Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00264 005095 15690512 na godz. na dobę w sumie
Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja. IV etap edukacyjny – szkoły ponadgimnazjalne - ebook/pdf
Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja. IV etap edukacyjny – szkoły ponadgimnazjalne - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 178
Wydawca: Impuls Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7850-034-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> pedagogika
Porównaj ceny (książka, ebook (-79%), audiobook).

Nowa podstawa programowa określona w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 roku (Dz. U. z 2009 r. Nr 4, poz. 17) zostaje wdrożona do szkół ponadgimnazjalnych od 01 września 2012 roku. Najważniejszą zmianą, wprowadzaną tym aktem prawnym, jest zapis treści nauczania w formie wymagań szczegółowych, co jednoznacznie określa, takie same dla całego kraju, efekty nauczania. W ten sposób rozporządzenie ministerialne definiuje wspólne dla wszystkich polskich szkół  standardy edukacyjne, które muszą być realizowane w każdym programie nauczania, pozostawia natomiast do decyzji dyrekcji i nauczycieli zakres treści, i form, które pozwolą na osiągnięcie tych efektów.

Nauczyciel może stać się autorem własnego programu lub skorzystać z programów opracowanych przez innych. Zgodnie z rozporządzeniem MEN z dnia 08 czerwca 2009 roku w sprawie dopuszczenia do użytku w szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania oraz dopuszczenia do użytku szkolnego podręczników (Dz. U. Nr 89, poz. 730) program „ZDROWIE SPORT REKREACJA” stanowi opis realizacji celów kształcenia i zadań edukacyjnych określonych w podstawie programowej oraz zawiera zgodne z podstawą programową, szczegółowe cele kształcenia i wychowania opisane jako przewidywane efekty nauczania, treści nauczania, sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania, opis założonych osiągnięć ucznia a także propozycje kryteriów oceny i metod sprawdzania osiągnięć ucznia. Obligatoryjne treści tego programu, zgodne z podstawą programową, zostały uzupełnione o treści fakultatywne, możliwe do realizacji, w zależności od warunków środowiskowych i bazy materialnej. Integralną częścią programu jest szczegółowy plan pracy, czyli rozkład materiału nauczania dla poszczególnych klas oraz standardy wymagań i zasady oceniania tworzące przedmiotowy system oceniania z wychowania fizycznego.

Każdy nauczyciel powinien w swej pracy wykazać się innowacyjnością, zaangażowaniem, samodzielnością i twórczym podejściem do założeń programowych. Praktyczne wykorzystanie umiejętności i wiadomości dydaktyczno - wychowawczych  winno zaowocować samodzielnie opracowanymi materiałami, w tym także własnymi programami nauczania. Dlatego proponowany materiał należy traktować, jako wskazówki i propozycje ułatwiające tworzenie własnych dokumentów pracy, a nie gotowe przepisy działania. Autorka wyraża zgodę na modyfikowanie programu w zakresie treści, metod i form oraz osiągnięć i sposobów ich sprawdzania, z uwzględnianiem potrzeb i możliwości uczniów oraz warunków w jakich program ma być realizowany z absolutną koniecznością zachowania wymagań szczegółowych określonych w podstawie programowej.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Urszula Kierczak Koncepcja edukacji fizycznej Zdrowie • Sport • Rekreacja Szkoły ponadgimnazjalne Szkoły ponadgimnazjalne Szkoły ponadgimnazjalne Program nauczania • Plany pracy • Przedmiotowy system oceniania Poradnik metodyczny © Copyright by O cyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2012 Recenzent: dr Antoni Nawrat Recenzja dostępna na stronie: www.impulso cyna.com.pl Redakcja wydawnicza: Zespół Projekt okładki: Andrzej Augustyński ISBN 978-83-7850-034-6 O cyna Wydawnicza „Impuls” 30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5 tel. (12) 422-41-80, fax (12) 422-59-47 www.impulso cyna.com.pl, e-mail: impuls@impulso cyna.com.pl Wydanie I, Kraków 2012 U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 SPIS TREŚCI ZMIANY W SZKOLNYM WYCHOWANIU FIZYCZNYM .................................................................................................. 7 PROGRAM NAUCZANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA IV ETAPU EDUKACYJNEGO .............................. 11 Cele ogólne ................................................................................................................................................................................. 14 Treści nauczania. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania .................................................................................................... 15 Propozycje treści fakultetów ........................................................................................................................................................ 27 Opis założonych osiągnięć uczniów ............................................................................................................................................ 48 Sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania ..................................................................................................................... 49 Propozycje kryteriów oceny i metod sprawdzania osiągnięć ucznia ............................................................................................ 53 Procedury ewaluacji programu .................................................................................................................................................... 55 Podstawy opracowania programu ................................................................................................................................................ 57 SZCZEGÓŁOWE ROCZNE PLANY PRACY ......................................................................................................................... 59 Uwagi wstępne ............................................................................................................................................................................ 59 Budżet godzin ............................................................................................................................................................................ 63 Szczegółowy roczny plan pracy dla klasy I .................................................................................................................................. 64 Szczegółowy roczny plan pracy dla klasy II ................................................................................................................................. 74 Szczegółowy roczny plan pracy dla klasy III technikum ............................................................................................................. 84 Plan realizacji zajęć fakultetu sportowego – lekkoatletyka .......................................................................................................... 92 Plan realizacji zajęć fakultetu sportowego – piłka siatkowa ......................................................................................................... 100 Plan realizacji zajęć fakultetu sportowego – piłka nożna ............................................................................................................. 107 U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 6 SPIS TREŚCI Plan realizacji zajęć – fakultet turystyczny .................................................................................................................................. 114 Plan realizacji zajęć – fakultet rekreacyjny ................................................................................................................................... 120 Uwagi o realizacji planów pracy .................................................................................................................................................. 127 OCENIANIE ................................................................................................................................................................................. 131 Wstęp .......................................................................................................................................................................................... 131 Zasady oceniania ......................................................................................................................................................................... 133 Standardy wymagań dla klasy I ................................................................................................................................................... 135 Standardy wymagań dla klasy II .................................................................................................................................................. 144 Standardy wymagań dla klasy III ............................................................................................................................................... 153 Diagnoza posiadanych umiejętności i wiadomości ...................................................................................................................... 160 Diagnoza rozwoju emocjonalno-społecznego ............................................................................................................................. 165 Samoocena .................................................................................................................................................................................. 167 Dzienniczek samokontroli i samooceny ...................................................................................................................................... 168 EWALUACJA ................................................................................................................................................................................ 171 Przykłady ewaluacji jednostek lekcyjnych ................................................................................................................................... 172 PRZYKŁADY KART EWALUACJI LEKCJI ............................................................................................................................. 173 PRZYKŁAD KARTY EWALUACJI CYKLU ............................................................................................................................ 177 BIBLIOGRAFIA ............................................................................................................................................................................ 179 U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 ZMIANY W SZKOLNYM WYCHOWANIU FIZYCZNYM Nowa podstawa programowa określona w Rozporządzeniu Mi- nistra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 roku (Dz.U. z 2009 r. Nr 4, poz. 17) zostaje wdrożona do szkół ponadgimna- zjalnych od 1 września 2012 roku. Najważniejszą zmianą wpro- wadzaną tym aktem prawnym jest zapis treści nauczania w formie wymagań szczegółowych, co jednoznacznie określa takie same dla całego kraju efekty nauczania. W ten sposób rozporządzenie mini- sterialne defi niuje wspólne dla wszystkich polskich szkół standar- dy edukacyjne, które muszą być realizowane w każdym programie nauczania, pozostawia natomiast do decyzji dyrekcji i nauczycieli zakres treści, i form, które pozwolą na osiągnięcie tych efektów. Szczegółowe określenie wymagań wprowadza w polskim systemie edukacji dokładnie sprecyzowaną „edukacyjną odpowiedzialność”1 nauczycieli, czyli jednoznacznie opisuje w jakie umiejętności, wia- domości i postawy powinien wyposażyć swojego ucznia nauczyciel 1 Podstawa programowa z komentarzami. T. 8: Wychowanie fi zyczne i edukacja dla bezpieczeństwa. Komentarz do podstawy programowej. MEN, Warszawa 2009. na danym etapie kształcenia. Autorzy programów muszą tak do- brać treści nauczania do sformułowanych centralnie założonych osiągnięć ucznia, by zrealizować wymagania podstawy programo- wej. W polskim systemie edukacji już w 1999 roku zrezygnowano z centralnie opracowywanych programów nauczania na rzecz ogólnych założeń edukacyjnych w formie podstaw programowych oraz wymagań egzaminacyjnych, które określały efekty kształce- nia. Odejście od centralnie regulowanego procesu dydaktyczne- go poszerzyło znacznie zakres autonomii szkół w doborze treści kształcenia. Podstawa programowa wychowania fi zycznego dla czwartego etapu kształcenia określa sześć głównych działów kształcenia: 1. Diagnoza sprawności i aktywności fi zycznej oraz rozwoju fi zycz- 2. Trening zdrowotny. 3. Sporty całego życia i wypoczynek. 4. Bezpieczna aktywność fi zyczna i higiena osobista. 5. Sport. 6. Edukacja zdrowotna. nego. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 8 ZMIANY W SZKOLNYM WYCHOWANIU FIZYCZNYM Tak posegregowane treści nauczania pozwalają nauczycielowi na precyzyjne zaplanowanie swojej pracy i jednocześnie są czytelną prognozą podejmowanych działań w zakresie edukacji fi zycznej. Nauczyciele na kolejnych etapach edukacji planują swoją pracę z założeniem, że uczniowie mają opanowane, określone w podsta- wie programowej dla wcześniejszych etapów, osiągnięcia. Jedno- cześnie nauczyciele mają możliwość autorskiego, dostosowanego do konkretnych warunków edukacyjnych, planowania sposobu realizacji wskazanych w podstawie programowej osiągnięć. Kon- cepcja edukacji „Zdrowie • Sport • Rekreacja” obejmuje wszystkie cztery etapy kształcenia, dlatego jest spójna nie tylko w układzie treści kształcenia, lecz także w zakresie przewidywanych osiągnięć. W podstawie programowej zapisano, że szkoła, biorąc pod uwagę wymagania, powinna rozwijać i rozbudowywać własną ofer- tę programową. Oznacza to, że każda placówka oświatowa na bazie podstawy programowej powinna stworzyć własny szkolny zestaw programów nauczania. Na każdym etapie kształcenia należy dą- żyć do rozwoju potrzeby aktywności fi zycznej. Samodzielnie, bez przymusu, podejmujemy działalność wtedy, kiedy jest ona zgodna z naszymi zainteresowaniami, oraz wówczas, gdy wykonywane czynności przynoszą nam satysfakcję i zadowolenie. Dlatego tak ważne jest, by szkolna oferta wychowania fi zycznego jak najsze- rzej i najpełniej zaspokajała potrzeby i zainteresowania uczniów. Osiągnięcie tych celów jest możliwe dzięki zapisom rozporzą- dzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 sierpnia 2009 r. w sprawie dopuszczalnych form realizacji dwóch godzin obowiąz- kowych zajęć wychowania fi zycznego (Dz.U. z 2009 r. Nr 136, poz. 1116). Rozporządzenie to określa dopuszczalne formy rea- lizacji dwóch obowiązkowych zajęć wychowania fi zycznego w ra- mach tygodniowego wymiaru godzin. Zajęcia te mogą być reali- zowane jako zajęcia lekcyjne, pozalekcyjne i pozaszkolne w formie zajęć sportowych, rekreacyjno-zdrowotnych, tanecznych lub aktyw- nych form turystyki. Dyrektor szkoły, po uzgodnieniu z organem prowadzącym i po zaopiniowaniu przez radę pedagogiczną i radę szkoły, przygotowuje propozycje form realizacji dwóch godzin zajęć wychowania fi zycznego. Propozycje powinny uwzględniać: – potrzeby zdrowotne uczniów, ich zainteresowania oraz osiąg- nięcia sportowe w danej dziedzinie sportu lub aktywności fi zycznej; – uwarunkowania lokalne; – miejsce zamieszkania uczniów; – tradycje sportowe środowiska lub szkoły; – możliwości kadrowe2. W sposobie realizacji dopuszcza się możliwość łączenia, w okresie nie dłuższym niż cztery tygodnie, dwóch godzin obo- wiązkowych zajęć wychowania fi zycznego, z zachowaniem liczby godzin przeznaczonych na te zajęcia. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lu- tego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz.U. poz. 204) stanowi, że w trzyletnim okresie nauczania wychowanie fi zyczne należy realizować w wymiarze co najmniej: 2 Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 sierpnia 2009 r. w sprawie dopuszczalnych form realizacji dwóch godzin obowiązko- wych zajęć wychowania fi zycznego (Dz.U. Nr 136, pozycja 1116). U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 ZMIANY W SZKOLNYM WYCHOWANIU FIZYCZNYM 9 – dla zasadniczej szkoły zawodowej: 290 godzin, – dla liceum ogólnokształcącego: 270 godzin, – dla technikum: 360 godzin. W rozporządzeniu tym obowiązkowe zajęcia edukacyjne zo- stały obliczone na 33- lub 30-tygodniowy rok szkolny, czyli wy- chowanie fi zyczne powinno być realizowane średnio, w wymiarze 3 godzin tygodniowo. Proponowany program został skonstruo- wany w taki sposób, by umożliwić nauczycielom swobodny wybór formy realizacji zajęć. Nauczyciel może się stać autorem własnego programu lub skorzystać z programów opracowanych przez innych. Zgodnie z rozporządzeniem MEN z dnia 8 czerwca 2009 roku w sprawie dopuszczenia do użytku w szkole programów wychowania przed- szkolnego i programów nauczania oraz dopuszczenia do użytku szkolnego podręczników (Dz.U. Nr 89, poz. 730) program „Zdro- wie • Sport • Rekreacja” stanowi opis realizacji celów kształcenia i zadań edukacyjnych określonych w podstawie programowej oraz zawiera zgodne z podstawą programową, szczegółowe cele kształ- cenia i wychowania opisane jako przewidywane efekty nauczania, treści nauczania, sposoby osiągania celów kształcenia i wychowa- nia, opis założonych osiągnięć ucznia, a także propozycje kryteriów oceny i metod sprawdzania osiągnięć ucznia. Obligatoryjne treści tego programu, zgodne z podstawą programową, zostały uzupeł- nione o treści fakultatywne, możliwe do realizacji w zależności od warunków środowiskowych i bazy materialnej. Integralną częścią programu jest szczegółowy plan pracy, czyli rozkład materiału na- uczania dla poszczególnych klas oraz standardy wymagań i zasady oceniania tworzące przedmiotowy system oceniania z wychowania fi zycznego. Każdy nauczyciel powinien się w swej pracy wykazać inno- wacyjnością, zaangażowaniem, samodzielnością i twórczym po- dejściem do założeń programowych. Praktyczne wykorzystanie umiejętności i wiadomości dydaktyczno-wychowawczych powin- no zaowocować samodzielnie opracowanymi materiałami, w tym własnymi programami nauczania. Dlatego proponowany materiał należy traktować jako wskazówki i propozycje ułatwiające tworze- nie własnych dokumentów pracy, a nie gotowe przepisy działania. Autorka wyraża zgodę na modyfi kowanie programu w zakresie treści, metod i form oraz osiągnięć i sposobów ich sprawdzania, z uwzględnianiem potrzeb i możliwości uczniów oraz warunków, w jakich program ma być realizowany z absolutną koniecznością zachowania wymagań szczegółowych określonych w podstawie programowej. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 PROGRAM NAUCZANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA IV ETAPU EDUKACYJNEGO ZDROWIE • SPORT • REKREACJA Koncepcja wychowania  zycznego dla wszystkich etapów edukacyjnych IV etap edukacyjny Szkoły ponadgimnazjalne Założenia wstępne: Program jest częścią ogólnej koncepcji kształcenia w zakresie wychowania fi zycznego dla wszystkich etapów kształcenia i stano- wi opis sposobu realizacji zadań edukacyjnych ustalonych w pod- stawie programowej kształcenia ogólnego. W programie zawarte zostały propozycje zadań dodatkowych, w tym propozycje treści fakultatywnych. Program powinien się stać inspiracją dla nauczycieli wychowa- nia fi zycznego do samodzielnych poszukiwań zarówno w zakresie sposobów realizacji celów, jak i systematycznego uzupełniania oraz dostosowywania treści do możliwości, potrzeb, inwencji i zaintere- sowań uczniów, uwarunkowań środowiskowych i posiadanej bazy materialno-dydaktycznej z zachowaniem wymagań szczegółowych określonych w podstawie programowej. Założenia teoretyczne dla koncepcji edukacji fi zycznej „Zdrowie • Sport • Rekreacja” na wszystkich etapach nauczania: Wychowanie fi zyczne według nowej podstawy programowej to przede wszystkim wdrażanie do troski o zdrowie fi zyczne, psychiczne i społeczne oraz przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w kultu- rze fi zycznej. W wypadku wychowania fi zycznego podstawą działa- nia jest wiedza naukowa, której źródła stanowią teoria i metodyka kultury fi zycznej oraz osiągnięcia nauk przyrodniczych i społecznych. Zmieniające się na przestrzeni lat teoretyczne podejście do wycho- wania fi zycznego obejmowało na początku jedynie kształtowanie U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 12 PROGRAM NAUCZANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA IV ETAPU EDUKACYJNEGO ciała (ćwiczenia cielesne), następnie wychowanie przez ćwicze- nia ciała, aż do współczesnej koncepcji wychowania w trosce o cia- ło. Program jest zgodny z podstawowymi tendencjami rozwoju szkolnej edukacji fi zycznej, takimi jak: Wychowanie zdrowotne – rozumiane jako troska o zdrowie, dbałość i poszanowanie swojego ciała, kształtowanie zdrowego stylu życia. Ukazywanie szkodliwości używek, kształtowanie od- powiedzialności za zdrowie swoje i innych, postaw asertywnych, umiejętności obrony własnego zdania i przeciwstawienie się na- ciskom. Wychowanie dla przyszłości, wychowanie do rekreacji – wy- tworzenie nawyku uprawiania różnych form rekreacji ruchowej i sportu w czasie wolnym. Wykształcenie potrzeby ruchu i czyn- nego wypoczynku, który niesie przyjemne przeżycia, zadowo- lenia i radość. Rozwijanie zainteresowań, przekonań i pozytyw- nych postaw wobec szeroko rozumianego uczestnictwa w kulturze fi zycznej. Autoedukacja – stopniowe zastępowanie kontroli – samokon- trolą, oceny – samooceną. Poszerzenie udziału ucznia w samo- dzielnym podejmowaniu działań, uświadamianie współodpowie- dzialności za efekty kształcenia i współtworzenie zajęć. Kształcenie umiejętności oceny własnej sprawności fi zycznej i przebiegu roz- woju fi zycznego. Indywidualizacja – wychowanie fi zyczne powinno uwzględ- niać zróżnicowane potrzeby i właściwości psychofi zyczne uczniów. Indywidualizacja prowadzonych zajęć, stosowanie metod twór- czych, uwzględniających indywidualne predyspozycje i uzdolnienia wychowanków. Humanizacja – człowiek jest najwyższym dobrem. Uczeń jest podmiotem, a nie przedmiotem działań, jest osobą, która ma prawo do wyrażania własnych poglądów. Nauczyciel swoim przy- kładem, profesjonalizmem w działaniu powinien ukazać uczniom świat wartości kultury fi zycznej. Uczeń, identyfi kując się z tymi wartościami, powinien chcieć aktywnie i kreatywnie podejmować wysiłek fi zyczny. Można wymusić obecność uczniów na zajęciach, ale nie ich zaangażowanie. Intelektualizacja – uczestnik lekcji powinien mieć świadomość uczestnictwa, powinien wiedzieć, po co ćwiczy, jakie są korzyści z podejmowanego wysiłku. Wiedza powinna się stać podstawą działania. Wychowanie fi zyczne powinno umożliwić uczniowi zrozumienie siebie i swoich potrzeb. Holizm – jedność procesu edukacyjnego we wszystkich dzie- dzinach, spójność nauczania i wychowania. Rozwijanie ogólnej kultury człowieka i jego pełnej osobowości. Uczeń w trakcie edukacji fi zycznej powinien być wprowadzany w świat kultury fi zycznej w obszarach: – kultury współzawodnictwa – zasad czystej i uczciwej rywaliza- cji, równości szans dla wszystkich; – kultury kibicowania – właściwego zachowania się na trybunach sportowych zarówno w sytuacji zwycięstwa, jak i porażki swo- ich faworytów; – kultury sędziowania – sprawiedliwej, uczciwej, rzetelnej i obiek- tywnej oceny wyników. Zajęcia wychowania fi zycznego powinny zawierać założenia edukacji olimpijskiej według pedagogiki sportowej P. de Couber- tina i kształtować takie wartości moralne, jak: uczciwość, odwaga, U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 PROGRAM NAUCZANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA IV ETAPU EDUKACYJNEGO 13 lojalność, współpraca w zespole, przestrzeganie obowiązujących norm, przepisów i reguł. Wymagania szczegółowe, określone w podstawie programo- wej, w programie wyróżnione zostały jako podstawowe osiągnię- cia. Ich realizacja jest dla każdego nauczyciela obowiązkowa. Dla orientacji nauczyciela wymagania szczegółowe zgodne z podstawą programową zostały zapisane kursywą. Są to umiejętności, wiado- mości oraz elementy postaw, które każdy uczeń musi mieć opa- nowane na zakończenie czwartego etapu edukacyjnego. Stanowią one podstawę edukacji i warunkują edukacyjną odpowiedzialność nauczyciela wychowania fi zycznego w każdej ponadgimnazjalnej szkole w kraju. Program zawiera treści nauczania, czyli zakres materiału, któ- rego realizacja pozwala osiągnąć zaplanowane cele edukacyjne. Przewidywane efekty kształcenia, jako wymagania szczegółowe, zostały określone w zakresie wiadomości, umiejętności oraz po- staw. W zakresie szkół ponadgimnazjalnych wymagania szczegó- łowe praktycznie nie dotyczą umiejętności ruchowych. Wszystkie przewidziane do nauczenia elementy techniki, zarówno w sportach indywidualnych, jak i zespołowych, powinny zostać opanowane na wcześniejszych etapach edukacyjnych. Czwarty etap edukacyjny to intelektualizacja wychowania fi zycznego, czyli zakładane osiąg- nięcia przewidują, że uczeń powinien przede wszystkim posiąść określony zasób wiedzy, która ma być podstawą do świadomych wyborów związanych ze zdrowiem i aktywnością fi zyczną w póź- niejszych etapach życia. Należy jednak pamiętać, że istotą szkol- nego wychowania fi zycznego jest ruch, dlatego przekaz wiedzy teoretycznej należy zawsze łączyć z działaniem praktycznym. Dodatkowo w programie zawarte zostały treści fakultatywne, które mogą być realizowane jako zajęcia sportowe, rekreacyjno- -zdrowotne, taneczne lub turystyczne, w formach szkolnych lub pozaszkolnych. Uczniowie powinni mieć możliwość wyboru w za- kresie organizacji i treści tych zajęć. Materiał nauczania podstawowy, zgodnie z podstawą progra- mową, został podzielony na sześć modułów: 1. Diagnoza sprawności i aktywności fi zycznej oraz rozwoju fi zycz- 2. Trening zdrowotny. 3. Sporty całego życia i wypoczynek. 4. Bezpieczna aktywność fi zyczna i higiena osobista. 5. Sport. 6. Edukacja zdrowotna. nego. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 14 PROGRAM NAUCZANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA IV ETAPU EDUKACYJNEGO Cele ogólne Cel główny wychowania fi zycznego w koncepcji edukacji fi zycz- nej „Zdrowie • Sport • Rekreacja”: Wdrażanie do dbałości o sprawność fi zyczną i prawidłowy rozwój, do troski o zdrowie swoje i innych. Przygotowanie do ak- tywnego uczestnictwa w kulturze fi zycznej. Cel programu „Zdrowie • Sport • Rekreacja” dla IV etapu edukacyjnego – szkoły ponadgimnazjalne – liceum ogólno- kształcące, technikum, zasadnicza szkoła zawodowa: Wyposażenie uczniów w kompetencje niezbędne do dokonywa- nia świadomych wyborów związanych z własną sprawnością, zdro- wiem oraz wszechstronnym uczestnictwem w kulturze fi zycznej. Etapowe cele kształcenia i wychowania dla IV etapu eduka- cyjnego określone w podstawie programowej: Przygotowanie do aktywności fi zycznej przez całe życie oraz ochrona i doskonalenie zdrowia własnego oraz innych, w szcze- gólności: – uświadomienie potrzeby aktywności fi zycznej przez całe życie; – stosowanie w życiu codziennym zasad prozdrowotnego stylu – działanie jako krytyczny konsument (odbiorca) sportu; – umiejętności sprzyjające zapobieganiu chorobom i doskonale- niu zdrowia fi zycznego, psychicznego i społecznego. życia; U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Treści nauczania. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania 15 Treści nauczania. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania 1. Diagnoza sprawności i aktywności  zycznej oraz rozwoju  zycznego Cele kształcenia – wymagania ogólne: wiem. Utrwalenie świadomości związku aktywności fi zycznej ze zdro- Rozwijanie zainteresowań „sportami całego życia”. Przestrzeganie zasad bezpieczeństwa. Kształtowanie odpowiedzialności za zdrowie swoje i innych. Utrwalanie umiejętności samooceny i samokontroli stanu roz- woju fi zycznego, sprawności i umiejętności ruchowych oraz sposo- bów badania i kształtowania cech motorycznych. Treści nauczania Efekty – przewidywane osiągnięcia ucznia w zakresie postaw umiejętności wiadomości Bezpieczeństwo i organizacja zajęć ruchowych. Asekuracja, samoasekuracja oraz pomoc podczas ćwiczeń. Regulaminy miejsc organizowania zajęć ruchowych. Ocena i samoocena sprawności  zycznej i wydolności organizmu wybranym testem sprawności. Próby sprawnościowe pozwalające określić wytrzymałość tlenową, siłę mięśni posturalnych oraz gibkość. Ocena i samoocena umiejętności ruchowych (utylitarnych, rekrea- cyjnych i sportowych) w trakcie zajęć oraz na podstawie wyników testów i sprawdzianów. Interpretacja wyników testów sprawnościowych. Ćwiczenia specjalne kształtujące podane cechy motoryczne i rozwijające określone zdolności ruchowe. Wady postawy ciała, przyczyny ich powstawania, ćwiczenia korekcyjno-wyrównawcze. Ocena i obserwacja rozwoju  zycznego (pomiary wysokości i ciężaru ciała, obwodów mięśni ud, podudzia i ramion), analiza uzyskanych wyników, porównanie z wynikami. Rozumie potrzebę aktywności  zycznej, potra ocenić krytycz- nie swoją sprawność  zyczną. Wykazuje mocne i słabe strony swojej sprawności  zycznej. Wykazuje świadomość potrzeby rozwoju własnej aktywności  zycznej i swojego organizmu. Rozpoznaje sytuacje niebez- pieczne, podejmuje odpowie- dzialne decyzje zapewniające bezpieczeństwo sobie i innym. Umie zastosować wybrany przez siebie test w celu sprawdzenia i oceny własnej sprawności  zycznej. Potra opracować i realizować odpowiedni dla swoich potrzeb program aktywności  zycznej. Potra kontrolować i oceniać stan wydolności organizmu, oraz umiejętności ruchowych, rozróżniać wady postawy i zapobiegać im. Potra zapobiec niebezpie- czeństwom podczas zajęć ruchowych. Wie, jak wysiłek  zyczny wpły- wa na rozwój i funkcjonowanie organizmu. Omawia zalecenia dotyczące poziomu aktywności  zycznej, w zależności od płci, okresu życia i rodzaju pracy zawodowej. Wie, jak oceniać stan rozwoju własnego organizmu, zna sposoby oceny umiejętności ruchowych, wie, jak kwali ko- wać wady postawy. Zna czynniki wpływające na podejmowanie aktywności  zycznej zależnie od rodziny, kolegów, mediów i społeczności lokalnej. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 16 PROGRAM NAUCZANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA IV ETAPU EDUKACYJNEGO 1. Diagnoza sprawności..., cd. Treści nauczania Obserwacja i samoocena własnej aktywności oraz rozwoju  zycz- nego, analiza uzyskanych wyników, ich interpretacja i krytyczna ocena. Samokontrola i ocena rozwoju  zycznego na tle siatek centylo- wych i tabel. Ćwiczenia i działania wpływające na aktywność i sprawność  zyczną. Pomiar pojemności życiowej płuc i ocena rezultatów. Prowadzenie dzienniczka samokontroli i samooceny. Efekty – przewidywane osiągnięcia ucznia w zakresie postaw umiejętności wiadomości Umie zastosować elementy samoasekuracji i asekuracji, dostosować się do regulaminów, zadbać o własne zdrowie. Zna regulaminy obiektów sportowych i zasady bezpiecz- nego korzystania z urządzeń sportowych. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Treści nauczania. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania 17 2. Trening zdrowotny Cele kształcenia: łań na rzecz harmonijnego rozwoju fi zycznego. bicji. Rozwijanie motywacji do podejmowania samodzielnych dzia- Rozwijanie wytrwałości w dążeniu do celu, kształtowanie am- Wzmacnianie i  utrzymanie sprawności ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych właściwości morfologicznych i funkcjonalnych. Wdrażanie do samodzielnych działań na rzecz harmonijnego rozwoju fi zycznego. Treści nauczania Efekty – przewidywane osiągnięcia ucznia w zakresie postaw umiejętności wiadomości Funkcjonowanie układu oddechowego, krążenia ruchowego i nerwowego pod wpływem wysiłku  zycznego. Umiejętność przygotowania organizmu do wysiłku  zycznego. Znaczenie wysiłku  zycznego dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Zasady prawidłowego żywienia, związek diety z aktywnością  zyczną i masą ciała. SPRAWNOŚĆ KONDYCYJNA: Szybkość, siła, wytrzymałość. Biegi krótkie i sztafety. Gry i ćwiczenia bieżne z przyborami i bez. Dynamiczne i statyczne formy ruchu z: pokonywaniem własnego ciężaru ciała, oporowaniem przez współćwiczącego, stosowaniem dodatkowego obciążenia. Zwisy, podpory, rzuty, wspinania, dźwigania, przeciągania itp. Ćwiczenia na przyrządach uwzględniające harmonijny rozwój poszczególnych partii mięśniowych. Gry ruchowe z mocowaniem, przeciąganiem, przepychaniem, przenoszeniem współćwiczącego. Ćwiczenia akrobatyczne, tańce, ćwiczenia przy muzyce, aerobik. Ćwiczenia z elementami strechingu. Ćwiczenia z piłkami lekarskimi. Biegi przełajowe, marszobiegi. Biegi ciągłe na dłuższych dystansach. Skoki, wieloskoki. Skoki w dal, wzwyż, dosiężne, przez przyrządy typowe. Pokonywanie przeszkód skokiem w dal i wzwyż. Atletyka terenowa i zabawy biegowe. Biegi przełajowe. Marszobiegi. Cross. Nie stosuje sterydów i żadnych środków dopingujących. Ocenia reakcje własnego organi- zmu na wysiłek  zyczny o różnej intensywności. Dba o rozwój własnej sprawno- ści  zycznej i ruchowej. Zna wartość ruchu w terenie, rozumie potrzebę hartowania organizmu. Jest wytrwały w dążeniu do celu. Rozumie związek pomiędzy aktywnością  zyczną i żywie- niem a zdrowiem i dobrym samopoczuciem. Porażkę traktuje jako mobilizację do zwiększenia wysiłku. Wykazuje stałą dbałość o spraw- ność kondycyjną, koordynacyjną oraz morfofunkcjonalną, przeja- wia troskę o rozwój  zyczny. Potra wskazać korzyści płynące z aktywności  zycznej. Potra samodzielnie przygoto- wać i przeprowadzić rozgrzewkę dostosowaną do planowanych zajęć. Umie opracować i zade- monstrować zestaw ćwiczeń kształtujących wybrane zdolności motoryczne, określone partie mięśni, korygujące postawę. Potra zaplanować i wykonać układ gimnastyczny, wybrać i pokonać trasę crossu. Potra wykorzystać warunki naturalne do uprawiania sportu. Umie wykonać proste ćwiczenia relaksacyjne. Potra samodzielnie przygoto- wać zadania sprawnościowe dostosowane do własnej wydolności. Wie, jakie zmiany zachodzą w organizmie podczas wysiłku  zycznego i jakie korzyści dla zdrowia wynikają z różnych form aktywności  zycznej. Wie, jakie są zasady zdrowego stylu życia. Wyjaśnia, na czym polega prozdrowotny styl życia. Zna różnice pomiędzy wypo- czynkiem czynnym i biernym, pracą umysłową i  zyczną. Omawia sposoby utrzymania odpowiedniej masy ciała we wszystkich okresach życia. Wie, jakie gry i ćwiczenia kształ- tują poszczególne zdolności motoryczne i jak wpływają na funkcjonowanie organizmu. Wie, jaki jest wpływ ćwiczeń na zachowanie prawidłowej po- stawy ciała, zna zasób ćwiczeń rozwijających ogólną sprawność organizmu. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 18 PROGRAM NAUCZANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA IV ETAPU EDUKACYJNEGO Efekty – przewidywane osiągnięcia ucznia w zakresie postaw umiejętności wiadomości Wie, gdzie szukać wiarygodnych informacji o zdrowiu i sporcie, dokonuje krytycznej analizy informacji medialnych na ten temat. Potra opracować i zademonstro- wać zestaw ćwiczeń ogólno- rozwojowych oraz ćwiczeń na siłowni. Umie stosować własny program wzmacniający poszczególne sprawności. Potra obliczyć i zinterpretować wskaźnik wagowo-wzrostowy – BMI. Zna choroby cywilizacyjne spo- wodowane niedostatkiem ruchu (choroby układu krążenia, układu ruchu, otyłość), omawia sposoby zapobiegania tym chorobom. 2. Trening zdrowotny, cd. Treści nauczania Sporty walki. Ćwiczenia na siłowni. Szkodliwość nieumiejętnego stosowania ćwiczeń siłowych. SPRAWNOŚĆ KOORDYNACYJNA: Szybkość reakcji, orientacja, równowaga: Ćwiczenia i gry kształtujące orientację i szybkość reakcji na sygnały dźwiękowe i wzrokowe. Zmiany pozycji ciała i kierunku poruszania się na sygnały wzrokowo-dźwiękowe. Reagowanie na ruchy partnera. Sprawne operowanie przyborami. Żonglerka. Kontrolowanie ułożenia ciała w przestrzeni (przewroty, łączenie przewrotów, przerzuty bokiem, przetaczanie, stanie na rękach). Kroki taneczne, skoki przez przyrządy skoki do wody, przerzuty bokiem, stanie na głowie i rękach. Biegi z omijaniem przeszkód, na orientację. Elementy gier zespołowych, np. chwyty, obserwacja pola gry. Ćwiczenia kształtujące umiejętność działania w różnych płaszczy- znach i na różnym podłożu. Przejścia po różnych przedmiotach i przyrządach. Biegi po wyznaczonych liniach i płaszczyznach pochyłych. Jazda na wrotkach, łyżwach, snowbordzie, nartach, deskorolce, rowerze itp. SPRAWNOŚĆ MORFOFUNKCJONALNA: Ćwiczenia rozwijające wydolność układów krążenia i oddychania Ćwiczenia zwiększające obszerność ruchową w stawach oraz ćwiczenia wzmacniające i korygujące układ kostno-stawowo- -wiązadłowy. Ćwiczenia wzmacniające różne grupy mięśniowe. Ćwiczenia o charakterze aerobowym. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Treści nauczania. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania 19 3. Sporty całego życia i wypoczynek Cele kształcenia: Przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w kulturze fi zycznej. Wykorzystanie poznanych umiejętności ruchowych w działa- niach praktycznych – sportowo-rekreacyjnych. Treści nauczania Efekty – przewidywane osiągnięcia ucznia w zakresie postaw umiejętności wiadomości Walory sportowe i rekreacyjne wybranych dyscyplin sportowych. PŁYWANIE: Praktyczne zasady bezpieczeństwa w czasie zajęć nad wodą i w wo- dzie, zasady bezpiecznego korzystania ze sprzętu pływającego. Pływanie wybranym stylem na piersiach i grzbiecie (minimum 25 m). Pływanie pod wodą dowolnym sposobem na krótkim odcinku. Nurkowanie pionowe do 2 m głębokości. Skoki na nogi i na głowę z różnych wysokości. Zabawy z elementami gry w piłkę wodną. Elementy ratownictwa, udzielanie pierwszej pomocy tonącemu. Przepisy, organizacja zawodów pływackich, sędziowanie. SPORTY ZIMOWE: Zjazd na wprost i w skos stoku, kierowanie, hamowanie, zjazd slalomem z podnoszeniem przedmiotów, wyścigi. Dostosowanie kroków biegowych do ukształtowania terenu, zjazd na wprost i w skos stoku ze zmianą prędkości, jazda slalomem, indywidualny dobór sprzętu narciarskiego. Jazda w przód i po kole, przekładanka przodem i tyłem, slalom, zatrzy- manie różnymi sposobami. Elementy hokeja, elementy jazdy  gurowej. Gry i zabawy z zastosowaniem elementów techniki jazdy na sankach, łyżwach i nartach. Zasady bezpieczeństwa w czasie zajęć na śniegu i lodzie. TENIS ZIEMNY I STOŁOWY: Sprawność techniczna: sylwetka, chwyt rakiety, praca nóg, uderzenia. Sprawność taktyczna: plan gry, gra pojedyncza, gra podwójna, gra mieszana, formacje taktyczne, rytm gry, zachowania taktyczne, skuteczność. Aktywnie uczestniczy we wszel- kich zajęciach ruchowych. Przejawia potrzebę uczest- niczenia w różnych formach rekreacyjnych i turystycznych, wykazuje chęć do uczestni- czenia we współzawodnictwie sportowym, potrzebę stoso- wania czynnego wypoczynku i relaksacji. Wykazuje się stałą aktywnością  zyczną w czasie wolnym (rekreacyjną, sportową, turystyczną). Uczestniczy w pozalekcyjnych działaniach sportowych i rekre- acyjnych organizowanych przez szkołę lub poza szkołą. Dba o swoje ciało i zdrowie. Rozumie sprzeczność pomiędzy uprawianiem sportu a uzależ- nieniami. Ma opanowane podstawowe elementy wybranych dyscyplin sportowych w stopniu umoż- liwiającym wykorzystanie ich w rekreacji. Stosuje poznane elementy techniki i taktyki w wybranych indywidualnych i zespołowych formach aktywności  zycznej. Potra opracować i zorga- nizować wybrane zajęcia sportowo-rekreacyjne w szkole i w środowisku dla swoich rówieśników. Umie zorganizo- wać sobie i najbliższym czynny wypoczynek, stosować ćwiczenia relaksacyjne. Potra uczestni- czyć w zawodach sportowych. Reprezentuje szkołę w zawodach międzyszkolnych. Potra wykorzystać walory re- kreacyjne i sportowe najbliższej okolicy do organizowania dla siebie i innych wypoczynku czynnego. Zna różne formy indywidualnej i zespołowej aktywności ruchowej. Zna wartość czynnego wypo- czynku. Wie, jak bezpiecznie zorgani- zować zajęcia rekreacyjne dla siebie i swoich rówieśników. Zna podstawowe reguły organi- zowania i przeprowadzania różnorodnych form aktywności ruchowej o charakterze re- kreacyjnym. Zna techniki automasażu, relak- sacji i czynnego wypoczynku. Wie, jak uczestniczyć w życiu sportowym szkoły i środowiska. Zna zasady współzawodnictwa sportowego. Zna i stosuje zasady bezpieczeń- stwa w czasie wszystkich form aktywności  zycznej. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Efekty – przewidywane osiągnięcia ucznia w zakresie postaw umiejętności wiadomości 20 PROGRAM NAUCZANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA IV ETAPU EDUKACYJNEGO 3. Sporty całego życia i wypoczynek, cd. Treści nauczania Przepisy gry i sędziowanie, zasady organizacji turniejów i rozgrywek. ZESPOŁOWE GRY SPORTOWE: Piłka siatkowa, koszykowa, nożna i ręczna w formach rekreacyjnych. Przepisy zespołowych gier sportowych. Pełnienie roli organizatora, sędziego, zawodnika i kibica w zespo- łowych grach sportowych. Zasada fair play, uczciwa rywalizacja. Kultura kibicowania i dopingowania swoich faworytów. Kluby sportowe, zawodnicy, rozgrywki w regionie, Polsce i świecie. RUCH I MUZYKA: Podstawowe kroki polskich tańców narodowych (kujawiak, oberek, krakowiak, mazur, polonez). Podstawowe kroki tańców towarzy- skich i regionalnych. Aerobik, step aerobik, callanetics, jazz gimnastyka itp. Zasady zachowania się podczas zabaw tanecznych. Organizacja konkursów tańca, oraz zabaw i dyskotek. REKREACJA: Indywidualne formy ruchu (turystyka rowerowa, jazda konna, tenis stołowy i ziemny, wspinanie na sztucznych ściankach, ścieżka zdrowia itp.). Zespołowe formy ruchu (korwbal, futsal, siatkonoga, palant, badminton, sporty walki, rugby itp.). Organizacja wycieczek, biwaków i obozów, festynów rekreacyjno- -sportowych. Organizacja zawodów klasowych, międzyklasowych, szkolnych i międzyszkolnych. Szkolenie młodzieżowych organizatorów sportu, sędziów sportowych i działaczy sportowych. Udział we współzawodnictwie sportowym. Techniki relaksacyjne. Gry i zabawy rekreacyjne jako sposób wypoczynku i relaksu. Masaż, technika automasażu. Gimnastyka oddechowa. Ćwiczenia w terenie – marsze na orientację, podchody, patrolowa- nie, zwiady, tropienie. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Treści nauczania. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania 21 4. Bezpieczna aktywność  zyczna i higiena osobista Cela kształcenia: jących zdrowiu i bezpieczeństwu. Treści nauczania Wykształcenie umiejętności osobistych i społecznych sprzyja- Efekty – przewidywane osiągnięcia ucznia w zakresie Organizacja i bezpieczeństwo w trakcie wszelkich zajęć ruchowych. Wypadki i urazy w czasie zajęć ruchowych, zasady zachowania się podczas nagłych wypadków, udzielanie pierwszej pomocy. Bezpieczne korzystanie ze sprzętu sportowego, regulaminy korzystania z obiektów sportowych. Właściwe przygotowanie do zajęć ruchowych (ubiór, rozgrzewka, wybór bezpiecznego miejsca). Zdrowe nawyki. Wykorzystanie w życiu codziennym praw ergonometrii. Samoasekuracja i samokontrola w czasie ćwiczeń. Literatura związana z rozwojem  zycznym, zdrowiem i aktywnoś- cią ruchową. Czynniki optymalizujące prawidłowy rozwój. Czy sport zawsze jest zdrowy? Zagrożenia związane z uprawia- niem niektórych dyscyplin sportu. Wskazania i przeciwwskazania w uprawianiu sportu. Postawa ciała. Ćwiczenia kształtujące indywidualne, z partnerem, z przyborem i bez. Ćwiczenia zwinnościowo-akrobatyczne. Przewroty w przód z marszu i biegu i przez niskie przeszkody, łączenie przewrotów. Stanie na głowie, na rękach, przerzut bokiem. Proste ćwiczenia zwinnościowo-akrobatyczne piramidy wieloosobowe. Zwisy, wymyki, odmyki na drążkach. Podpory, wspinania i zwisy na linach. Ćwiczenia równoważne wolne i na przyrządach typowych i nietypowych. postaw umiejętności wiadomości Prowadzi higieniczny i zdrowy tryb życia. Unika sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu. Przejawia chęć do rozwijania własnej tężyzny  zycznej, kształtowania własnej sylwetki, i sprawności, przez ćwiczenia gimnastyczne. W życiu codziennym stosuje prawa ergonometrii. Dostrzega grożące niebezpie- czeństwo, zapewnia bezpieczeń- stwo sobie i innym. Stosuje samokontrolę i samooce- nę w czasie ćwiczeń. W bez- pieczny sposób organizuje dla siebie i innych wszelkie zajęcia ruchowe. Aktywnie uczestniczy w zaję- ciach gimnastycznych, rzetelnie wykonuje wszystkie ćwiczenia. Stosuje w czasie ćwiczeń samoochronę i asekurację. Potra się bezpiecznie zachować w czasie zajęć szkolnych i w czasie wypoczynku w róż- nych środowiskach. Potra wykonać elementy gimnastyki podstawowej, umie samodzielnie zaplanować i zademonstrować ćwiczenia bezpiecznie i z asekuracją. Potra wykonać ćwiczenia kształtujące i kompensacyjne w celu przeciwdziałania nega- tywnym dla zdrowia skutkom pracy, w tym pracy w pozycji siedzącej i przy komputerze. Potra udzielić pierwszej po- mocy i właściwie się zachować w sytuacjach zagrażających życiu i zdrowiu. Potra samodzielnie ułożyć dostosowane do własnych możli- wości zestawy ćwiczeń gimnasty- ki porannej i relaksującej. Wie, jakie są przyczyny oraz okoliczności wypadków i urazów w czasie zajęć ruchowych. Zna zasady bezpiecznego organizowania wszelkich zajęć ruchowych. Zna pozycje wyjściowe do ćwiczeń. Wie, jakie dobrać ćwiczenia kształtujące i doskonalące okre- ślone zdolności ruchowe. Wie, jaka jest systematyka ćwiczeń gimnastycznych. Wie, jakie zagrożenia wynikają z uprawiania niektórych dyscy- plin sportowych. Wyjaśnia, na czym polega umiejętność oceny stopnia ryzyka związanego z niektó- rymi sportami lub wysiłkami  zycznymi. Zna i stosuje zasady higieny związane ze zmianami zacho- dzącymi w okresie dojrzewania. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 22 PROGRAM NAUCZANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA IV ETAPU EDUKACYJNEGO 4. Bezpieczna aktywność  zyczna i higiena osobista, cd. Treści nauczania Efekty – przewidywane osiągnięcia ucznia w zakresie postaw umiejętności wiadomości Skoki gimnastyczne: kuczne, zawrotne i rozkroczne na przyrzą- dach typowych i nietypowych. Skoki (kuczne, rozkroczne, zawrotne, lotne). Rzuty i chwyty różnymi przyborami. Stanie na rękach, przerzut bokiem, stanie na głowie. Układy ćwiczeń wolne, na przyrządach, tory przeszkód, ćwiczenia przy muzyce. Elementy gimnastyki sportowej, akrobatycznej i artystycznej. Ćwiczenia z przyborem – z piłką, wstążką, skakanką, obręczą oraz z przyborami nietypowymi. Proste układy gimnastyczne, samodzielne tworzenie układów ćwiczeń z przyborem lub bez. Samoasekuracja i samokontrola w czasie ćwiczeń. Atletyka terenowa, gry terenowe. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 5. Sport Cele kształcenia: grywek sportowych. Doskonalenie umiejętności organizacji i przeprowadzania roz- Poznanie przepisów różnorodnych dyscyplin sportowych. Kształtowanie postaw moralnych i społecznych dzięki współ- pracy w grupie, umiejętności podporządkowania się określonym regułom działania w zespole. Treści nauczania. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania 23 Zaznajomienie z ideami olimpizmu i symbolami olimpijskimi. Wpojenie zasad kultury kibicowania i dopingowania swoich faworytów. Treści nauczania Efekty – przewidywane osiągnięcia ucznia w zakresie postaw umiejętności wiadomości Przepisy organizacyjne i sędziowanie w wybranych dyscyplinach sportowych. Pełnienie roli organizatora, sędziego, zawodnika i kibica w wybra- nych dyscyplinach sportowych. Systemy rozgrywek sportowych. Zasada fair play, uczciwa rywalizacja. Szkodliwość dopingu w sporcie. Kultura kibicowania i dopingowania swoich faworytów. Symbole olimpijskie i zasady olimpizmu, P. de Coubertin. LEKKOATLETYKA: Biegi płaski, krótkie. Biegi przełajowe. Sztafety. Biegi przez płotki. Skoki: w dal, wzwyż, trójskok. Pchnięcie kulą. Rzut oszczepem. Rzut dyskiem. Pięciobój: bieg 100 m, bieg przez płotki, skok wzwyż lub skok w dal, 800 m dziewczęta, 1000 m chłopcy. Pomiar i ocena wyników. Przygotowanie i przeprowadzenie szkolnych zawodów sportowych w konkurencjach lekkoatletycznych. Przepisy poszczególnych konkurencji, sędziowanie zawodów. Historia lekkoatletyki w Polsce i na świecie. GRY ZESPOŁOWE: Wykorzystanie w grze szkolnej właściwej poznanych elementów techniki i taktyki. Przestrzega zasady fair play w sporcie i w żuciu. Wykazuje się umiejętnością współpracy w zespole. Właściwie i kulturalnie zachowuje się w czasie imprez sportowych, zarówno w roli zawodnika, jak i kibica. Wymienia i interpretuje przykłady konstruktywnego i destrukcyj- nego zachowania się kibiców sportowych. Uczestniczy w zawodach sporto- wych w roli kibica i zawodnika. Rozumie związek pomiędzy podejmowanym wysiłkiem treningowym a osiągnięciami w sporcie. Stosuje zasadę fair play. Omawia etyczne i zdrowotne konsekwencje stosowania środków dopingujących. Potra zorganizować i bezpiecz- nie przeprowadzić z rówieśnika- mi rozgrywki w poszczególnych dyscyplinach sportowych. Potra poprawnie wykonać podstawowe elementy techniki i zastosować w działaniu zasady taktyki w wybranych dyscypli- nach sportowych. Umie zorganizować i sędziować zawody sportowe w wybranej dyscyplinie sportu. Potra właściwie się zachować zarówno w sytuacji zwycięstwa, jak i porażki. Potra się podporządkować przepisom i regułom działania. Wyjaśnia relacje między sportem profesjonalnym i sportem dla wszystkich a zdrowiem. Zna techniki i taktyki wybranych gier zespołowych, wie, jak je zastosować w grze. Zna reguły współdziałania w zespole i kultury kibicowania. Posiada zasób wiadomości pozwalający na udział w wybra- nych dyscyplinach sportowych w roli zawodnika, sędziego i kibica. Wie, co oznaczają olimpijskie symbole, zna tradycję ruchu olimpijskiego. Zna zasady kulturalnego zachowania się na imprezach sportowych jako kibic i zawodnik. Zna zasady pomiaru wyników i oceny rezultatu w konkuren- cjach olimpijskich. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 24 PROGRAM NAUCZANIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DLA IV ETAPU EDUKACYJNEGO Efekty – przewidywane osiągnięcia ucznia w zakresie postaw umiejętności wiadomości Panuje nad swoimi emocjami, przekłada radość z rywalizacji sportowej nad jej rezultat. Wykazuje się charakterem i siłą woli, pomaga słabszym. Przestrzega zasad olimpizmu w sporcie i życiu codziennym. Wykazuje zainteresowanie wybraną dyscypliną sportu, na bieżąco śledzi wydarzenia sportowe w kraju i na świecie. 5. Sport, cd. Treści nauczania PIŁKA RĘCZNA: Elementy techniki i taktyki gry: podania, chwyty, kozłowanie, rzuty na bramkę, zwody, blokowanie rzutów, zasłony, gra bramkarza. Atak szybki i pozycyjny. Obrona „każdy swego”, stref i kombino- wana. Fragmenty gry ataku i obrony, zagrania sytuacyjne. Przepisy gry i sędziowanie. Gra szkolna i właściwa. Współzawodnictwo, organizacja ogólnoszkolnych zawodów. KOSZYKÓWKA: Elementy techniki i taktyki gry: podania, chwyty, kozłowanie, rzuty, obroty, zwody, zatrzymania, ominięcia, wyjścia do piłki. Obrona „każdy swego”, stref i kombinowana. Obrona pozycyjna. Gra na tablicy. Atak szybki i pozycyjny. Fragmenty gry ataku i obrony, zagrania sytuacyjne. Przepisy gry i sędziowanie. Gra szkolna i właściwa. Współzawodnictwo, organizacja zawodów. PIŁKA SIATKOWA: Elementy techniki i taktyki gry: Odbicia górne i dolne, odbicia sytu- acyjne, zagrywka, wystawienie, zbicie i przyjęcie piłki zastawianie, asekuracja. Pozycja siatkarska. Ustawienie na boisku w obronie i ataku. Przepisy gry i sędziowanie. Gra szkolna i właściwa. Współzawodnictwo, organizacja zawodów. PIŁKA NOŻNA: Elementy techniki i taktyki gry: przyjęcia piłki, prowadzenie piłki, uderzenia, drybling, żonglerka, zwody, gra ciałem, odbieranie piłki, wrzut z autu, rogu, strzały na bramkę, gra bramkarza Fragmenty gry ataku i obrony, atak szybki i pozycyjny. Przepisy gry i sędziowanie. Gra uproszczona i właściwa. Współzawodnictwo, organizacja zawodów. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012 Treści nauczania. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania 25 6. Edukacja zdrowotna Cele kształcenia: Kształcenie postaw prozdrowotnych. Umiejętność dbania o zdrowie własne i innych. Treści nauczania Pojęcie zdrowia i choroby. Zdrowie jako wartość. Potrzeby człowieka. Piramida potrzeb. Związek potrzeb psychicz- nych z potrzebami organicznymi. Czynniki sprzyjające zdrowiu. Tryb życia a zdrowie. Zdrowie psychiczne i społeczne. Środowisko sprzyjające zdrowiu. Zachowania prozdrowotne. Odpowiedzialność za bezpieczeństwo oraz zdrowie swoje i innych. Co może pozbawić nas zdrowia? Hartowanie organizmu i pielęgnacja własnego ciała. Utrwalenie podstawowych nawyków higienicznych. Higiena psychiczna i  zyczna. Pozytywny obraz siebie samego i otaczającego świata. Co sprawia, że jesteśmy radośni i pogodni? Dobre samopoczucie – jak je sobie zapewnić? Życzliwość i lojalność w stosunkach międzyludzkich. Podejmowanie decyzji. Kto ma na mnie wpływ? Pozytywne i ne- gatywne informacje zwrotne. Krytyka konstruktywna. Obiektywny samokrytycyzm. Realna samoocena swojej osoby. Poczucie własnej wartości. Nasze mocne strony. W czym jesteśmy dobrzy? Nasze słabe strony. Co możemy zmienić? Jak się pozytywnie rozwijać? Gdzie szukać pomocy? Sojusznicy. Kogo i jak prosić o pomoc? Umiejętność rozmowy i słuchania innych. Umiejętność odmawiania. Asertywność. Szkodliwy wpływ używek na organizm. Co to jest nałóg? Od czego można się uzależnić? Uzależnienie, jego przyczyny i skutki. Efekty – przewidywane osiągnięcia ucznia w zakresie postaw umiejętności wiadomości Jest świadomy celowości i konieczności prowadzeni prozdrowotnego stylu życia, dbania o zdrowie swoje i swoich bliskich. Wyjaśnia, na czym polegają samobadanie i samokontrola zdrowia. Prowadzi zdrowy styl życia. Przestrzega zasad higieny pracy umysłowej. Przestrzega zasad higieny osobistej. Dokonuje wyborów korzystnych dla zdrowia. Wyjaśnia, co to znaczy być aktywnym pacjentem. Dba o zdrowie swoje i innych. Wyjaśnia, co oznacza odpowie- dzialność za zdrowie własne i innych. Wyjaśnia, dlaczego zdrowie jest wartością dla człowieka i zasobem dla społeczeństwa. Właściwie zachowuje się w sytuacjach stresowych. W pozytywny sposób radzi sobie z negatywnymi emocjami. Potra rozpoznać sytuacje i czynniki zagrażające zdrowiu. Potra właściwie zaplanować czas pracy i wypoczynku. Potra się oprzeć presji i namowom do używania substancji psychoaktywnych i innych zachowań szkodliwych dla zdrowia. Planuje rozwój swoich pozytyw- nych cech i pracuje na poprawą słabych stron charakteru. Wyjaśnia, na czym polega praca nad sobą dla zwiększenia wiary w siebie, poczucia własnej warto- ści i umiejętności podejmowania decyzji. Potra drogą negocjacji przeko- nać innych do własnej koncepcji postępowania. Potra wykorzystać swoją wiedzę i umiejętności do kształtowania zachowań prozdrowotnych własnych i rówieśników. Potra się właściwie zachować w kontaktach z osobami niepeł- nosprawnymi i chorymi. Wie, na czym polega dbałość o zdrowie w okresie młodości i wczesnej dorosłości. Wie, co to jest zdrowie psychicz- ne i  zyczne, zna czynniki, które na nie wpływają. Wie, gdzie szukać wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów. Wyjaśnia, na czym polega konstruktywne przekazywanie i odbieranie pozytywnych i ne- gatywnych informacji zwrotnych oraz radzenie sobie z krytyką. Zna swoje słabe i mocne strony. Omawia konstruktywne, opty- mistyczne sposoby wyjaśniania trudnych zdarzeń i przeformu- łowania myśli negatywnych na pozytywne. Wie, jakie są szkodliwe skutki używania alkoholu, nikotyny i innych substancji psychoaktyw- nych. Zna zasady prozdrowotnego stylu. Wie, jak dbać o zachowanie zdrowia, wyjaśnia, dlaczego należy się poddawać badaniom pro lak- tycznym w okresie całego życia. U. Kierczak, Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja; Kraków 2012 ISBN: 978-83-7850-034-6, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2012
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Koncepcja wychowania fizycznego dla wszystkich etapów edukacji. Zdrowie-Sport-Rekreacja. IV etap edukacyjny – szkoły ponadgimnazjalne
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: