Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00181 006132 13248871 na godz. na dobę w sumie
Kontraktowanie świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Przepisy, praktyka i orzecznictwo - ebook/pdf
Kontraktowanie świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Przepisy, praktyka i orzecznictwo - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-7500-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> biznes >> zarządzanie i marketing
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
W książce przedstawiono zasady kontraktowania świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W publikacji, poza szczegółowym omówieniem zasad kontraktowania na wszystkich etapach oraz realizacji umów, zawarto wskazówki dotyczące interpretacji obowiązujących przepisów oraz analizę orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także omówiono nowe proponowane rozwiązania legislacyjne. Książka uwzględnia nowelizację ustawy z 22 lipca 2014 r. (tzw. pakiet kolejkowy), która w zakresie kontraktowania świadczeń opieki zdrowotnej wejdzie w życie częściowo od 1 stycznia 2015 r. i częściowo od 1 stycznia 2016 r.

Publikacja umożliwi czytelnikom doskonałe przygotowanie się do procesu kontraktowania. Dzięki niej dowiedzą się m.in.:
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

KONTRAKTOWANIE ŚWIADCZEŃ PRZEZ NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA PRZEPISY, PRAKTYKA I ORZECZNICTWO Agnieszka Pietraszewska-Macheta Warszawa 2014 Stan prawny na 1 sierpnia 2014 r. Wydawca Izabella Małecka Redaktor prowadzący Joanna Maź Opracowanie redakcyjne Agata Czuj Łamanie Kamila Tomecka Projekt grafi czny okładki i stron tytułowych Maciej Sadowski Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl P(cid:202)(cid:189)(cid:221)(cid:187)(cid:131) I(cid:254)(cid:144)(cid:131) K(cid:221)(cid:174)(cid:141)(cid:257)(cid:187)(cid:174) © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2014 ISBN: 978-83-264-3359-7 Wydane przez: Wolters Kluwer SA Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 00, fax 22 535 81 35 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profinfo.pl SPIS TREŚCI Wykaz skrótów...................................................................................................... 11 Wstęp ...................................................................................................................... 15 Zawarcie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia Część I Rozdział 1 Procedury zawierania umów z Narodowym Funduszem Zdrowia ........... 19 1.1. Podstawy prawne ..................................................................................... 19 1.2. Rejestracja w portalu Narodowego Funduszu Zdrowia ...................... 20 1.3. Inicjatywa Narodowego Funduszu Zdrowia. Konkurs ofert i rokowania ............................................................................................... 21 1.4. Podstawy formalnoprawne przygotowania oferty ................................. 22 1.4.1. Przygotowanie oferty ................................................................. 22 1.4.2. Elementy oferty .......................................................................... 23 1.4.3. Formularz ofertowy ................................................................... 24 1.4.4. Dokumenty i oświadczenia ........................................................ 25 1.4.5. Spółki cywilne ............................................................................. 27 1.4.6. Uzdrowiska ................................................................................. 27 1.4.7. Rehabilitacja lecznicza .............................................................. 28 1.4.8. Ratownictwo medyczne ............................................................. 29 1.4.9. Wskazanie numeru rachunku bankowego ............................... 30 1.4.10. Jawność ofert .............................................................................. 30 1.5. Zasady prowadzenia postępowania ....................................................... 32 1.6. Konkurs ofert ........................................................................................... 34 1.6.1. Część jawna postępowania ........................................................ 38 1.6.2. Część niejawna postępowania ................................................... 62 1.7. Rokowania ............................................................................................... 83 1.8. Inicjatywa świadczeniodawcy. Tryb wnioskowy .................................... 87 6 1.8.1. Podstawowa opieka zdrowotna ................................................. 88 1.8.2. Zaopatrzenie w wyroby medyczne ............................................ 92 Rozdział 2 Środki odwoławcze i skarga do sądu administracyjnego .......................... 95 2.1. Protest ....................................................................................................... 95 2.2. Odwołanie ................................................................................................ 96 2.2.1. Zasady wnoszenia odwołania i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ................................................................... 96 2.2.2. Nowelizacja postępowania odwoławczego ............................... 98 2.2.3. Postępowanie administracyjne ................................................ 102 2.3. Skarga do sądu administracyjnego ....................................................... 105 2.3.1. Zasady składania skargi. Krąg osób uprawnionych do udziału w postępowaniu ..................................................... 105 2.3.2. Skutki orzeczenia sądu administracyjnego ............................ 107 Rozdział 3 Wymagania, jakie powinni spełnić świadczeniodawcy, aby skutecznie zawrzeć umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia ..... 115 3.1. Wymagania ogólne ................................................................................ 115 3.1.1. Podmioty wykonujące działalność leczniczą .......................... 118 3.1.2. Inny świadczeniodawca, niebędący podmiotem wykonującym działalność leczniczą ................................................................ 123 3.2. Konieczne i dodatkowe wymogi Narodowego Funduszu Zdrowia obowiązujące świadczeniodawców ....................................... 125 3.2.1. Pojęcia ogólne zdefiniowane w rozporządzeniach koszykowych ............................................................................. 127 3.3. Wymogi dla poszczególnych rodzajów świadczeń .............................. 132 3.3.1. Podstawowa opieka zdrowotna ............................................... 132 3.3.2. Ambulatoryjna opieka specjalistyczna ................................... 146 3.3.3. Leczenie szpitalne .................................................................... 164 3.3.4. Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień ......................... 199 3.3.5. Rehabilitacja lecznicza ............................................................. 210 3.3.6. Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej .......................................................... 218 3.3.7. Leczenie stomatologiczne ....................................................... 222 3.3.8. Lecznictwo uzdrowiskowe ....................................................... 229 3.3.9. Pomoc doraźna i transport sanitarny ..................................... 235 3.3.10. Profilaktyczne programy zdrowotne ...................................... 237 SPIS TREŚCI 7 3.3.11. Świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie ................ 242 3.3.12. Zaopatrzenie w wyroby medyczne .......................................... 247 3.3.13. Ratownictwo medyczne ........................................................... 251 3.3.14. Opieka paliatywna i hospicyjna .............................................. 258 Realizacja umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia Część II Rozdział 1 Charakter prawny umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia ............ 267 Rozdział 2 Obowiązki świadczeniodawcy ......................................................................... 278 Rozdział 3 Realizacja umowy .............................................................................................. 280 3.1. Zmiana miejsca udzielania świadczeń ................................................. 280 3.2. Przerwa w udzielaniu świadczeń .......................................................... 281 3.3. Przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy ................. 282 3.4. Zasady realizacji świadczeń .................................................................. 284 3.5. Obowiązki informacyjne ....................................................................... 285 3.6. Rozliczanie świadczeń ........................................................................... 287 3.7. Renegocjacje umowy ............................................................................. 288 3.8. Realizacja świadczeń za pomocą podwykonawców ........................... 290 3.9. Rozwiązanie umowy .............................................................................. 293 3.9.1. Utrata przez świadczeniodawcę uprawnień koniecznych do udzielania świadczeń .......................................................... 294 3.9.2. Naruszenie przepisu art. 132 ust. 3 u.ś.o.z. ............................ 294 3.9.3. Rażące naruszenie § 6 ust. 4 lub § 8 o.w.u. ............................ 295 3.9.4. Udzielanie świadczeń przez osoby nieuprawnione lub nieposiadające kwalifikacji i uprawnień do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny ................................... 296 3.9.5. Udzielanie świadczeń w sposób i w warunkach istotnie nieodpowiadających wymogom określonym w obowiązujących przepisach prawa lub umowie ................. 297 3.9.6. Przerwa w udzielaniu świadczeń lub ograniczenia ich dostępności uniemożliwiających Funduszowi wywiązanie się z terminowego i pełnego wykonania zobowiązań wobec świadczeniobiorców (z zastrzeżeniem § 9) ..... 297 SPIS TREŚCI 8 3.9.7. Wielokrotne przedstawianie przez świadczeniodawcę nieprawdziwych lub niezgodnych ze stanem faktycznym danych lub informacji, będących dla oddziału wojewódzkiego Funduszu podstawą ustalenia kwoty należności ...................................................................... 298 3.9.8. Przedstawienia przez świadczeniodawcę nieprawdziwych lub niezgodnych ze stanem faktycznym danych lub informacji, mających istotny wpływ na zawarcie umowy w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy .... 299 3.9.9. Udaremnienie kontroli świadczeniodawcy przeprowadzanej przez Fundusz ............................................. 299 3.9.10. Niewykonania przez świadczeniodawcę zaleceń pokontrolnych, z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy, o ile w tym przypadku wcześniej nie nałożono kary umownej z tego tytułu .............................. 300 Rozdział 4 Kontrowersje wokół problemu pobierania opłat od pacjentów ............ 301 4.1. Znaczenie formy prawnej prowadzonej działalności ......................... 302 4.2. Realizacja świadczeń na podstawie umowy z Funduszem a pobieranie opłat za świadczenia ........................................................ 307 4.3. Prawo do korzystania ze świadczeń poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego .................................................................. 308 4.3.1. Świadczenia gwarantowane ..................................................... 310 4.4. Świadczenie ponadstandardowe ........................................................... 310 4.5. Praktyka w zakresie stosowania dopłat do świadczeń gwarantowanych ..................................................................................... 312 4.6. Możliwość rozliczenia świadczenia częściowego ................................ 314 4.7. Możliwości współfinansowania świadczeń. Wnioski de lege ferenda ......................................................................... 314 4.8. Świadczenia realizowane poza limitem finansowym określonym w umowie z Narodowym Funduszem Zdrowia lub poza harmonogramem, w którym realizowane są świadczenia na podstawie umowy z Funduszem ...................................................... 315 Rozdział 5 Finansowanie świadczeń ponadlimitowych – praktyka Narodowego Funduszu Zdrowia i orzecznictwo sądów powszechnych ......................... 318 5.1. Nagłość świadczenia .............................................................................. 318 SPIS TREŚCI 9 5.2. Priorytety rozliczeniowe ....................................................................... 321 5.3. Niestabilność rozliczeń ......................................................................... 322 5.4. Rozliczenie świadczeń nagłych przez podmiot niemający zawartej umowy ..................................................................................... 325 5.5. Ugodowe rozliczenie świadczeń ponadlimitowych ............................ 327 Część III Ostatnie nowelizacje ustawy o świadczeniach i ich wpływ na zasady kontraktowania świadczeń opieki zdrowotnej Rozdział 1 Nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 11 października 2013 r. i jej wpływ na kontraktowanie świadczeń po 2013 r. ................................ 331 1.1. Zmiany w zakresie sposobu prowadzenia postępowania konkursowego ........................................................................................ 331 1.2. Regulacja przejściowa ........................................................................... 333 Rozdział 2 Projekt nowelizacji – pakiet kolejkowy. Wpływ na kontraktowanie świadczeń opieki zdrowotnej w 2014 i 2015 r. ............................................. 335 2.1. Brak odpowiedniej liczby kwalifikowanej kadry medycznej .............. 341 2.2. Struktura świadczeniodawców ............................................................. 341 Zakończenie ........................................................................................................ 343 Wykazy ................................................................................................................. 345 SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW Akty prawne k.c. – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst Konstytucja RP – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 121) k.p.a. o.w.u. p.p.s.a. pr. farm. r.n.d r.u.ś.o.z. 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) – ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) – załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 81, poz. 484) – ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowa- niu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 z późn. zm.) – rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie zakresu niezbędnych informacji gro- madzonych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazy- wania podmiotom zobowiązanym do finansowania świad- czeń ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1447) – rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaprasza- nia do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoły- 12 u.dz.l. u.PRM u.ref., ustawa o refundacji... u.s.d.g. u.ś.o.z., ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej... u.z.l. u.z.o.z. warunki postępowania WyKAZ SKRóTóW wania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719) – ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 217 z późn. zm.) – ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownic- twie Medycznym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 757 z późn. zm.) – ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środ- ków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowe- go oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696 z późn. zm.) – ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalno- ści gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 672 z późn. zm.) – ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicz- nych (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) – ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 z późn. zm.) – ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 z późn. zm.) – zarządzenie nr 57/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Fun- duszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej Organy promulgacyjne ONSAiWSA – Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wo- OSNC OSNCP OSP jewódzkiego Sądu Administracyjnego – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna i Pracy – Orzecznictwo Sądów Polskich WyKAZ SKRóTóW 13 OwSS – Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych Inne AOS AOTMiT ASDK CEIDG – ambulatoryjna opieka specjalistyczna – Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji – ambulatoryjne świadczenia diagnostyczne kosztochłonne – Centralna Ewidencja i Informacja o Dzialalności Gospo- darczej KAOS lekarz POZ – kompleksowa ambulatoryjna opieka specjalistyczna – lekarz, pielęgniarka, położna podstawowej opieki zdro- wotnej – Ministerstwo Zdrowia MZ NFZ lub Fundusz – Narodowy Fundusz Zdrowia NSA NZOZ OINK OITN POZ SA SN SOR/IP SPZOZ WSA ZLU – Naczelny Sąd Administracyjny – niepubliczny zakład opieki zdrowotnej – oddział intensywnego nadzoru kardiologicznego – oddział intensywnej terapii noworodków – podstawowa opieka zdrowotna – sąd apelacyjny – Sąd Najwyższy – szpitalny oddział ratunkowy/izba przyjęć – samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej – Wojewódzki Sąd Administracyjny – zakład lecznictwa uzdrowiskowego WSTĘP Podjęcie współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia zawsze jest wyzwaniem, głównie ze względu na sformalizowane i skomplikowane procedury, które świadczeniodawcy muszą przejść, aby zawrzeć umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Często skuteczne przejście przez proces kontraktowania świadczeń i zawarcie umowy wydaje się etapem najtrudniejszym, po którym już możemy ogłosić zwycięstwo i cieszyć się sukcesem, jakim niewątpliwie jawi się wygrany konkurs ofert. Tymczasem najpierw warto byłoby się zastanowić, czy na pewno utrzymanie się w sy- stemie będzie takie proste. Warto zatem rozważyć już zawczasu trudności, które wiążą się z realizacją umowy o udzielanie świadczeń opieki zdro- wotnej, a w szczególności czy zobowiązania, które podejmiemy, składając ofertę, rzeczywiście będziemy w stanie zrealizować. Ambicją niniejszej publikacji, oprócz tego, że przedstawi praktycz- ne podejście do procesu kontraktowania świadczeń, z uwzględnieniem orzecznictwa sądów administracyjnych oraz ostatniej nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicz- nych, jest również pokazanie czytelnikom obszarów ryzyka, które wiążą się z podjęciem zobowiązania leczenia osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Niewątpliwie jest to raczej służba wymagająca poświęceń, a nie dochodowy interes, którym chcielibyśmy widzieć funkcjonowanie w systemie NFZ. Powodem takiego stanu rzeczy są niewystarczające środki finansowe przeznaczane na opie- ką zdrowotną, gąszcz przepisów, w których trudno się zorientować, a jak wiadomo, ustawodawca nie ułatwia nikomu życia, komplikując je coraz bardziej, łącznie z tym, że mnoży również niejednoznaczności regulacji prawnych, co powoduje, że w istocie większość podmiotów realizujących świadczenia opieki zdrowotnej nie rozumie zasad działania systemu. Mając na uwadze te trudności, postaram się nakreślić czytelnikom te zagadnienia, które są istotne i należy na nie zwrócić uwagę, nie tyl- ko w procesie zawierania umów z Funduszem, lecz także później, tak 16 WSTęP aby w trakcie wykonywania umowy ograniczyć ryzyka nieprawidłowości i ewentualnych roszczeń Funduszu względem świadczeniodawcy. Celem niniejszej publikacji jest wskazanie czytelnikom, krok po kroku, jakie działania należy podjąć, aby ten cel osiągnąć. Postaram się również wskazać obszary ryzyka, które wiążą się z rozpoczęciem takiej działalności, co w konsekwencji pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy na pewno chcemy takie wyzwanie podjąć. Przedstawię również zagrożenia dla rozwijających się świadczeniodawców związane z projektowanymi nowelizacjami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w szczególności projektu nowelizacji (tzw. pakiet kolejkowy), który stawia pod znakiem zapytania możliwości „wciśnięcia się” do systemu przez nowych świadczeniodawców. Publikacja składa się z trzech zasadniczych części. W pierwszej wskazuję, jakie działania należy podjąć, aby przystąpić do postępowania w sprawie zawarcia umowy z Na- rodowym Funduszem Zdrowia, jakie należy spełnić wymogi konieczne i dodatkowe, aby stać się świadczeniodawcą NFZ, jak również jakie prob- lemy praktyczne pojawiają się podczas udziału w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; w drugiej, jakie problemy pojawiają się w związku z funkcjonowaniem w systemie NFZ; w trzeciej wskażę, co zmieniło się w wyniku ostatniej nowelizacji z dnia 11 października 2013 r. dotyczącej procesu kontraktowania świad- czeń, oraz przedstawię zmiany, które mogą mieć w przyszłości znaczenie w procesie kontraktowania, a wynikające z projektowanej nowelizacji (tzw. pakiet kolejkowy). Agnieszka Pietraszewska-Macheta Warszawa, 29 kwietnia 2014 r. Część I ZAWARCIE UMOWY Z NARODOWYM FUNDUSZEM ZDROWIA Rozdział 1 PROCEDURY ZAWIERANIA UMÓW Z NARODOWYM FUNDUSZEM ZDROWIA 1.1. Podstawy prawne Przepis art. 132 ust. 2 u.ś.o.z. wskazuje, że umowa o udzielanie świad- czeń opieki zdrowotnej może być zawarta wyłącznie za świadczeniodaw- cą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w dziale VI tej ustawy. Oznacza to konieczność zastosowania procedury konkursu ofert lub rokowań wobec wszystkich potencjalnych podmiotów ubiegających się o zawarcie umowy, z wyjąt- kiem podmiotów udzielających świadczeń w rodzaju podstawowej opieki zdrowotnej i zaopatrzenia w wyroby medyczne (art. 139 w zw. z art. 159 u.ś.o.z.). Do postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świad- czeń opieki zdrowotnej nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicz- nych, jednak postępowanie jest sformalizowane i w istocie zbliżone w swej wymowie do postępowania przetargowego. Uczestnictwo w postępowaniu oraz przygotowanie oferty wymaga spełnienia wielu warunków, a także zapoznania się z wieloma regulacjami określającymi procedurę postępo- wania. Podstawową regulacją są postanowienia art. 139–154 u.ś.o.z. Za- sady ogłaszania postępowania określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowa- niach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719). Ponadto istotne zagadnienia związane z postępowaniem zawierają zarządzenia prezesa Funduszu wy- dane na podstawie art. 146 u.ś.o.z. oraz w sprawie warunków postępowa- nia dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowot- 20 CZęŚć I. ZAWARCIE UMOWy Z NARODOWyM FUNDUSZEM ZDROWIA nej. Prowadzenie postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej należy do zadań dyrektora oddziału woje- wódzkiego (art. 107 ust. 5 pkt 10 u.ś.o.z.) i jest ogłaszane w przypadku istnienia zapotrzebowania na świadczenia w określonych rodzajach lub zakresach świadczeń opieki zdrowotnej. W projekcie nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej... dotyczącej tzw. pakietu kolejko- wego przewiduje się zmiany w zakresie zasad ogłaszania postępowania, poszerzając obligatoryjny zakres ogłoszenia o obszar kontraktowania świadczeń, przy czym obszary mogą być ustalane w oparciu o wytyczne przygotowane przez Ministra Zdrowia1. 1.2. Rejestracja w portalu Narodowego Funduszu Zdrowia Jedną z pierwszych, podstawowych czynności, które musi wykonać po- tencjalny świadczeniodawca, jest rejestracja w portalu NFZ. Świadczenio- dawca, który zamierza przystąpić do postępowania, musi uzyskać status użytkownika portalu NFZ, tak aby mógł kontaktować się z Funduszem za pośrednictwem Internetu. Zasady rejestracji użytkownika w portalu NFZ reguluje zarządzenie nr 45/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 5 października 2009 r. w sprawie korzystania z Porta- lu Narodowego Funduszu Zdrowia. Zgodnie z postanowieniami tego zarządzenia portal Narodowego Funduszu Zdrowia jest środowiskiem komunikacji służącym do wymiany informacji pomiędzy użytkownikami a Narodowym Funduszem Zdrowia, obsługi umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, sprawozdawczości i rozliczeń, prowadzenia postępo- wań w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz aktualizacji wprowadzanych danych. Korzystanie z portalu następuje po: 1) wypełnieniu formularza rejestracyjnego przez użytkownika niepo- siadającego jeszcze kartoteki w systemach oddziałów wojewódzkich Funduszu; 2) podpisaniu umowy. 1 Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finanso- wanych ze środków publicznych na stronie www.sejm.pl, druk sejmowy 2505. ROZDZIAł 1. PROCEDURy ZAWIERANIA UMóW... 21 Formularz i umowę użytkownik po podpisaniu przekazuje do właś- ciwego oddziału Funduszu. Po otrzymaniu formularza rejestracyjnego Fundusz zakłada użytkownikowi konto, które służy do administrowania udostępnioną częścią portalu. Fundusz może weryfikować dane zawarte w złożonym formularzu rejestracyjnym oraz odmówić rejestracji użyt- kownika w przypadku wątpliwości co do poprawności informacji tam zawartych. Podpisany egzemplarz umowy odbiera się we właściwym od- dziale Funduszu. Dane dotyczące konta, które służy do administrowania udostępnioną częścią portalu (login i hasło), odbiera się we właściwym oddziale Funduszu lub są one przesyłane na wskazany w formularzu reje- stracyjnym adres poczty elektronicznej. Wzór umowy upoważniającej do korzystania z portalu NFZ stanowi załącznik nr 2 do zarządzenia Prezesa NFZ nr 45/2009/DSOZ. 1.3. Inicjatywa Narodowego Funduszu Zdrowia Konkurs ofert i rokowania W dziale VI określono swoistą znaną tylko ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej... procedurę zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Poza dyskusją jest, że postępowanie to ma charakter cywilnoprawny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych przyjęto, że wszystkie etapy postępowania poprzedzającego zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzonego w ramach NFZ, wzorowane są na za- sadach prawa cywilnego i nie podlegają przepisom postępowania admi- nistracyjnego. Ustawodawca wyraźnie odwołuje się do typowych pojęć prawa cywilnego, takich jak: „oferta”, „konkurs ofert”, „rokowania”. Rozstrzygnięcie tego postępowania przez komisję nie jest niczym innym jak wyborem najkorzystniejszej oferty przez zamawiającego2. Zamieszczenie ogłoszenia o postępowaniu należy uznać za moment wszczęcia postępowania. Złożenie oferty w postępowaniu w sprawie za- 2 Postanowienie NSA z dnia 11 października 2007 r., II GSK 368/07, LEX nr 1011989; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2007 r., VII SA/Wa 931/07, LEX nr 1003775; postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2007 r., II GSK 57/07, LEX nr 339681. 22 CZęŚć I. ZAWARCIE UMOWy Z NARODOWyM FUNDUSZEM ZDROWIA warcia umowy powoduje skutek w postaci nawiązania pomiędzy Fundu- szem a świadczeniodawcą stosunku obligacyjnego regulującego wzajemne obowiązki i uprawnienia w toczącym się postępowaniu3. Zatem aby wziąć udział w postępowaniu, niezależnie od tego, czy będzie to konkurs ofert, czy rokowania, należy złożyć ofertę. Inicjatywa w zakresie ogłoszenia kon- kursu ofert czy rokowań zależy od Narodowego Funduszu Zdrowia, który ustalając zapotrzebowanie na określone świadczenia opieki zdrowotnej, zwraca się do oferentów z ogłoszeniem, zapraszając do składania ofert. 1.4. Podstawy formalnoprawne przygotowania oferty 1.4.1. Przygotowanie oferty Sposób przygotowania i składania ofert określają warunki postępowa- nia dotyczące zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Obecnie obowiązujące określa zarządzenie nr 57/2013/DSOZ Prezesa Na- rodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r.4, zmienione zarządzeniem nr 74/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 grudnia 2013 r. (zwane dalej warunkami postępowania). Z ko- lei opis przedmiotu postępowania, zakresy świadczeń w poszczególnych rodzajach świadczeń opieki zdrowotnej, zasady udzielania i finansowania świadczeń opieki zdrowotnej oraz warunki wymagane od oferentów okre- ślają warunki zawierania umów dla poszczególnych rodzajów świadczeń opieki zdrowotnej, ustalone przez prezesa Funduszu w drodze zarządzeń. Dokumentem istotnym dla oceny ofert jest zarządzenie prezesa Funduszu w sprawie kryteriów oceny ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Obecnie jest to zarzą- dzenie nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowa- niu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienione zarządzeniami nr 11/2014/DSOZ i nr 24/2014/DSOZ (dalej jako zarządzenie nr 3/2014/DSOZ)5. Zarządzenie to w przypadku wejścia w ży- 3 G. Machulak, Uwagi na temat umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, niepubl. 4 http://www.nfz.gov.pl/new/index.php?katnr=3 dzialnr=12 artnr=5690 5 http://www.nfz.gov.pl/new/index.php?katnr=3 dzialnr=12 artnr=5902 ROZDZIAł 1. PROCEDURy ZAWIERANIA UMóW... 23 cie nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tzw. pakiet kolejkowy) najpewniej formalnie się zdezaktualizuje wobec przeniesienia kompetencji do wydawania kryteriów oceny ofert z prezesa Funduszu na ministra właściwego do spraw zdrowia. Nie sądzę jednak, żeby zasady oceny zasadniczo się zmieniły, szczególnie że obecne opracowania są wynikiem wielu lat pracy i trudno wyobrazić sobie, że nagle minister właściwy do spraw zdrowia określi zupełnie inne zasady. Zmiana określona w tzw. pakiecie kolejkowym ma raczej dotyczyć przeniesienia kompetencji niż istotnych zmian merytorycznych. Oferent zobowiązany jest do zapoznania się z narzędziami informa- tycznymi określonymi przez oddział Funduszu w regulaminie technicznym przygotowania oferty oraz do zapoznania się i stosowania regulaminu por- talu Narodowego Funduszu Zdrowia. W celu przygotowania oferty oferent jest zobowiązany, w szczególności, do pobrania materiałów niezbędnych do przygotowania oferty wraz z ofertą elektroniczną, przygotowania formula- rza ofertowego i oferty elektronicznej na podstawie zapytania ofertowego i danych o profilu świadczeniodawcy, zapisania oferty elektronicznej na nośniku elektronicznym, ze szczegółowo określonym opisem, wydrukowa- nia formularza ofertowego zgodnego z ofertą elektroniczną, a następnie opatrzenia każdej strony tego wydruku kolejnym numerem oraz właściwym podpisem, zgodnie z formularzem wzoru podpisów załączonym do oferty, umieszczenia wydruku formularza ofertowego oraz nośnika elektroniczne- go z ofertą elektroniczną w odrębnej, zaklejonej kopercie ze szczegółowo unormowanym opisem, umieszczenia tej koperty wewnątrz koperty lub paczki zawierającej pozostałe dokumenty. Koperta lub paczka winna być we wskazany w warunkach postępowania sposób opisana i oznaczona oraz zawierać odpowiedni kod graficzny wygenerowany z aplikacji ofertowej. 1.4.2. Elementy oferty Definicja oferty została zawarta w § 2 pkt 11 warunków postępo- wania i zgodnie z nią jest to oferta w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego złożona przez oferenta, zgodnie z przedmiotem postępowania określonym w ogłoszeniu o postępowaniu. Oferta składa się z formularza ofertowego oraz innych dokumentów wymaganych od oferenta w danym postępowaniu. 24 CZęŚć I. ZAWARCIE UMOWy Z NARODOWyM FUNDUSZEM ZDROWIA Oferent jest zobowiązany do przygotowania i złożenia oferty zgodnie z warunkami postępowania oraz z warunkami zawierania umów. Warunki postępowania oraz warunki zawierania umów, a także inne dokumenty pobierane są przez oferenta w formie elektronicznej, w miejscu i ter- minie określonym w ogłoszeniu o postępowaniu. Oferent zobowiązany jest złożyć ofertę w formie pisemnej wraz z ofertą elektroniczną. Ofer- ta w formie pisemnej obejmuje wydruk formularza ofertowego, zgodny z jego postacią elektroniczną, opatrzony na każdej stronie tego wydruku kolejnym numerem oraz podpisami lub parafami osób uprawnionych do reprezentowania oferenta, zgodnymi z wzorami podpisów, zamieszczo- nymi w tabeli określonej w załączniku nr 5 do warunków postępowania, oraz dokumenty i oświadczenia określone w § 13 warunków postępowa- nia. Nowością warunków postępowania obowiązujących w postępowaniu na 2014 r. i lata następne jest wyraźne wskazanie, że forma pisemna ma być opatrzona podpisami lub parafami osób upoważnionych do repre- zentowania oferenta, zgodnie z wzorami podpisów – wzorami zawartymi w załączniku nr 5 do warunków postępowania. 1.4.3. Formularz ofertowy Formularz ofertowy zawiera: 1) dane identyfikacyjne oferenta; 2) wykaz podwykonawców z informacją o umowach podwykonawstwa, w przypadku gdy w warunkach zawierania umów lub we wzorze umo- wy dopuszczone jest zlecanie podwykonawcom udzielania świadczeń opieki zdrowotnej; 3) wykaz personelu z opisem kompetencji; 4) wykaz zasobów (w szczególności sprzętu, pojazdów, pomieszczeń); 5) wykaz miejsc udzielania świadczeń z danymi identyfikacyjnymi, obej- mujący również miejsca udzielania świadczeń podwykonawców; 6) ofertę w zakresie liczby i ceny dla przedmiotu postępowania i miejsca udzielania świadczeń, w tym: a) potencjał wykonawczy dla przedmiotu postępowania i miejsca udzielania świadczeń na podstawie wykazów, o których mowa w pkt 2–5, b) harmonogram udzielania świadczeń, ROZDZIAł 1. PROCEDURy ZAWIERANIA UMóW... 25 c) harmonogram pracy personelu lub jego dostępność godzinową; 7) ankiety dotyczące danego postępowania. Od wejścia w życie warunków postępowania – zarządzenia nr 57/2013/ DSOZ – oferent obowiązany jest udokumentować gotowość udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy o udzielanie świad- czeń opieki zdrowotnej przez każdą z wymienionych w wykazie osób. Do- kumentem potwierdzającym gotowość udzielania świadczeń jest zawarta z oferentem lub podwykonawcą umowa cywilnoprawna, w szczególności umowa o pracę lub pisemne zobowiązanie do zawarcia jednej z wyżej wymienionych umów – jest to zatem nowość w konkursie ofert na 2014 r. i lata następne. Dokumenty te nie stanowią jednak elementu oferty, jed- nak ich przedstawienie jest konieczne na wezwanie komisji konkursowej. Wcześniejsze regulacje uznawały za wystarczające oświadczenia ofe- rentów w tym zakresie, ponadto w przypadku wątpliwości co do prawdzi- wości danych zawartych w ofercie komisja konkursowa mogła zweryfi- kować dane zawarte w oświadczeniu, prowadząc kontrolę prawdziwości danych zawartych w ofercie w trybie § 6 ust. 2 r.u.ś.o.z. Niestety, w trakcie kontroli pojawiały się wątpliwości związane z brakiem udokumentowania zgłoszeń personelu, jak również problemy interpretacyjne, jak należy rozstrzygać takie wątpliwości. Zdaniem Prezesa Funduszu, wyrażającego się w dodaniu postanowienia zobowiązującego do posiadania dokumen- tów, dokumentowanie zatrudnienia powinno zapobiec przedstawianiu nieprawdziwych danych. 1.4.4. Dokumenty i oświadczenia Oprócz formularza ofertowego oferta powinna zawierać niezbędne dokumenty i oświadczenia. Obecnie oferenci zamiast dokumentów reje- strowych przedstawiają oświadczenie według wzoru zawartego w załącz- niku 1a do warunków postępowania. Oprócz oświadczenia zawartego w wymienionym wyżej załączniku oferenci winni złożyć oświadczenie według wzoru określonego w załączniku nr 2 do warunków postępowania. Wszyscy oferenci powinni złożyć kopię polisy lub innego dokumen- tu potwierdzającego zawarcie przez oferenta umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oferenta za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń w zakresie przedmiotu postępowania na okres 26 CZęŚć I. ZAWARCIE UMOWy Z NARODOWyM FUNDUSZEM ZDROWIA obowiązywania umowy; oferent może złożyć także umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie stwierdzające, że umo- wa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy. Od 1 stycznia 2012 r. podmioty wykonujące dzia- łalność leczniczą ubezpieczają się na zasadach określonych w ustawie o działalności leczniczej, natomiast pozostałe podmioty na podstawie znowelizowanego przepisu art. 136b u.ś.o.z. W przypadku gdy w warunkach zawierania umów (zarządzeniach Prezesa wydanych na podstawie art. 146 u.ś.o.z., odrębnych dla każdego rodzaju świadczeń) lub we wzorze umowy dopuszczone jest zlecanie pod- wykonawcom udzielania świadczeń opieki zdrowotnej objętych umową – do oferty dołącza się kopię zawartej umowy z podwykonawcą (bez po- stanowień określających finansowanie) albo zobowiązanie podwykonawcy do zawarcia umowy z oferentem, zawierające zastrzeżenie o prawie Fun- duszu do przeprowadzenia kontroli na zasadach określonych w ustawie, w zakresie wynikającym z umowy zawartej z oddziałem Funduszu. Jeżeli oferent nie będzie realizował umowy za pośrednictwem podwykonawców, powinien przedstawić oświadczenie, że będzie wykonywał umowę samo- dzielnie bez zlecania podwykonawcom udzielania świadczeń będących przedmiotem umowy. W przypadku gdy oferent jest reprezentowany przez pełnomocnika, do- łącza się pełnomocnictwo do składania oświadczeń woli w imieniu oferenta, w szczególności do złożenia oferty, udzielone przez osobę lub osoby, któ- rych prawo do reprezentowania oferenta wynika z wpisów do właściwych rejestrów. W przypadku spółek prawa handlowego pełnomocnictwo powin- no być podpisane przez osoby reprezentujące spółkę zgodnie z wpisem do KRS. Fundusz nie wymaga obecnie przedstawiania dokumentów, z których wynika uprawnienie do reprezentacji, jednak zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 4a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1203 z późn. zm.) od 1 stycznia 2012 r. Centralna Informacja bezpłatnie udostępnia, w ogólnodostępnych sieciach teleinformatycznych, aktualne informacje o podmiotach wpisanych do Re- jestru oraz listę dokumentów zawartych w katalogu. Należy szczególnie zwrócić uwagę na treść pełnomocnictwa, bowiem warunki postępowania wymagają złożenia pełnomocnictwa szczególnego – do złożenia oferty. Wszystkie dokumenty składane przez oferenta muszą być zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. W przypadku gdy oferent składa kilka ROZDZIAł 1. PROCEDURy ZAWIERANIA UMóW... 27 ofert lub w przypadku gdy w dniu składania oferty oddział Funduszu posiada niektóre dokumenty, a potwierdzony w nich stan prawny lub faktyczny nie uległ zmianie, oferent może złożyć oświadczenie zgodne z wzorem określonym w załączniku nr 3 do warunków postępowania. W przypadku składania tego oświadczenia należy skreślić z wykazu za- wartego w oświadczeniu informacje, które nie dotyczą oferenta lub które nie są w posiadaniu oddziału wojewódzkiego Funduszu. Kopie dokumentów muszą być poświadczone za zgodność z orygi- nałem przez osoby uprawnione do reprezentowania oferenta. A zatem nie przez notariusza czy radcę prawnego, ale osobę upoważnioną, której prawo wynika z odpowiednich rejestrów lub pełnomocnika. 1.4.5. Spółki cywilne W przypadku oferentów wykonujących działalność leczniczą w formie spółki cywilnej należy do oferty dołączyć kopię umowy spółki lub wyciąg z tej umowy zawierający postanowienie o zasadach reprezentacji spółki albo uchwałę wspólników spółki cywilnej w przedmiocie zasad repre- zentacji spółki lub kopie pełnomocnictw udzielonych przez pozostałych wspólników do prowadzenia spraw spółki wykraczających poza zwykłe czynności. 1.4.6. Uzdrowiska W przypadku oferentów składających ofertę na świadczenia w rodzaju „lecznictwo uzdrowiskowe” należy dodatkowo złożyć: 1) wypis z ewidencji zakładów lecznictwa uzdrowiskowego i urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego, znajdujących się na obszarze uzdrowiska, prowadzonej przez naczelnego lekarza uzdrowiska, lub zaświadczenie wydane przez właściwy miejscowo organ jednostki samorządu tery- torialnego o lokalizacji zakładu lecznictwa uzdrowiskowego w strefie ochronnej „A”; 2) kopię koncesji na eksploatację naturalnych surowców leczniczych lub kopię umowy na korzystanie z usług świadczonych przez zakład posiadający taką koncesję. 28 CZęŚć I. ZAWARCIE UMOWy Z NARODOWyM FUNDUSZEM ZDROWIA 1.4.7. Rehabilitacja lecznicza W niektórych zakresach świadczeń rehabilitacji leczniczej należy zło- żyć dodatkowe dokumenty opisujące zasady realizacji świadczeń oraz kalkulację kosztów. W przypadku rehabilitacji ogólnoustrojowej w ośrodku lub na od- dziale dziennym, w razie zadeklarowania realizacji świadczeń dla grupy świadczeniobiorców, wyodrębnionej przez oferenta na podstawie danego wskazania medycznego (w szczególności po mastektomii, ze stwardnie- niem rozsianym, z dysfunkcją ręki), oferent przedstawia dodatkowo na- stępujące informacje: 1) wskazania medyczne według ICD-10 kwalifikujące do rehabilitacji; 2) zakres, rodzaj i częstotliwość planowanych do realizacji świadczeń w rodzaju „rehabilitacja lecznicza”; 3) czas trwania rehabilitacji; 4) kryteria oceny zakończenia rehabilitacji; 5) metody oceny skuteczności rehabilitacji; 6) szczegółowy rachunek kosztów osobodnia. W przypadku rehabilitacji dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego w ośrodku lub na oddziale dziennym oferent przedstawia dodatkowo następujące informacje: 1) szczegółowy opis metod rehabilitacji stosowanych w tym ośrodku lub na oddziale oraz zakres, rodzaj i częstotliwość planowanych do realizacji świadczeń w rodzaju „rehabilitacja lecznicza”; 2) czas trwania rehabilitacji; 3) zasady kwalifikacji świadczeniobiorców do rehabilitacji w ośrodku lub na oddziale, z uwzględnieniem wskazań medycznych oraz zasad prowadzenia listy oczekujących; 4) kryteria oceny zakończenia rehabilitacji w ośrodku lub na oddziale; 5) metody oceny skuteczności rehabilitacji w ośrodku lub na oddziale; 6) szczegółową kalkulację kosztów osobodnia. W przypadku rehabilitacji słuchu i mowy w ośrodku lub na oddziale dziennym oferent przedstawia dodatkowo następujące informacje: 1) szczegółowy opis metod rehabilitacji stosowanych w ośrodku lub na oddziale oraz zakres, rodzaj i częstotliwość planowanych do realizacji świadczeń w rodzaju „rehabilitacja lecznicza”; 2) czas trwania rehabilitacji; ROZDZIAł 1. PROCEDURy ZAWIERANIA UMóW... 29 3) zasady kwalifikacji świadczeniobiorców do rehabilitacji w ośrodku lub na oddziale, z uwzględnieniem wskazań medycznych oraz zasad prowadzenia listy oczekujących; 4) kryteria oceny zakończenia rehabilitacji w ośrodku lub na oddziale; 5) metody oceny skuteczności rehabilitacji w ośrodku lub na oddziale; 6) szczegółową kalkulację kosztów osobodnia. W przypadku rehabilitacji wzroku w ośrodku lub na oddziale dzien- nym oferent przedstawia dodatkowo następujące informacje: 1) szczegółowy opis metod rehabilitacji stosowanych w ośrodku lub na oddziale oraz zakres, rodzaj i częstotliwość planowanych do realizacji świadczeń w rodzaju „rehabilitacja lecznicza”; 2) czas trwania rehabilitacji; 3) zasady kwalifikacji świadczeniobiorców do rehabilitacji w ośrodku lub na oddziale, z uwzględnieniem wskazań medycznych oraz zasad prowadzenia listy oczekujących; 4) kryteria oceny zakończenia rehabilitacji w ośrodku lub na oddziale; 5) metody oceny skuteczności rehabilitacji w ośrodku lub na oddziale; 6) szczegółową kalkulację kosztów osobodnia. 1.4.8. Ratownictwo medyczne W przypadku oferentów składających ofertę na świadczenia w rodzaju „ratownictwo medyczne” oferent przedstawia dodatkowo: 1) kopię dokumentów rejestracyjnych ambulansów przedstawionych w ofercie oraz kopię świadectw homologacji typu pojazdu; 2) kopię umowy w sprawie warunków wykorzystania radiowych kanałów częstotliwości z operatorem sieci radiokomunikacji ruchomej lądowej typu dyspozytorskiego o jednolitej strukturze w skali kraju w zakresie zarezerwowanych przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej dla systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne lub dokumentów potwierdzających wszczęcie procedury zawarcia takiej umowy; 3) kopię certyfikatu ISO w zakresie ratownictwa medycznego – w przy- padku posiadania przez oferenta takiego certyfikatu. 30 CZęŚć I. ZAWARCIE UMOWy Z NARODOWyM FUNDUSZEM ZDROWIA 1.4.9. Wskazanie numeru rachunku bankowego Każdy świadczeniodawca Funduszu jest zobowiązany przedstawić in- formacje o numerze rachunku bankowego. Zasady ustalania oraz zmiany numeru rachunku bankowego określa zarządzenie nr 60/2011/BK Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 10 października 2011 r. w sprawie procedury ustalania oraz zmiany numeru rachunku bankowego świad- czeniodawców, podmiotów prowadzących apteki lub punkty apteczne oraz pozostałych kontrahentów6. Jak wynika z treści tego zarządzenia, numer rachunku bankowego, na który przesyłane są przez Fundusz środki pieniężne dla świadczeniodawcy, powinien wynikać z zawartej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W celu ustalenia numeru ra- chunku świadczeniodawca musi złożyć odpowiedni wniosek, który jest przyjmowany przez uprawnione w Funduszu osoby, które następnie sprawdzają i zatwierdzają w systemie informatycznym oddziału Funduszu, co skutkuje ustaleniem aktualnego numeru konta bankowego. Po doko- naniu tych czynności oraz po zawarciu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, główny księgowy lub osoby przez niego wyznaczone dokonują weryfikacji w systemie informatycznym poprawności wprowa- dzonego numeru rachunku bankowego z umową o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w wersji pisemnej, dokonując na umowie adnotacji o przeprowadzonej weryfikacji oraz składając podpis i datę. Wniosek wskazujący numer rachunku bankowego należy złożyć wraz z ofertą na formularzu stanowiącym załącznik nr 6 do warunków postępowania. Szczegółowa procedura obowiązuje również w przypadku zmiany rachunku bankowego. Aby zatem dochować należytej staranności w za- kresie zmiany rachunku bankowego, należy zapoznać się z procedurą zmiany rachunku bankowego zawartą w cytowanym wyżej zarządzeniu Prezesa NFZ. 1.4.10. Jawność ofert Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z., w brzmieniu ustalonym przez nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej... z dnia 11 paź- 6 http://www.nfz.gov.pl/new/index.php?katnr=3 dzialnr=12 artnr=4623 ROZDZIAł 1. PROCEDURy ZAWIERANIA UMóW... 31 dziernika 2013 r., oferty złożone w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są jawne. Fundusz realizuje zasadę jawności ofert, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, któ- re zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę – w szczególności przez umożliwienie wglądu do tych ofert. Wynikająca z nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej... zasada jawności wymusiła zmia- nę warunków postępowania dokonaną zarządzeniem nr 74/2013/DSOZ z dnia 12 grudnia 2013 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opie- ki zdrowotnej7. Zgodnie z § 10a warunków postępowania oferty złożone w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy są jawne po jego zakoń- czeniu, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębior- cy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę. Oferent zastrze- ga informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy w formie pisemnej, w szczególności przez wypełnienie i załączenie do oferty formularza, którego wzór określony jest w załączniku nr 7 do zarządzenia. Oferent składa do komisji zastrzeżenie, najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania. Zastrzeżenie dotyczące wy- łączenia jawności oferty winno wskazywać, w sposób niebudzący wątpli- wości, informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy (zastrzeżeniu nie nadaje się charakteru zastrzeżenia generalnego). Zdaniem autorki postanowienie § 10a warunków postępowania, że oferty są jawne dopiero po zakończeniu postępowania, wykracza poza dyspozycje art. 135 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. Można przypuszczać, że nawet jeśli przepis art. 135 został znowelizowany wskutek przeważającego orzecz- nictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym odmowa udostępnienia akt postępowania administracyjnego w toku tego postę- powania, w tym również ofert innych oferentów, narusza prawa strony, to jednak interpretacja taka wynikała już z bogatego orzecznictwa NSA w tym zakresie. Między innymi w wyroku z dnia 15 października 2013 r. NSA stwierdził, że: „Zgodzić należy się (...) ze stanowiskiem NSA za- wartym w wyrokach: z dnia 7 grudnia 2012 r. (sygn. akt II GSK 625/12), z dnia 8 maja 2013 r. (sygn. akt II GSK 254/12), z dnia 21 maja 2013 r. (sygn. akt II GSK 398/12 i II GSK 399/12) oraz z dnia 27 czerwca 2013 r. (sygn. akt II GSK 459/12 i II GSK 460/12), że rozpoznanie odwołania 7 http://www.nfz.gov.pl/new/index.php?katnr=3 dzialnr=12 artnr=5827 32 CZęŚć I. ZAWARCIE UMOWy Z NARODOWyM FUNDUSZEM ZDROWIA wniesionego na podstawie art. 154 w zw. z art. 152 ustawy o świadczeniach może obejmować również badanie prawidłowości oceny oferty złożonej przez podmiot konkurujący z podmiotem wnoszącym odwołanie, co wiąże się z prawem dostępu odwołującego do akt postępowania konkursowe- go, w tym również podmiotów konkurujących, jedynie z ograniczeniami wynikającymi z przepisów ustawy art. 74 § 1 i 2 k.p.a. i art. 55 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej”8. Dalej w uzasadnieniu tego wy- roku NSA wskazuje, że: „Odmowa udostępnienia akt stronie skarżącej stanowiła niewątpliwie naruszenie przepisów postępowania, gdyż strona została pozbawiona możliwości sprawdzenia, czy dokonana przez komisję konkursową ocena tej oferty nie naruszyła zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie przedmio- towej umowy. Akta postępowania administracyjnego z zasady są jawne, strony mają do nich dostęp ograniczony jedynie przepisami ustawowymi, w tym przepisem art. 74 § 1 k.p.a.”9. Ponadto, z przepisu nie wynika, że jawność ofert jest ograniczona do okresu po zakończeniu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Dlatego też, zdaniem autorki, przepis upoważnia do wglądu w oferty również w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy, w przeciwnym razie ustawodawca wyraźnie określiłby, że dotyczy postępowania odwo- ławczego. 1.5. Zasady prowadzenia postępowania Ustawodawca w art. 132 u.ś.o.z. określił podstawową zasadę systemu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej, jaką jest realizacja świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie umów cywilnoprawnych. Nie jest do- 8 Uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15 października 2013 r., II GSK 932/12, Centralna Baza Orzeczeń NSA. 9 Tamże. Stanowisko takie wynika również z wcześniejszych orzeczeń NSA, i chociaż NSA wyraża również odmienne poglądy (m.in. wyrok z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 264/10, LEX nr 1027134), to jednak w ostatnim czasie utrwalił się pogląd wskazujący, że organy Funduszu w toku postępowania administracyjnego, wszczętego w wyniku odwołania od rozstrzygnięcia postępowania, są obowiązane udostępniać akta postępowania administracyjnego, w tym również oferty innych oferentów. ROZDZIAł 1. PROCEDURy ZAWIERANIA UMóW... 33 puszczalne udzielenie świadczenia finansowego ze środków publicznych bez zawartej umowy. Generalnym założeniem finansowania świadczeń ze środków publicznych jest to, że podstawą ich udzielenia jest umo- wa zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a Funduszem (art. 132 ust. 1), a odstępstwo od tej zasady musi wynikać jednoznacznie z przepisu tej ustawy (art. 132 ust. 4). Zasadą jest zatem, że najpierw musi być zawarta umowa, o jakiej mowa w art. 132 ust. 1 i 2 u.ś.o.z., aby udzielone świad- czenie mogło zostać sfinansowane ze środków Funduszu. Związane jest to ściśle z zasadami gospodarki finansowej Funduszu, zawartymi w prze- pisach rozdziału 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej..., która opiera się na planach finansowych i prognozach, stosownie do przepisów art. 118–12410. Przepis art. 132 ust. 2 u.ś.o.z. wskazuje, że umowa może być zawarta wyłącznie za świadczeniodawcą, który został wybrany do udzie- lania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w dziale VI ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Oznacza to konieczność zastosowania procedur wskazanych w tej ustawie. Postanowienia ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej... przewidują trzy różne tryby zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej: 1) konkurs ofert; 2) rokowania; 3) tryb tzw. wniosku o zawarcie umowy, zwany dalej trybem wnioskowym. Wobec wszystkich potencjalnych podmiotów ubiegających się o zawarcie umowy, w zależności od istniejących przesłanek musi być zastosowany jeden z wyżej wskazanych trybów. Dotyczą one wszyst- kich świadczeniodawców, co wynika z konieczności zachowania zasady równego traktowania świadczeniodawców wyrażonej w art. 134 u.ś.o.z. Podstawowym trybem jest tryb konkursu ofert, a trybem szczególnym tryb rokowań. Trzeci tryb, potocznie zwany wnioskowym, jest trybem szczególnym, który nie polega na konkurencyjnym zabieganiu o zawarcie umowy, a w trakcie tego postępowania wnioskodawca jest zobowiązany wykazać, że spełnia określone warunki, które uprawniają go do zawarcia umowy z Funduszem. 10 Wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006 r., II GSK 219/06, LEX nr 396161. 34 CZęŚć I. ZAWARCIE UMOWy Z NARODOWyM FUNDUSZEM ZDROWIA 1.6. Konkurs ofert Zawieranie umowy w trybie konkursu ofert jest rozwiązaniem znanym również poprzednim ustawom ubezpieczeniowym. Zasady prowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert określa grupa przepisów zawartych w dziale VI ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej... Konkurs ofert jest trybem podstawowym. Ogłoszenie o konkursie jest skierowane do nieokreślonej liczby adresatów. Konkurs ofert przebiega w dwóch eta- pach: części jawnej i niejawnej. Postępowanie w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest bardzo sformalizowane i od 2006 r. praktycznie „zautomatyzowane” poprzez znaczny udział w poszczególnych etapach postępowania instrumentów elektronicznych. W celu przeprowadzenia postępowania dyrektor oddziału wojewódzkiego powołuje komisję konkursową, której tryb pracy określa Rada Funduszu w drodze regulaminu. Obecnie obowiązuje regulamin pracy komisji sta- nowiący załącznik do uchwały nr 36/2005/I Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 października 2005 r. Członkowie komisji prowadzącej postępowanie podlegają wyłączeniu w przypadkach określonych w § 5 ust. 2 r.u.ś.o.z. Członkami komisji kon- kursowej nie mogą być osoby, które są świadczeniodawcami ubiegającymi się o zawarcie umowy; pozostają ze świadczeniodawcą, o którym mowa powyżej, w związku małżeńskim albo w stosunku pokrewieństwa lub powi- nowactwa w linii prostej lub w linii bocznej do drugiego stopnia; są zwią- zane, z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, ze świadczeniodawcą, o którym mowa powyżej, jego przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo członkiem organów osób prawnych biorących udział w postępowaniu; po- zostają ze świadczeniodawcą, o którym mowa powyżej, w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności, lub w takim stosunku pozostaje ich małżonek lub osoba, z którą pozostają we wspólnym pożyciu. Ustawodawca w tzw. pakiecie kolejkowym, w art. 139 dodaje ust. 5 i 6, w których ustawowo określa przypadki wyłączenia, jak również wskazuje, że członkowie komisji konkursowej po otwarciu ofert składają, pod rygo- rem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświad- czenia, że nie zachodzą wobec nich przesłanki wskazane w art. 139 ust. 5 u.ś.o.z. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klau- zuli o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej ROZDZIAł 1. PROCEDURy ZAWIERANIA UMóW... 35 za złożenie fałszywego oświadczenia”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Zgodnie z § 1 ust. 1 r.u.ś.o.z. dyrektor oddziału wojewódzkiego Na- rodowego Funduszu Zdrowia zamieszcza ogłoszenie o konkursie ofert na tablicy ogłoszeń w siedzibie oddziału wojewódzkiego Funduszu oraz na stronie internetowej oddziału. Ponadto przesyła ogłoszenie do właści- wych miejscowo okręgowych izb zrzeszających osoby wykonujące zawody medyczne w celu zamieszczenia na tablicy ogłoszeń. Wyżej wskazane rozporządzenie wymaga, aby termin, w którym moż- na zapoznać się ze szczegółowymi warunkami konkursu ofert oraz szcze- gółowymi materiałami informacyjnymi o przedmiocie zamówienia, nie był krótszy niż siedem dni od dnia ogłoszenia, a miejsce i termin składania ofert – nie krótszy niż 14 dni od dnia ogłoszenia. Elementy ogłoszenia w sprawie konkursu ofert określa rozporządze- nie w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fun- dusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań. Nadto, określony wykaz elementów wskazany w ogłoszeniu jest wyczerpujący, a zamawiający – Narodowy Fundusz Zdrowia nie powinien wprowadzać dodatkowych, nieuregulowanych rozporządzeniem zastrzeżeń, w szcze- gólności takich, które sprzeciwiałyby się stosowaniu zasady równego trak- towania świadczeniodawców. Za bezprawne należy uznać stwierdzenie, w którym oddział wojewódzki Funduszu zastrzega sobie prawo, w przy- padku podjęcia decyzji o przeprowadzeniu negocjacji dotyczących liczby i ceny oferowanych świadczeń, do przeprowadzenia ich z wybranymi ofe- rentami, których oferty uzyskały wysokie łączne oceny na podstawie kryte- riów niecenowych11. Warto w tym miejscu szerzej zacytować wyrok WSA z dnia 30 października 2012 r., w którym sąd administracyjny zauważa, że w art. 139 ust. 5 u.ś.o.z. zawarto upoważnienie ustawowe dla ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udziela- nie świadczeń opieki zdrowotnej, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz 11 Uzasadnienie wyroku WSA z dnia 30 października 2012 r., VI SA/Wa 1185/12, LEX nr 1242345.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kontraktowanie świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Przepisy, praktyka i orzecznictwo
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: