Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00031 007213 12429707 na godz. na dobę w sumie
Komizm historyczny - ebook/pdf
Komizm historyczny - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 218
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3809-0255-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> edukacja >> wiedza o kulturze
Porównaj ceny (książka, ebook (-21%), audiobook).
Redaktorzy tomu proponują spojrzenie na komizm w perspektywie historycznej, ukazującej przemiany, jakim podlegają poszczególne jego formy i gatunki oraz związana z nimi terminologia. Celem takiego ujęcia jest nie tylko rejestracja i opis stosowanych dawniej mechanizmów komicznych, omówienie zanikania jednych form i gatunków oraz związanych z nimi nazw i powstawania innych, lecz także uchwycenie głównych tendencji rozwojowych w obrębie językowo wyrażanego komizmu na podstawie analiz dokonywanych w różnych przekrojach czasowych.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

SPIS TREŚCI Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Anna Kozłowska O poważnych problemach z komizmem językowym. Wstępne uwagi metodologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Anna Krasowska Dowcip w perspektywie historycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Tomasz Korpysz Dowcip w pismach Cypriana Norwida . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dagmara Banasiak Rozwój semantyczny leksemów śmiać się i śmiech . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Małgorzata B. Majewska Jednostki żartobliwe w wileńskim Słowniku języka polskiego . . . . . . . . . . Katarzyna Jażdżewska Starożytni Grecy o śmiechu i śmieszności. Od początków do Arystotelesa i tradycji perypatetyckiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Marian Hanusek OP Umiejętność dobrej zabawy (iucunditas) w Summie teologii św. Tomasza z Akwinu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ewa Wolnicz-Pawłowska Komizm językowy w polskich tekstach dawnych (z problemami tłumacze- niowymi w tle) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 11 23 43 59 75 99 125 135 6 Spis treści Elżbieta Michow Komizm etymologii potocznych nazw miejscowych oparty na dekompo- zycji strukturalnej (na podstawie wybranych tekstów od XVI wieku do 1939 roku) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kinga Paraskiewicz Amanullahiada – satyra polityczna w dwudziestoleciu międzywojennym na przykładzie tekstów okolicznościowych i relacji prasowych z wizyty króla Afganistanu Amanullaha Chana w Warszawie w 1928 roku . . . . . . Agata Brajerska-Mazur Jak tłumaczyć humor Carrolla? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Aleksandra Jackiewicz O trudnościach w przekładzie komizmu językowego w poezji. Wiersz Raport Juliana Tuwima w tłumaczeniu na język hiszpański . . . . . . . . . . . 149 173 191 205 WSTĘP Od lat dziewięćdziesiątych XX wieku można w Polsce zaobserwować gwał- towny wzrost zainteresowania badaniami nad komizmem. W ciągu minionego ćwierćwiecza powstało wiele prac teoretycznych i materiałowych skupionych na zagadnieniach związanych z komizmem, humorem, dowcipem, śmiechem i śmiesznością. Zorganizowano w tym czasie także liczne konferencje ogólnopol- skie i międzynarodowe, podczas których niejednokrotnie podkreślano koniecz- ność interdyscyplinarnego podejścia do omawianego zjawiska. Wśród systematycznie narastającej literatury przedmiotu, niewątpliwie skupio- nej przede wszystkim na współczesności, znaleźć można również prace opisujące komizm w perspektywie historycznej. Najczęściej analizie poddawano różne jego przejawy w twórczości polskich pisarzy niewspółczesnych, m.in. Mikołaja Reja, Jana Kochanowskiego, Wacława Potockiego, Stanisława Herakliusza Lubomir- skiego, Jakuba Teodora Trembeckiego, Ignacego Krasickiego, Franciszka Zabło- ckiego, Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Cypriana Norwida, Aleksandra Fredry, Michała Bałuckiego, Felicjana Faleńskiego, Jana Lama, Henryka Sienkie- wicza, Bolesława Prusa czy Wiktora Gomulickiego. Osobną grupę stanowią prace dotyczące gatunków komicznych, np. facecji, satyry, komedii czy dowcipu, ale też żartobliwych epitafiów zwierzęcych, analizy aspektów komicznych literatury sowizdrzalskiej, a także szerzej: dawnej prozy i poezji polskiej. Istnieją również publikacje omawiające istotne kategorie związane z komizmem sensu largo, np. radość i śmiech w średniowieczu lub w literaturze staropolskiej, kategorię comic relief w XIX-wiecznej prozie czy „gest śmiechu” w literaturze początku XX wieku, a z drugiej strony – opracowania pewnych tematycznie wyodrębnionych katego- rii żartów czy specyficznego zjawiska kulturowego, jakim była Rzeczpospolita Babińska. Wyodrębnić należy także ogólniejsze opracowania teoretyczne przed- stawiające komizm jako kategorię historycznoliteracką i estetyczną. Prace takie, choć stosunkowo liczne1, mają charakter rozproszony, a część z nich powstała na marginesie zainteresowania badaczy innymi zjawiskami literackimi 1 Ze względu na wielość tych prac rezygnujemy z podawania ich adresów bibliograficznych. Znajdą się one w przygotowywanym przez nas artykule przeglądowym dotyczącym badań nad komizmem historycznym w Polsce. 8 Wstęp lub kulturowymi. Brakuje monograficznych ujęć komizmu obecnego w teks- tach twórców niewspółczesnych, nieliczne są też opracowania, które w centrum uwagi stawiają zagadnienia językowe. Komizm w ujęciu historycznym, zwłaszcza widziany z perspektywy językoznawczej, jawi się zatem jako zagadnienie wciąż niewystarczająco przeanalizowane i opisane, warte bliższego oglądu. W niniejszym tomie proponujemy spojrzenie na komizm właśnie w perspek- tywie historycznej, ukazującej przemiany, jakim podlegają poszczególne jego formy i gatunki oraz związana z nimi terminologia. Celem takiego ujęcia jest nie tylko rejestracja i opis stosowanych dawniej mechanizmów komicznych, omówienie zanikania jednych form i gatunków oraz związanych z nimi nazw i powstawania innych, lecz także, a nawet przede wszystkim uchwycenie głównych tendencji rozwojowych w obrębie językowo wyrażanego komizmu na podstawie analiz dokonywanych w różnych przekrojach czasowych. W obszarze naszego zainteresowania znajduje się również historia refleksji nad komizmem oraz ana- liza czynników zewnętrznych wobec niego (socjologicznych, psychologicznych, kulturowych i in.), ale mających nań bezpośredni wpływ. W tytule prezentowa- nego tomu proponujemy nazwę „komizm historyczny”, wyznaczając tym samym dwa kierunki w badaniach nad komizmem (humor studies, humor research) – współczesny, obejmujący badanie i opis zjawisk komicznych, próby klasyfikacji i tworzenie podbudowy teoretycznej, oraz historyczny – akcentujący zachodzące w obrębie komizmu (jego mechanizmów, form i gatunków) przemiany. Zawartość niniejszego tomu można podzielić na kilka kręgów tematycznych. Pierwszy z nich obejmuje zagadnienia związane z terminologią i metodologią badań nad komizmem (Anna Kozłowska) oraz ewolucją dowcipu i poświęconej mu refleksji teoretycznej (Anna Krasowska). Umieszczamy w nim także analizę róż- nych znaczeń (i odmian znaczeniowych) leksemu dowcip w języku Cypriana Nor- wida (Tomasz Korpysz), studium ukazujące rozwój semantyczny wyrazów śmiać się i śmiech ( Dagmara Banasiak) oraz przegląd żartobliwego słownictwa dzie- więtnastowiecznego obecnego w Słowniku wileńskim (Małgorzata B. Majewska). Drugi krąg tematyczny wyznaczają prace poświęcone europejskiej refleksji nad komizmem. Chronologiczny zarys starożytnych rozważań nad śmiechem i śmiesznością prezentuje Katarzyna Jażdżewska. O. Marian Hanusek przedstawia z kolei zagadnienia zabawy i humoru w pismach św. Tomasza z Akwinu. Na trzeci krąg składają się prace omawiające przykłady komizmu w różnych dawnych tekstach literackich i użytkowych oraz dowcip onomastyczny (Ewa Wolnicz-Pawłowska), komiczne aspekty ludowych etymologii nazw miejscowych (Elżbieta Michow), a także teksty satyryczne dotyczące wizyty króla Afganistanu, Amanullaha (Kinga Paraskiewicz). Wstęp 9 Na osobną uwagę zasługują kwestie tłumaczenia komizmu w tekstach nie- współczesnych, czemu poświęcone są dwa artykuły: Agaty Brajerskiej-Mazur oraz Aleksandry Jackiewicz. Oddając w Państwa ręce pierwszą, jak się zdaje, książkową publikację w całości poświęconą zagadnieniom komizmu językowego w tekstach niewspółczesnych i związanym z nimi kwestiom przekładu, wyrażamy nadzieję, że zainspiruje ona badaczy do głębszej refleksji nad tymi zagadnieniami. Tomasz Korpysz, Anna Krasowska
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Komizm historyczny
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: