Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00393 008691 14650797 na godz. na dobę w sumie
Kodeks wykroczeń. Komentarz - ebook/pdf
Kodeks wykroczeń. Komentarz - ebook/pdf
Autor: , , Liczba stron: 644
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-278-0096-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> karne
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
W publikacji Kodeks wykroczeń. Komentarz kompleksowo omówiono rozwiązania prawne z zakresu polskiego prawa wykroczeń, m.in. zasady odpowiedzialności za wykroczenia, przewidziane za nie kary, reguły ich orzekania. Dokonano ich porównania z odpowiednimi zasadami przyjętymi w Kodeksie karnym. Zaprezentowano charakterystykę wykroczeń zawartych w części szczególnej Kodeksu wykroczeń, uwzględniając przepisy prawne, na których te wykroczenia się opierają, według obecnego stanu prawnego. Analiza przepisów Kodeksu wykroczeń uwzględnia dotychczasowy dorobek nauki i judykatury w zakresie prawa wykroczeń. Rozważania obejmują orzecznictwo sądowe oraz najnowszą literaturę ważną dla omawianych instytucji, ułatwiając Czytelnikowi poznawanie prezentowanych rozwiązań prawnych.

W publikacji uwzględniono nowy tekst jednolity komentowanej ustawy oraz zmiany, które weszły w życie od ostatniego wydania. Dostosowano przepisy w zakresie orzekania oraz wykonywania kary grzywny i kary ograniczenia wolności do zmian wprowadzonych w Kodeksie karnym wykonawczym. Uwzględniono wprowadzenie uregulowań związanych z timeshare czy ustawą o kierujących pojazdami, rozszerzenie odpowiedzialności związanej z kredytem konsumenckim na osobę kierującą przedsiębiorstwem lub upoważnioną do zawierania umów z konsumentami, jeśli przedsiębiorcą jest osoba niebędąca osobą fizyczną.

Syntetyczne ujęcie problematyki wykroczeń z uwzględnieniem aspektu stosowania przepisów w praktyce może być przydatne zarówno dla sędziów, adwokatów, kuratorów sądowych, Policji, jak i funkcjonariuszy Straży Gminnej, a także dla aplikantów.

Autorzy Komentarza są pracownikami Katedry Prawa Karnego i Kryminologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Kodeks wykroczeń Komentarz Tadeusz Bojarski Aneta Michalska-Warias Joanna Piórkowska-Flieger Maciej Szwarczyk pod redakcjà Tadeusza Bojarskiego Wydanie 4 Stan prawny na 15 maja 2013 roku Warszawa 2013 Tadeusz Bojarski: Uwagi wprowadzające, art. 1–51, 65–69, 84–93, 119–123 Aneta Michalska-Warias: art. 601–63, 94–97, 109–118, 132–139a, 148–166 Joanna Piórkowska-Flieger: 52–52b, 63a–64, 70–83, 98–103a, 140–147a Maciej Szwarczyk: art. 54–58, 104–108, 124–131 Tadeusz Bojarski, Maciej Szwarczyk: Przepisy wprowadzające Redaktor prowadzący: Anna Popławska Opracowanie redakcyjne: Joanna Choroszczak-Magiera, Joanna Ołówek Redakcja techniczna: Małgorzata Duda Projekt okładki i stron tytułowych: Michał Piotrowski © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autorów i wydawcy. ISBN 978-83-278-0096-1 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Office Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.lexisnexis.pl, e-mail: biuro@lexisnexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.lexisnexis.pl Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Literatura podstawowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Słowo wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 482) CZĘŚĆ OGÓLNA Rozdział I. Zasady odpowiedzialności (art. 1–17) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Rozdział II. Kary, środki karne i zasady ich wymiaru (art. 18–39) . . . . . . . . . . . . . 73 Rozdział III. Zastosowanie środków oddziaływania wychowawczego (art. 40–41) . . . 109 Rozdział IV. Warunkowe zawieszenie wykonania kary aresztu (art. 42–44) . . . . . . . 112 Rozdział V. Przedawnienie orzekania, wykonania kary oraz zatarcie ukarania (art. 45–46) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 Rozdział VI. Wyjaśnienie wyrażeń ustawowych (art. 47) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 Rozdział VII. Stosunek do ustaw szczególnych (art. 48) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 CZĘŚĆ SZCZEGÓLNA Rozdział VIII. Wykroczenia przeciwko porządkowi i spokojowi publicznemu (art. 49–64) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 Rozdział IX. Wykroczenia przeciwko instytucjom państwowym, samorządowym i społecznym (art. 65–69) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215 225 Rozdział X. Wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu osób i mienia (art. 70–83) . . . . . Rozdział XI. Wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji (art. 84–103a) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 284 Rozdział XII. Wykroczenia przeciwko osobie (art. 104–108) . . . . . . . . . . . . . . . . 372 Rozdział XIII. Wykroczenia przeciwko zdrowiu (art. 109–118) . . . . . . . . . . . . . . 389 Rozdział XIV. Wykroczenia przeciwko mieniu (art. 119–131) . . . . . . . . . . . . . . . 436 Rozdział XV. Wykroczenia przeciwko interesom konsumentów (art. 132–139a) . . . . . 474 5 Rozdział XVI. Wykroczenia przeciwko obyczajności publicznej (art. 140–142) . . . . . 537 Rozdział XVII. Wykroczenia przeciwko urządzeniom użytku publicznego (art. 143–145) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547 Rozdział XVIII. Wykroczenia przeciwko obowiązkowi ewidencji (art. 146–147a) . . . . 557 Rozdział XIX. Szkodnictwo leśne, polne i ogrodowe (art. 148–166) . . . . . . . . . . . . 566 Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks wykroczeń (Dz.U. Nr 12, poz. 115 ze zm.) Rozdział I. Przepisy ogólne (art. I–V) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 628 Rozdział II. Zmiany w przepisach obowiązujących (art. VI–VIII) . . . . . . . . . . . . . . 631 Rozdział III. Przepisy przejściowe i końcowe (art. IX–XVII) . . . . . . . . . . . . . . . . . 638 Skorowidz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 643 www.lexisnexis.pl Spis treści Wykaz skrótów 1. Akty normatywne d.k.p.k. – d.k.p.w. k.c. k.k. k.k. z 1932 r. k.k. z 1969 r. k.k.s. k.k.w. Konstytucja RP k.p. k.p.a. k.p.c. k.p.k. k.p.k. z 1928 r. k.p.w. k.r.o. k.w. p.a.s.c. p.d.g. – – – – – – – – – – – – – – – – – – dawny Kodeks postępowania karnego, tj. ustawa z 19 kwietnia 1969 r. – Ko- deks postępowania karnego (Dz.U. Nr 13, poz. 96 ze zm.) – nieobowiązująca dawny Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, tj. ustawa z 20 maja 1971  r. – Kodeks postępowania w  sprawach o  wykroczenia (Dz.U. Nr  12, poz. 116 ze zm.) – nieobowiązująca ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) ustawa z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z  11  lipca 1932  r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 60, poz. 571) – nieobowiązujące ustawa z 19 kwietnia 1969 r. – Kodeks karny (Dz.U. Nr 13, poz. 94 ze zm.) – nieobowiązująca ustawa z  10  września 1999  r. – Kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 186 ze zm.) ustawa z  6  czerwca 1997  r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr  90, poz. 557 ze zm.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z  2  kwietnia 1997  r. (Dz.U. Nr  78, poz. 483; sprost. Dz.U. z 2001 r. Nr 28, poz. 319; zm.: Dz.U. z 2006 r. Nr 200, poz. 1471; z 2009 r. Nr 114, poz. 946) ustawa z  26  czerwca 1974  r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z  1998  r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) ustawa z  17  listopada 1964  r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) ustawa z  6  czerwca 1997  r. – Kodeks postępowania karnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 480) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 19 marca 1928 r. – Kodeks postę- powania karnego (Dz.U. z 1950 r. Nr 40, poz. 364 ze zm.) – nieobowiązujące ustawa z  24  sierpnia 2001  r. – Kodeks postępowania w  sprawach o  wykro- czenia (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 395) ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) ustawa z  20  maja 1971  r. – Kodeks wykroczeń (tekst jedn. Dz.U. z  2010  r. Nr 46, poz. 275 ze zm.) ustawa z 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264 ze zm.) ustawa z  19  listopada 1999  r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) – nieobowiązująca 7 Wykaz skrótów p.g.g. p.r.d. pr.bud. pr.łow. pr.tel. pr.wod. pr.wykr. pr.zgr. u.b.o.o. u.b.ż.ż. u.c. u.d.p. u.e.l.d.o. u.k.k. u.k.p. u.l. u.o.g.r.l. u.o.n. u.o.p. u.p.c.g. u.p.e.a. u.p.n. u.s.d.g. ustawa o VAT u.u.t. u.w.t. 8 – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – ustawa z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedn. Dz.U. Nr 163, poz. 981) ustawa z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) ustawa z  7  lipca 1994  r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z  2010  r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) ustawa z  13  października 1995  r. – Prawo łowieckie (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.) ustawa z  16  lipca 2004  r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr  171, poz. 1800 ze zm.) ustawa z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 11 lipca 1932 r. – Prawo o wy- kroczeniach (Dz.U. Nr 60, poz. 572 ze zm.) – nieobowiązujące ustawa z  5  lipca 1990  r. – Prawo o  zgromadzeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 397) ustawa z 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na ob- szarach wodnych (Dz.U. Nr 208, poz. 1240) ustawa z  25  sierpnia 2006  r. o  bezpieczeństwie żywności i  żywienia (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.) ustawa z 5 lipca 2001 r. o cenach (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 385) ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 260) ustawa z  10  kwietnia 1974  r. o  ewidencji ludności i  dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zm.) ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151 ze zm.) ustawa z  28  września 1991  r. o  lasach (tekst jedn. Dz.U. z  2011  r. Nr  12, poz. 59 ze zm.) ustawa z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) ustawa z 13 lipca 2000 r. o ochronie nabywców prawa korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w każdym roku oraz o  zmianie ustaw – Kodeks cywilny, Kodeks wykroczeń i  ustawy o  księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 74, poz. 855 ze zm.) ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) ustawa z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.) ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) ustawa z  26  października 1982  r. o  postępowaniu w  sprawach nieletnich (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 33, poz. 178 ze zm.) ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) ustawa z  29  sierpnia 1997  r. o  usługach turystycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268 ze zm.) ustawa z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdzia- łaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm.) www.lexisnexis.pl u.z.l.z. u.z.o.z. u.z.z.z. 2. Czasopisma An. UMCS Biul.Pr.Kar. CzPKiNP FK GP GS GSiP GSP – Prz. Orz. GSW Kw. Pr. Pub. KZS MoP NP OSA OSNKW OSNPG OSNwSK OSP OSPiKA OTK Pal. PiM PiP PiZS PPK Pr. Bank. Pr. Praw. Probl. Al. Probl. Pr. Kar. Prok. i Pr. PS PUG RPEiS SMO St. Praw. ST WPP ZKA ZN ZW – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – Wykaz skrótów ustawa z  18  grudnia 2003  r. o  zakładach leczniczych dla zwierząt (Dz.U. z 2004 r. Nr 11, poz. 95 ze zm.) ustawa z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 ze zm.) ustawa z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. Nr 234, poz. 1570 ze zm.) „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska” „Biuletyn Prawa Karnego” „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” „Finanse Komunalne” „Gazeta Prawnicza” „Gazeta Sądowa” „Gazeta Sądowa i Penitencjarna” „Gdańskie Studia Prawnicze. Przegląd Orzecznictwa” „Gazeta Sądowa Warszawska” „Kwartalnik Prawa Publicznego” „Krakowskie Zeszyty Sądowe” „Monitor Prawniczy” „Nowe Prawo” „Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych” „Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Karna i Wojskowa” „Orzecznictwo Sądu Najwyższego – zbiór Prokuratury Generalnej” „Orzecznictwo Sądu Najwyższego w Sprawach Karnych” „Orzecznictwo Sądów Polskich” „Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych” „Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego” „Palestra” „Prawo i Medycyna” „Państwo i Prawo” „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” „Przegląd Prawa Karnego” „Prawo Bankowe” „Problemy Praworządności” „Problemy Alkoholizmu” „Problemy Prawa Karnego” „Prokuratura i Prawo” „Przegląd Sądowy” „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” „Służba MO” „Studia Prawnicze” „Samorząd Terytorialny” „Wojskowy Przegląd Prawniczy” „Zagadnienia Karno-Administracyjne” „Zeszyty Naukowe” (z oznaczeniem uniwersytetu) „Zagadnienia Wykroczeń” 9 Wykaz skrótów 3. Inne Dz.U. GUS Lex LexisNexis SA SN Artykuły cytowane bez oznaczenia pochodzą z obowiązującego Kodeksu wykroczeń. – Dziennik Ustaw – Główny Urząd Statystyczny – System Prawniczy Wolters Kluwer – Lexis.pl – Serwis Prawniczy LexisNexis Polska – sąd apelacyjny – Sąd Najwyższy www.lexisnexis.pl Literatura podstawowa 1. Podręczniki, skrypty Bojarski M., Giezek J., Świda Z., Prawo karne materialne. Część ogólna i  szczególna, Warszawa 2004; wyd. 2, 2006; wyd. 5, 2012. Bojarski M., Sienkiewicz Z., Świda Z., Siwik Z., Prawo o wykroczeniach, wyd. 2, Wrocław 1983. Bojarski M., Świda Z., Podstawy materialnego i  procesowego prawa o  wykroczeniach, wyd.  4, Wrocław 2002; wyd. 5, 2008. Bojarski M., Świda Z., Zarys polskiego prawa o wykroczeniach, Wrocław 1995. Bojarski T., Polskie prawo karne. Zarys części ogólnej, wyd. 2, Warszawa 2005; wyd. 3, 2008; wyd. 4, 2012. Bojarski T., Polskie prawo wykroczeń. Zarys wykładu, wyd. 2, Warszawa 2005; wyd. 3, 2009; wyd. 4, 2012. Bryk J., Enerlich M., Kupiński R., Nowicka I., Prawo wykroczeń, Warszawa 1999. Dąbrowski W.F., Orzecznictwo karno-administracyjne w PRL, Poznań 1967. Dukiet-Nagórska T. (red.), Prawo karne. Część ogólna, szczególna i wojskowa, Warszawa 2008; wyd. 3, 2012. Gardocki L., Prawo karne, wyd. 12, Warszawa 2006; wyd. 14, 2008; wyd. 17, 2011. Glaser S., O mocy obowiązującej ustawy karnej pod względem czasu, Lublin 1921. Glaser S., Polskie prawo karne w zarysie, Kraków 1933. Gostyński Z., Prawo o wykroczeniach i prawo karne skarbowe w zarysie. Część I. Prawo o wykroczeniach, Katowice 1982. Grzegorczyk T., Gubiński A., Prawo wykroczeń, Warszawa 1995. Grzegorczyk T., Olszewski M., Prawo o wykroczeniach, Łódź 1987. Gubiński A., Prawo wykroczeń, wyd. 6, Warszawa 1989. Jaroszyński M., Zimmermann M., Brzeziński W., Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1956. Konarska-Wrzosek V., Marek A., Oczkowski T., Podstawy prawa karnego i prawa wykroczeń, Toruń 2012. Konarska-Wrzosek V., Oczkowski T., Skorupka J., Prawo i postępowanie karne skarbowe, Warszawa 2013. Makarewicz J., Kodeks karny z komentarzem, Lwów 1938. Marek A., Polskie prawo wykroczeń, wyd. 3, Warszawa 1987. Marek A., Prawo karne, wyd. 8, Warszawa 2007; wyd. 10, 2011. Marek A., Prawo wykroczeń, wyd. 3, Warszawa 2002. Marek A., Prawo wykroczeń (materialne i procesowe), wyd.  5, Warszawa 2006; wyd.  6, 2008; wyd. 7, 2012. Niezgoda Z., Prawo wykroczeń, Przemyśl 2001. Popławski H., Zarys prawa o wykroczeniach, Gdańsk 1974. Rajkowski R., Prawo karno-administracyjne Polski Ludowej, Warszawa 1955. Sadło-Nowak A., Materialne prawo wykroczeń. Zagadnienia wybrane, Szczytno 2010. Taubenschlag G., Polskie prawo karno-administracyjne, Łódź 1924; 1934. Warylewski J., Prawo karne. Część ogólna, Warszawa 2005; wyd. 3, 2007; wyd. 5, 2012. Wróbel W., Zoll A., Polskie prawo karne. Część ogólna, Kraków 2010. 11 Literatura podstawowa 2. Komentarze Bafia J., Egierska D., Śmietanka I., Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 1980. Bafia J., Mioduski, K., Siewierski M., Kodeks karny. Komentarz, t. 2, Warszawa 1987. Bojarski T., Michalska-Warias A., Piórkowska-Flieger J., Szwarczyk M., Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa 2007; wyd. 2, 2009; wyd. 3, 2011. Bojarski M., Radecki W., Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia z komentarzem, Warszawa 1992. Bojarski M., Radecki W., Kodeks wykroczeń z komentarzem, wyd. 3, Warszawa 1995. Bojarski M., Radecki W., Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2000; wyd. 3, Warszawa 2005; wyd. 4, Warszawa 2006; wyd. 5, Warszawa 2010. Bojarski M., Radecki W., Komentarz do pozakodeksowego prawa wykroczeń. Wybór, wyd. 2, Wrocław 1991. Bojarski M., Radecki W., Pozakodeksowe przepisy o wykroczeniach z komentarzem, Warszawa 1993. Bojarski M., Radecki W., Przewodnik po pozakodeksowym prawie wykroczeń, Wrocław 1999. Bojarski M., Radecki W., Zmiany w kodeksie wykroczeń. Komentarz, Warszawa 1999. Gostyński Z., Postępowanie sądowe w  sprawach o  wykroczenia. Komentarz do rozdz. 54 k.p.k., Kraków 2000. Grzegorczyk T., Kodeks karny skarbowy. Komentarz, Warszawa 2009. Grzegorczyk T., Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz, Warszawa 2002. Grzegorczyk T., Nowela do prawa wykroczeń. Komentarz, Kraków 1999. Grzegorczyk T., Jankowski W., Zbrojewska M., Kodeks wykroczeń. Komentarz, Lex/el. 2010. Grzegorczyk T., Jankowski W., Zbrojewska M., Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa 2013. Kasicki G., Wiśniewski A., Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz, Warszawa 1999. Kasicki G., Wiśniewski A., Kodeks wykroczeń. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz do noweli z sierpnia 1998 r., Warszawa 1999. Kasicki G., Wiśniewski A., Kodeks wykroczeń z komentarzem, Warszawa 2002. Kiełtyka A., Paśkiewicz J.K., Ważny A., Rogalski M., Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Ko- mentarz, red. M. Rogalski, Warszawa 2009. Kotowski W., Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. 1, Kraków 2004; wyd. 2, Kraków 2007. Kotowski W., Kodeks wykroczeń. Komentarz, Lex/el. 2009. Kotowski W., Kodeks drogowy w praktyce, Warszawa 2009. Kotowski W., Kurzępa B., Wykroczenia pozakodeksowe. Komentarz, wyd. 1, Warszawa 2006. Kurzępa B., Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa 2008. Lewiński J., Kodeks wykroczeń oraz ustawy szczególne zawierające przepisy dotyczące wykroczeń, Warszawa Lewiński J., Komentarz do kodeksu postępowania w  sprawach o  wykroczenia, wyd.  3, Warszawa 2004; wyd. 4, Warszawa 2005; wyd. 5, Warszawa 2007. Marek A., Wprowadzenie do Kodeksu wykroczeń, Kodeksu postępowania w  sprawach o  wykroczenia, 1999. Kraków 1999. szawa 1965. Marek A., Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2006. Mozgawa M. (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa 2007; wyd. 2, Warszawa 2009. Peiper L., Kodeks karny i prawo o wykroczeniach, wyd. 2, Kraków 1936. Siewierski M., Kodeks karny i prawo o wykroczeniach. Komentarz, wyd. 8, Warszawa 1958; wyd. 9, War- Siewierski M., Lewiński J., Leoński Z., Gościcki J., Komentarz do kodeksu postępowania w sprawach o wy- kroczenia oraz do ustawy o ustroju kolegiów, wyd. 2, Warszawa 1979. Skowron A., Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz, Gdańsk 2006. Stefański R., Wykroczenia drogowe. Komentarz, Warszawa 2005. Wojciechowski J., Staniszewski T., Kodeks wykroczeń. Komentarz. Orzecznictwo. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz. Orzecznictwo, Warszawa 1999. 3. Monografie i inne prace Bojarski M., Problemy kwalifikacji prawnej wykroczeń. Wybrane zagadnienia, Wrocław 1992. Bojarski M.  (red.), Tendencje zmian prawa karnego i  prawa o  wykroczeniach w  Polsce i  Czechosłowacji, Wrocław 1992. 12 www.lexisnexis.pl Literatura podstawowa Bojarski M., Radecki W., Oceny prawne obszarów stycznych wykroczeń i przestępstw, Wrocław 1989. Bojarski T., Mozgawa M., Szumski J. (red.), Rozwój polskiego prawa wykroczeń (zbiór prac poświęcony Profesorowi Arnoldowi Gubińskiemu), Lublin 1996. Falandysz L., Wykroczenia zakłócenia porządku publicznego, Warszawa 1974. Jakubowska-Hara J., Grzywna w prawie wykroczeń. Model ustawowy i praktyka, Warszawa 2002. Sawicki J., Ochrona porządku i spokoju publicznego w prawie o wykroczeniach, Wrocław 2000. Skupiński J., Model polskiego prawa o wykroczeniach, Ossolineum, Wrocław 1974. Stachowiak S., Przebieg rozprawy w kolegium do spraw wykroczeń, Poznań 1998. Szumiło-Kulczycka D., Prawo administracyjno-karne, Kraków 2004. Szumski J., Środki penalne w polskim prawie wykroczeń na tle doświadczeń praktyki, Lublin 1995. Zimmermann M., Artykuł 72 Konstytucji a dotychczasowe ustawodawstwo polskie, Lwów 1930. Powyższe publikacje są powoływane przez podanie nazwiska autora i pierwszych słów tytułu. Tę samą formę zastosowano przy powoływaniu prac podanych w wykazie literatury uzupełniającej. Słowo wstępne Komentarz do Kodeksu wykroczeń stanowi opracowanie całości instytucji prawa wykroczeń objętych zakresem tego aktu prawnego. Odnosi się więc do rozwiązań części ogólnej i  szczególnej. Część ogólna obejmuje pojęcie wykroczenia, zasady odpowiedzialności za wykroczenia oraz kary za nie przewidziane, a także reguły ich stosowania. Komentarz zawiera objaśnienia postanowień obydwu części. Opie- rają się one na dotychczasowym dorobku nauki prawa karnego oraz uwzględniają odpowiednio orzecznictwo sądowe w tym zakresie. Kodeks wykroczeń z  20  maja 1971  r. stanowi drugi dopiero akt prawny w  dzie- dzinie materialnego prawa wykroczeń, po Prawie o  wykroczeniach z  1932  r. Ko- deks ten był częściowo zmieniany, głównie w  związku z  wejściem w  życie nowej kodyfikacji karnej 1  września 1998  r. Trzon jego rozwiązań pozostał jednak w  wersji pierwotnej. Jest to dobry akt prawny. Chociaż instytucje części ogólnej wyraźnie wzorowano na Kodeksie karnym z 1969 r., Kodeks wykroczeń jest aktem prawnym samodzielnym. Przyjęta technika kształtowania rozwiązań prawnych po- legająca na rezygnacji – inaczej niż w Kodeksie karnym skarbowym – z odesłań do Kodeksu karnego i preferująca formalnie samodzielne formułowanie tych postano- wień jest udana. Zapewnia przejrzystość rozwiązań prawnych, co ma znaczenie nie tylko dla organów ścigania i sądów, lecz także przede wszystkim dla obywateli. Ja- sność zasad odpowiedzialności za czyny stanowiące wykroczenia wyraźnie góruje nad techniką odesłań do Kodeksu karnego przyjętą w  Kodeksie karnym skar- bowym. Rozwiązania w  zakresie części ogólnej są bliskie rozwiązaniom Kodeksu karnego. Wymagają jednak – co jest naturalne – odpowiednich objaśnień i  tego zadania podjęli się Autorzy. Komentarze do poszczególnych postanowień Kodeksu wykroczeń opierają się na szerokim dorobku prezentowanym w literaturze podsta- wowej i uzupełniającej. W ten sposób Komentarz, jak sądzimy, ma pewne wartości poznawcze, teoretyczne. Może być również przydatny dla przedstawicieli prak- tyki, a  także dla osób studiujących prawo lub administrację. Został opracowany przez zespół pracowników Katedry Prawa Karnego i Kryminologii UMCS. W aktu- alizacji literatury i  orzecznictwa sądowego uczestniczyły również mgr K.  Nazar- -Gutowska, mgr A. Nowosad oraz mgr A. Sośnicka. 15 Słowo wstępne Uwagi do wydania drugiego Nowe wydanie komentarza uwzględnia zmiany, które nastąpiły po ukazaniu się pierwszego wydania. Zmiany te dotyczą w pierwszym rzędzie przepisów różnych ustaw, z którymi łączą się poszczególne wykroczenia. Uwzględniają również stale wzbogacaną literaturę w tym zakresie oraz orzecznictwo sądowe. Lublin, kwiecień 2009 Autorzy Uwagi do wydania trzeciego Trzecie wydanie uwzględnia zmiany stanu prawnego, jakie nastąpiły od czasu uka- zania się poprzedniego wydania Komentarza, w  szczególności zmiany dotyczące przepisów części szczególnej. Wzbogacono oraz uaktualniono literaturę i  orzecz- nictwo sądowe. Lublin, marzec 2011 Autorzy Uwagi do wydania czwartego Wydanie czwarte zostało uzupełnione i  poprawione. Obejmuje zmiany w  za- kresie stanu prawnego zaistniałe od czasu trzeciego wydania komentarza, a także zmiany w  stanie literatury i  orzecznictwa sądowego. Niektóre partie zostały wzbogacone. Lublin, maj 2013 Autorzy 16 www.lexisnexis.pl Uwagi wprowadzające Prawo wykroczeń stanowi część szeroko rozumianego prawa karnego. Podkreś- lenie to jest celowe, ponieważ w polskim systemie prawa wykroczenie nie stanowi jakiejś postaci przestępstwa, lecz formalnie od 1932  r. usytuowane jest obok po- jęcia „przestępstwo”. W związku z tym prawo wykroczeń tylko w sensie ogólniej- szym można zaliczyć do prawa karnego. Wykroczenie nie tworzy też podstawy od- powiedzialności karnej w znaczeniu ścisłym, ta bowiem łączy się z przestępstwem, którym są zbrodnia i występek. Dlatego też odpowiedzialność za wykroczenie jest odpowiedzialnością karną sensu largo, a  nie wprost karną. Wykroczenie nie po- ciąga za sobą konsekwencji związanych z przestępstwem. Chociaż Kodeks wykro- czeń (tekst jedn. Dz.U. z  2013 r., poz.  482), tak jak Kodeks karny (Dz.U. Nr  88, poz.  553 ze zm.), charakteryzuje wykroczenie jako czyn społecznie szkodliwy (art. 1 § 1 k.w.). Są to sprawy podstawowe, gdy chodzi o relacje wykroczenia do przestępstwa i prawa wykroczeń do prawa karnego. W różnych krajach bliskość prawa wykroczeń z prawem karnym lub systematyczne oddalenie od niego przedstawiają się różnie. W  niektórych krajach europejskich prawem wykroczeń zajmują się penaliści, w innych natomiast – administratywiści. Jest to kwestia wyboru w danym kraju odpowiedniego modelu, systemu prawa wy- kroczeń albo inaczej – koncepcji rozumienia wykroczenia i jego usytuowania w sys- temie prawnym. Warto może przypomnieć, że w XIX w. w Europie ukształtowały się trzy zasadnicze modele (systemy) orzekania w sprawach o wykroczenia: – francuski (sądowy), – austriacki (administracyjny), – pruski (mieszany). Model francuski – sądowy – opierał się na założeniu, że wykroczenie (contraven- tion) stanowi najniższą obok zbrodni i występku postać przestępstwa. Drugie zało- żenie charakterystyczne dla tego modelu przyjmuje, że wszelkie karanie pochodzi od sądu (nulla poena sine iudicio). Założenia te były konsekwentnie realizowane. Jeżeli wykroczenie stanowi najniższą, ale jednak postać przestępstwa, to było rzeczą oczywistą dla porewolucyjnego systemu prawnego we Francji, że karanie sprawców wykroczeń należy do sądów. Nie wnikając w szczegóły rozwiązań procesowych, na- Tadeusz Bojarski 17 Uwagi wprowadzające leży podkreślić, że nie tylko Kodeks francuski z 1810 r., lecz także obecny Kodeks z 1992 r. przyjęły koncepcję trójpodziału przestępstw na zbrodnie, występki i wy- kroczenia. W następstwie utrzymano orzecznictwo sądowe w tych sprawach. W  przeciwnym zupełnie kierunku poszło prawo austriackie (ustawa karna au- striacka z 1852 r. o zbrodniach, występkach i przekroczeniach; część II o występ- kach i przekroczeniach: § 233 i n., § 240, określa łącznie rodzaje kar za występki i przekroczenia), w którym jako dominujący model przyjął się właśnie system ad- ministracyjny, z  pominięciem grupy wykroczeń o  wymiarze ogólnokryminalnym. Dominował punkt widzenia, że wykroczenia (Übertretungen) godzą w funkcjono- wanie administracji i wobec tego administracja ma uprawnienia do reagowania na te czyny. Nie powstaje tu kwestia kary sprawied liwej i  wymiaru sprawiedliwości. Są to zadania dla organów administracji, w których działanie godzi wykroczenie. W  systemie pruskim – mieszanym – a  później niemieckim przyjmowano wpraw- dzie, że wykroczenie (Übertretung) (kodeks karny Rzeszy Niemieckiej z  1871  r., §  1 ust.  3) należy do pojęcia przestępstwa tak jak w  systemie francuskim, ale orzecznictwo w tym zakresie praktycznie przejęły organy administracji terenowej. Były to kompetencje zastępcze w miejsce uprawnień sądu, przy czym orzecznictwo administracyjne podlegało kontroli sądowej na żądanie. Spośród tych modeli w postaci najmniej zmienionej pozostał model sądowy fran- cuski, swoją moc zachował również model administracyjny – w Niemczech z ele- mentem modelu mieszanego. To właśnie w  prawie niemieckim, także w  dawnej NRD, pojęcie Übertretung zastąpiono pojęciem Ordnungwidrigkeit. Ostatecznie w latach 70. z kodeksu niemieckiego usunięte zostały pozostałe wykroczenia i są one regulowane  pod nazwą Ordnungwidrigkeiten w  odrębnej poświęconej im ustawie. Orzekanie należy do organów administracji z  możliwością kontroli są- dowej. Możliwość kontroli sądowej nie we wszystkich krajach, które wzorzec au- striacki przyjęły, występuje w  pełnym zakresie (Czechy, Węgry, Rumunia, Buł- garia). Pewne więc wzorce przeniesione z  XIX w. pozostały, lecz nie dotyczy to wszystkich krajów europejskich. Nie występuje taki wyraźny model prawa wykro- czeń w Wielkiej Brytanii, gdzie w zasadzie drobne czyny zabronione mieszczą się w pojęciu przestępczości małej wagi. W państwach byłego Związku Radzieckiego przyjął się w latach 80. ubiegłego wieku system komisji orzekających przy komite- tach wykonawczych rad narodowych. Po drugiej wojnie światowej jedyny chyba w Europie nowy model orzekania w sprawach o wykroczenia został wprowadzony w Polsce – w ustawie z 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym (tekst pierwotny Dz.U. Nr 66, poz. 454). Był to system kolegiów orzekających, na- zwanych następnie kolegiami karno-administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 1966 r. Nr  39, poz.  233). Działały one przy prezydiach rad narodowych, a  od 3  lipca 1990 r. funkcjonowały one przy sądach rejonowych. Obok kolegiów powszechnych do początku lat 90. działały także kolegia przy wyspecjalizowanych organach ad- 18 Tadeusz Bojarski Uwagi wprowadzające ministracji, tj. przy urzędach górniczych i morskich. W Polsce kolegia przy zmie- niających się nieco nazwach funkcjonowały do 17 października 2001 r. Od tej daty orzekanie w sprawach o wykroczenia przejęły w całości wydziały grodzkie sądów rejonowych. Orzekają sądy, chociaż wykroczenia nadal nie mieszczą się w ogólnym pojęciu przestępstwa, pozostają obok niego jako pojęcie pokrewne. W tym punkcie zaznacza się wyraźna różnica w  stosunku do tradycyjnego systemu romańskiego (francuskiego), który jest bardziej konsekwentny. Podkreślmy, że tam orzekają sądy dlatego, że wykroczenie zalicza się do pojęcia przestępstwa. Polskie prawo wykroczeń, które dość zgodnie zaliczamy do szeroko rozumianego prawa karnego, przeszło jednak dość długą drogę rozwojową, obejmującą kilka etapów tego rozwoju. Tuż po odzyskaniu niepodległości, w lutym 1919 r., dekretem Naczelnika Państwa w przedmiocie przepisów tymczasowych o uprawnieniu komi- sarzy ludowych do wymierzania kar w drodze postępowania administracyjno-kar- nego (Dziennik Praw Państwa Polskiego Nr 14, poz. 154) wprowadzono w zakresie orzekania w sprawach o wykroczenia uprawnienia komisarzy ludowych (później- szych starostów) na terenie powiatów. W ten sposób upowszechniono model admi- nistracyjny jako najbardziej sprawny w tamtych warunkach. Wzorując się na tytule ustawy karnej austriackiej z 1852 r., określano wykroczenie jako „przekroczenie” (zob. J. Przeworski, Ustawa karna austriacka o zbrodniach, występkach i przekrocze- niach, Warszawa 1924; G. Taubenshlag, Polskie prawo karno-administracyjne, Łódź 1930, s. VI). Po uchwaleniu Konstytucji marcowej z 1921 r. (Dz.U. Nr 44, poz. 267 ze zm.) przyjęła się zasada (art. 72 i art. 98 Konstytucji z 1921 r.), że ukaranemu w trybie administracyjnym przysługuje w ramach kontroli droga sądowa. Orzekały więc powiatowe organy administracji, a  w  drugiej instancji – sądy powszechne. Trzeci etap rozwoju polskiego prawa wykroczeń przypada na lata 1928–1932. Z 1928 r. pochodzi bowiem pierwszy polski Kodeks postępowania karnego (tekst jedn. Dz.U. z 1950 r. Nr 40, poz. 364 ze zm.), a także rozporządzenie Prezydenta RP o  postępowaniu karno-administracyjnym (Dz.U. Nr  38, poz. 365 ze zm.). W  1932  r. przyjęte zostało materialne prawo wykroczeń. Ukształtowany w  tym czasie system postępowania w sprawie wykroczeń był bliski niemieckiemu mode- lowi mieszanemu. Jako zasadę przyjęto orzecznictwo sądów grodzkich w  tych sprawach, lecz subsydiarnie orzekały organy administracji powiatowej, formalnie starostowie, a  praktycznie – działający w  ich imieniu referenci. Funkcjonowało także orzecznictwo organów administracji specjalnej. Uprawnienia organów admi- nistracyjnych miały charakter zastępczy, obejmowały wykroczenia zagrożone grzywną do 300 zł i aresztem do 3 miesięcy. Od tych orzeczeń przysługiwało żą- danie skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Wskazuje się, że pol- skie prawo wykroczeń obejmowało wówczas trzy grupy wykroczeń: 1) wykro- czenia określone w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 11 lipca 1932 r. – Prawo o wykroczeniach (Dz.U. Nr 60, poz. 572 ze zm.) (art. 1), 2) wykro- czenia wskazane w art. 1 rozporządzenia o postępowaniu karno-administracyjnym Tadeusz Bojarski 19 Uwagi wprowadzające z 1928 r., 3) wykroczenia wskazane w art. 13 przepisów wprowadzających Kodeks karny i Prawo o wykroczeniach (Dz.U. z 1932 r. Nr 60, poz. 573 ze zm.). Trzeba bowiem uwzględnić, że nie wszystkie przepisy dawne zostały uchylone wraz z wej- ściem w  życie Prawa o  wykroczeniach, a  w  związku z  tym niektóre wykroczenia były zagrożone karą wyższą niż ta, którą przewidywał art. 1 pr.wykr. (zob. bliżej S. Śliwiński, Polskie prawo karne materialne, Warszawa 1946, s. 80–81). Po wojnie system ten został zastąpiony wymienioną już ustawą o  orzecznictwie karno-administracyjnym z 15 grudnia 1951 r. Przyjęty i funkcjonujący od 1952 r. system kolegiów, nazwanych później kolegiami karno-administracyjnymi, funk- cjonował przy prezydiach rad narodowych, chociaż same kolegia nie były orga- nami administracji. System ten także przeszedł kilka etapów zmian, m.in. w 1958 r. i w 1966 r. (głównie w zakresie prawa materialnego – zmiany te wpro- wadziła m.in. ustawa z  17  czerwca 1966  r. o  przekazaniu niektórych drobnych przestępstw jako wykroczeń do orzecznictwa karno-administracyjnego, Dz.U. Nr 23, poz. 149). Istotne zmiany nastąpiły także w 1971 r. w związku z nową ko- dyfikacją prawa wykroczeń. W dniu 20 maja 1971 r. uchwalony został Kodeks wy- kroczeń – jako drugi w  Polsce akt prawa materialnego wykroczeń, po Prawie o wykroczeniach z 1932 r. – a także Kodeks postępowania w sprawach o wykro- czenia (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848 ze zm.) oraz ustawa o ustroju kolegiów do spraw wykroczeń (Dz.U. Nr 12, poz. 118 ze zm.). Zaprzestano wów- czas używania nazw „prawo karno-administracyjne” i „kolegia karno-administra- cyjne”. Od tego czasu posługujemy się określeniami „prawo wykroczeń” i „kolegia do spraw wykroczeń”. Po reformie administracji kolegia te funkcjonowały przy nowo wprowadzonych organach administracji terenowej w miejsce dotychczaso- wych prezydiów rad narodowych (naczelnik gminy, urzędu miejsko-gminnego, prezydent miasta). Funkcjonował dwuinstancyjny system kolegiów. Kontrola są- dowa była możliwa na żądanie (art. 86 d.k.p.w.) w razie ukarania sprawcy czynu karą aresztu lub ograniczenia wolności. Dalszy, szczególnie istotny etap rozwoju polskiego prawa wykroczeń łączy się z ustawą z 8 czerwca 1990 r. o zmianie ustaw: Kodeks postępowania karnego, Ko- deks postępowania w  sprawach o  wykroczenia, o  ustroju kolegiów do spraw wy- kroczeń i Kodeks pracy (Dz.U. Nr 43, poz. 251). Reforma ta weszła w życie 3 lipca 1990 r. Wśród istotnych zmian należy w tym miejscu wskazać przede wszystkim na zmianę w usytuowaniu kolegiów. Kolegia od tego czasu działały przy sądach rejo- nowych, nadzór bezpośredni nad nimi przejęli prezesi sądów rejonowych, a nadzór zwierzchni – Minister Sprawiedliwości w  miejsce Ministra Spraw Wewnętrznych. Inne zmiany systemowe również były ważne, a szczególnie to, że żądanie skiero- wania sprawy na drogę postępowania sądowego (zmieniony art. 86 d.k.p.w.) ob- jęło wszystkie orzeczenia kolegiów – także te, w których orzeczono karę grzywny. Było to szczególnie istotne, ponieważ kara grzywny odgrywa w prawie wykroczeń rolę zasadniczą (ponad 90 orzeczonych kar). 20 Tadeusz Bojarski Uwagi wprowadzające Obecnie obowiązuje Kodeks wykroczeń z 20 maja 1971 r. oraz – gdy chodzi o prze- pisy procesowe – Kodeks postępowania w  sprawach o  wykroczenia z  24  sierpnia 2001 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 395). Kodeks wykroczeń stanowi regulację samodzielną, pełną w tym znaczeniu, że zawiera część ogólną i część szczególną. Część ogólna Kodeksu reguluje zasady odpowiedzialności za wykroczenia, kary za nie przewidziane oraz zasady ich orzekania. Część szczególna obejmuje dwanaście grup (rozdziałów) wykroczeń. Obecnie regulacje kodeksowe są w istotnej mierze wzbogacone przepisami wielu ustaw regulujących różne dziedziny życia społecz- nego. W interesujących i dokładnych obliczeniach W. Radecki i M. Bojarski wska- zują na 15 grup wykroczeń dających się wydzielić na podstawie innych ustaw niż Kodeks wykroczeń. Są to: 1) wykroczenia przeciwko porządkowi publicznemu; 2) wykroczenia w zakresie działalności kontrolnej i inspekcyjnej; 3) wykroczenia w  dziedzinie wyborów, referendów i  działalności partii politycznych; 4) wykro- czenia w  dziedzinie obronności; 5) wykroczenia przeciwko znakom i  symbolom; 6)  wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu osób i  mienia; 7)  wykroczenia prze- ciwko zdrowiu oraz w  zakresie organizacji usług zdrowotnych; 8)  wykroczenia przeciwko środowisku; 9) wykroczenia w  stanach nadzwyczajnych; 10) wykro- czenia w  zakresie komunikacji i  przewozów; 11) wykroczenia geologiczne, gór- nicze, budowlane, geodezyjne i  kartograficzne; 12) wykroczenia w  gospodarce i ochronie konsumentów; 13) wykroczenia w rolnictwie; 14) wykroczenia w dzie- dzinie pracy i  ubezpieczeń społecznych; 15) wykroczenia w  dziedzinie kultury. Wykroczenia te są zawarte w 140 aktach prawnych (137 ustaw, 3 dekrety – zob. M.  Bojarski, W.  Radecki, Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd.  5, Warszawa 2010, s. 48 i n.). Od wielu lat prowadzone są prace nad projektem nowego prawa wykroczeń. Prace te były realizowane w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku (projekt nowego Kodeksu wykroczeń z 1996 r.) i także na początku obecnego stulecia (projekt Ko- deksu wykroczeń z 2002 r.). Uwagi powyższe, dotyczące źródeł prawa wykroczeń oraz modelu rozpatrywania spraw wykroczeniowych, nie odnoszą się do wykroczeń skarbowych. Prawo karne skarbowe dzieli swoje czyny zabronione na przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe określone wraz z  przestępstwami w  Kodeksie karnym skarbowym z 10 września 1999 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 186). Obok wykroczeń (powszechnych) ukształtowała się w  przepisach o  charakterze administracyjnoprawnym regulujących różne dziedziny życia społecznego kate- goria czynów, które nie są wykroczeniami, chociaż są do nich zbliżone. Mają cha- rakter bardziej deliktów administracyjnych – tak te naruszenia norm prawnych zostały ukształtowane. Grożą za nie kary pieniężne. W  związku z  tymi czynami –  niebędącymi wykroczeniami, ale podlegającymi pieniężnym karom administra- cyjnym stosowanym przez organy administracyjne różnego rzędu – upowszechnia się pojęcie „prawo administracyjno-karne” (zob. D. Szumiło-Kulczycka, Prawo ad- Tadeusz Bojarski 21 Uwagi wprowadzające ministracyjno-karne, Kraków 2004). Zastrzeżenia wywołuje fakt, że są to admini- stracyjne formy karania, niepodlegające sądom tak jak wykroczenia. Ponadto, ta- kich naruszeń prawa, którym odmawia się statusu nie tylko przestępstwa, ale i wykroczenia, raczej przybywa niż maleje. Można podać przykład z ostatnich lat, wskazując na ustawę z  16  grudnia 2010  r. o  publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2011 r. Nr 5, poz. 13 ze zm.). Artykuły 62–65 tej ustawy przewidują kary pieniężne w  wysokości nawet do 10 000 zł za dokonanie czynów określonych w  tych przepisach. Ten rodzaj sankcji (kara pieniężna) występuje też w  ustawie z 6 wrześ nia 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.) – np. art.  95a. To tylko przykłady. Przepisy te są liczne, w  wymienionej pracy D. Szumiło-Kulczycka wskazała (s. 29), że w  2004  r. przepisy określające kary pieniężne znajdowały się w  40 aktach prawnych. Szczegółową analizę pro- cesu przekształcania wykroczeń w delikty administracyjne przedstawia W. Radecki (M. Bojarski, W. Radecki, Komentarz, s. 20 i n., s. 30 i n.). Obok możliwych argu- mentów przemawiających za takimi przemianami wyraźnie widoczne są również wadliwości tego procesu, m.in. brak kontroli sądów powszechnych czy odstępstwa od reguł ogólnych prawa karnego (zob. W. Radecki, w: Komentarz, s.  33–35; W. Wróbel, A. Zoll, Polskie prawo karne, Kraków 2010, s. 29). www.lexisnexis.pl USTAWA z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 482) CZĘŚĆ OGÓLNA Rozdział I Zasady odpowiedzialności Literatura uzupełniająca: Andrejew I., Przyczynek do zagadnienia trójpodziału przestępstw, PiP 1955, nr 12; Bafia J., Kodyfikacja prawa o wykroczeniach, PiP 1971, nr 10; tegoż, Jeszcze o czynach przepołowio- nych, artykuł polemiczny, ZW 1988, nr 6; Bielak U., Cudzoziemiec przed kolegium, ZW 1978, nr 6; Błach- nio-Parzych A., Pozorny zbieg znamion przestępstwa i wykroczenia a zasada ne bis in idem w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Pal. 2008, nr 9–10; Błaszczyk M., Nowe przepisy karne ustawy o zwalczaniu nieuczci- wej konkurencji, cz. II, MoP 2003, nr 24, poz. 1125; Bojańczyk A., Ustawodawca zastawia niebezpieczne pułapki, „Rzeczpospolita” 2006, nr 215; Bojarski M., W sprawie społecznego niebezpieczeństwa wykro- czeń, ZW 1986, nr  3; tegoż, Usiłowanie dokonania wykroczenia z  art.  43 ust.  3 ustawy o  wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ZW 1985, nr 1; tegoż, Zasady odpowiedzialności za wykro- czenia, w: Wybrane zagadnienia materialnego i procesowego prawa wykroczeń, ZW 1986, nr 4–5 (wkład- ka); tegoż, Z problematyki pogranicza wykroczeń i przestępstw uwagi de lege ferenda, ZW 1988, nr 3; tegoż, Problemy pogranicza prawa o wykroczeniach i prawa karnego, w: Problemy współczesnego prawa wykro- czeń, Wrocław 1989; tegoż, Kolegia do spraw wykroczeń i opinie ich członków, ZW 1989, nr 6; tegoż, Pro- blemy kodyfikacji prawa wykroczeń, Warszawa 1992; tegoż, Wybrane problemy nowej regulacji w prawie o wykroczeniach, w: Nowa kodyfikacja prawa karnego, t. I, red. L. Bogunia, Wrocław 1997; tegoż, Kierun- ki zmian w zasadach odpowiedzialności w projekcie kodeksu wykroczeń, w: Wybrane zagadnienia reformy prawa karnego, red. Z. Sienkiewicz, Wrocław 1997; tegoż, Glosa do wyroku SN z dnia 4 lutego 2002 r., V KKN 389/01, OSP 2002, nr  12, poz.  166; tegoż, Nowelizacja kodeksu wykroczeń, MoP 1998, nr  11, poz.  415; Bojarski M., Gubiński A., Radecki W., Stachowiak S., Wybrane zagadnienia materialnego i procesowego prawa o wykroczeniach, ZW 1986, nr 4–5 (wkładka); Bojarski T., Przestępstwo a wykrocze- nie, w: Problemy ewolucji prawa karnego, Lublin 1990; tegoż, Ewolucja polskiego systemu prawa wykroczeń na tle rozwiązań europejskich, An. UMCS 1993, vol. XL, 3; tegoż, Ewolucja polskiego systemu prawa wykro- czeń, w: Rozwój polskiego prawa wykroczeń, red. T. Bojarski, M. Mozgawa, J. Szumski, Lublin 1996; tegoż, Zmiany dostosowawcze prawa wykroczeń do nowych kodeksów karnych, w: Rozważania o prawie karnym. Tadeusz Bojarski 23 Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń Księga pamiątkowa Aleksandra Ratajczaka, red. A.J. Szwarc, Poznań 1999; Bojarski T., Mozgawa M., Szumski J. (red.), Rozwój polskiego prawa wykroczeń, Lublin 1996; Buchała K., Glosa do wyroku  SN z dnia 27 maja 1997 r., V KKN 268/96, OSP 1998, nr 3, poz. 67; Cieślak M., Spett K., Szymusik A., Wol- ter W., Psychiatria w procesie karnym, Warszawa 1991; Dąbrowski W.F., Zagadnienia ogólne orzecznic- twa karno-administracyjnego w  PRL, Poznań 1970; Dąbrowski W.F., Lewiński J., W  sprawie projektu prawa o orzecznictwie karno-administracyjnym (Postulaty pod adresem Komisji Kodyfikacyjnej), ZKA 1967, nr 6; Egierska D., Smereczański J., Projekt prawa o wykroczeniach, NP 1967, nr 4; Falandysz L., Spra- wozdanie z  sesji INP PAN poświęconej kodyfikacji prawa karno-administracyjnego, PiP 1971, nr  2; Fili- pek J., Sprawa uprawnień organów administracji do wydawania przepisów karno-administracyjnych, PiP 1965, nr 11; Flemming M., Nowe ustawodawstwo w sprawach wykroczeń (kilka uwag), WPP 1972, nr 2; Florek T., Zoll A., Z problematyki pogranicza przestępstw i wykroczeń, NP 1974, nr 3; Gardocki L., Zasada nullum crimen sine lege a akty normatywne organów administracji, PiP 1969, nr 3; tegoż, Glosa do uchwały SN z 5 kwietnia 1973 r. (dot. pojęcia odpowiedzialności karnej), OSPiKA 1973, nr 10, poz. 199; Gęsikow- ski P., Glosa do wyroku SN z 16 lipca 2009, V KK 138/09 (dot. depenalizacji w prawie wykroczeń), OSP 2010, nr 10; Gostyński Z., Problem wykroczeń przekształconych z występków w perspektywie reformy usta- wodawstwa karnego, PPK 1990, nr 2; Górniok O., Problematyka alkoholu w projekcie prawa o wykrocze- niach, PiP 1970, nr 10; Gruszecki K., Przestępstwa i wykroczenia w znowelizowanej ustawie o rybactwie śródlądowym, PS 1997, nr 3; Grzegorczyk T., O systemie organów orzekających w sprawach o wykroczenia de lege lata i de lege ferenda, w: Rozwój polskiego prawa wykroczeń, red. T. Bojarski, M. Mozgawa, J. Szum- ski, Lublin 1996; tegoż, Nowela do prawa wykroczeń. Komentarz, Kraków 1999; Gubała W., Czynniki wpływające na wynik pomiaru alkoholu w wydychanym powietrzu, „Paragraf na Drodze” 2001, nr 6; Gu- biński A., Wyłączenie bezprawności czynu karnego, Warszawa 1961; tegoż, Wykroczenie ciągłe i trwałe, ZKA 1962, nr 5; tegoż, W kwestii rozgraniczenia niektórych kategorii wykroczeń i przestępstw, PiP 1972, nr 2; tegoż, Zjawiskowe postacie wykroczenia, ZW 1972, nr 4–5; tegoż, Prawnik odpowiada (dot. art. 87 KW a stan wyższej konieczności lub obrona konieczna), ZW 1972, nr 6; tegoż, Alkohol a odpowiedzialność za wykroczenia, ZW 1973, nr 1; tegoż, W kwestii ustawy względniejszej dla sprawcy, ZW 1973, nr 2; tegoż, Zasady odpowiedzialności za wykroczenie (postacie popełnienia wykroczenia), ZW 1976, nr 2; tegoż, Odpo- wiedzialność za usiłowanie dokonania wykroczenia, ZW 1976, nr 3; tegoż, Stany konieczności, ZW 1976, nr 4–5; tegoż, Okoliczności wyłączające winę, ZW 1976, nr 6; tegoż, Okoliczności wyłączające winę (nielet- niość i błąd), ZW 1977, nr 1; tegoż, Wielość czynów a jedność wykroczenia, ZW 1977, nr 2; tegoż, Formy i postacie winy w kodeksie wykroczeń, ZW 1977, nr 3; tegoż, Podmiotowa strona wykroczenia, ZW 1977, nr  45; tegoż, Przedmiotowe znamiona wykroczenia I  (Zachowanie się sprawcy, okoliczności czynu), ZW 1977, nr 6; tegoż, Przedmiotowe znamiona wykroczenia II (Skutek, związek przyczynowy), ZW 1978, nr 1; tegoż, Prawnik odpowiada (dot. działania na polecenie i pomocnictwa), ZW 1980, nr 2; tegoż, Prawnik odpowiada (dot. art. 17 k.w.), ZW 1980, nr 45; tegoż, Zasady odpowiedzialności w prawie o wykroczeniach, ZW 1980, nr 45; tegoż, O właściwy zakres przedmiotowy prawa o wykroczeniach, ZW 1981, nr 3; tegoż, Prawnik odpowiada (dot. art. 17 k.w.), ZW 1981, nr 3; tegoż, Prawo o wykroczeniach w trzydziestoleciu kolegiów do spraw wykroczeń, ZW 1982, nr 3; tegoż, Niektóre zagadnienia dotyczące ujęcia odpowiedzialno- ści za wykroczenie w europejskich państwach socjalistycznych, ZW 1988, nr 1; tegoż, Niepoczytalność, po- czytalność ograniczona, ZW 1989, nr 3; tegoż, Zasady odpowiedzialności a reforma prawa o wykroczeniach, ZW 1989, nr 3; tegoż, Część ogólna kodeksu wykroczeń. Założenia i propozycje, ZW 1990, nr 2–3; tegoż, Z prac zespołu do spraw ujednolicenia rozwiązań prawa karnego i prawa o wykroczeniach, cz. I, ZW 1990, nr 1; cz. II, ZW 1990, nr 2–3; tegoż, Reforma prawa wykroczeń na tle projektu kodeksu karnego, w: Rozwa- żania o  reformie i  ustroju, „Biuletyn Lubelskiego Towarzystwa Naukowego” 1991–1992, vol. XXXIII, nr 1–2; tegoż, Projekt kodeksu wykroczeń – wprowadzone zmiany, stosunek do zasad kodeksu karnego, w: Rozwój polskiego prawa wykroczeń, red. T. Bojarski, M. Mozgawa, J. Szumski, Lublin 1996; Guść J., Syku- na S., Usprawiedliwiona nieświadomość zagrożenia karą jako okoliczność wyłączająca odpowiedzialność za wykroczenie, PS 2005, nr 5; Hochberg L., Kodyfikacja przepisów o wykroczeniach, PiP 1961, nr 9; Humi- niak T., Jeszcze o pojęciu środka działającego podobnie do alkoholu, „Paragraf na Drodze” 2004, nr 7; te- goż, Jeszcze o pojęciu środka odurzającego i stanu „po użyciu środka odurzającego działającego podobnie do alkoholu u kierującego pojazdem”, „Paragraf na Drodze” 2004, nr 3; Iserzon E., Uwagi do projektów mate- rialnego i  formalnego prawa o  wykroczeniach, PiP 1970, nr  8–9; Jakubowska-Hara J., Postępowanie w sprawach o wykroczenia a międzynarodowe standardy, w: Standardy praw człowieka a polskie prawo kar- ne, red. J. Skupiński, Warszawa 1995; tejże, Ewolucja modelu kontroli sądowej w sprawach o wykroczenia, 24 Tadeusz Bojarski Rozdział I. Zasady odpowiedzialności PPK 1999, nr 19; Kalitowski M., Usiłowanie, podżeganie oraz pomocnictwo w projekcie prawa o wykrocze- niach z 1970 r., ZN UŚl 1971, nr 2; Kawczyński A., Glosa do wyroku SN z 27 maja 1997 r., V KKN 268/96, Prok. i Pr. 1998, nr 5; Kocel-Krekora Z., Kierunki rozwoju polskiego prawa wykroczeń, ZW 1987, nr 2, 3, 4, 5; Kubicki L., Projekt prawa o wykroczeniach, PiP 1961, nr 10; Kudrelek J., Wykroczenia będące czyna- mi przepołowionymi w ujęciu kryminologicznym, Szczytno 2010; Kulczycki M., Zduńczyk J., O nowym kodeksie wykroczeń, Warszawa 1972; Lernell L., Określenie wykroczenia w projekcie prawa o wykrocze- niach, ZKA 1961, nr 2; Lewiński J., Czy z art. 9 § 2 k.w. wynika obowiązek łącznego rozpoznawania kilku spraw obwinionego?, ZW 1976, nr 4–5; Łazarow K., Kodyfikacjonnoje zpaczenije bołgarskogo zakona ob administratiwnych naruszenijach i  uzyskanijach, w: Materiały międzynarodowej konferencji „Problemy współczesnego prawa wykroczeń”, Wrocław 1986; Majewski J. (red.), Zbieg przepisów oraz zbieg prze- stępstw w polskim prawie karnym, Toruń 2006; Makarewicz J., Powrotna fala (projekt ustawy o wykrocze- niach), RPEiS 1930, nr 4; Marcinkowski W., Idealny zbieg przestępstwa z art. 178 k.k. z niektórymi wykro- czeniami drogowymi, „Paragraf na Drodze” 2003, nr  10; tegoż, Materialnoprawna i  procesowa problematyka idealnego zbiegu przestępstwa z wykroczeniem, WPP 2003, nr 3; tegoż, Wybrane zagadnienia dotyczące postępowania w sprawie o wykroczenie popełnione przez żołnierza, WPP 1998, nr 3–4; tegoż, Zagadnienie wyboru pomiędzy dogmatyczną a pragmatyczną interpretacją przepisu art. 9 § 1 k.w. w wojsko- wej procedurze wykroczeniowej, WPP 2000, nr 2; tegoż, Zbieg przestępstw i wykroczeń drogowych, WPP 2004, nr 1; tegoż, Granice pomiędzy przestępstwem z art. 363 § 1 k.p.k. a niektórymi typami wykroczeń, WPP 2011, nr 1; Marek A., Istota i zasady odpowiedzialności karnej za wykroczenie na tle ustawy o przeka- zaniu niektórych drobnych przestępstw do orzecznictwa karno-administracyjnego, Pal. 1967, nr 5; tegoż, Zbieg przestępstw i wykroczeń, NP 1970, nr 9; tegoż, Materialna definicja wykroczenia, ZN UMK, Prawo X, Toruń 1971; tegoż, Glosa do uchwały SN z 23 listopada 1972 r., NP 1973, nr 5; tegoż, Problem kodyfikacji prawa wykroczeń, w: Materiały międzynarodowej konferencji „Problemy współczesnego prawa wykroczeń”, Wrocław 1986; tegoż, Kierunki postulowanych zmian prawa wykroczeń, PiP 1987, nr 2; tegoż, Regulacje prawne dotyczące drobnych czynów karalnych (wykroczeń) w państwach Europy Zachodniej i Stanach Zjed- noczonych Ameryki, ZW 1988, nr 6; tegoż, Proponowany model prawa wykroczeń i orzecznictwa w spra- wach o wykroczenia na tle standardów europejskich, w: Rozwój polskiego prawa wykroczeń, red. T. Bojarski, M. Mozgawa, J. Szumski, Lublin 1996; tegoż, Uwagi o charakterze prawnym i „legislacyjnym modelu” są- dowego postępowania w sprawach o wykroczenia, w: Współczesne problemy procesu karnego i jego efektyw- ności. Księga pamiątkowa Profesora Andrzeja Bulsiewicza, red. A. Marek, Toruń 2004; Mik B., Glosa do uchwały SN z 15 września 1999 r., I KZP 26/99, WPP 2000, nr 2, poz. 164; Nowicka I., Analiza sytuacji prawnej cudzoziemca popełniającego wykroczenie, „Policja” 2005, nr 4; tejże, Czyny przepołowione będące wykroczeniami w  ujęciu prawnym i  kryminologicznym, „Białostockie Studia Prawnicze” 2009, nr  6; Olszewski M., Stopień społecznego niebezpieczeństwa jako podstawa ograniczenia przestępstw i wykroczeń, PiP 1988, nr 4; tegoż, Przestępstwo czy wykroczenie, GP 1988, nr 12; tegoż, Jednoczynowy zbieg przestęp- stwa i wykroczenia, NP 1972, nr 4; tegoż, Wykroczenia trwałe, ZW 1989, nr 3; Papierkowski Z., Projekt prawa o wykroczeniach (Kilka uwag o niektórych problemach ogólnych), Pal. 1961, nr 9; Pawłowa J., Ko- dyfikacja ustawodawstwa o administracyjnych naruszeniach prawa (wykroczeniach) w Związku Radziec- kim, ZW 1987, nr 1; Piórkowska-Flieger J., Glosa do uchwały SN z 17 marca 2005 r., I KZP 2/05, OSP 2005, nr 11, poz. 133; Pomahac R., Problemy sowremiennogo prawa administratiwnych prawonaruszenij (na primiere Czechoslowakii), w: Materiały międzynarodowej konferencji „Problemy współczesnego prawa wykroczeń”, Wrocław 1986; Popek E., Pomocnictwo i  podżeganie. Kto odpowiada za wykroczenie?, GS 1972, nr 17; tegoż, Wykroczenie – czyn społecznie niebezpieczny, ZKA 1969, nr 6; Popławski H., Karalność czynu przestępczego w zbiegu ustaw karnych z ustawą karno-administracyjną, Pal. 1965, nr 12; tegoż, Pro- blem granic przestępstwa i  wykroczenia, NP 1973, nr  9; Pracki H., Zasady jurysdykcji w  postępowaniu o przestępstwa i wykroczenia popełnione na przejściach granicznych, Prok. i Pr. 1995, nr 6; Pradel J., Wy- kroczenia w  prawie francuskim, w: Rozwój polskiego prawa wykroczeń, red. T. Bojarski, M. Mozgawa, J. Szumski, Lublin 1996; Radecki W., Zbieg wykroczeń i zbieg przepisów, ZW 1977, nr 1; tegoż, Zbieg przestępstwa i wykroczenia, ZW 1977, nr  2; tegoż, Zbieg przestępstwa i wykroczenia we współczesności, SMO 1979, nr 4–5; tegoż, Glosa do uchwały SN z 19 sierpnia 1993 r., I KZP 17/93, OSP 1994, nr 5, poz. 87; tegoż, Kilka uwag o zastępowaniu odpowiedzialności karnej odpowiedzialnością administracyjną, w: Współ- czesne problemy nauk penalnych. Zagadnienia wybrane, red. M. Bojarski, Wrocław 1994; tegoż, Kary pie- niężne w polskim systemie prawnym, czy nowy rodzaj odpowiedzialności karnej, PPK 1996, nr 14–15; tegoż, Normatywne ujęcie wykroczenia, Prok. i Pr. 2003, nr 2; Raglewski J., Wybrane zagadnienia zbiegu przepi- Tadeusz Bojarski 25 Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń sów w prawie wykroczeń, CzPKiNP 2010, nr 1; tegoż, Zbieg przepisów penalizujących czyny będące przestęp- stwami i wykroczeniami, PS 2011, nr 4; tegoż, Konstrukcja tzw. przepołowionych czynów zabronionych, w: A. Michalska-Warias, I. Nowikowski, J. Piórkowska-Flieger (red.), Teoretyczne i praktyczne problemy współczesnego prawa karnego. Księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Tadeuszowi Bojarskiemu, Lublin 2011; Rajkowski R., Projekt kodeksu karnego a prawo karno-administracyjne i jego problemy kody- fikacyjne, PiP 1956, nr 8–9; Rappaport S., Zagadnienie kodyfikacji prawa o wykroczeniach w ustawodaw- stwie polskim, GSW 1929, nr 9; Rusinek M., Odpowiedzialność z kodeksu wykroczeń za niedochowanie wymogów ustawy o kredycie konsumenckim, Pr. Bank. 2004, nr 1; Satko J., Glosa do uchwały SN z 16 lutego 1994  r., I  KZP 39/93, Pal. 1994, nr  11; Sawicki J., Z  prac nad projektem nowego kodeksu wykroczeń, w: Współczesne problemy nauk penalnych. Zagadnienia wybrane, red. M. Bojarski, Wrocław 1994; Sie- wierski M., Model postępowania w sprawach o wykroczenia w projekcie nowego kodeksu, ZK 1969, nr 2; Sitarz O., Kilka refleksji na temat likwidacji tzw. czynów przepołowionych, Prok. i Pr. 2006, nr 11; Skupiń- ski J., Przekazanie niektórych drobnych przestępstw do orzecznictwa karno-administracyjnego, PiP 1967, nr 1; tegoż, Model orzecznictwa w sprawach o wykroczenia, PiP 1970, nr 8–9; tegoż, Rumuńskie prawo o wykroczeniach, ZW 1973, nr 2; tegoż, Bułgarskie prawo o wykroczeniach, ZW 1973, nr 6; tegoż, Prawo dotyczące wykroczeń w europejskich państwach socjalistycznych, Pr. Praw. 1973, nr 11; tegoż, Model pol- skiego prawa o  wykroczeniach, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1974; Skupiński J., Szumski J., Problemy kodyfikacji prawa wykroczeń, PiP 1998, nr 9–10; Stachowiak S., Ewolucja polskiego postępowa- nia w sprawach o wykroczenia, w: Nauka wobec współczesnych zagadnień prawa karnego w Polsce. Księga pamiątkowa ofiarowana Profesorowi Aleksandrowi Tobisowi, red. B. Janiszewski, Poznań 2004; Smere- czański J., Kodyfikacja prawa o  wykroczeniach, GSiP 1970, nr  13; Starski T., Glosa do uchwały SN z 17 grudnia 2008, I KZP 27/08 (dot. art. 280 § 1 k.k. i art. 130 § 3 k.w.), GSP – Prz. Orz. 2010, nr 1; tegoż, Glosa do postanowienia SN z 25 maja 2010, I KZP 4/10 (dot. wykroczenia trwałego i wykroczenia z zanie- chania), GSP – Prz. Orz. 2011, nr 11; Stefański R.A., Model sądowego postępowania w sprawach o wykro- czenia w nowym k.p.k., w: Nowa kodyfikacja karna. Kodeks postępowania karnego. Zagadnienia węzłowe, Kraków 1997; tegoż, Przegląd uchwał izby karnej SN w zakresie prawa karnego materialnego, prawa karne- go wykonawczego i prawa wykroczeń za 2008 r., WPP 2009, nr 1; tegoż, Przegląd uchwał izby karnej SN w zakresie prawa karnego materialnego, prawa karnego wykonawczego, prawa karnego skarbowego i prawa wykroczeń za 2010 r., WPP 2011, nr 1; Stobiecki E., Kilka uwag w sprawie zbiegu przestępstwa i wykrocze- nia, ZKA 1965, nr 3; Sychta K., Glosa do postanowienia SN z 29 stycznia 2004 r., I KZP 40/03, PS 2006, nr 3, poz. 118; Szczepański W., Niepoczytalność i poczytalność zmniejszona, ZKA 1968, nr 1; Szmidt K., Zbieg przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości z niektórymi typami wykroczeń, Prok. i Pr. 2001, nr 11; Szyprowski B., Czyny przepołowione – problemy praktyczne, „Prokurator” 2006, nr 1; Śmie- tanka I., Zasady odpowiedzialności i karania, ZKA 1966, nr 5; Światłowski A., Bogdan G. (red.), Prawo wykroczeń w perspektywie zmian, Kraków 2011; Tomczyk W., Praktyczne problemy z pogranicza prawa dotyczącego wykroczeń i prawa karnego, ZW 1972, nr 1; tegoż, Czy i jakie są zasady zadośćuczynienia w wy- padku wykonania kar grzywny za wykroczenia i przestępstwo pozostające w zbiegu realnym?, ZW 1975, nr 3; Waltoś S., Konsekwencje prawne zbiegu znamion przestępstwa i wykroczenia w czynie społecznie nie- bezpiecznym, PiP 1970, nr 11; Wąsek A., Współsprawstwo w polskim prawie karnym, Warszawa 1977; Wolter W., Reguły wyłączania wielości ocen w prawie karnym, Warszawa 1961; tegoż, O stopniowaniu społecznego niebezpieczeństwa czynu, „Krakowskie Studia Prawnicze” 1970, nr 3; tegoż, Nauka o przestęp- stwie, Warszawa 1973; Zimmermann M., Zagadnienia kodyfikacji orzecznictwa karno-administracyjnego (wybór systemu), ZKA 1961, nr 2; Zoll A., Okoliczności wyłączające bezprawność czynu, Warszawa 1982. Kodeks wykroczeń, inaczej niż Kodeks karny, ujmuje szeroko rozdział I poświęcony zasadom odpowiedzialności. Rozdział ten obejmuje całość zasad odpowiedzial- ności, a więc oprócz podstawowych zasad dotyczących wykroczenia i winy – także zagadnienia form popełnienia wykroczenia oraz okoliczności wyłączających odpo- wiedzialność. Takie rozwiązanie jest prawidłowe. Przepisy dotyczące form popeł- nienia wykroczenia (stadialnych i  zjawiskowych) oraz okoliczności wyłączające odpowiedzialność nie są liczne i  słusznie wszystkie te konstrukcje znalazły się 26 Tadeusz Bojarski Rozdział I. Zasady odpowiedzialności Art. 1 w jednym wspólnym rozdziale pt. „Zasady odpowiedzialności”. Rozdział ten obej- muje więc wszystkie rozwiązania prawne, z pominięciem kar. Karom i zasadom ich orzekania poświęcono rozdział II komentowanej ustawy. Pod względem systematyki instytucje objęte rozdziałem I usytuowano zatem pra- widłowo. W ramach ogólnej charakterystyki trzeba zwrócić uwagę, że rozwiązania zamieszczone w  rozdziale I,  poza kwestią zbiegu przepisów, są wzorowane na przepisach Kodeksu karnego. W istocie odpowiadały one dokładnie rozwiązaniom przyję
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:


Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: