Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00295 004746 14459755 na godz. na dobę w sumie
Kontrola w jednostkach pomocy społecznej. Kontrola zewnętrzna oraz kontrola zarządcza – wskazówki dla kierowników jednostek - ebook/pdf
Kontrola w jednostkach pomocy społecznej. Kontrola zewnętrzna oraz kontrola zarządcza – wskazówki dla kierowników jednostek - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 290
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-5755-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook (-5%), audiobook).

Książka przygotowana dla kierowników jednostek pomocy społecznej.

Publikacja to źródło fachowych informacji, z którego dowiedzą się Państwo:

Ponadto z publikacji dowiedzą się Państwo jak wprowadzić i nadzorować kontrolę zarządczą z uwzględnieniem wskazówek zawartych w standardach kontroli zarządczej oraz w wytycznych samooceny  kontroli finansowej.

W pierwszej części publikacji opisano najważniejsze kontrole zewnętrzne, które są przeprowadzane w jednostkach pomocy społecznej. Są to: kontrola wojewody, RIO, NIK, GIODO, PIP, kontrola gminy i powiatu oraz nadzór sanepidu. Do każdej kontroli dołączono informacje o najczęściej popełnianych nieprawidłowościach, które wykryły poszczególne organy kontrolne.  Pomoże to czytelnikom zweryfikować, czy w ich jednostce również nie dochodzi do podobnych lub takich samych nieprawidłowości.

Drugą część publikacji poświęcono kontroli zarządczej. Pomimo, że kontrola zarządcza obowiązuje od 1 stycznia 2010 r., to wciąż budzi wiele wątpliwości, szczególnie w przypadkach wdrożenia jej procedur, czy oceny ryzyka. W książce opisano jak kontrola zarządcza powinna być wdrożona i utrzymana z uwzględnieniem standardów kontroli zarządczej i procedur samooceny z kontroli finansowej.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

CZĘŚĆ 1. Kontrola i nadzór zewnętrzny 1. Kontrola RIO Ewa Sokołowska 1.1. Uprawnienia kontrolne RIO w odniesieniu do jednostek pomocy społecznej Regionalne izby obrachunkowe (RIO), będące państwowymi organami nadzoru i kon- troli gospodarki finansowej, sprawują nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego (JST) w zakresie spraw finansowych określonych w art. 11 ust. 1 ustawy z 7.10.1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1113; dalej: RIOU) oraz dokonują kontroli gospodarki finansowej i  zamówień publicznych podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 2 RIOU, w tym: jednostek samorządu terytorial- nego, samorządowych jednostek organizacyjnych, a także innych podmiotów, w zakresie wykorzystywania przez nie dotacji przyznawanych z budżetów JST1. Przedmiotem kontroli prowadzonych przez izby jest gospodarka finansowa podmiotów określonych w art. 1 ust. 2 RIOU. Kompetencje kontrolne izb określone w art. 1 ust. 2 pkt  1 RIOU dotyczą wyłącznie organów wykonawczych samorządu oraz urzędów. W stosunku do samorządowych jednostek organizacyjnych, w tym jednostek pomocy społecznej, uprawnienia kontrolne izb wynikają z art. 1 ust. 2 pkt 6 RIOU. Uprawnienia do kontroli innych podmiotów realizujących zadania z  zakresu pomocy społecznej, w ramach wykorzystywania przez nie dotacji przyznawanych z budżetów jednostek sa- morządu terytorialnego, wynikają z art. 1 ust. 2 pkt 7 RIOU. 1 Izby uprawnione są również do kontroli związków międzygminnych, stowarzyszeń gmin oraz stowarzyszeń gmin i powiatów, związków powiatów oraz stowarzyszeń powiatów. 3 1. Kontrola RIO Na podstawie art. 5 ust. 1 RIOU, izby kontrolują gospodarkę finansową podmiotów, o których mowa w art. 1 ust. 2 (m.in. jednostek samorządu terytorialnego, jednostek pomocy społecznej będących samorządowymi jednostkami organizacyjnymi, a także innych podmiotów), na pod- stawie kryterium zgodności z prawem i zgodności dokumentacji ze stanem faktycznym. W za- kresie zadań zleconych z zakresu administracji rządowej kontrola dokonywana jest przez RIO także z uwzględnieniem kryterium celowości, rzetelności i gospodarności. y Kontrole kompleksowe Podstawowe znaczenie w działalności kontrolnej izb mają kontrole kompleksowe go- spodarki finansowej. Z mocy ustawy izby są zobowiązane do przeprowadzania co naj- mniej raz na 4 lata kontroli kompleksowej w każdej JST. Natomiast w stosunku do pozo- stałych jednostek, które podlegają kontroli RIO, ustawodawca nie określa ani częstotliwości, ani przedmiotowego zakresu kontroli. Izby przeprowadzają kontrole z urzędu lub na wniosek. Na mocy RIOU (art. 7 ust. 2) wnioski mogą być składane przez JST i ich związki w odniesieniu do samorządowych jednostek organizacyjnych (w tym jednostek pomocy społecznej) oraz innych podmiotów, a także przez agencje i fundusze celowe – w razie przekazania przez nie środków publicznych na rzecz JST. Ponadto izby mogą prowadzić kontrole na wniosek innych instytucji i organów, na podstawie odręb- nych ustaw. y Kontrole problemowe i doraźne Oprócz kontroli kompleksowych RIO uprawnione są do przeprowadzania kontroli pro- blemowych – obejmujących wybrane zagadnienia w jednej lub kilku jednostkach kon- trolowanych, oraz doraźnych – podejmowanych w razie potrzeby oraz sprawdzających wykonanie wniosków pokontrolnych w odrębnej kontroli. Kontrole doraźne są podej- mowane na podstawie decyzji prezesa izby, w  miarę potrzeby, najczęściej w  związku z  otrzymaniem sygnałów czy informacji z  zewnątrz o  wystąpieniu nieprawidłowości w gospodarce finansowej danego podmiotu. Kontrola doraźna może być także prowa- dzona na podstawie wniosku w sprawie jej przeprowadzenia, przesłanego przez upraw- nione organy i instytucje. y Kontrola sprawdzająca Odrębnym zadaniem kontrolnym jest sprawdzenie wykonania zaleceń wydanych przez izbę w wyniku uprzednio przeprowadzonej kontroli. Kontrola sprawdzająca umożliwia zbadanie, czy realizacja zaleceń doprowadziła do przywrócenia działań zgodnych z pra- wem. Sprawdzenie wykonania zaleceń pokontrolnych staje się celowe także wówczas, gdy treść odpowiedzi kierownika jednostki kontrolowanej na wystąpienie pokontrolne nie daje pewności, czy zalecenia zostały wykonane i czy usunięto źródło stwierdzonych nieprawidłowości. 4 1.1. Uprawnienia kontrolne RIO w odniesieniu do jednostek pomocy społecznej W praktyce kontrolnej izb kontrole w wybranych samorządowych jednostkach organiza- cyjnych, w  tym jednostkach pomocy społecznej, prowadzone są najczęściej w  ramach kompleksowej kontroli gospodarki finansowej danej JST. Przyczyną nieobjęcia kontrolą każdej jednostki pomocy społecznej w ramach planowanej kontroli kompleksowej JST są niewątpliwie ograniczone możliwości kadrowe i finansowe izb, a także dodatkowe zadania kontrolne, nałożone na izby na podstawie przepisów art. 30b w związku z art. 30 ust. 3, z  uwzględnieniem art.  30a ust.  3 ustawy z  26.1.1982  r. –  Karta Nauczyciela (t.j.  Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.). Zdarzają się również przypadki objęcia wybranych zagad- nień gospodarki finansowej jednostek pomocy społecznej kontrolą problemową. Ostatnio w 2004 r. gospodarka finansowa domów pomocy społecznej, finansowanych z budżetów powiatów, była przedmiotem problemowej kontroli koordynowanej przez Krajową Radę Regionalnych Izb Obrachunkowych (KRRIO). Wówczas izby przeprowadziły 80 kontroli problemowych w domach pomocy społecznej (DPS), będących jednostkami budżetowymi powiatów. Celem tych kontroli było kompleksowe zbadanie prawidłowości gospodarki fi- nansowej prowadzonej przez domy pomocy społecznej. Zakres podmiotowy powyższej kontroli według charakteru i przeznaczenia prowadzonej działalności obejmował: 19 DPS dla osób w podeszłym wieku, 26 DPS dla osób przewlekle somatycznie chorych, 17 DPS dla osób przewlekle psychicznie chorych, 11 DPS dla osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie, 3 DPS dla osób niepełnosprawnych fizycznie oraz 4 DPS dla dzieci i mło- dzieży niesprawnych intelektualnie2. W ostatnich latach, w jednostkach pomocy społecznej, często podejmowane są przez RIO kontrole doraźne w związku z otrzymywanymi z zewnątrz wnioskami, sygnałami, informacjami o  występowaniu nieprawidłowości w  gospodarce finansowej tych pod- miotów. W jednostkach pomocy społecznej, będących samorządowymi jednostkami organizacyjnymi JST, mogą być prowadzone przez RIO zarówno kontrole kompleksowe, problemowe, doraźne, jak i sprawdzające wykonanie wniosków pokontrolnych. Inne podmioty (podmioty niepublicz- ne) wykonujące zadania pomocy społecznej na podstawie umowy zawartej z organami ad- ministracji samorządowej oraz placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełno- sprawnym, przewlekle chorym i w podeszłym wieku mogą być kontrolowane przez RIO jedynie w zakresie wykorzystywania przez nie dotacji przyznawanych z budżetów JST. Z  przeprowadzonej kontroli sporządzany jest protokół sygnowany przez inspektorów przeprowadzających kontrolę oraz przedstawicieli kontrolowanej jednostki w osobach kierownika i skarbnika (głównego księgowego) lub ich zastępców. Wymogi dotyczące protokołu określa załącznik Nr  2 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 16.7.2004 r. w sprawie siedzib i zasięgu terytorialnego regionalnych izb obrachunko- wych oraz szczegółowej organizacji izb, liczby członków kolegium i trybu postępowania 2 Wyniki kontroli zawarte zostały w Sprawozdaniu z działalności regionalnych izb obrachunkowych i wykonania budżetu przez jednostki samorządu terytorialnego w 2004 roku. 5 1. Kontrola RIO (Dz.U. Nr  167, poz.  1747; dalej: SiedzibRIOR). Na podstawie wyników kontroli izba kieruje do kontrolowanej jednostki w  terminie 60 dni od dnia podpisania protokołu kontroli, wystąpienie pokontrolne, wskazując źródła i przyczyny nieprawidłowości, ich rozmiary, osoby odpowiedzialne oraz wnioski zmierzające do ich usunięcia i usprawnie- nia badanej działalności. Kontrolowana jednostka jest obowiązana w terminie 30 dni od dnia doręczenia wystąpienia zawiadomić izbę o wykonaniu wniosków lub o przyczynach ich niewykonania (art. 9 ust. 3 RIOU). Do wniosków zawartych w wystąpieniu pokon- trolnym przysługuje prawo zgłoszenia zastrzeżeń do kolegium izby. Stosownie do prze- pisów § 4 ust. 4 SiedzibRIOR, działalność kontrolna izb jest połączona z instruktażem w zakresie prawidłowej interpretacji przepisów prawa i ich stosowania w praktyce. In- struktaż udzielany przez inspektorów kontroli w trakcie trwania czynności kontrolnych służy prawidłowemu przeprowadzaniu określonych procesów w  bieżącej działalności jednostki kontrolowanej. 1.2. Źródła finansowania zadań z pomocy społecznej Podstawowymi aktami prawnymi regulującymi obszar pomocy społecznej, sposób finan- sowania zadań pomocy oraz wydatkowania środków na ich realizację są ustawa z 12.3.2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.; dalej: PomocSpołU) oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze. Podstawowy (otwarty) katalog dzia- łań pomocy społecznej zawiera art. 15 PomocSpołU. Zgodnie z tym przepisem pomoc społeczna polega w szczególności na: przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń3; pracy socjalnej; prowadzeniu i rozwoju niezbędnej infrastruktury socjalnej; analizie i ocenie zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej; realizacji zadań wynikających z  rozeznanych potrzeb społecznych; rozwijaniu nowych form pomocy społecznej i samopomocy w ramach zidentyfikowanych potrzeb. Sprawy pomocy społecznej należą do zadań własnych gminy4, powiatu5 i województwa samorządowego6. Zadania wojewody, jako organu nadzoru nad samorządem terytorial- nym, polegają głównie na kontrolowaniu, ocenianiu, koordynowaniu i  nadzorowaniu 3 Zgodnie z przepisami art. 36 PomocSpołU świadczeniami z zakresu pomocy społecznej są: 1) świadczenia pieniężne (zasiłek stały, zasiłek okresowy, zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy, zasiłek i pożycz- ka na ekonomiczne usamodzielnienie, pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki, świadczenie pieniężne na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla cudzoziemców, którzy uzy- skali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, wynagrodzenie należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznanej przez sąd); 2) świadczenia niepieniężne (praca socjalna, bilet kredytowany, składki na ubezpieczenie zdrowotne i na ubezpie- czenia społeczne, pomoc rzeczowa, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie, sprawienie pogrzebu, poradnictwo specjalistyczne, interwencja kryzysowa, schronienie, posiłek, niezbędne ubranie, usługi opiekuńcze w  miejscu zamieszkania, w  ośrodkach wsparcia oraz w  rodzinnych domach pomocy, specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia, mieszkanie chronione, pobyt i usługi w domu pomocy spo- łecznej, pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym, pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, pomoc na zagospodarowanie – w formie rzeczowej dla osób usamodzielnianych). 4 Art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.). 5 Art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z 5.6.1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.). 6 Art. 14 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5.6.1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 596 ze zm.). 6 1.2. Źródła finansowania zadań z pomocy społecznej działalności samorządu i innych podmiotów w dziedzinie pomocy społecznej. Ustawa o pomocy społecznej nadaje wojewodzie, jako organowi nadzoru nad samorządem tery- torialnym, szereg szczególnych uprawnień w zakresie kontroli i nadzoru spraw dotyczą- cych pomocy społecznej. Organizację i  tryb przeprowadzania kontroli i  sprawowania nadzoru określa rozdział IV PomocSpołU oraz –  wydane na podstawie art.  134 PomocSpołU –  rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z  23.3.2005  r. w  sprawie nadzoru i kontroli w pomocy społecznej (Dz.U. Nr 61, poz. 543 ze zm.). Obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji rządowej w zakresie ustalo- nym ustawą. Gmina i powiat, obowiązane zgodnie z przepisami PomocSpołU do wyko- nywania zadań pomocy społecznej, nie mogą odmówić pomocy osobie potrzebującej, mimo istniejącego obowiązku osób fizycznych lub osób prawnych do zaspokajania jej niezbędnych potrzeb życiowych. Pomocy nie mogą odmówić również podmioty, którym JST zleciły realizację zadań, na zasadach określonych w art. 25 PomocSpołU7. Gmina, powiat i samorząd województwa przygotowują ocenę zasobów pomocy społecz- nej w  oparciu o  analizę lokalnej sytuacji społecznej i  demograficznej, obejmującej w szczególności infrastrukturę, kadrę, organizacje pozarządowe i nakłady finansowe na zadania pomocy społecznej bez względu na podmiot je finansujący i realizujący. Organ wykonawczy JST ma obowiązek przedstawić co roku do 30 kwietnia odpowiednio radzie gminy, radzie powiatu, a  do 30 czerwca sejmikowi województwa właściwej JST ocenę zasobów pomocy społecznej, która wraz z rekomendacjami stanowi pod- stawę do planowania budżetu na rok następny. Gmina i powiat opracowują strategię rozwiązywania problemów społecznych, a samo- rząd województwa – strategię w zakresie polityki społecznej. y Obowiązkowe zadania własne gminy W ramach zadań własnych gminy z zakresu pomocy społecznej ustawodawca wyróżnia zadania obowiązkowe (art. 17 ust. 1 PomocSpołU) oraz fakultatywne (art. 17 ust. 2 PomocSpołU). Do zadań własnych gmin o charakterze obowiązkowym należy m.in.: – opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych; – sporządzanie oceny w zakresie pomocy społecznej; – udzielanie schronienia, zapewnianie posiłku oraz niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym; 7 Organy administracji rządowej i samorządowej mogą zlecać realizację zadania z zakresu pomocy społecznej, udzielając dotacji na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania organizacjom pozarządowym, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z 24.4.2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536 ze zm.; dalej: DziałPożPublU) oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 DziałPożPublU, prowadzącym działalność w zakresie pomocy społecznej. Zlecanie realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej nie może obejmować: ustalania uprawnień do świadczeń, w tym przeprowadzania rodzinnych wywiadów środowiskowych; opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne; wypłaty świadczeń pieniężnych. Zlecenie realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej odbywa się po uprzednim przeprowadzeniu konkursu ofert na podstawie DziałPożPublU. 7 1. Kontrola RIO – przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych, okresowych i zasiłków celowych (w tym: powstałych w wyniku zdarzenia losowego oraz na pokrycie wydatków na świadcze- nia zdrowotne osobom bezdomnym oraz innym osobom niemającym dochodu i możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpie- czeniu w NFZ, także w formie biletu kredytowanego); – opłacanie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobę, która zrezygnuje z  zatrudnienia w  związku z  koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie nieza- mieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem; – praca socjalna; – organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych; – prowadzenie i zapewnienie miejsc w mieszkaniach chronionych; – dożywianie dzieci; – sprawienie pogrzebu, w tym osobom bezdomnym; – kierowanie do domu pomocy społecznej i ponoszenie odpłatności za pobyt miesz- – pomoc osobom mającym trudności w  przystosowaniu się do życia po zwolnieniu kańca gminy w tym domu; z zakładu karnego; – opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne określonych w przepisach o świad- czeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. y Fakultatywne zadania własne gminy Do fakultatywnych zadań własnych gmin należy m.in.: – przyznawanie i wypłacanie zasiłków specjalnych celowych; – pomoc, na ekonomiczne usamodzielnienie, w formie zasiłków, pożyczek oraz pomo- cy w naturze; – prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej i ośrodkach wspar- cia o zasięgu gminnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki; – współpraca z powiatowym urzędem pracy w zakresie upowszechniania ofert pracy oraz informacji o wolnych miejscach pracy, upowszechniania informacji o usługach poradnictwa zawodowego i o szkoleniach. Co do zasady, środki na realizację zadań własnych pochodzą z dochodów własnych sa- morządu lub ewentualnie z  dotacji. Różne są następstwa zakwalifikowania zadań do jednej bądź drugiej grupy. Zaklasyfikowanie zadania publicznego jako dobrowolnego daje jednostce możliwość podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie przystąpienia do jego reali- zacji. Obligatoryjny charakter zadania publicznego eliminuje możliwość decydowania przez samorząd o jego wykonaniu. 8 1.2. Źródła finansowania zadań z pomocy społecznej y Zadania zlecone Do zadań zleconych z  zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę (art. 18 ust. 1 PomocSpołU) należy: – organizowanie i  świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w  miejscu za- mieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi; – przyznawanie i  wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych – prowadzenie i rozwój infrastruktury środowiskowych domów samopomocy dla osób z klęską żywiołową lub ekologiczną; z zaburzeniami psychicznymi; – realizacja zadań wynikających z rządowych programów pomocy społecznej, mają- cych na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia; – przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych, a także udzielanie schronienia, posił- ku oraz niezbędnego ubrania cudzoziemcom; – przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych, a także udzielanie schronienia, posił- ku i niezbędnego ubrania cudzoziemcom, którzy uzyskali zgodę na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; – wypłacanie wynagrodzenia za sprawowanie opieki8. y Zadania własne powiatu Do zadań własnych powiatu (art. 19 PomocSpołU) należy m.in.: – opracowanie i realizacja powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych; – sporządzanie oceny w zakresie pomocy społecznej; – prowadzenie specjalistycznego poradnictwa; – przyznawanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki osobom: opuszczającym domy pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełno- sprawnych intelektualnie, domy dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz schroniska dla nieletnich, zakłady poprawcze, specjalne ośrodki szkolno-wy- chowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii za- pewniające całodobową opiekę lub młodzieżowe ośrodki wychowawcze; – pomoc cudzoziemcom; – prowadzenie i rozwój infrastruktury domów pomocy społecznej o zasięgu ponad- gminnym oraz umieszczanie w nich skierowanych osób; – prowadzenie mieszkań chronionych dla osób z terenu więcej niż jednej gminy oraz powiatowych ośrodków wsparcia; – prowadzenie ośrodków interwencji kryzysowej; – szkolenie i doskonalenie zawodowe kadr pomocy społecznej z terenu powiatu; 8 Koszty obsługi tego zadania wynoszą 1,5 otrzymanej dotacji celowej na wypłacanie wynagrodzeń za sprawowanie opieki. 9 1. Kontrola RIO – doradztwo metodyczne dla kierowników i pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej z terenu powiatu. y Zadania z zakresu administracji rządowej Do zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez powiat (art. 20 ust. 1 PomocSpołU) należy: – pomoc cudzoziemcom, którzy uzyskali w RP status uchodźcy lub ochronę uzupeł- niającą, w zakresie indywidualnego programu integracji, oraz opłacanie za te osoby składek na ubezpieczenie zdrowotne określonych w  przepisach o  powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia; – prowadzenie i  rozwój infrastruktury ośrodków wsparcia dla osób z  zaburzeniami psychicznymi; – realizacja zadań wynikających z rządowych programów pomocy społecznej, mają- cych na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia; – udzielanie cudzoziemcom, o których mowa w art. 5a PomocSpołU, pomocy w zakre- sie interwencji kryzysowej. y Zadania samorządu województwa Do zadań samorządu województwa (art. 21 PomocSpołU) należy m.in.: – opracowanie, aktualizowanie i realizacja strategii wojewódzkiej w zakresie polityki społecznej, organizowanie kształcenia, w tym prowadzenie publicznych szkół służb społecznych oraz szkolenia zawodowego kadr pomocy społecznej; – rozpoznawanie przyczyn ubóstwa oraz opracowywanie regionalnych programów pomocy społecznej wspierających samorządy lokalne w działaniach na rzecz ograni- czania tego zjawiska. Podział zadań na własne i zlecone ma szczególne znaczenie z punktu widzenia źródeł ich finansowania. Zadania własne są finansowane przez JST z dochodów własnych oraz ewen- tualnie z dotacji. Jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać z budżetu pań- stwa dotacje celowe na dofinansowanie zadań własnych z zakresu pomocy społecznej, przy czym wysokość dotacji nie może przekroczyć 80 kosztów realizacji zadania. Jeżeli środki przeznaczone na dotację pochodzą z  programów rządowych, programów resortowych, pożyczek, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. d ustawy z 27.8.2009 r. o finansach pu- blicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.; dalej: FinPublU) lub służą wypłacie zasiłków celowych na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego, wysokość do- tacji może przekroczyć 80 kosztów realizacji zadania (art. 115 PomocSpołU). Środki finansowe na realizację i obsługę zadań zleconych z zakresu administracji rządo- wej pochodzą z budżetu państwa i są przekazywane gminom i powiatom w formie dota- cji (art. 132 ust. 2 pkt 6 FinPublU). Gmina i powiat, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kierują się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę. 10 1.2. Źródła finansowania zadań z pomocy społecznej Przedmiotem kontroli gospodarki finansowej przez RIO w jednostkach samorządu terytorialne- go są m.in. dotacje otrzymane na dofinansowanie zadań własnych z zakresu pomocy społecz- nej i na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. W jednostkach pomocy społecznej, które realizują zadania wynikające z PomocSpołU i innych ustaw, kontrola obejmuje wykorzy- stanie i rozliczenie środków z tych dotacji. Gmina może wykonywać zadania z zakresu właściwości powiatu oraz zadania z zakresu właściwości województwa na podstawie porozumień z tymi jednostkami. Powiat bądź województwo, przekazując zadanie do gminy, zobowiązane są do przesunięcia środków finansowych zapewniających wykonanie zadania. Jednostka samorządu terytorialnego realizująca zadania z  zakresu działania innych JST, na mocy porozumień zawartych z tymi jednostkami, otrzymuje od nich dotacje celowe w kwocie wynikającej z zawartego porozumienia, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej (art. 46 ustawy z 13.11.2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego; t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 ze  zm.; dalej: DochJSTU). Jednostka samorządu terytorialnego może udzielać dotacji innym jednostkom samorządu terytorialnego na dofinansowanie realizowanych przez nie zadań (art. 47 DochJSTU). W pokrywaniu kosztów świadczenia pomocy społecznej uczestniczą również sami be- neficjenci. Obciążanie ich opłatami za świadczenia wyznacza zasadę pomocy społecznej, tj. zasadę odpłatności. Świadczenia z pomocy społecznej mogą być udzielane odpłatnie i nieodpłatnie, część z nich może podlegać zwrotowi. Źródłami dochodów JST w dziale 852 – Pomoc społeczna mogą być: 1) dotacje z budżetu państwa na zadania zlecone bądź własne; 2) dotacje na zadania realizowane na podstawie porozumień między jednostkami sa- morządu terytorialnego; 3) dotacje z funduszy celowych; 4) środki ze źródeł pozabudżetowych; 5) wpływy z usług; 6) wpływy z opłat pensjonariuszy domów pomocy społecznej; 7) wpływy z opłat za usługi opiekuńcze; 8) darowizny; 9) pozostałe dochody. Do JST trafiło do realizacji wiele zadań spoza PomocSpołU, takich jak: świadczenia ro- dzinne i opiekuńcze, zasiłki alimentacyjne, dodatki mieszkaniowe, stypendia i wyprawki szkolne, zadania przeciwalkoholowe i przeciw uzależnieniom, przeciwdziałanie przemo- cy i inne. Zadania te wynikają z następujących przepisów: ustawy z 21.6.2001 r. o dodat- kach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.); ustawy z 28.11.2003 r. o świad- czeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.); ustawy z 7.9.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.); ustawy z 9.6.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2013 r., 11 1. Kontrola RIO poz. 135 ze zm.); ustawy z 27.9.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz za- trudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.); ustawy z 26.10.1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.); ustawy z 29.7.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. Nr 179, poz. 1485 ze zm.); ustawy z 29.7.2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. Nr 180, poz. 1493 ze zm.); ustawy z 13.6.2003 r. o zatrudnieniu socjal- nym (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 225 ze zm.). 1.3. Struktura organizacyjna pomocy społecznej Ustawa o pomocy społecznej nakłada na gminę, powiat i województwo samorządowe obo- wiązki utworzenia i utrzymania podstawowych jednostek organizacyjnych pomocy spo- łecznej w postaci: ośrodków pomocy społecznej (OPS), powiatowych centrów pomocy ro- dzinie (PCPR) i regionalnych ośrodków polityki społecznej (ROPS).9 Ośrodki tworzone są na podstawie uchwały organu stanowiącego, który nadaje im statut i przekazuje w zarząd określone mienie. Sposób tworzenia, likwidacji, struktury organizacyjnej i finansowe zasady funkcjonowania są określane przez przepisy ustaw ustrojowych oraz usta- wę o finansach publicznych (art. 9–12). Podmioty te nie mają osobowości prawnej, posiadają status jednostek budżetowych9. Jednostki pomocy społecznej jako jednostki budżetowe pokry- wają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek budżetu JST. Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan finansowy jej do- chodów i wydatków. Szczegółowe zadania i sposób funkcjonowania OPS określa art. 110, 110a PomocSpołU. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi OPS (lub innej osobie na wniosek kierownika) upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywi- dualnych sprawach z  zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy. Ośrodki zajmują się analizą zjawisk wywołujących zapotrzebowanie na świadczenia z  pomocy społecznej, a  w  dalszej kolejności również tworzeniem i  rozbudową infra- struktury socjalnej (domów pomocy społecznej, schronisk dla bezdomnych). Ośrodki koordynują wykonywanie gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych. Wiodącym zadaniem OPS jest ustalanie uprawnień do świadczeń i ich przyznawanie. Przy realizacji zadań zleconych przez administrację rządową ośrodki kierują się wskaza- niami wojewody, natomiast wykonując zadania własne gminy, przestrzegają ustaleń wójta (burmistrza, prezydenta). W celu realizacji zadań pomocy społecznej gmina może tworzyć również inne jednostki organizacyjne (art. 111 PomocSpołU). Zadania pomocy społecznej w powiatach wykonują jednostki organizacyjne – powia- towe centra pomocy rodzinie (art.  112 ust.  1 PomocSpołU). Zadania powiatowych 9 Zadania własne JST w zakresie pomocy społecznej, reintegracji zawodowej i społecznej oraz rehabilitacji zawodowej i spo- łecznej osób niepełnosprawnych mogą być wykonywane przez samorządowe zakłady budżetowe (art. 14 pkt 7a FinPublU). 12
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kontrola w jednostkach pomocy społecznej. Kontrola zewnętrzna oraz kontrola zarządcza – wskazówki dla kierowników jednostek
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: