Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00198 004853 15200866 na godz. na dobę w sumie
Komentarz do wpisów w księgach wieczystych - ebook/pdf
Komentarz do wpisów w księgach wieczystych - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 1020
Wydawca: Lexis Nexis Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7806-887-7 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> gospodarcze i handlowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).
Migracja księgi wieczystej do postaci informatycznej, a w związku z tym zmiany struktury oraz sposobu jej udostępniania spowodowały pojawienie się nowych wymagań stawianych regulacjom dotyczącym tej instytucji prawnej. Temat wzbudził też duże zainteresowanie doktryny oraz orzecznictwa, co spowodowało, że zaistniała konieczność opracowania publikacji, która zagadnienia dotyczące ksiąg wieczystych przedstawi nie w układzie regulacji prawnej (jak to czynią klasyczne komentarze) czy w formie systematycznego wykładu, ale właśnie od strony praktycznej, czyli w opisie struktury samej księgi wieczystej, z położeniem nacisku na różnice w sposobie dokonywania wpisów.
Publikacja składa się z rozdziałów odpowiadających strukturze księgi wieczystej oraz zagadnień wprowadzających. Autor omawia problematykę związaną z zasadami udostępniania ksiąg wieczystych oraz ich częściami składowymi. Opracowanie zostało zilustrowane widokami z ekranu elektronicznej księgi wieczystej z przykładami poszczególnych wpisów, a także wzbogacone uporządkowanym wyborem tez orzeczeń sądowych oraz wyciągami z omawianych przepisów.
W celu ułatwienia odczytania treści księgi wieczystej w książce zamieszczono odnoszących się do pól księgi wieczystej skorowidz przepisów rozporządzenia z 20 sierpnia 2003 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym oraz zestawienie opisów i kodów żądań – wniosków o wpis, przyjęty do opisu wniosku w treści księgi wieczystej.
Publikacja jest adresowana przede wszystkim do prawników praktyków: notariuszy, adwokatów, radców prawnych i sędziów, a także osób związanych z szeroko pojętym obrotem nieruchomościami, w szczególności pośredników, rzeczoznawców i zarządców nieruchomości. 
Piotr Siciński – notariusz w Warszawie; specjalista w zakresie prawa ksiąg wieczystych; wcześniej sędzia wieczystoksięgowy, współtwórca elektronicznej księgi wieczystej, autor opracowań i wypowiedzi dotyczących szeroko rozumianej problematyki ksiąg wieczystych i prawa nieruchomości.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Komentarze z wokandy Komentarz do wpisów w księgach wieczystych Piotr Siciński pod redakcją Jacka Ignaczewskiego Wydanie 1 Warszawa 2013 Opracowanie redakcyjne: Katarzyna Bojarska Redakcja techniczna: Agnieszka Dymkowska Projekt okładki i stron tytułowych: Paragrafi k Studio © Copyright by LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej książki nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych – bez pisemnej zgody Autora i wydawcy. ISBN 978-83-7806-887-7 LexisNexis Polska Sp. z o.o. Ochota Offi ce Park 1, Al. Jerozolimskie 181, 02-222 Warszawa tel. 22 572 95 00, faks 22 572 95 68 Infolinia: 22 572 99 99 Redakcja: tel. 22 572 83 26, 22 572 83 28, 22 572 83 11, faks 22 572 83 92 www.LexisNexis.pl, e -mail: biuro@LexisNexis.pl Księgarnia Internetowa: dostępna ze strony www.LexisNexis.pl Na wokandzie Rozdział Sprawa 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Podstawy prawne prowadzenia ksiąg wieczystych przy użyciu programu informatycznego Formy ujawnienia treść księgi wieczystej Struktura księgi wieczystej i jej elementy Oznaczenie księgi wieczystej Wpisy w dziale I-O księgi wieczystej Wpisy w dziale I-Sp Wpisy w dziale II księgi wieczystej Wpisy w dziale III księgi wieczystej Wpisy w dziale IV księgi wieczystej Strona 31 Sędzia Piotr Siciński 42 96 174 228 372 448 542 697 Piotr Siciński Piotr Siciński Piotr Siciński Piotr Siciński Piotr Siciński Piotr Siciński Piotr Siciński Piotr Siciński Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 ROZDZIAŁ 1. Podstawy prawne prowadzenia ksiąg wieczystych przy użyciu programu informatycznego . . . . . . . . . . . . . . 31 1. Tryb wprowadzenia systemów informatycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 2. Przepisy regulujące prowadzenie księgi w systemie informatycznym . . . . 35 3. Przepisy postępowania w sprawach dotyczących księgi w systemie informatycznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 4. Przepisy dotyczące ujawniania treści księgi w systemie informatycznym 39 5. Przepisy dotyczące stopniowego zaprowadzania systemu informatycznego 40 ROZDZIAŁ 2. Formy ujawnienia treści księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . 42 1. Zasady ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 2. Wgląd do księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 3. Odpis księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 3.1. Charakter, rodzaje i zawartość odpisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 3.2. Uprawniony do otrzymania odpisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 3.3. Tryb uzyskania odpisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 3.4. Opłaty za wydanie odpisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 4. Zawiadomienie o wpisie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 4.1. Forma zawiadomienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 64 4.2. Skutki otrzymania zawiadomienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 4.3. Nieprawidłowe zawiadomienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 4.4. Analiza treści zawiadomienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 5. Zaświadczenia o treści ksiąg wieczystych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 6. Odpisy dokumentów (ksiąg wieczystych) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 7. Wgląd elektroniczny i przyszłość ujawniania ksiąg wieczystych . . . . . . . . 89 8. Podstawowe przepisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 9. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 7 Spis treści ROZDZIAŁ 3. Struktura księgi wieczystej i jej elementy . . . . . . . . . . . . . 96 1. Struktura księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 1.2. Struktura księgi w systemie informatycznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 1.3. Skutki wprowadzenia odmiennej struktury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101 1.4. Elementy składające się na strukturę „treść księgi wieczystej” . . . . . 103 2. Wpisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 2.1. Pojęcie wpisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 2.2. Kształtowanie wpisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 2.3. Części składowe wpisu w księdze informatycznej . . . . . . . . . . . . . . 111 2.4. Podstawy dokonywania wpisów – uwagi o formie dokumentu . . . . 117 2.5. Sposób prezentacji wpisu na wydrukach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 2.5.1. Wpis pozytywny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126 2.5.2. Zmiana wpisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 2.5.3. Wykreślenie wpisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 2.5.4. Wpis łączony (zmiana i wykreślenie) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 3. Adnotacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 3.1. Wzmianki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 3.1.1. Znaczenie wzmianki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 3.1.2. Wciągnięcie wzmianki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148 3.1.3. Czas i miejsce umieszczenia wzmianki . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 3.1.4. Treść wzmianki, sposób jej wpisania i wykreślenia . . . . . . . . . 152 3.1.5. Rodzaje wzmianek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 3.1.6. Chwila wpisania i wykreślenia dla poszczególnych rodzajów wzmianek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 3.1.6.1. Wzmianka o wniosku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 3.1.6.2. Wzmianka o skardze na orzeczenie referendarza . . 157 3.1.6.3. Wzmianka o apelacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 3.1.6.4. Wzmianka o kasacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 3.1.6.5. Wzmianka o sprawie z urzędu . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 3.1.6.6. Wzmianka w procesie migracji . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 3.2. Wpis w wykonaniu orzeczenia sądu w wyniku rozpoznania środka zaskarżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 3.3. Sprostowanie omyłki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 4. Napisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 ROZDZIAŁ 4. Oznaczenie księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174 1. Uwagi wprowadzające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174 2. Numer księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176 2.1. Zasady ogólne oznaczania ksiąg wieczystych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176 2.2. Numer księgi wieczystej w systemie informatycznym . . . . . . . . . . . 179 2.2.1. Kod wydziału . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 8 Spis treści 2.2.2. Numer według repertorium ksiąg wieczystych . . . . . . . . . . . . 181 2.2.3. Cyfra kontrolna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 2.3. Przekształcenie dawnego numeru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 3. Oznaczenie Sądu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 3.1. Właściwość sądu prowadzącego księgi wieczyste . . . . . . . . . . . . . . 184 3.2. Sposób prezentacji właściwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 3.3. Zmiany właściwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 3.4. Problemy z ustaleniem właściwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 4. Typ księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 4.1. „Typ księgi” – zawartość pola . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 4.2. Poszczególne typy ksiąg wieczystych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 4.3. Zmiana typu księgi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 4.4. Księgi nietypowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 5. Stan w czasie założenia księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 5.1. Księga wieczysta dla nieruchomości, dla której nie była prowadzona księga wieczysta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 5.2. Księga wieczysta dla nieruchomości, dla której prowadzona była księga dawna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205 5.3. Księga wieczysta dla nieruchomości, dla której prowadzony był zbiór dokumentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 5.4. Księga wieczysta założona po odłączeniu części lub całości nieruchomości z innej księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213 5.5. Sytuacje mieszane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214 6. Data założenia księgi wieczystej/chwila migracji księgi wieczystej . . . . . . 216 7. Zamknięcie księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 7.1. Zamknięcie księgi wieczystej wobec odłączenia całości nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221 7.2. Zamknięcie księgi wieczystej wobec połączenia dwóch lokali . . . . . 221 7.3. Zamknięcie księgi wieczystej w celu usunięcia „podwójnego hipotekowania” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 7.4. Zamknięcie księgi wieczystej dla budynku stanowiącego odrębną nieruchomość w rozumieniu przepisów dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225 7.5. Zamknięcie księgi wieczystej dla obszaru objętego scaleniem . . . . . 226 ROZDZIAŁ 5. Wpisy w dziale I-O księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . 228 1. Zakres zmian w stosunku do księgi dotychczasowej . . . . . . . . . . . . . . . . 228 2. Skutki i znaczenie wpisów w dziale I-O . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 3. Oznaczenie nieruchomości gruntowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238 3.1. Sposób oznaczenia nieruchomości gruntowej w księdze wieczystej 238 3.2. Poszczególne elementy struktury księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . 241 9 Spis treści 3.2.1. Numer bieżący nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 3.2.2. Położenie nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245 3.2.3. Oznaczenia działki ewidencyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 247 3.2.4. Sposób korzystania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 3.2.5. Obszar nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 3.3. Pojęcia oznaczenia nieruchomości i sprostowania oznaczenia nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 261 3.3.1. Podstawy oznaczenia (sprostowania) nieruchomości . . . . . . . 268 3.3.1.1. Sposób oznaczenia nieruchomości przeniesiony z dotychczasowej księgi wieczystej (z migracji) . . . . . 268 3.3.1.2. Struktura informacji o podstawie oznaczenia . . . . . . 273 3.3.1.3. Dokumenty ewidencji gruntów . . . . . . . . . . . . . . . . 274 3.3.1.4. Oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej na podstawie danych katastru . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 3.3.1.5. Wykaz zmian gruntowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 3.3.1.6. Dokumenty inne niż dokumenty katastralne (decyzje administracyjne i orzeczenia sądowe) . . . . . 284 3.3.2. Podstawa oznaczenia przy wywłaszczeniu części nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287 3.3.3. Przepis prawa jako podstawa oznaczenia nieruchomości . . . 288 3.3.4. Podstawa oznaczenia części nieruchomości nabytej z mocy prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289 3.3.5. Inne dokumenty (mapy do celów prawnych) . . . . . . . . . . . . 290 3.4. Oznaczenie nieruchomości budynkowej (budynku) . . . . . . . . . . . . . 294 3.4.1. Budynki podlegające ujawnieniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296 3.4.2. Sposób ujawnienia położenia budynku . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 3.4.3. Opis budynku w kontekście wyodrębnienia lokali . . . . . . . . . 305 3.4.4. Wielość budynków na jednej nieruchomości . . . . . . . . . . . . 308 3.4.5. Budynek posadowiony na więcej niż jednej nieruchomości . 310 3.4.6. Części wspólne pozostałe po wyodrębnieniu lokali . . . . . . . . 313 3.4.7. Odrębne księgi wieczyste dla budynków . . . . . . . . . . . . . . . . 316 3.4.8. Podstawy oznaczenia budynku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 321 3.5. Oznaczenie urządzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 323 3.6. Oznaczenie nieruchomości lokalowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 326 3.6.1. Numer nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 329 3.6.2. Oznaczenie lokalu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 330 3.6.3. Opis lokalu – jako zespołu pomieszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . 332 3.6.4. Pomieszczenia przynależne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 336 3.6.5. Inne części składowe – balkony, tarasy, loggie . . . . . . . . . . . . 337 3.6.6. Miejsca postojowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 339 3.6.7. Położenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 341 3.6.8. Powierzchnia lokalu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 341 10 Spis treści 3.7. Podstawa oznaczenia nieruchomości lokalowej w księdze wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347 3.7.1. Akt notarialny lub orzeczenie sądu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 348 3.7.2. Rzut lokalu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 349 3.7.3. Dokumenty katastru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 351 3.8. Zgodność danych w dziale I-O z danymi ewidencji gruntów . . . . . 358 3.9. Migracja wpisów w dziale I-O . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360 4. Podstawowe przepisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 369 5. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 370 ROZDZIAŁ 6. Wpisy w dziale I-Sp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 372 1. Uwagi ogólne – konstrukcja i zakres dopuszczalnych wpisów (prawo jako część składowa nieruchomości) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 372 2. Prawa związane z własnością nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 378 2.1. Ograniczone prawo rzeczowe związane z własnością innej nieruchomości – służebność gruntowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 378 2.2. Prawa osobiste (roszczenia) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 382 2.3. Udziały związane z własnością lokali . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 384 3. Wpis użytkowania wieczystego i sposób jego dokonania . . . . . . . . . . . . 400 3.1. Ujawnienie użytkowania wieczystego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 400 3.2. Użytkowanie wieczyste do ułamkowej części gruntu . . . . . . . . . . . . 404 3.3. Użytkowanie wieczyste jako prawo związane z własnością lokalu . . 407 3.4. Użytkowanie wieczyste powstałe z mocy prawa . . . . . . . . . . . . . . . 412 3.5. Prawa użytkowania wieczystego powstałe z przekształcenia praw wcześniejszych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 414 3.6. Uprawnienia wieczystego użytkownika a legitymacja w postępowaniu wieczystoksięgowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 417 3.7. Struktura wpisu prawa użytkowania wieczystego . . . . . . . . . . . . . . . 418 3.7.1. Okres użytkowania wieczystego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 424 3.7.2. Sposób korzystania przez użytkownika wieczystego . . . . . . . 429 4. Spółdzielnia mieszkaniowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 439 5. Podstawowe przepisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 444 6. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 445 ROZDZIAŁ 7. Wpisy w dziale II księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 448 1. Konstrukcja działu II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 448 1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 448 1.2. Ujawnienie następstwa prawnego jako zasada nowego wpisu w dziale II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 450 1.3. „Zmiana” wpisu w dziale II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 453 2. Zawartość poszczególnych rubryk działu II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454 2.1. Ogólna zawartość działu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454 11 Spis treści 2.2. Rubryka „Właściciel” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 455 2.2.1. Podrubryka „Udział” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 455 2.2.1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 455 2.2.1.2. Wpis wspólności bezudziałowej . . . . . . . . . . . . . . . . 460 2.2.1.3. Wpis wynikający z ustania wspólności bezudziałowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 471 2.2.1.3.1. Ustanie wspólności na przykładzie wspólności małżeńskiej . . . . . . . . . . . . . . 471 2.2.1.3.2. Zmiany podmiotów w kręgu wspólności na przykładzie wspólników spółki cywilnej 473 2.2.2. Podrubryka „Skarb Państwa” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 475 2.2.3. Podrubryka „Jednostka samorządu terytorialnego (związek międzygminny)” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 498 2.2.4. Podrubryka „Inna osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 506 2.2.5. Podrubryka „Osoba fizyczna” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 509 2.3. Rubryka „Właściciel wyodrębnionego lokalu” . . . . . . . . . . . . . . . . . 518 2.4. Rubryka „Użytkownik wieczysty” – różnice w stosunku do rubryki „Właściciel” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 528 2.5. Rubryka „Uprawniony” – różnice w stosunku do rubryki „Właściciel” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 528 3. Pozostałe elementy wpisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 529 3.1. Struktura danych o wniosku, podstawie wpisu i chwili wpisu w dziale II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 529 3.2. Akt poświadczenia dziedziczenia jako podstawa wpisu w dziale II . . . 530 3.3. Podstawa wpisów osób prawnych w postaci orzeczenia sądowego sądu rejestrowego lub odpisu właściwego rejestru . . . . . . . . . . . . . . 535 3.4. Inne nietypowe podstawy wpisów osób prawnych . . . . . . . . . . . . . 537 4. Podstawowe przepisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 539 5. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 540 ROZDZIAŁ 8. Wpisy w dziale III księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . 542 1. Konstrukcja działu III . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 542 2. Zawartość działu III . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 550 3. Wpisy ograniczonych praw rzeczowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 554 3.1. Ograniczone prawa rzeczowe – uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . 554 3.2. Ograniczone prawa rzeczowe polegające na korzystaniu z nieruchomości lub jej części – użytkowanie i służebności osobiste . . . 560 3.3. Ograniczone prawo rzeczowe związane z własnością innej nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 565 3.4. Ograniczone prawo rzeczowe – spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 573 12 Spis treści 4. Prawa osobiste . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 575 4.1. Pojęcie praw osobistych i roszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 575 4.2. Prawa osobiste związane z roszczeniem o przeniesienie własności 578 4.3. Treść wpisu pierwokupu/odkupu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 584 4.4. Prawa osobiste do korzystania z nieruchomości lub jej części . . . . . 587 4.5. Treść wpisu najmu/dzierżawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 590 4.6. Podstawa dokonania wpisu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 592 5. Ujawnianie roszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 594 5.1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 594 5.2. Rodzaje ujawnianych roszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 595 5.3. Roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości . . . . . . . . . . . 602 5.4. Roszczenia z umowy przedwstępnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 608 5.5. Roszczenia z umowy deweloperskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 611 5.6. Roszczenia wynikające z uzgodnienia zarządu i prawa do korzystania 618 5.7. Roszczenia wyłączające uprawnienie do zniesienia współwłasności . . . 623 6. Ograniczenia w rozporządzaniu nieruchomością lub użytkowaniem wieczystym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 624 6.1. Rygory . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 625 6.2. Ubezwłasnowolnienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 626 6.3. Ograniczenia w rozporządzaniu nieruchomością wynikające z ustawy 628 6.4. Wpis o wszczęciu egzekucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 634 6.5. Wpisy obciążeń w postępowaniu upadłościowym . . . . . . . . . . . . . . 644 6.5.1. Ogłoszenie upadłości a wpisy w księgach wieczystych . . . . . 644 6.5.2. Ujawnienie ogłoszenia upadłości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 650 6.5.3. Ujawnienie zawarcia układu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 653 7. Inne wpisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 657 7.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 657 7.2. Dział III a prawo użytkowania wieczystego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 660 8. Ostrzeżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 664 8.1. Charakter wpisu ostrzeżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 664 8.2. Sposób dokonania wpisu ostrzeżenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 667 8.3. Ostrzeżenia w celu zabezpieczenia roszczenia o usunięcie niezgodności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 667 8.4. Ostrzeżenie o niezgodności skierowanej przeciwko prawu własności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 670 8.5. Ostrzeżenia wpisane na skutek oddalenia lub zwrotu wniosku . . . . 672 8.6. Ostrzeżenia o niezgodności wpisane wobec umorzenia postępowania przynaglającego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 676 8.7. Ostrzeżenie o dostrzeżonej niezgodności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 677 8.8. Ostrzeżenie o prowadzeniu dwóch ksiąg wieczystych dla jednej nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 681 8.9. Ostrzeżenie o istniejącym sporze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 685 13 Spis treści 9. Zagadnienia różne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 686 9.1. Przenoszenie obciążeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 686 9.2. Przenoszenie wpisów w językach obcych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 689 10. Podstawowe przepisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 690 11. Z orzecznictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 693 ROZDZIAŁ 9. Wpisy w dziale IV księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . 697 1. Przeznaczenie działu IV w strukturze księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . 697 1.1. Uwagi ogólne o pojęciu „hipoteka” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 697 1.2. Źródła regulacji – konstrukcji hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 703 1.3. Hipoteka po nowelizacji – najważniejsze różnice . . . . . . . . . . . . . . 706 1.4. Charakter hipoteki a zaspokojenie wierzyciela . . . . . . . . . . . . . . . . 710 2. Konstrukcja działu IV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 714 2.1. Zakres dopuszczalnych wpisów w dziale IV . . . . . . . . . . . . . . . . . . 714 2.2. Sposób dokonania wpisu w dziale IV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 721 2.3. Elementy składowe wpisu hipoteki – księga dotychczasowa a księga informatyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 723 2.4. Zmiany struktury wpisu hipoteki w dziale IV w księdze informatycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 729 3. Poszczególne elementy struktury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 737 3.1. Numer hipoteki/roszczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 737 3.2. Rodzaj/charakter hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 743 3.2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 743 3.2.2. Hipoteka w ogólności – „hipoteka umowna” . . . . . . . . . . . . 748 3.2.3. Hipoteka przymusowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 751 3.2.4. Hipoteka ustawowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 761 3.2.5. Hipoteka łączna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 762 3.3. Suma hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 764 3.3.1. Sposób ujawniania sumy hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 769 3.3.2. Suma kosztów postępowania zabezpieczonych hipoteką . . . 769 3.4. Waluta sumy hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 775 3.5. Oprocentowanie wierzytelności hipotecznej – pole 4.4.1.5 „odsetki” 779 4. Pola określające przedmiot hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 787 4.1. Hipoteka na ułamkowej części nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . 792 4.2 Hipoteka na wierzytelności hipotecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 800 5. Stosunek prawny i wierzytelność zabezpieczona hipoteką . . . . . . . . . . . 806 6. Wielość wierzytelności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 816 7. Hipoteka przymusowa zabezpieczająca wierzytelności przyszłe . . . . . . . 817 8. Termin zapłaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 823 9. Pierwszeństwo praw wpisanych w dziale IV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 824 9.1. Pierwszeństwo wynikające z ustawy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 824 9.2. Pierwszeństwo wynikające z zastrzeżenia pierwszeństwa . . . . . . . . . 832 14 Spis treści 9.3. Ustąpienie pierwszeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 837 9.4. Charakter opróżnionego miejsca hipotecznego . . . . . . . . . . . . . . . . 838 9.5. Hipoteka wpisana po przeniesieniu na opróżnione miejsce hipoteczne 844 9.6. Wpis roszczenia o przeniesienie hipoteki na opróżnione miejsce hipoteczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 848 10. Współobciążenie – pole „księga współobciążona” . . . . . . . . . . . . . . . . 858 10.1. Pojęcie współobciążenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 858 10.2. Sposób ujawnienia współobciążenia – pole 4.4.1.12 „księga współobciążona” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 869 11. Pozostałe informacje we wpisie – pole „inne informacje” . . . . . . . . . . 875 12. Ujawnienie wierzyciela hipotecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 878 12.1. Sposób ujawnienia wierzyciela hipotecznego . . . . . . . . . . . . . . . 878 12.2. Ujawnienie administratora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 882 13. Zmiana hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 886 13.1. Pojęcie zmiany wpisu hipoteki w dziale IV . . . . . . . . . . . . . . . . . 886 13.2. Sposób prezentacji zmiany – zawartość pola 4.4.1.15 „rodzaj zmiany” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 890 13.3. Poszczególne rodzaje zmian . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 894 13.3.1. Zmiana wierzyciela . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 894 13.3.2. Zmiana sumy i waluty hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 900 13.3.3. Zastąpienie zabezpieczonej wierzytelności . . . . . . . . . . . 902 13.3.4. Podział hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 904 14. Wykreślenie hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 908 14.1. Charakter wykreślenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 908 14.2. Sposób wykreślenia hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 909 14.3. Wykreślanie hipotek wygasłych z mocy prawa . . . . . . . . . . . . . . 915 14.4. Częściowe wykreślenie hipoteki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 918 15. Podstawy wpisu hipotek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 925 15.1. Podstawa wpisu hipoteki umownej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 925 15.1.1. Umowa o ustanowienie hipoteki/oświadczenie o ustanowieniu prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 925 15.1.2. Dokument „bankowy” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 928 15.1.3. Oświadczenie w formie aktu notarialnego . . . . . . . . . . . 933 15.1.4. Zgoda na wpis jako podstawa wpisu . . . . . . . . . . . . . . . 936 15.1.5. Inne podstawy ustanowienia hipoteki umownej . . . . . . . 937 15.2. Podstawy wpisu hipoteki przymusowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 940 15.2.1. Hipoteka na podstawie tytułu wykonawczego . . . . . . . . 940 15.2.2. Hipoteka na podstawie decyzji administracyjnej . . . . . . . 942 15.2.3. Hipoteka na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 944 15.2.4. Hipoteka przymusowa na podstawie nieprawomocnego orzeczenia sądu i innych orzeczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . 947 15 Spis treści 16. Pozostałe zagadnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 949 16.1. Wpisy w polu „Komentarz do migracji” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 949 16.2. Hipoteka przeniesiona z księgi dawnej do współobciążenia . . . . 952 17. Podstawowe przepisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 954 18. Z orzecznictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 955 Załączniki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 957 1. Struktura księgi prowadzonej w systemie informatycznym – przedstawienie graficzne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 958 Oznaczenie księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 958 Dział I-O „Oznaczenie nieruchomości” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 959 Dział I-O „Oznaczenie nieruchomości – gruntowej (przykładowo ujawniony budynek i urządzenie)” . . . . . . . . . . . . . 960 Dział II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 961 2. Struktura – Oznaczenie księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 963 3. Struktura – Dział I-O „Oznaczenie nieruchomości” . . . . . . . . . . . . . . . . 964 4. Struktura – Dział I-Sp „Spis praw związanych z własnością” . . . . . . . . . . 969 5. Struktura – Dział II „Własność” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 972 6. Struktura – Dział III „Prawa, roszczenia i ograniczenia” . . . . . . . . . . . . . 979 7. Struktura – Dział IV „Hipoteka” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 984 8. Słownik rodzajów żądań składających się na wnioski rejestrowane w dzienniku Dz.Kw. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 989 9. Zależności pomiędzy danymi ewidencji gruntów i budynków w standardzie SWDE a danymi ujawnianymi w odpowiednich polach księgi wieczystej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 993 Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 996 Skorowidz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1010 Wykaz skrótów Wykaz skrótów Wykaz skrótów 1. Akty prawne ABGB k.c. k.p.a. k.p.c. k.r.o. – Austriacki Kodeks cywilny – ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788) Konstytucja RP – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, M.P. nowela czerwcowa Ordynacja podatkowa p.u.n. poz. 483 ze sprost. i zm.) – „Monitor Polski” – ustawa z 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 131, poz. 1075) – ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – ustawa z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1112) p.u.s.p. – ustawa z 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) pr. geod. kart. – ustawa z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst pr. k.s.w. – dekret z 11 października 1946 r. – Prawo o księgach wieczystych (Dz.U. jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) Prawo bankowe – ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. Nr 57, poz. 320 ze zm.) z 2012 r., poz. 1376) – Prawo o ustaleniu własności dóbr nieruchomych o przywilejach i hypotekach w miejsce tytułu XVIII księgi III Kodeksu Cywilnego (Dz.P.K.P. z 1818 r. tom 5, nr 21, poz. 295) Prawo hipoteczne z 1818 r. Prawo o notariacie Prawo rzeczowe – dekret z 11 października 1946 r. – Prawo rzeczowe (Dz.U. Nr 57, – ustawa z 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.) poz. 319 ze zm.) 17 Wykaz skrótów regulamin rozp. ewid. gr. bud. rozp. o przen. ks. wiecz. rozp. z 17 września 2001 r. rozp. z 14 sierpnia 2003 r. rozp. z 20 sierpnia 2003 r. u.g.n. – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 23 lutego 2007 r. – Regula- min urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. Nr 38, poz. 249 ze zm.) i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) – rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 20 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu przenoszenia treści dotychczasowej księgi wieczystej do struk- tury księgi wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym (Dz.U. Nr 162, poz. 1574 ze zm.) – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. Nr 102, poz. 1122 ze zm.) – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 14 sierpnia 2003 r. w spra- wie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych (Dz.U. Nr 162, poz. 1571 ze zm.) – rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie infor- matycznym (Dz.U. Nr 162, poz. 1575 ze zm.) – ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst. jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) u.k.w.h. – ustawa z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) u.o.p.n. – ustawa z 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkal- u.p.e.a. – ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w admini- nego lub domu jednorodzinnego (Dz.U. Nr 232, poz. 1377) u.p.k.w. u.s.m. u.s.u.s. u.w.l. stracji (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015) – ustawa z 14 lutego 2003 r. o przenoszeniu treści księgi wieczystej do struktury księgi wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym (Dz.U. Nr 42, poz. 363) – ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) – ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) – ustawa z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) u.z.r.r.z. – ustawa z 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów ust. hip. z 1825 r. ust. k. grunt. ust. ks. wiecz. (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 67, poz. 569 ze zm.) – ustawa z 1 czerwca 1825 r. – Prawo o przywileiach i hipotekach (Dz.P.K.P. z 1825 r. tom 9, nr 40, poz. 355) – ustawa z 20 marca 1874 r. względem założenia i wewnętrznego urządzenia ksiąg hipotecznych (gruntowych) dla Królestwa Galicji i Lodomerji z Wiel- kim Księstwem Krakowskiem (Dz.u.kr. z 1874 r. tom 1, nr 29, poz. 89) – ustawa o księgach wieczystych z dnia 24 marca 1897 r. w brzmieniu obwieszczenia z dnia 20 maja 1898 r. (Dz. U. Rzeszy, s. 754) ustawa o KRS – ustawa z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) 18 Wykaz skrótów zarządzenie o biurowości ZGB – zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 12 grudnia 2003 r. w sprawie or- ganizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz.Urz. MS Nr 5, poz. 22 ze zm.) – Szwajcarski Kodeks cywilny – Schweizerisches Zivilgesetzbuch, ustawa z 10 grudnia 1907 r. 2. Czasopisma i publikatory – Biuletyn Sądu Najwyższego – „Demokratyczny Przegląd Prawniczy” – dziennik ksiąg wieczystych – „Europejski Przegląd Sądowy” – „Gdańskie Studia Prawnicze” – „Gazeta Sądowa Warszawska” – „Kwartalnik Prawa Prywatnego” – „Nowy Przegląd Notarialny” – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – Orzecznictwo Sądów Apelacji Białostockiej – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna (od 1995 r.) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna i Izba Karna (1953–1961) – Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna – Zbiór Dodatkowy – Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Biuletyn Prokuratury Generalnej – „Orzecznictwo Sądów Polskich” – „Orzecznictwo Sądów Powszechnych i Komisji Arbitrażowych” – „Przegląd Prawa Handlowego” – „Prokuratura i Prawo” – Zbiór Urzędowy Biul. SN DPP Dz.Kw EPS GSP GSW KPP NPN OSA OSAB OSNC OSNCK OSNC-ZD OSNPG OSP OSPiKA PPH Prok. i Pr. Zb. Urz. 3. Inne Lex LexPolonica – system informacji prawnej Wydawnictwa Wolters Kluwer – Serwis Prawniczy LexisNexis Polska Wprowadzenie Wprowadzenie Wprowadzenie Piotr Siciński Wprowadzenie księgi wieczystej w systemie informatycznym wiąże się z odejściem od – mającego prawie dwustuletnią tradycję1 – układu księgi wieczystej prowadzonej w formie pionowych łamów. Migrację treści księgi wieczystej do systemu informatycznego dokonano w sposób nieomal re- wolucyjny, bez wprowadzenia do systemu struktury dotychczasowej, lecz przechodząc do oderwanej od niej struktury rozmieszczenia informacji w polach, jako dającej dużo większe możliwości przetwarzania groma- dzonych danych, po analizie wszystkich za i przeciw takiego rozwiązania2. Nic dziwnego, że odezwały się głosy – w tym także sędziów i notariuszy – że nowy sposób przedstawienia wpisanych danych jest nieczytelny dla odbiorcy, stanowiąc w istocie przeszkodę w obrocie nieruchomościami3. Poglądy takie reprezentowali nawet profesjonaliści i najwyższe autorytety, podnosząc, iż zapoznanie się z treścią księgi w systemie informatycznym wymaga wysoko specjalistycznej wiedzy4. 1 Zainteresowanych syntetycznym opisem tego rozwoju odsyłam do: T. Stawecki, Nierucho- mości, księgi hipoteczne i księgi wieczyste od czasów najdawniejszych do XXI wieku, „Studia Iuridica”, nr XL, Warszawa 2002. 2 G. Kołodziejska, W. Kapusta, D. Bogucki, Informatyczna księga wieczysta – omówienie wstęp- nych założeń systemowych (warsztaty, Popowo, 20–21 grudnia 1997 r.), „Rejent” 1998, nr 6. 3 Tylko przykładowo R. Krupa -Dąbrowska, Komputerowa księga wieczysta nie taka łatwa do przeczytania, „Rzeczpospolita” 24–25 marca 2007 r., ale już w 2010 r. widać wyraźnie wszyst- kie zalety wdrożenia tego systemu – patrz R. Krupa -Dąbrowska, W księgach wieczystych coraz szybciej, „Rzeczpospolita” z 20 lutego 2010 r. 4 Wykład inauguracyjny prof. Z. Radwańskiego, Założenia nowego kodeksu cywilnego, otwie- rający konferencję Nowy Kodeks cywilny – lifting czy rewolucja?, listopad 2007 r., w którym jako przykład przytoczył zwrócenie się przez renomowaną kancelarię prawniczą o sporządze- nie opinii prawnej w celu odczytania treści księgi wieczystej. 21 Wprowadzenie Nieprawdą jest, że dopiero księgi wieczyste w postaci informatycznej stały się tak nieczytelne, że laik nic nie może zrozumieć z ich treści. Przyta- czając dykteryjkę o woźnych hipotecznych, już nestor polskich notariuszy M. Kurman5 zauważał: „Ileż razy widziałem, jak woźny dyskretnie po cichu objaśniał młodego adwokata, jak przeglądał za niego księgi i wpisy zawiłe. Każdy, kto chce się uczyć, nauczy się z pewnością”, wskazując, że również sto lat temu księgi wieczyste uchodziły za skomplikowane i wymagające określonej wiedzy do ich odczytania. Nowa księga problemów tych nie potęguje, a nawet im przeciwdziała, czego przejawem jest uwzględnienie daleko posuniętej informacyjnej roli wpisów, czemu służy choćby wpro- wadzone w dziale III księgi wieczystej pole 3.4.1.1 „rodzaj wpisu” wpro- wadzające swoistą kategoryzację wpisów na najważniejsze grupy. Problemy z prawidłowym odczytaniem księgi wieczystej pojawiają się niejednokrotnie także na etapie uzgodnienia stanu prawnego ujawnio- nego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Przykła- dem może być chociażby wyrok Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2012 r. (V CSK 51/11, OSNC 2012, nr 6, poz. 78), w którym Sąd Najwyższy przyjął, że: „Sąd Okręgowy nie dokonał ustaleń dotyczących odnośnych wpisów w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieru- chomości,” w szczególności wskazał, że ustalenia przyjęte za podstawę tej oceny są ogólnikowe, wynika z nich bowiem jedynie to, że w księ- dze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości objętej postępowaniem „w rubryce 1 kwietnia 26 znajduje się informacja” o wyodrębnieniu lokalu nr 2 i założeniu dla niego księgi wieczystej nr [...]. Nie wiadomo, jakiego działu księgi wieczystej dotyczy wspomniana „informacja”, kiedy doszło do ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu nr 2 i jakie udzia- ły w nieruchomości wspólnej przysługują jego właścicielom. Jakkolwiek uogólnieniem byłoby przyjęcie, że sam fakt nazwania wpisu „informacją” musi świadczyć o słabej znajomości reguł rządzących wpisami do ksiąg wieczystych przez Sąd Okręgowy, to z uzasadnienia Sądu Najwyższego ła- two przyjąć, że stan wpisów był jasny i wynikał z zasad prowadzenia ksiąg wieczystych, w chwili dokonywania poszczególnych wpisów. 5 M. Kurman, Notariat i hipoteka, Warszawa 1918, s. 145. 6 Oczywiście chodzi o rubrykę 1.4.2 „budynek”, w której ujawnia się informację o wyodręb- nianych lokalach. 22 Piotr Siciński Wprowadzenie Przyczyną, z powodu której wielu odbiorców ma kłopoty z odczytaniem księgi w systemie informatycznym, jest niewątpliwie zmiana jej struktury i przejście do postaci pól przeznaczonych do zamieszczenia konkretnej informacji zamiast swobody w kształtowaniu treści wpisu7. Oprócz zalet, o których poniżej, ma ona jedną wadę: wpis prezentowany jest na wy- drukach w pewnym rozbiciu – na treść, podstawę i informacje o wniosku. Jednak jest to wada niewielka w porównaniu do zalet. Niezależnie od zysków, jakie daje tak zbudowana baza danych, już zostało dostrzeżone, że wprowadzona struktura ma charakter niezwykle dyscyplinujący doko- nujących wpisów, zmuszając ich przy dokonaniu wpisu do zamieszczenia wszystkich wymaganych prawem informacji. W stosunku do księgi dotych- czasowej w doktrynie dostrzeżono, że „w praktyce można zaobserwować dość dużą dowolność sądów wieczystoksięgowych przy konstruowaniu treści wpisu”, polegającą na pomijaniu elementów, „które zapewne wy- dają się sądom wieczystym zbędne”8. Przyczyną tego stanu jest w pew- nym stopniu ustawodawca, który wprowadziwszy wzorem niemieckim w pierwszym po unifikacji rozporządzeniu wykonawczym legalne wzory najważniejszych wpisów9, zrezygnował z tego zabiegu po wprowadze- niu obowiązującej ustawy. Nowy kształt księgi ma temu zaradzić, dzięki czemu przy prowadzeniu księgi w systemie informatycznym radykalnie zmniejszy się procent wpisów nieodpowiadających przepisom prawa czy wręcz nieważnych. Jeżeli zbierzemy razem wszystkie zalety nowego systemu, staje się jasne, że przeprowadzona reforma ma daleko większe znaczenie niż gdyby po- przestać na wprowadzeniu treści dotychczasowych ksiąg wieczystych do systemu informatycznego. Można by powiedzieć, że jak przyjęty na wzór rozwiązań pruskich podział na łamy doprowadził z początkiem XIX wieku do powstania nowożytnych systemów ksiąg wieczystych, do jakościowej zmiany w stosunku do poprzednich systemów ksiąg sądowych prowadzą- cych rejestracje w zakresie obrotu nieruchomościami, tak system księgi 7 P. Siciński, Struktura elektronicznej księgi wieczystej, „Nieruchomości” 2003, nr 7. 8 T. Czech, Wpływ wadliwości wpisu na treść księgi wieczystej, „Przegląd Sądowy” 2007, nr 4, s. 35. 9 Załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 26 listopada 1946 r. (Dz.U. Nr 66, poz. 366 ze zm.). 23 Wprowadzenie informatycznej stanowi nową rewolucję w tej dziedzinie. Ponieważ po- przedni kształt księgi wieczystej funkcjonował prawie dwieście lat, jest oczywiste, że wprowadzenie nowego systemu spotyka się z pewnymi opo- rami, jednak każdy, kto pozna wszystkie jego zalety, stanie się z pewnością jego gorącym zwolennikiem – nie spotykam dziś już w sądach wieczysto- księgowych nikogo, kto by twierdził, że przed informatyzacją pracowało się łatwiej i lepiej – chociaż składa się na ten pozytywny wizerunek księgi informatycznej także ogrom nakładów finansowych i organizacyjnych po- niesionych na wprowadzenie systemu w wydziałach, w których maszyna do pisania była kiedyś poszukiwanym luksusem. Rozwiązaniem tego byłoby pozostanie przy dotychczasowym kształcie księgi wieczystej, tak jak to się stało przy migracji ksiąg wieczystych w nie- których landach niemieckich. Maszynowo prowadzona księga wieczysta w Saksonii10 zachowała formę graficzną papierowej księgi wieczystej. Dzię- ki temu można było przenieść na elektroniczne nośniki danych11 ogrom- ny, wcześniej zarządzany w papierowej formie, stan ksiąg wieczystych dopuszczalnym nakładem organizacyjnym oraz gospodarczym przez ska- nowanie12 lub przez migrację, względnie przez nowy układ13. Taki spo- sób przechowywania danych umożliwia wprawdzie elektroniczny wgląd i opracowanie, prowadzi jednak w dalszym ciągu do podobnych ograni- czeń i problemów przy uzyskaniu wglądu i opracowaniu księgi wieczystej, jak w przypadku księgi wieczystej w formie papierowej14. System informatyczny wymaga, ze względu na dużo większą zawartość informacji, innego odczytania, ale z pewnością każda przeszkolona osoba, zapoznana także z podstawami prawa rzeczowego, może przyswoić sobie wiedzę w stopniu wystarczającym do prawidłowego odczytania ich treści. 10 Saksonia jest członkiem związku projektantów SolumSTAR (Solum lat. grunt, STAR = System Przetwarzania Tekstu – System für Textverarbeitung, archiwizacja i poszukiwanie). 11 Np. Bawaria. 12 Np. Saksonia i Turyngia. 13 Zeskanowane arkusze ksiąg wieczystych zachowywane są jako pliki obrazów (dane NCI – Non Coded Information). W Saksonii oraz Turyngii księgi wieczystej są odpisywane oraz na nowo tworzone, tak aby dane były dostępne całkowicie jako dane CI (Coded Information). 14 D. Dołkowska, P. Teichmann, W. Angermann, Nabywanie nieruchomości oraz nowe po- stępowanie wieczystoksięgowe w Polsce, „NotBZ Zeitschrift fur die notarielle Beratung - und Beurkundungspraxis” 2005, nr 11. 24 Piotr Siciński Wprowadzenie Jak wynika z dykteryjki M. Kurmana, praktyka i obycie jest niejednokrotnie więcej warte od najsolidniejszej nawet wiedzy teoretycznej. Trzeba zauwa- żyć wreszcie, że zarzucana księdze wieczystej w systemie informatycznym obszerność wynika jeszcze z podstawowej zmiany spojrzenia na przedsta- wienie treści księgi. W imię bezpieczeństwa obrotu ustawodawca posta- nowił, że odpis księgi wieczystej będzie zawierał „dosłowną treść księgi wieczystej”. Odpadły więc podstawy stosowania, jak to było poprzednio, uproszczeń sprowadzających się do prezentowania najważniejszych tre- ści opartych na przepisach nakazujących w odpisach i zawiadomieniach umieszczać – „istotną treść wpisu”. Celem niniejszej publikacji jest przedstawienie księgi wieczystej z punk- tu widzenia osoby zainteresowanej zapoznaniem się z jej treścią. Układ i zakres materiału dobrany został w taki sposób, aby publikacja mogła sta- nowić przewodnik ułatwiający odczytanie z księgi wieczystej jak najwięk- szego zakresu informacji o stanie prawnym nieruchomości. Jakkolwiek zgodnie z samą definicją ustawową celem prowadzenia księgi wieczystej jest nie tylko ujawnienie treści księgi, bowiem obejmuje on także ustale- nie stanu prawnego nieruchomości, to ustalenie to nie jest celem samym w sobie, lecz tylko środkiem, który dzięki jawności księgi wieczystej służy bezpieczeństwu obrotu. Tak jak zasada ignorantia iuris nocet nie może funkcjonować w oderwaniu od zapewnienia możliwości rzeczywistego po- znania treści prawa, tak informacja o stanie prawnym ujawnionym w księ- dze wieczystej jest tylko wtedy wartościowa, gdy jesteśmy w stanie doko- nać pewnego odszyfrowania zawartości księgi. Ponieważ odczytanie księgi wieczystej ma szczególne znaczenie dla nota- riusza, dla którego jest ono czynnością elementarną, bowiem „brak usta- wowego obowiązku sprawdzenia przez notariusza wpisu lub wzmianki o wpisie [prawidłowo: o wniosku – przyp. P.S.] nie oznacza, że zanie- chanie takiego sprawdzenia pozostaje bez wpływu na ocenę zachowania przez niego należytej staranności”15 – starałem się w pracy uwzględnić wszystkie te, nawet bardzo drobne, elementy wpisów, uchodzących uwa- dze osób, które nie zagłębiały się w ich techniczną stronę dokonywania, 15 R. Pastuszko, Zarzut braku staranności zawodowej notariusza jako podstawa deliktu dyscypli- narnego notariusza, „Rejent” 2010, numer specjalny – marzec, s. 214. 25 Wprowadzenie a mogących być pomocnymi przy odczytaniu treści księgi wieczystej w co- dziennej praktyce notariusza. Przy ocenie staranności notariusza i braku jej skutków16 należy w szczególności oceniać właśnie „właściwą ocenę treści księgi wieczystej nieruchomości, która ma być przedmiotem czynności prawnej w formie aktu notarialnego17. Udostępnienie księgi w internecie wpłynęło zdecydowanie na zmianę sty- lu pracy notariusza, umożliwiło realne zabezpieczenie stron przez możli- wość każdoczes nego nieograniczonego niczym sprawdzenia treści księgi wieczystej tuż przed sporządzeniem aktu notarialnego. Mając na uwadze zarówno dotychczasową specjalną pozycję notariusza18 przy zapoznaniu się z księgą wieczystą (patrz art. 361 i 362 u.k.w.h.), jak i to, że w najbliż- szym czasie planowane jest udostępnienie notariuszom jeszcze szerszego niż obecnie wglądu do ksiąg wieczystych19, a także wprowadzenie elektro- nicznego wniosku do księgi wieczystej, i to być może w formie projektu wpisu20 (jak to było na gruncie Prawa hipotecznego z 1818 r., do którego konstrukcja elektronicznej księgi idealnie pasuje21), nie mam wątpliwości, że dla notariuszy szczególnie ważne jest prawidłowe odczytanie księgi ze wszystkimi jej niuansami. Ponieważ niniejsza praca nie ma na celu przedstawienia „idealnych” wzo- rów wpisów, to treść księgi została przedstawiona w oparciu o praktykę orzeczniczą, niekoniecznie zawsze zgodną z brzmieniem obowiązujących 16 Patrz chociażby I. Lewandowska, Kiedy notariusz odpowiada za błędy, „Rzeczpospo- lita” z 27 kwietnia 2010 r., odnośnie do wyroku Sądu Najwyższego z 15 kwietnia 2010 r. (II CSK 544/09, OSNC-ZD 2010, nr D, poz. 113). 17 Patrz orzeczenie Sądu Najwyższego – wyrok z dnia 17 maja 2002 r. i pozostałe orzecz- nictwo powołane przez: R. Pastuszko, Zarzut braku staranności zawodowej notariusza jako podstawa deliktu dyscyplinarnego notariusza, „Rejent” 2010, marzec, s. 213. 18 Jakkolwiek bywa ona nietrafnie kwestiona – patrz wypowiedź wiceministra sprawiedliwości prof. Gołaczyńskiego w tekście: R. Krupa -Dąbrowska, Do ksiąg wieczystych łatwiej będzie zaj- rzeć, „Rzeczpospolita” z 21 marca 2012 r. 19 Patrz projekt założeń projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilne- go, ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw z 8 października 2012 r. 20 Wypowiedź wiceministra sprawiedliwości prof. Gołaczyńskiego w tekście R. Krupa- -Dąbrowska, Papierowe wnioski odejdą do lamusa, „Rzeczpospolita” z 2 listopada 2012 r. 21 P. Siciński, Księgi wieczyste – ocena konieczności zmiany systemu, „Nieruchomości” 2002, nr 10–11. 26 Piotr Siciński Wprowadzenie przepisów, lecz często wynikającą z pewnych tradycji i przyzwyczajeń osób dokonujących wpisów, jak również praktykę osób dokonujących migracji ksiąg wieczystych do postaci elektronicznej. Praktyka ta została w opisach zestawiona z samym brzmieniem przepisów, głównie w celu ukazania po- tencjalnych „niespodzianek”, jakie mogą się kryć za tego rodzaju prakty- kami. Ten sposób przedstawienia treści wpisów w księdze wieczystej został przyjęty za pracą S. Sługiewicza22, która stanowi niejako zamknięcie i pod- sumowanie praktyki orzeczniczej w zakresie wpisów w dotychczasowych księgach wieczystych założonych po 1 stycznia 1947 r., a więc po unifika- cji systemów ksiąg wieczystych. Mając na uwadze, że od zawsze niejako użalano się na „niejednostaj- ność jurysprudencji, jej chwiejność w kwestiach nawet podstawowych”23, w pracy skoncentrowano się na ukazaniu poszczególnych utrwalonych linii orzecznictwa – nie w każdym wypadku oceniając ich trafność. Trud- no nie zauważyć, że nie zawsze w orzecznictwie sądów orzekających w sprawach odwoławczych wyczuwany jest swoisty mechanizm hipo- teczny stosowany przy prowadzeniu księgi. Przykładem dramatyczne- go niezrozumienia jest chociażby obszerna lista nietrafnych orzeczeń Sądu Najwyższego co do oceny skutków kolejności rozpoznania przez sąd wniosków o wpis w księdze wieczystej, przerwana dopiero funda- mentalną, trafną uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2009 r. (III CZP 80/09, OSNC 2010, nr 6, poz. 84), mającą moc zasady prawnej. Już z tego powodu warte zaprezentowania wyda- ją się techniczne metody dokonywania wpisów – jeżeli ich prezentacja następuje przez zaprezentowanie tego, dlaczego ustawodawca przyjął takie, a nie inne rozwiązanie. Ze względu na krótki okres, jaki upłynął od wprowadzenia systemu in- formatycznego, niniejsza publikacja stanowi więc raczej otwarcie anali- zy treści tych ksiąg z odwołaniem do praktyki dokonywania przeniesienia wpisów z ksiąg dotychczasowych. Jakkolwiek wprowadzenie księgi infor- matycznej w założeniu nie ma wpływu na samą treść wpisu, to w sposób nieunikniony system informatyczny wymusza określoną ich formę, a tym 22 W. Sługiewicz, Jak czytać księgę wieczystą, Warszawa 2007. 23 S. Goldstein, Prawo hipoteczne w jurysprudencji senatu, GSW 1919, s. 323. 27 Wprowadzenie samym wpływa na kształt orzeczenia sądu, co wielu wypadkach będzie dostrzegalne dopiero w dłuższej perspektywie24. Przedstawienie wpisów dokonane jest na podstawie dokumentów, w po- staci których ujawniana jest treść księgi wieczystej – odpisy księgi wieczystej i zawiadomienie o wpisie. W zakresie, w jakim okazało się to konieczne, praca odwołuje się także do treści zapisów prowadzonego informatycznie dziennika ksiąg wieczystych, obowiązującego w wydziałach prowadzących księgi wieczyste w systemie informatycznym, prezentując w szczególności związek jego prowadzenia z dokonanymi wpisami dla prawidłowego od- czytania ich treści. W miarę możliwości autor starał się też przedstawić pewne niuanse w zakresie odczytania treści księgi wieczystej, w oparciu o techniczną stronę dokonywania wpisów. Chociaż publikacja ta ma cel jak najbardziej praktyczny, to niemożliwe było pominięcie podstawowych założeń teoretycznych, choć zostały one ograniczone do koniecznego minimum. Ze względu na ograniczone roz- miary, celem publikacji nie jest omówienie wszelkich rodzajów wpisów, z jakimi możemy się spotkać w księdze wieczystej (te bowiem nie odbie- gają swoimi skutkami od wpisów w księdze dotychczasowej), lecz zapre- zentowanie sposobu odczytania tych wpisów w kontekście zapoznania się z treścią księgi wieczystej przytoczonej w art. 2 u.k.w.h. Wszelkie wpisy prezentowane są w formie, w jakiej odbiorca może się z nimi zapoznać, to jest przyjętej dla odpisów ksiąg wieczystych i zawiadomień o wpisach. Z rozmysłem zostały więc pominięte prezentacje oprogramowania słu- żącego do dokonywania wpisów
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Komentarz do wpisów w księgach wieczystych
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: