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2001 (cyt. jako J. Frąckowiak, w: Kodeks spółek..., red. W. Pyzioł); J. Frąckowiak, w: System Prawa handlowego, tom 2b, Prawo spółek handlowych, red. S. Włodyka, Warszawa 2007; J. Frąckowiak, w: J. Frąckowiak, A. Kidy- ba, K. Kruczalak,W. Kruczalak, I. Kruczalak, Kodeks handlowy. Komentarz, Warszawa 1998 (cyt. jako J. Frąckowiak, w: Kodeks handlowy...); C. Glanc, Wady oświadczeń woli w prawie spółkowym, PPH 1938, nr 5 i 6; von F. Godin, H. Wilhelmi, S. Wilhelmi, Aktiengesetz vom 6. September 1965. Kommentar, wyd. 4, Berlin–Nowy Jork 1971; T. Gregorczuk, T. Mróz, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999 r., II CKN 24/98, PPH 2000, nr 6, MoP 2000, nr 4; A. Jackowski, w: L. Altberg, Ś. Bau- douin de Courtenay, A. Chełmoński, M. Ettinger, A. Jackowski, S. Janczewski, J. Jerich, H.W. Kon, M. Kurman, J. Namitkiewicz, L. Nowodworski, W.J. Szatensztein, S. Szer, Prawo o spółkach akcyjnych, red. H.W Kon, Warszawa 1933 (cyt. jako A. Jackowski, w: Prawo o spółkach...); J. Jerich, Kapitał akcyj- ny, PPH 1933, nr 2 (s. 49–64), nr 4 (s. 145–160), nr 8 (s. 309–317), nr 9 (s. 340–365), nr 10 (s. 397–406); J. Jerich, Rozwiązanie spółki akcyjnej z powodu braków istotnych przy jej założeniu, PPH 1928, s. 340; J. Kaczkowski, Polskie prawo o spółkach akcyjnych. Ustawa i komentarz, Poznań 1929; J. Kaczkowski, Zasady prawa akcyjnego, Warszawa 1918; A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych. Objaś- nienia, Kraków 2001; A. Klein, Elementy zobowiązaniowego stosunku prawnego, Wrocław 1980; A. Koch, 21 Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna Braki przy wpisie spółki z o.o. do rejestru handlowego i konsekwencje ich nieusunięcia (art. 173 k.h.), PPH 1996, nr 4; K. Kruczalak, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1997 r., II CKN 133/97, (OSNC 1997, z. 10, poz. 154), „Rejent” 1998, nr 5; Z. Kuniewicz, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999 r., II CKN 24/98, PPH 2000, nr 6, PS 2000, nr 9; M. Kurman, w: L. Altberg, Ś. Baudouin de Courtenay, A. Chełmoński, M. Ettinger, A. Jackowski, S. Janczewski, J. Jerich, H.W. Kon, M. Kurman, J. Namitkiewicz, L. Nowodworski, W.J. Szatensztein, S. Szer, Prawo o spółkach akcyjnych, red. H.W. Kon, Warszawa 1933 (cyt. jako M. Kurman, w: Prawo o spółkach...); A. Lipiński, Czy rzeczywiście „brak przy wpisie spółki z o.o.”, PPH 1996, nr 7; H. Litwińczuk, Prawo bi- lansowe, Warszawa 1995; M. Litwińska, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1997 r., II CKN 133/97, PPH 1998, nr 2; M. Litwińska, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 mar- ca 1999 r., II CKN 24/98, PPH 2000, nr 6; I.B. Mika, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 mar- ca 1999 r., II CKN 24/98, OSP 1999, z. 12, poz. 219; J. Mazurkiewicz, Umieszczanie i zachowywanie w fi rmach nazwisk zmarłych, w: Kodeks spółek handlowych. Studia i Materiały, Poznań–Kluczbork 2001; J. Namitkiewicz, Kodeks handlowy z komentarzem i skorowidzem rzeczowym, t. III, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Łódź 1994; J. Namitkiewicz, O obowiązku świadczenia akcjonariusza według prawa polskiego, PPH 1929, nr 7 i 8; J.P. Naworski, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999 r., II CKN 24/98, PS 2000, nr 7–8; A. Opalski, Funkcja gwarancyjna kapitału akcyjnego w świetle wybra- nych przepisów projektu prawa spółek, PPH 1999, nr 9; J. Ostaszewski, Kapitały własne w spółce akcyj- nej, PPH 1995, nr 12; W. Popiołek, w: J.A. Strzępka, W. Popiołek, A. Witosz, E. Zielińska, Kodeks spółek handlowych. Komentarz z orzecznictwem, red. J.A Strzępka, Warszawa 2009 (cyt. jako W. Popiołek, w: Kodeks spółek..., red. J.A. Strzępka, 2009); R. Potrzeszcz, Spółki kapitałowe w orzecznictwie (I). Wy- brane zagadnienia z uwzględnieniem poglądów doktryny i Projektu prawa o spółkach handlowych, PPH 1999, nr 11 [cyt. jako R. Potrzeszcz, Spółki kapitałowe... (I)]; R. Potrzeszcz, Tworzenie spółki kapitało- wej w kodeksie spółek handlowych, PPH 2000, nr 11; R. Potrzeszcz, w: J. Sommer, K. Stoga, R. Po- trzeszcz, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2001; M. Rodzynkiewicz, Ko- dek spółek hand lowych. Komentarz, Warszawa 2012; K. Rudnicki, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1999 r., III CKN 24/98, Pr.Sp. 2001, nr 1; A. Siegwart, Kommentar zum Schweizeri- schen Zivilgesetzbuch, V Band: Obligationenrecht. 5 Teil: Die Aktiengesellschaft (art. 620–659), Zurych 1945; T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, Zmiany w kodeksie spółek handlowych – omówienie i komen- tarz (II), PPH 2004, nr 3; T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, w: J.P. Naworski, K. Strzelczyk, J. Raglewski, T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, Komentarz do kodeksu spółek handlowych. Spółka akcyjna i przepisy karne, red. R. Potrzeszcz, T. Siemiątkowski, Warszawa 2003 (cyt. jako T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, w: Komentarz..., Spółka akcyjna...); T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, w: J.P. Naworski, K. Strzelczyk, T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, Komentarz do kodeksu spółek handlowych. Spółka z ograniczoną odpo- wiedzialnością, red. R. Potrzeszcz i T. Siemiątkowski, Warszawa 2001; T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, w: J.P. Naworski, R. Potrzeszcz, J. Rodziewicz, T. Siemiątkowski, K. Strzelczyk, Kodeks spółek handlo- wych. Komentarz, t. 2, Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, red. T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, Warszawa 2011 (cyt. jako T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, w: Ko- deks spółek..., t. 2); T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, w: J.P. Naworski, R. Potrzeszcz, T. Siemiątkowski, K. Strzelczyk, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, t. 1, Tytuł I. Przepisy ogólne. Tytuł II. Spółki osobo- we, red. T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, Warszawa 2010 (cyt. jako T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, w: Kodeks spółek..., t. 1); T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, w: P.M. Głuchowski, R. Potrzeszcz, J. Ra- glewski, T. Siemiątkowski, K. Strzelczyk, P.M. Wiórek, A. Zwara, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, t. 4, Tytuł IV. Łączenie, podział i przekształcanie spółek, Tytuł V. Przepisy karne, Tytuł VI. Zmiany w prze- pisach obowiązujących, przepisy przejściowe i przepisy końcowe, red. T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, Warszawa 2011 (cyt. jako T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, w: Kodeks spółek…, t. 4); J. Skąpski, Nieru- chomość jako aport do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, KPP 1993, nr 3; S. Sołtysiński, Jeszcze o implementacji przepisów dyrektywy 2006/68/WE w sprawach aportów i obniżenia kapitału zakładowego – polemika, PPH 2010, nr 4; S. Sołtysiński, Przepisy ogólne kodeksu spółek handlowych (Wybrane zagad- nienia), PiP 2001, nr 7; S. Sołtysiński, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, J. Szwaja, Kodeks hand lowy. Komentarz, t. II, wyd. 2, Warszawa 1998 (cyt. jako S. Sołtysiński, w: Kodeks handlowy..., t. II); S. Soł- tysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych, komentarz do artyku- łów 301–458, t. III, Warszawa 2003 (cyt. jako S. Sołtysiński, w: Kodeks spółek..., t. III); J.A. Strzępka, E. Zielińska, w: J.A. Strzępka, W. Popiołek, A. Witosz, E. Zielińska, Kodeks spółek handlowych. Komen- 22 Rozdział 1. Powstanie spółki Art. 301–302 tarz z orzecznictwem, red. J.A Strzępka, Warszawa 2009; A. Szajkowski, Prawo spółek handlowych, Warszawa 1995; A. Szajkowski, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, Kodeks handlowy. Ko- mentarz, t. I, Warszawa 1994 (cyt. jako A. Szajkowski, w: Kodeks handlowy..., t. I); S. Szer, O charakte- rze prawnym spółki akcyjnej i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przed ich zarejestrowaniem, PPH 1932, nr 6; S. Szer, Rozwiązanie spółki akcyjnej z powodu braków istotnych przy jej założeniu, ujawnio- nych po zarejestrowaniu, PPH 1930, nr 1 i 2; A. Szpunar, Akcje jako papiery wartościowe, PiP 1993, z. 11–12; A. Szumański, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1997 r., II CKN 133/97, PS 1998, nr 1; A. Szumański, Problem funkcji gwarancyjnej kapitału zakładowego (akcyj- nego) spółki kapitałowej, PiP 1997, nr 6; A. Szumański, w: K. Nędza, W. Pyzioł, A. Szumański, J. Szwa- ja, I. Weiss, S. Włodyka, Prawo spółek, red. S. Włodyka, Kraków 1996 (cyt. jako A Szumański, w: Prawo spółek...); A. Szumański, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek han- dlowych, komentarz do artykułów 301–458, t. III, Warszawa 2003; J. Szwaja, w: S. Sołtysiński, A. Szaj- kowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych, t. I, Komentarz do artykułów 1–150, War- szawa 2001; J. Szwaja, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks handlowy. Komentarz, t. I, Warszawa 1994 (cyt. jako J. Szwaja, w: Kodeks handlowy..., t. I); J. Tomkiewicz, J. Bloch, Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, Warszawa 1934; A.W. Wiśniewski, Biała Księga. Pol- ska – Unia Europejska. Prawo o spółkach: Dostosowanie polskiego prawa o spółkach do prawa europejskie- go, Warszawa 1995; A.W. Wiśniewski, Prawo o spółkach. Podręcznik praktyczny, t. 3, Spółka akcyjna, Warszawa 1993 (cyt. jako A.W. Wiśniewski, w: Prawo o spółkach..., t. 3); C. Wiśniewski, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1992 r., III CZP 52/92, PPH 1992, nr 1; S. Włodyka, w: K. Nę- dza, W. Pyzioł, A. Szumański, J. Szwaja, I. Weiss, S. Włodyka, Prawo spółek, red. S. Włodyka, Kraków 1996 (cyt. jako S. Włodyka, w: Prawo spółek...); A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 1996. Art. 301. ZAWIĄZANIE SPÓŁKI AKCYJNEJ Tomasz Siemiątkowski, Radosław Potrzeszcz Art. 301. § 1. Zawiązać spółkę akcyjną może jedna albo więcej osób. Spół- ka akcyjna nie może być zawiązana wyłącznie przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. § 2. Statut spółki akcyjnej powinien być sporządzony w formie aktu nota- rialnego. § 3. Osoby podpisujące statut są założycielami spółki. § 4. Akcjonariusze są zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w sta- tucie. § 5. Akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Art. 302. RÓWNA WARTOŚĆ AKCJI Art. 302. Kapitał zakładowy spółki akcyjnej dzieli się na akcje o równej war- tości nominalnej. POJĘCIE I CHARAKTER PRAWNY SPÓŁKI AKCYJNEJ DOPUSZCZALNOŚĆ TWORZENIA OBOWIĄZKI AKCJONARIUSZY WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI AKCJONARIUSZY ZA ZOBOWIĄZANIA SPÓŁKI s. 26 s. 24 s. 30 Tomasz Siemiątkowski, Radosław Potrzeszcz s. 34 23 Art. 302 Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna POJĘCIE I CHARAKTER PRAWNY SPÓŁKI AKCYJNEJ 1. Art. 302 oraz art. 301 § 4 i 5 (odpowiadające treści art. 307 k.h. oraz art. 1 rozpo- rządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. – Prawo o spółkach ak- cyjnych, Dz.U. Nr 39, poz. 383 ze zm.), wykazujące podobieństwo do postanowień szwajcarskiego kodeksu zobowiązań z 1911 r. [Bundesgesetz betreff end die Ergän- zung des Schweizerischen Zivilgesetzbuches (Fünfter Teil: Obligationenrecht) vom 30. März 1911 – art. 620 – nietrafny jest pogląd J. Frąckowiaka, że ustrój spół- ki akcyjnej w Kodeksie handlowym został oparty na unormowaniach prawa nie- mieckiego, zob. J. Frąckowiak, w: Prawo spółek..., tom 2b, red. S. Włodyka, s. 24], stanowią podstawy ustrojowe i istotne elementy charakterystyczne dla konstrukcji spółki akcyjnej (materialne elementy istoty spółki akcyjnej, por. A. Siegwart, Kom- mentar..., s. 145). Z raczej niezrozumiałych względów w Kodeksie spółek handlo- wych zostały one rozrzucone po dwóch artykułach, mimo że prawie dosłownie po- wtarzają regulację art. 307 k.h. i art. 1 Prawa o spółkach akcyjnych z 1928 r. 2. Spółka akcyjna jest spółką kapitału (art. 302). Kapitał zatem jest kluczowym ele- mentem, który stanowi o uczestnictwie w tej postaci korporacyjnej osoby praw- nej, i co do zasady, wyraża wielkość i wartość praw majątkowych przysługujących uczestnikom spółki akcyjnej, po części również niektórych uprawnień korporacyj- nych. Stanowi o trwałości stosunku uczestnictwa w spółce akcyjnej. Co do zasady bowiem, dopóty trwa stosunek uczestnictwa w spółce akcyjnej, dopóki dysponuje ona wkładami akcjonariusza (rozumianymi oczywiście jako pewna wartość wyra- żająca majątek wniesiony na pokrycie kapitału). Art. 302 nie może być tłumaczo- ny jedynie jako jedno z pojęć akcji stanowiącej ułamek w kapitale. Jest to przepis, który przesądza o istocie uczestnictwa w spółce akcyjnej. Każda akcja jest rów- noznaczna z jednym członkostwem (stosunkiem uczestnictwa w spółce – A. Sie- gwart, Kommentar..., s. 150). W spółce akcyjnej opartej na równych wartościowo jednostkach uczestnictwa – akcjach rozumianych jako odrębne prawa majątko- we złożone z zespołu identycznych lub zbliżonych uprawnień – oczywiste jest istnienie wielu (identycznych co do treści lub zróżnicowanych przez grupy ak- cji różnych rodzajów, por. uwagi do art. 328) stosunków uczestnictwa łączących wspólnika i spółkę [jedna cząstka udziałowa (Teilsumme) odpowiada jednemu członkostwu, C. Baudenbacher, w: Kommentar..., s. 264, podobnie A. Szpunar, Akcje jako papiery..., s. 14]. Stosunek uczestnictwa w spółce oparty na akcji jest stosunkiem prawnym łączącym spółkę z akcjonariuszem, tj. osobą legitymowaną z akcji bądź z dokumentu akcyjnego (o odróżnianiu tych pojęć – por. uwagi do art. 328). Treść wszystkich stosunków jest identyczna, z możliwością ich treścio- wej modyfi kacji (por. art. 351–353). Wartość nominalna akcji oraz kapitał zakła- dowy są szczególnego rodzaju wartościami, które w sposób podstawowy umoż- liwiają ustalenie zakresu praw przysługujących akcjonariuszom (wartość akcji wyznacza jego treść jako prawa podmiotowego). Więcej o akcji jako prawie oraz o dokumencie akcji – por. uwagi do art. 328. 24 Tomasz Siemiątkowski, Radosław Potrzeszcz Rozdział 1. Powstanie spółki Art. 302 3. Spółka akcyjna jest osobą prawną. Konstrukcyjnie zalicza się ją do osób praw- nych typu korporacyjnego, tj. opartych na stałym uczestnictwie osób będących jej członkami, przy czym pewne pokrewieństwo do osób prawnych typu fundacyjnego (zakładowego) wynika z faktu, że jej uczestnicy są także fundatorami, tj. osobami wyposażającymi spółkę w jej pierwotny majątek. Na tym kończy się podobieństwo, albowiem idea związania majątku we władaniu spółki akcyjnej wiąże się z jej ist- nieniem (przyjętym jako czas realizacji wspólnego celu gospodarczego) i co do za- sady jako tzw. kwota likwidacyjna ma powrócić do członków (co do porównania obu typów osób prawnych, por. A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywil- ne..., s. 209–210). 4. W ustawodawstwie jednak brak jest formalnie przypisanego spółce akcyjnej statusu przedsiębiorcy (por. np. art. 5 k.h.). Przedsiębiorcą zgodnie z art. 2 ust. 2 u.s.d.g. jest tylko taka spółka akcyjna, która we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą. Rejestracja w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Reje- stru Sądowego nie stanowi o takim statusie. Ustawa o KRS w art. 36 wyznacza za- kres podmiotów podlegających rejestracji w rejestrze przedsiębiorców bynajmniej nie ze względu na posiadanie takiego statusu (chociaż większość ujawnianych tam podmiotów – to przedsiębiorcy). 5. Jako spółka handlowa działa (prowadzi przedsiębiorstwo) pod fi rmą, która jest też nazwą spółki jako osoby prawnej (art. 43 k.c.). Por. uwagi do art. 305. 6. Mimo że przyjmuje się dość powszechnie, iż polskie ustawodawstwo akcyjne pozo- staje pod silnym wpływem prawa niemieckiego, to jednak nie został przeszczepiony na rodzimy grunt zadawniony spór, czy spółka akcyjna jest stowarzyszeniem (Verein) czy też spółką (Gesellschaft) w znaczeniu BGB (por. F. von Godin, H. Wilhelmi, S. Wilhelmi, Aktiengesetz..., s. 2, M. Fryde w glosie do wyroku Naczelnego Trybunału Administracyjnego z 30 listopada 1936 r., l.rej 4369/34, „Orzecznictwo Podatkowe i Administracyjne” 2588/39, s. 243–244; na temat pojmowania istoty spółki akcyjnej w toku rozwoju ustawodawstw akcyjnych w różnych krajach – por. J. Kaczkowski, Za- sady..., s. 191–202). Polskie prawodawstwo akcyjne, tworzone w okresie dwudziesto- lecia międzywojennego, z natury rzeczy przyjęte zostało w postaci regulacji samych spółek akcyjnych. Nie została uchwalona jednolita ustawa cywilna, a w uchwalonych po drugiej wojnie światowej przepisach ogólnych prawa cywilnego czy później w Ko- deksie cywilnym ustawodawca ograniczył się do podstawowych reguł dotyczących tylko takich organizacji, które w myśl ustaw mają osobowość prawną (wyraźnie w art. 35 k.c. oraz w art. 37 ustawy z 18 lipca 1950 r. – Przepisy ogólne prawa cywil- nego, Dz.U. Nr 34, poz. 311), odżegnując się od prób regulowania ich ustroju. Stąd w piśmiennictwie polskim nigdy nie kwestionowano przynależności tej formy orga- nizacyjnej do spółek, lecz podkreślano jedynie odmienność natury spółek osobowych i kapitałowych, w szczególności ze względu na przymiot osobowości prawnej tylko tych ostatnich (por. w szczególności S. Włodyka, w: Prawo spółek..., s. 50–51). Tomasz Siemiątkowski, Radosław Potrzeszcz 25 Art. 302 Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna DOPUSZCZALNOŚĆ TWORZENIA 7. Przez utworzenie spółki w znaczeniu szerokim (tj. powstanie spółki doskona- łej, wyposażonej w osobowość prawną) należy rozumieć tworzenie spółki sen- su stricto (zawiązanie) oraz jej wyposażenie w kapitał organizacyjny (por. uwagi do art. 306). W aktualnym stanie prawnym bowiem nie można pokrycia kapitału zaliczać do czynności wchodzących w skład samego tworzenia spółki, ponieważ powstaje ona już wskutek złożenia oświadczeń woli o objęciu akcji (zobowiąza- niu się do ich pokrycia wkładami) i nadaniu jej struktury organizacyjnej, a zatem w momencie zawiązania spółki. Rozwiązanie to wzmacnia system normatywny po- wstawania spółek akcyjnych, gdzie sami wspólnicy, bez dodatkowych przesłanek, powołują do życia nowy podmiot, sam zaś wpis do rejestru nadal częściowo zacho- wuje charakter konstytutywny (przyznaje jednostce organizacyjnej – będącej prze- cież już podmiotem praw i obowiązków prywatnoprawnych – osobowość prawną). Rejestracja spółki akcyjnej zamykająca proces tworzenia spółki sensu largo nie jest momentem pojawienia się w obrocie nowego podmiotu, jest jedynie swoistym „do- skonaleniem” już istniejącego, który podmiotowości tej w świetle niektórych prze- pisów, zwłaszcza ustaw publicznoprawnych, nie miał. Więcej o charakterze wpisu, por. T. Siemiątkowski, R. Potrzeszcz, w: Kodeks spółek..., t. 1, uwagi do art. 12. 8. Ustawa nie reguluje charakteru prawnego spółki akcyjnej po sporządzeniu statutu, chociaż zgodnie z art. 323 § 4 do praw i obowiązków oraz odpowiedzialności za- łożycieli spółki w okresie przed powstaniem spółki w organizacji stosuje się odpo- wiednio przepisy dotyczące spółki akcyjnej w organizacji. Nie oznacza to jednak, że stanowi to o istnieniu swego rodzaju „przedspółki w organizacji”, lecz jedynie daje podstawę do uznania skuteczności czynności założycielskich dokonanych w imie- niu spółki przed jej zawiązaniem (więcej – por. uwagi do art. 323). 9. Wskutek podpisania statutu powstaje konsorcjum założycieli (o ile jest ich więcej niż jeden), którego celem jest ułożenie statutu i przyciągnięcie dla przyszłej spółki akcjonariuszy, a przez to i kapitału. Statut nie jest umową wiążącą założycieli spół- ki, stanowi jedynie zawiązek przyszłej umowy spółki akcyjnej. Sam akt podpisania statutu jest istotny dla wyodrębnienia kategorii założycieli, którzy są odpowiedzial- ni za czynności założycielskie (S. Szer, O charakterze prawnym..., s. 272). Szerzej o etapach powstawania spółki, por. uwagi do art. 323. 10. Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego spółki kapitałowej w organizacji zmieniło w istotny sposób koncepcję okresu założycielskiego spółki. Rola założy- cieli została znacząco ograniczona jedynie do czynności mających na celu powo- łanie do życia spółki w organizacji. Jest ona jednak istotna wówczas, gdy spółka opiera się na założycielstwie kwalifi kowanym (por. art. 311, 312, 3121, 313 § 4 i art. 314) – ponieważ w dalszym ciągu to na założycielach spoczywa obowiązek zorganizowania spółki w oparciu o wkłady niepieniężne lub w przypadkach, gdy przed zarejestrowaniem przewidziane są tzw. nabytki założycielskie (mienie naby- 26 Tomasz Siemiątkowski, Radosław Potrzeszcz Rozdział 1. Powstanie spółki Art. 302 wane przez spółkę w organizacji), czy też konieczność wypłaty wynagrodzenia za usługi świadczone przy powstaniu spółki (por. art. 311). Założyciele zostali nato- miast wyłączeni od czynności przyjmowania wkładów (art. 315 § 2) oraz w zasa- dzie od czynności związanych z nabytkami założycielskimi, ponieważ ma to miejsce już właściwie na etapie spółki w organizacji, za którą działa co do zasady zarząd (por. art. 323 § 2). Słowem, wykonanie założeń organizacyjnych spółki zawartych w sprawozdaniu założycieli (art. 311) należy do zarządu spółki. 11. Spółka akcyjna może służyć do różnych celów, nie tylko gospodarczych. Może za- tem być alternatywą wobec np. fundacji, jeżeli fundatorzy chcą zachować ściślejszą kontrolę nad realizacją zadań (charytatywnych lub podobnych) i wobec tego jako wspólnicy mogą sprawować kontrolę nad działalnością osoby prawnej powołanej do tych zadań. Stanowić może także alternatywę dla stowarzyszenia, jeżeli zało- życiele chcą oprzeć członkostwo w stowarzyszeniu na uczestnictwie kapitałowym, a nie przewidują potrzeby szczegółowego normowania praw i obowiązków człon- ków, zwłaszcza w kontekście ich przystępowania i występowania. Trzeba jednak pamiętać, że spółka jest kosztowną organizacją, a przez to nie zawsze racjonalną do realizacji celów niegospodarczych. Cel spółki powinien być dozwolony przez prawo i osiągalny, chociaż ustawa nie daje prawa do żądania rozwiązania spółki przez sąd na żądanie czy to akcjonariusza, czy członka zarządu z powodu niemoż- liwości osiągnięcia celu spółkowego (odmiennie w spółce z ograniczoną odpowie- dzialnością, por. art. 271, częściowo – jeżeli cel spółki wyraża sprzeczny z prawem przedmiot działalności spółki, może to być powodem jej rozwiązania przez sąd re- jestrowy w trybie nadzoru, por. art. 21 § 1 pkt 2). 12. Od dnia 1 stycznia 2001 r. spółki akcyjne mogą być tworzone przez każdą oso- bę fi zyczną lub prawną. Przynależność państwowa tych osób jest tu bez znaczenia (por. art. 6 ust. 3 p.d.g., obecnie art. 13 ust. 1–3 u.s.d.g.), bowiem bez względu na narodowość (czy obywatelstwo) założycieli lub akcjonariuszy spółki z siedzibą w Polsce podlegają oni prawu polskiemu na jednakowych zasadach (tak też na tle przedwojennego stanu prawnego – J. Tomkiewicz, J. Bloch, Spółki..., s. 12). Pojęcie „spółka z udziałem zagranicznym” ma obecnie tylko znaczenie porządkujące (jest pojęciem języka prawniczego). Wszelkie odmienności wynikające z uczestniczenia w spółce akcyjnej osoby zagranicznej mogą wynikać jedynie z wyraźnego przepisu prawa (por. np. art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy z 24 marca 1920 r. o nabywaniu nierucho- mości przez cudzoziemców, tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758 ze zm.) 13. Jako najbardziej rozbudowana forma organizacyjna pomyślana dla dużych przed- sięwzięć i przy tym dla szerokiego grona uczestników, spółka akcyjna bywa jedyną lub przynamniej należy do grona nielicznych form dopuszczonych do prowadze- nia niektórych rodzajów działalności (z reguły podporządkowanych systemowi nadzoru materialnego, por. m.in.: dla działalności bankowej – art. 12 pr.bank., ubezpieczeniowej – art. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, dla zarządzania Tomasz Siemiątkowski, Radosław Potrzeszcz 27 Art. 302 Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna funduszami inwestycyjnymi, emerytalnymi – art. 27 ust. 1 ustawy z 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 34, poz. 189 ze zm.) i art. 38 ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.), dla prowadzenia działalności ma- klerskiej, giełdy papierów wartościowych lub innych instrumentów fi nansowych, rynku pozagiełdowego – art. 21, 33, 95 ust. 1 pkt 1 u.o.i.f.). Przepisy te, oprócz wskazanego nadzoru, niekiedy przewidują system koncesyjny powstawania spółek akcyjnych (zgoda na powstanie spółki – zezwolenie, por. uwagi do art. 320), a do- kładnie mieszany normatywno -koncesyjny, albowiem spółki takie są rejestrowane na ogólnych zasadach na równi ze „zwykłymi” spółkami. Ustawy szczególne mogą – wychodząc z krańcowo odmiennych założeń – wykluczać w ogóle spółki akcyjne (tylko one albo w ogóle kapitałowe) z form dopuszczalnych w zakresach określonych tymi ustawami, zwłaszcza dla prowadzenia działalności gospodarczej osób wykonujących wolne zawody. Ustawy bowiem wprowadzają ograniczony wybór form wspólnej działalności; por. np.: art. 5 ust. 2 pkt 2 usta- wy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, Dz.U. Nr 112, poz. 654 ze zm.; art. 4a Prawa o adwokaturze i art. 8 ustawy o radcach prawnych, odmiennie, do- puszczając spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością dla prowadzenia doradztwa podatkowego – art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o doradztwie podatkowym; zob. też wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 25 sierpnia 2004 r., I ACa 1485/03, „Orzecz- nictwo Sądu Apelacyjnego w Katowicach” 2004, nr 4, poz. 4: „Spółka akcyjna nie może prowadzić obsługi prawnej przedsiębiorcy i nie może w jego imieniu udzielić pełnomocnictwa procesowego (art. 87 § 2 k.p.c.)”. 14. Art. 301 § 1 k.s.h. wprowadza dopuszczalność zawiązywania spółek akcyjnych przez jedną osobę (jednoosobowe założycielstwo w poprzednim stanie prawnym dopusz- czalne było tylko dla spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, od roku 1989), co należy uznać za zasadne. Nic bowiem nie stoi na przeszkodzie, aby spółka stała się jednoosobowa na skutek przejścia wszystkich akcji na jedną osobę. W praktyce często występują takie „wtórne” jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzial- nością, a niekiedy także akcyjne, i zakaz jednoosobowego zawiązania skłaniałby do praktycznie nic nieznaczących czynności obchodzących taki zakaz, przez podsta- wianie fi gurantów w celu objęcia części udziałów (por. Z. Fenichel, Jednoosobowa spółka..., s. 242). Z istoty swej spółka jednoosobowa jest niejako „zaprzeczeniem samej siebie”. Gospodarczo oznacza właściwie jej wspólnika (akcjonariusza), który ograniczył swoją odpowiedzialność do wyodrębnionego majątku. Jest ona osobą prawną i próby odmawiania jej prawa do istnienia, pomijając trudności w ustaleniu wielu przepisów, które by temu służyły, nie byłyby z pewnością skuteczne. Jednak- że z uwagi na bezpieczeństwo osób trzecich ustawa przewiduje określone reguły (nieliczne) dla tej spółki: w art. 303 (szczególne wymagania co do formy czynności prawnych tegoż akcjonariusza) oraz w art. 319 (konieczność zgłoszenia jedynego akcjonariusza w celu ujawnienia go oraz jego stanu posiadania w rejestrze). 28 Tomasz Siemiątkowski, Radosław Potrzeszcz Rozdział 1. Powstanie spółki Art. 302 15. Art. 301 § 1 zd. 2 rozszerza za art. 151 § 2 zakaz pionowych holdingów spółek z o.o. Przepis ten ma odmienne brzmienie od stanowiącego podobny zakaz art. 158 § 3 k.h. („jedynym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być inna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, składająca się z jednego wspól- nika”), który zwłaszcza w odniesieniu do zagranicznych spółek z o.o. wzbudził kon- trowersje co do adresata tego zakazu (por. postanowienie SN z 28 kwietnia 1997 r., II CKN 133/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 154), w którym sąd przyjął tezę, iż: „Jedy- nym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być jednooso- bowa spółka prawa obcego, mająca cechy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w rozumieniu przepisów kodeksu handlowego” (glosy: A. Szumańskiego, PS 1998, nr 1, s. 69 i nast.; M. Litwińskiej, PPH 1998, nr 2 s. 39 i nast.; J. Frąckowiaka, OSP 1998, nr 4, poz. 87 i K. Kruczalaka, „Rejent” 1998, nr 5, s. 197 i nast.). Podnoszono wówczas pogląd, że art. 158 § 3 k.h. stanowi szczególne ograniczenie zdolności prawnej polskich (jednoosobowych) spółek z o.o. i przenoszenie jego hipotezy na zagraniczne spółki (pomijając kwestię ustalenia cech typizujących daną spółkę jako właśnie spółkę z o.o.) byłoby sprzeczne z zasadą wynikającą z art. 9 § 2 Prawa prywatnego międzynarodowego z 1965 r. (obecnie art. 17 ust. 1 ustawy z 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe, Dz.U. Nr 80, poz. 432), że o zdolności prawnej osoby prawnej decyduje jej statut personalny (prawo miejsca siedziby) (tak J. Frąckowiak, Glosa do postanowienia SN z 28 kwietnia 1997 r., II CKN 133/97...). Brzmienie komentowanego przepisu nakazuje wszakże przyjąć, że odnosi się on do spółki mającej powstać, jest to zatem zagadnienie dopuszczalności tworzenia, a nie zdolności do bycia jedynym akcjonariuszem spółki akcyjnej od chwili jej za- wiązania. Otwarta pozostaje kwestia ustalenia, jakie cechy mają przesądzać o tym, że określone spółki obce (zagraniczne) są spółkami akcyjnymi (por. uwagi do art. 307). 16. Aktualne brzmienie ustawy prowadzi do tezy, że ograniczenie odnoszące się do jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością dotyczy tylko powsta- nia spółki, wobec czego nie jest wykluczone następcze (wtórne) uzyskanie przez taką spółkę statusu jedynego akcjonariusza spółki. Może to oczywiście dawać pre- tekst do fi kcyjnego powiększania liczby założycieli spółki, by następnie akcjonariu- sze, którzy doszli już po zarejestrowaniu spółki, zbyli akcje jednoosobowej spółce z o.o. O ile kwestia ta mogłaby pozostawać istotna dla spółek z ograniczoną odpo- wiedzialnością, o tyle byłoby niezasadne wprowadzanie ograniczeń w tym zakresie co do spółek akcyjnych. Uwzględniając odmienność legitymowania się wobec takiej spółki statusem akcjonariusza, jednoosobowa spółka z o.o. mająca wszystkie akcje mogłaby skutecznie ukrywać taki stan rzeczy, np. nie będzie wykonywać żadnych praw z kilku posiadanych przez siebie akcji na okaziciela albo nie będzie zgłaszać zarządowi nabycia kilku akcji imiennych i uniknie ujawnienia ich posiadania wobec spółki (zresztą wówczas formalnie nie byłaby ona jedynym akcjonariuszem). Dla- tego też nie warto ograniczać jednoosobowych spółek z o.o. w nabywaniu całości Tomasz Siemiątkowski, Radosław Potrzeszcz 29 Art. 302 Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna akcji spółki akcyjnej, a istotniejsze jest, by taki stan rzeczy, w myśl art. 319, był ujawniony w rejestrze przedsiębiorców, co z całą pewnością będzie bardziej przy- datne dla wierzycieli. OBOWIĄZKI AKCJONARIUSZY 17. Art. 301 § 4 od początku swego istnienia (wcześniej art. 1 ust. 2 Prawa akcyjnego z 1928 r.) wzbudzał kontrowersje w doktrynie (por. zwłaszcza A. Benis, Projekt Pol- skiej Ustawy..., s. 160 i nast.; J. Namitkiewicz, O obowiązku..., tego autora por. uwa- gi prawnoporównawcze w świetle obowiązujących wówczas prawodawstw akcyj- nych, szczególnie niemieckiego i szwajcarskiego, tamże s. 294–300 i s. 337–342). Zgodnie ze stanowiskiem Komisji Kodyfi kacyjnej, która opracowała przepisy Prawa o spółkach akcyjnych z 1928 r., przepis umożliwiający konstruowanie w statucie dalej idących obowiązków, aniżeli pokrycie akcji, otwierać miał
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna TOM 3
Autor:
, ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: