Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00122 004820 14643085 na godz. na dobę w sumie
Konrad VII Biały (ok. 1394-14 lutego 1452). Pan Oleśnicy i Koźla. Książę zapomniany. - ebook/pdf
Konrad VII Biały (ok. 1394-14 lutego 1452). Pan Oleśnicy i Koźla. Książę zapomniany. - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 162
Wydawca: Avalon Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7730-958-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> historia
Porównaj ceny (książka, ebook (-8%), audiobook).

Książka prezentuje niespokojne dzieje Górnego i Dolnego Śląska w pierwszej połowie XV w. Jej głównym bohaterem jest Konrad Biały Starszy, jeden z przedstawicieli Piastów oleśnicko-kozielskich, dynastii, która odcisnęła swoje piętno na losach Śląska w XIV i XV stuleciu. Niniejsza praca jest skromną próbą przedstawienia barwnego żywota księcia Białego, który od najmłodszych lat wraz z braćmi lawirował pomiedzy Krakowem, Pragą a Malborkiem, włączając Śląsk w obręb wielkiej polityki ówczesnej Europy.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

MARCIN BÖHM KONRAD VII BIAŁY (ok. – lutego ) Pan Oleśnicy i Koźla Książę zapomniany ava l o n Marcin Böhm, urodzony w 1980 roku w Kędzierzynie-Koźlu, adiunkt w Kate drze Historii Średniowiecza Uniwersytetu Opolskiego. W kręgu jego zainteresowań badaw- czych znajduje się wojskowość bizantyńska, marynistyka śred niowieczna, dzieje Nor- manów w Italii i Górnego Śląska w XV wieku. KONRAD VII BIAŁY (ok. – lutego ) Pan Oleśnicy i Koźla Książę zapomniany MARCIN BÖHM KONRAD VII BIAŁY (ok. – lutego ) Pan Oleśnicy i Koźla Książę zapomniany AVA L O N K r a k ó w Recenzja Prof. dr hab. Anna Pobóg-Lenartowicz Opracowanie typograficzne Sławomir Onyszko Rysunek pieczęci Robert Plęskowski Projekt okładki i stron tytułowych Iwona Weiman Na okładce Rewers halerza Konrada VII Białego z ok. 1430–1439 Copyright by Marcin Böhm, Kraków 2012; wyd. I ISBN 978-83-7730-958-2 Z a m ó w i e n i a p r z y j m u j e Wydawnictwo AVALON T. Janowski Sp. j. ul. Fiołkowa 4/13 • 31-457 Kraków tel. 48 606 750 749 zamowienia@wydawnictwoAVALON.pl www.wydawnictwoAVALON.pl Spis tre ści Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wy kaz skró tów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 20 Roz dział I: Ro dzi na Dzie ciń stwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . W cie niu Kon ra da IV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mał żeń stwa Kon ra da Bia łe go . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 31 36 Roz dział II: Władz two te ry to rial ne Kon ra da Bia łe go Ole śni ca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Koź le . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kon flikt z bra tan ka mi Kon ra dem Czar nym i Kon ra dem Bia łym Młod szym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ide olo gia wła dzy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Roz dział III: Po mię dzy Za ko nem, Pol ską a Cze cha mi Wiel ka woj na z Za ko nem Krzy żac kim 1409-1411 . . . . . . . . . . . . . . . . Z Ja gieł łą i prze ciw Ja giel le . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Woj ny hu syc kie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kon rad VII wo bec ry wa li za cji ja giel loń sko -habs bur skiej o ko ro nę cze ską . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Za koń cze nie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sum ma ry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wy bra na li te ra tu ra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . In deks waż niej szych osób . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 53 65 72 75 81 99 116 147 151 153 159 5 Wstęp Trze ba zaś wie dzieć, że ze wszyst kich ksią żąt ślą skich czy też pol skich nikt prócz te go Kon ra da ole śnic kie go i Ka zi mie rza, księ cia słup skie go, czy li szcze- ciń skie go nie prze szedł na stro nę mi strza i Za ko nu krzy żac kie go z wiecz ną ich hań bą i wsty dem, iż wła sną mo wę i wła sną oj czy znę, wspie ra jąc wro gów chcie li, roz szar pać i znisz czy ć¹. Ty mi oto sło wa mi, za pi sa ny mi w Ban de ria Pru te no rum wy bit ny pol ski pięt na sto wiecz ny dzie jo pis, Jan Dłu gosz, ukształ to wał w na szej hi sto rio gra fii ne ga tyw ny ob raz Kon ra da VII Bia łe go, księ cia ole śnic kie go i ko ziel skie go na na stęp ne stu le cia. Choć udział w wiel- kiej woj nie po mię dzy mo nar chią Ja giel lo nów a Pań stwem Za kon nym, po stro nie krzy żac kiej był tyl ko jed nym z epi zo dów w dłu gim ży ciu te go księ cia, prze klę to go i przy pię to mu mia no zdraj cy, za prze dań ca pol skiej spra wy na ro do wej. W dal szym cią gu swe go ży wo ta Kon rad VII Bia ły ak- tyw nie uczest ni czył w wal kach z hu sy ta mi oraz w kon flik cie o ko ro nę cze - ską, wspie ra jąc w nim Ja giel lo nów. Czy nił to wbrew wła snej ro dzi nie, a w szcze gól no ści wpły wo we mu bra tu, bi sku po wi wro cław skie mu, Kon ra- do wi IV. W to ku tych dzia łań Kon rad Bia ły wie lo krot nie udo wod nił wier- ność Ko ro nie Pol skiej i po zo sta wał jej pew nym so jusz ni kiem na ob sza rze Ślą ska. Śred ni z sy nów Kon ra da III, był za tem bez wąt pie nia po sta cią nie tu- zin ko wą, lecz co cie ka we nie do cze kał się do dnia dzi siej sze go peł nej bio gra- fii. Tą ist nie ją cą lu kę po sta ra się wy peł nić ni niej sza pra ca. Po nie waż nu mer ¹ Ban de ria Pru te no rum Ja na Dłu go sza, wyd. J. Mucz kow ski, Kra ków 1851, s. 10–11 (stam- tąd po cho dzi cy to wa ny frag ment w ję zy ku pol skim). 7 siód my nada li w okre sie póź niej szym Kon ra do wi Bia łe mu hi sto ry cy, w ce - lu od róż nie nia go od bra ci i bra tan ków, w ni niej szej pra cy ze wzglę dów sty- li stycz nych uży wać bę dzie my wy mien nie lub jed no cze śnie obu okre śleń. Z ra cji fak tu, iż Kon radVII Bia ły nie bu dził do tych czas szcze gól ne go za- in te re so wa nia hi sto ry ków pol skich i nie miec kich, po ni żej przed sta wio ne zo sta ną naj waż niej sze dzie ła i pra ce od no szą ce się w pew nym stop niu do je - go oso by. Współ cze śnie ist nie je wie le pol sko ję zycz nych syn tez hi sto rii Ślą - ska i Dol ne go Ślą ska, któ re nie ste ty je dy nie wspo mi na ją o oso bie Kon ra - daVII, w kon tek ście je go dzia łań prze ciw ko hu sy tom oraz z ra cji je go udzia - łu w woj nie o ko ro nę cze ską po mię dzy Ja giel lo na mi a Habs bur ga mi². Dys- po nu je my sze re giem ar ty ku łów na wią zu ją cych do he ral dy ki i hi sto rii księ- stwa ole śnic kie go pod rzą da mi dy na stii Kon ra dów, któ re rów nież po win- ni śmy trak to wać ja ko li te ra tu rę po moc ni czą³. Oprócz ba dań od no szą cych się w spo sób cząst ko wy do ży cia Kon ra da VII, do stęp ne są tak że pra ce, któ - re moż na okre ślić mia nem li te ra tu ry ogól nej. W pierw szej ko lej no ści na le - ży wy mie nić tu mo no gra fie sto łecz nych miast księ stwa ole śnic kie go i ko- ziel skie go. God na po le ce nia jest zwłasz cza naj now sza mo no gra fia po świę- co na dzie jom Ole śni cy, gdyż do star cza nam ona cen nych in for ma cji zwią- za nych z oso bą księ cia⁴. Nie co ina czej wy glą da sy tu acja w wy pad ku Koź la. Au tor naj star szej mo no gra fii te go mia sta Au gu stin We lt zel, wie le miej sca po świę cił na kar tach swe go dzie ła dzie jom Kon ra da VII Bia łe go, znacz nie wię cej niż naj now sze opra co wa nie do ty czą ce hi sto rii te go ośrod ka miej skie - ² E. Ma le czyń ska, Epo ka feu dal na od XIV do XVI w., w: Hi sto ria Ślą ska, tom I do ro ku 1763, pod red. K. Ma le czyń skie go, cz. II, Wro cław -War sza wa -Kra ków 1961, s. 226–249; W. Mro zo wicz, Dol ny Śląsk w la tach 1327–1526, w: Dol ny Śląsk. Mo no gra fia hi sto rycz - na, pod red. W. Wrze siń skie go, Wro cław 2006, s. 114–116; R. Że re lik, Dzie je Ślą ska w la- tach 1335–1526, w: Hi sto ria Ślą ska, pod red.M. Cza pliń skie go, Wro cław 2002, s. 86–87.; W. Kor ta, Hi sto ria Ślą ska do 1763 ro ku, War sza wa 2003, s. 170–177. ³ M. Ka ga niec, Ze stu diów nad he ral dy ką Pia stów Ślą skich - Pia sto wie Ole śnic cy, So bót - ka 2 (1981), s. 197–217; K. Bo bow ski, Zie mia ole śnic ka pod pa no wa niem ksią żąt pia stow- skich, w: Ma te ria ły i stu dia źró dło znaw cze, red. K. Bo bow ski, Ac ta Uni ver sa tis Wra ti- sla vien sis 1442, Hi sto ria 104, Wro cław 1993, s. 3–23. ⁴ H. Skra iń ska, Ole śni ca, Wro cław 1963; W. Mro zo wicz, P. Wi szew ski, Ole śni ca od cza- sów naj daw niej szych po współ cze sność, Wro cław 2006. 8 go⁵. O lo sach Kon ra da VII ja ko wład cy Koź la w szer szym kon tek ście wspo- mi na jesz cze ar ty kuł pol skiej ba dacz ki Zy ty Za rzyc kiej. Au tor ka ta swą pra - ce opar ła w du żej mie rze na prze ka zie We lt ze la, za tem to wła śnie do te go bada cza przyj dzie się nam od wo ły wać, szcze gól nie w czę ści ni niej szej pra - cy po świę co nej Koź lu⁶. In ne mo no gra fie miast ślą skich peł nią ro le dru go- rzęd ną⁷. Po dob ną war tość ma ją naj now sze pol skie pra ce po świę co ne wojnom hu syc ki m⁸. Jak za tem wi dać z po wyż sze go wy wo du, li te ra tu ra ogól na nie jest zbyt licz na. Pra gnąc omó wić li te ra tu rę szcze gó ło wą przed mio tu, któ rą bę dzie wraz z ma te ria łem źró dło wym pod sta wą na szych roz wa żań, za cząć wy pa - da od stro ny nie miec kiej ja ko od star szej. Hi sto rio gra fia pru ska, a póź niej nie miec ka od po cząt ków XIX stu le cia dość in ten syw nie zaj mo wa ła się dzie ja mi Ślą ska w śre dnio wie czu, co za- owo co wa ło m.in. sze re giem prac po świę co nych ge ne alo gii ślą skich ga łę zi dy na stii Pia stów, w tym rów nież tej ole śnic ko -ko ziel skiej. Jed nym z pierw- szych au to rów zaj mu ją cych się tą pro ble ma ty ką był Gu staw Adolf Sten ze l⁹. Mi mo, że je go krót ki ar ty kuł po świę co ny Kon ra dom ole śnic ko -ko ziel skim pe łen jest sze re gu nie wiel kich błę dów, pra ce tą na le ży uznać za war to ścio - wą. Au tor przed sta wia bio gram na sze go bo ha te ra Kon ra da VII, sta ra jąc się o jak naj peł niej sze prze ka za nie zna ne go mu ma te ria łu źró dło we go, któ re szczę śli wie dla nas nie wy czer pu ją ce te ma tu. ⁵ A. We lt zel, Ge schich te der Stadt, Her r schaft und Fe stung Co sel, Ber lin 1866; Kę dzie rzyn - -Koź le Mo no gra fia mia sta, pod red. E. Ny cza i S. Sen fta, Opo le 2001. ⁶ Z. Za rzyc ka, Pia stow scy Ksią żę ta Koź la, http://www.k -k.pl/do ku men ty/pia stow - scy.html (lu ty 2002). ⁷ Wo łów, za rys mo no gra fii mia sta, red. E. Ko ścik, Wro cław 2002; Urkun dli che Ge schich - te der Stadt und des Fürsten thums Woh lau von den älte sten Ze it bis auf die Ge gen wart, ed. J. Hey ne, Woh lau 1867; J. Dra bi na, Hi sto ria miast ślą skich w śre dnio wie czu, Kra ków 2000. ⁸ P. Mar czak, Woj ny hu syc kie, War sza wa 2000; R. Prim ke, W. i M. Szcze re pa, Woj ny Hu- syc kie na Ślą sku, Łu ży cach i Po mo rzu, Kra ków 2007. ⁹ G. A. Sten zel, Ge ne alo gie der Pia sti schen He rzo ge von Oels, Al l ge ma ines Ar chiv für die Ge schicht skun de des Preus si schen Sta ates 15 (1831), s. 244–258. 9 Klu czo we dla po zna nia dzie jów Kon ra da VII Bia łe go dzie ło na pi sał in - ny nie miec ki ba dacz Wil helm Ha eu sle r¹⁰. Syn te za po świę co na hi sto rii księ- stwa ole śnic kie go pod rzą da mi dy na stii Pia stów, ma dla nas nie oce nio ną war tość szcze gól nie w czę ści do ty czą cej po tom ków Kon ra da I. Ba da nia Ha- eu sle ra za wie ra ją istot ne da ne do ty czą ce ro dzi ny Kon ra da Bia łe go, je go po- li ty ki we wnętrz nej i ze wnętrz nej, jak rów nież re la cji z Kró le stwem Pol skim, Cze cha mi i Za ko nem Krzy żac kim. Mi mo upły wu pra wie 130 lat pra ca ta sta no wi do sko na łe kom pen dium dla po zna nia lo sów Dol ne go Ślą ska w XV stu le ciu. Wy bit ny dzie więt na sto wiecz ny ba dacz hi sto rii Ślą ska, od po wie dzial - ny rów nież za kom pi la cje zbio rów do ku men tów ksią żąt gór no i dol no ślą- skich Col mar Grünha gen, w swo jej pra cy po świę co nej woj nom hu syc kim na Ślą sku przed sta wia dzia ła nia Kon ra dów ole śnic ko -ko ziel skich wy mie- rzo ne w hu sy tów, któ rym prze wo dzi brat Bia łe go, bi skup wro cław ski Kon- rad IV¹¹. Kon rad VII wziął w nich rów nież ak tyw ny udział, co nie umknę ło rów nież uwa dze Grünha ge na. Pra ca Grünha ge na jest istot na dla zro zu mie- nia i przed sta wie nia lo sów Kon ra da VII w trze ciej i czwar tej de ka- dzie XV wie ku. In nym nie miec kim au to rem o któ re go ba da niach po wią za nych z Kon- ra dem Bia łym war to wspo mnieć jest Hu bert Er misch. Ba dacz ten po zo sta- wił bo ga tą spu ści znę prac zwią za ną z lo sa mi Ślą ska w XV stu le ciu. W pierw- szej ko lej no ści trze ba zwró cić uwa gę na je go ar ty kuł po świę co ny związ kom Ślą za ków z Pol ską i Al brech tem II pod ko niec lat trzy dzie stych XV wie ku¹². Sta no wi on wpro wa dze nie do dwu czę ścio wej pra cy uka zu ją cej dzie je Środ- ko we go i Dol ne go Ślą ska w cza sach bez kró le wia w la tach 1440–1452, w któ- rej oso ba Kon ra da Bia łe go po ja wia się wie lo krot nie. Au tor po świę ca spo ro uwa gi je go kon flik to wi z Kon ra dem IV i bra tan ka mi, oraz opi su je lo sy księ- ¹⁰ W. Ha eu sler, Ge schich te des Fürsten thums Oels bis zum Au ster ben der Pia sti schen He- rzo gli nie, Bre slau 1883. ¹¹ C. Grünha gen Die Hus si tenkämfe der Schle sier 1420–1435, Bre slau 1872. ¹² H. Er misch, Schle siens Verhältniss zu Po len und König Al brecht II 1435–1439, Ze it schrift des Ve re ines für Ge schich te und Al ter thum Schle siens 12/2 (1875), s. 237–284. 10 cia w ostat nich la tach je go ży cia ¹³. Pra ce Er mi sha ma ją tak że tą za le tę, iż cy tu ją źró dła ślą skie, któ re za gi nę ły, a któ re zwią za ne by ły bez po śred nio z Kon ra dem VII i pro wa dzo ną przez nie go po li ty ką. Ostat nim z ba da czy z tej gru py, jest Ber nard Kron thal. Ar ty kuł je go au- tor stwa po świę co ny dzia ła niom Le onar da As sen he ime ra na Ślą sku w la tach 1442–1446, przed sta wia nam je go po czy na nia ja ko na miest ni ka kró lo wej Elż bie ty (wdo wy po kró lu Al brech cie II). Mia ły one za za da nie utrzy mać Śląsk pod wła dzą Habs bur gów, w opo zy cji do któ rych stał w tym okre sie Kon rad Bia ły ¹⁴. Kron thal czy tel nie przed sta wia nam prze bieg dzia łań obu stron, jak rów nież po sta wę Kon ra da VII wo bec kró lew skie go na miest ni ka - -kon do tie ra. Ba da nia Er mi scha i Kron tha la za my ka ją w swo istą ca łość stan wie dzy nie miec kich hi sto ry ków z koń ca XIX stu le cia, i wbrew po zo rom upływ cza su nie spra wił, że wszyst kie wnio ski tych au to rów i in nych wspo - mnia nych wy żej stra ci ły na war to ści. Wie le z przy ta cza nych przez nich do- ku men tów, a na wet ca łych ko dek sów za gi nę ło w nie spo koj nych la- tach II woj ny świa to wej. Ża den z nie miec kich ba da czy nie pod jął się opi sa- nia dzie jów Kon ra da Bia łe go w peł nej bio gra fii. Prze cho dząc do do rob ku hi sto ry ków pol skich, war to zwró cić uwa gę na pra cę Mi cha ła Bo niec kie go po cho dzą cą z koń ca XIX stu le cia. Bo niec ki w swym dzie le po świę co nym dzie jom Pia stów Ślą skich od śre dnio wie cza do XVII wie ku, zwra ca szcze gól ną uwa gę na ro le Kon ra da VII w cza sie wo - jen hu syc kich, jak rów nież na dal sze dzia ła nia te go księ cia i je go współ pra - cę z Ko ro ną Pol ską, aż do je go śmier ci w 1452 ro ku ¹⁵. Pra ca Bo niec kie go stwo rzy ła po most dla przy szłych pol skich ba dań śre dnio wiecz ne go Ślą ska, w tym tak że dy na stii Pia stów ole śnic ko -ko ziel skich, któ re roz wi nę ły się po II woj nie świa to wej. Jed ną z pio nie rek w tej dzie dzi nie by ła wy bit na pol- ska ba dacz ka Ewa Ma le czyń ska, póź niej sza współ au tor mo nu men tal nej hi - ¹³ H. Er misch, Mit tel - und Ni der schle sien während der könig slo sen Ze it 1440–1452, Ze it - schrift des Ve re ines für Ge schich te und Al ter thum Schle siens 13/1 (1876), s. 1–72 i Ze- it schrift des Ve re ines für Ge schich te und Al ter thum Schle siens 13/2 (1877), s. 291–342. ¹⁴ B. Kron thal, Le onard As sen he imer ein schle si cher Fel dhaupt mann 1442–1446, Ze it s- chrift des Ve re ines für Ge schich te und Al ter thum Schle siens 28 (1894), s. 226–258. ¹⁵ M. Bo niec ki, Ksią żę ta Szlą scy z do mu Pia stów, t. 2, War sza wa 1875. 11 sto rii Ślą ska. Spod jej pió ra kil ka lat po woj nie wy szedł z grun tu an ty nie- miec ki ar ty kuł po świę co ny udzia ło wi ksią żąt ślą skich w zma ga niach pol- sko -krzy żac kich w pierw szej po ło wie XV wie ku ¹⁶. Ma le czyń ska pięt nu je udział Kon ra da Bia łe go w wiel kiej woj nie z Za ko nem po stro nie te go ostat- nie go, choć znacz nie wię cej miej sca po świę ca dzia ła niom je go bra ci: bi sku - pa i Kon ra da Kąc kie go. Po stro nie pol skiej w okre sie po wo jen nym, ża den au tor nie zmie rzył się do tąd w szer szej ska li z bio gra fią Kon ra da VII Bia łe go. Ro man Heck au - tor bio gra mu te go księ cia w Pol skim Słow ni ku Bio gra ficz nym, za le d wie na dwóch stro ni cach prze ka zu je naj waż niej sze fak ty z ży cia Kon ra da Bia łe - go. Jest to zro zu mia łe ze wzglę du na cha rak ter tej pra cy, ale nam po zo sta- wia nie do sy t¹⁷. Heck znacz nie wię cej miej sca po świę ca dzie jom Kon ra - da VII na prze ło mie lat trzy dzie stych i czter dzie stych XV wie ku w swo im dzie le po świę co nym sta ra niom Ja giel lo nów o ko ro nę cze ską w la tach 1438– 1444. Au tor szcze gól nie moc no ak cen tu je związ ki na sze go bo ha te ra z dwo- rem kra kow skim, jak tak że je go waż ną ro lę w wal kach pol sko -ślą skich to- czą cych się w tym okre sie na Dol nym Ślą sku ¹⁸. Ko lej nym pol skim au to rem, któ ry pod jął się pró by zgłę bie nia dzie jów Kon ra da VII Bia łe go był Ka zi mierz Ja siń ski. Ja siń ski w la tach sie dem dzie- sią tych wie ku w swo jej wiel kiej ge ne alo gii Pia stów ślą skich za mie ścił biogram Kon ra da VII, któ ry choć istot ny z punk tu wi dze nia ba dań ge ne a- logicz nych, rów nież nie wy czer pał te ma tu ¹⁹. Z tej sa mej de ka dy co pra ca Jasiń skie go po cho dzi je dy na nie peł na pró ba zmie rze nia się z ży wo tem księcia. Mo wa tu taj o pra cy Bro ni sła wa Dzia du cha któ rej ce lem by ło uka za nie re la cji Kon ra da Bia łe go z Pol ską, od za koń cze nia wo jen hu syc kich aż do je - ¹⁶ E. Ma le czyń ska, Udział Ślą ska w zma ga niach pol sko -krzy żac kich XV w., So bót ka 1 (1946), s. 24–43. ¹⁷ R. Heck, Kon rad VII Bia ły Star szy, Pol ski Słow nik Bio gra ficz ny, pod red. S. Zrec kie go - -Klo bas sa, F. Ko per nic kie go, t. 13, Wro cław -War sza wa -Kra ków 1967–1968, s. 593–594. ¹⁸ R. Heck, Ta bor a kan dy da tu ra ja giel loń ska w Cze chach (1438–1444), Wro cław 1964. ¹⁹ K. Ja siń ski, Ro do wód Pia stów Ślą skich, Kra ków 2007. 12 go śmier ci ²⁰. Dzia duch wy ko nał wiel kim na kła dem pra cy ana li zę dzia łań we wnętrz nych i ze wnętrz nych Kon ra da VII, któ re mia ły miej sce w ostat- nich dwóch dzie się cio le ciach je go ży wo ta. Ba da nia te są bar dzo war to ścio - we dla zro zu mie nia sto sun ków pol sko -ślą skich w po ło wie XV wie ku. Au tor na szczę ście nie pod jął się szer szej re kon struk cji ży wo ta Kon ra da VII, po- zo sta wia jąc miej sce dla ko lej ne go po ko le nia ba da czy. W 1999 krót ki bio- gram księ cia za mie ścił P. Ra biej, lecz i on nie wy czer pał te ma tu ²¹. Wi dać za - tem, że szer sza bio gra fia Kon ra da Bia łe go jest jak naj bar dziej po trzeb na pol- skie mu czy tel ni ko wi, za in te re so wa ne mu burz li wy mi dzie ja mi Dol ne go i Gór ne go Ślą ska. O ile w wy pad ku li te ra tu ry przed mio tu mo że my po wie dzieć, że prac zwią za nych z dzie ja mi Kon ra da VII jest nie wie le, tak ma te riał źró dło wy jest ob szer ny, lecz frag men ta rycz ny, przez co ze bra nie wszyst kich in for ma cji do ty czą cych na sze go bo ha te ra jest żmud nym i cza so chłon nym za ję ciem. Pierw szą gru pą źró deł w któ rych znaj du je my da ne zwią za ne z ro dzi ną Kon- ra da Bia łe go, są ślą skie kro ni ki i zbio ry do ku men tów. Za cząć na le ży od ślą skich ar chi wów. W wro cław skim Ar chi wum Pań- stwo wym i Ar chi die ce zjal nym znaj du ją się zbio ry nie opu bli ko wa nych do- ku men tów, któ rych wy staw ca mi są człon ko wie ro dzi ny Kon ra da Bia łe go, jak rów nież on sa m²². Naj waż niej sze dla po zna nia bio gra fii księ cia źró dło, tzw. Co dex No vo fo ren sis, za wie ra ją ce kom plet ny zbiór li stów i do ku men tów wy sta wio nych przez Kon ra daVII, za gi nę ło przy pusz czal nie w okre sie ostat- niej woj ny. To cen ne źró dło w po sta ci for mu la rza i ko pia rza znaj do wa ło się w pru skim Ar chi wum Pań stwo wym we Wro cła wiu. Na szczę ście dla nas wie le ze znaj du ją cych się w ko dek sie do ku men tów w swo jej pra cy przy ta- ²⁰ B. Dzia duch, Sto sun ki i po wią za nia księ cia ole śnic ko -ko ziel skie go Kon ra da Bia łe go z Pol ską po woj nach hu syc kich, Ac ta Uni ver sa tis Wra ti sla vien sis 195, Hi sto ria 23, Wro - cław 1974, s. 153–203. ²¹ Ra biej P., Kon rad VII Bia ły, w: Pia sto wie. Lek sy kon bio gra ficz ny, red. K. Ożóg, S. Szczur, Kra ków 1999, s. 691–696. ²² Ar chi wum Ar chi die ce zjal ne we Wro cła wiu, do ku ment chro no lo gicz ny z dnia 19 kwiet- nia 1427 ro ku; Ar chi wum Pań stwo we we Wro cła wiu, Rep. 135, syg. 416 i 435. 13 cza Er misch, szcze gól nie tych klu czo wych dla ostat nich lat ży cia Kon ra - da VII ²³. Kom pi la cja do ku men tów wy sta wio nych przez ksią żąt gór no i dol no ślą- skich do ko na na przez wspo mnia ne go już wcze śniej Col ma ra Grünha ge - na jest rów nież dzie łem god nym uwa gi ²⁴. Grünha gen umie ścił w obu to- mach roz licz ne do ku men ty na któ rych wy stę pu je Kon rad Bia ły sa mo dziel- nie i ja ko współ wy staw ca wraz z brać mi, w szcze gól no ści Kon ra dem IV – bi - sku pem i Kon ra dem Kąc kim. Istot ne ro le we wzbo ga ce niu na szej wie dzy, peł ni umiesz czo na tam ko re spon den cja Bia łe go i je go bra ci z wład ca mi pań- stw ościen nych. Zbiór Grünha ge na jest bar dzo du ży. Dla po rów na nia Wil- helm Ha eu sler, któ ry oprócz swo jej syn te zy hi sto rii księ stwa ole śnic kie go, skom pi lo wał tak że zbiór do ku men tów wy sta wio nych przez pia stow skich wład ców Ole śni cy, przy ta cza w nim tyl ko trzy do ku men ty, sy gno wa ne przez Kon ra da VII ²⁵. Osob ną i przy tym rów nie waż ną gru pę sta no wią źró dła ze bra ne w Co - dex Di plo ma ti cus Si le siae. Tom 4 te go cy klu za wie ra do ku ment Bia łe go wy- sta wio ny dla klasz to ru w Trzeb ni cy, któ ry uka zu je nam oso bę księ cia ja ko czło wie ka re li gij ne go, oraz po da je fak ty do ty czą ce je go mał żon ki ²⁶. Da ne po wią za ne z Kon ra dem Bia łym, za wie ra tak że szó sty tom te go cy klu ²⁷. Moż - na w nim zna leźć do ku men ty księ cia, je go oj ca i bra ci, któ re ci wy sta wi li na ob sza rze Gór ne go Ślą ska, zwłasz cza w bę dą cym ich wła sno ścią Koź lu. In for ma cje w nich za war te ma ją szcze gól ną wa gę, bo wiem od wo ła my się ²³ H. Er misch, Mit tel - und Ni der schle sien…, s. 3, przy pis 1; B. Dzia duch, Sto sun ki i po- wią za nia…, s. 159. ²⁴ C. Grünha gen, Lenhns - und Be sit zur kun den Schle siens und se iner ein zel nen Fürsten- thümer im Mit te lal ter, t. I i II, Le ip zig 1881–1883. ²⁵ Urkun den sam m lung zur Ge schich te des Fürsten thums Oels bis zum Au ster ben der Pia - sti schen He rzo gli nie, ed. W. He au sler, Bre slau 1883. ²⁶ Urkun den Schle si scher Dörfer, zur Ge schich te der Ländli che Verhältnis se und der Flu- re in tha ilung In s be son de re, ed. A. Me it zen, Co dex Di plo ma ti cus Si le siae, t. IV, Bre slau 1863, s. 269. ²⁷ Re gi strum St. We nce slai, Urkun den vorzüglich zur Ge schich te Obe rschle siens, nach einen Co pial buch He rzog Jo hanns von Op pel und Ra ti bor, hr. C. Grünha gen, W. Wat ten bach, Co dex Di plo ma ti cus Si le siae, t.VI, Bre slau 1865. 14
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Konrad VII Biały (ok. 1394-14 lutego 1452). Pan Oleśnicy i Koźla. Książę zapomniany.
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: