Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00060 005870 11250746 na godz. na dobę w sumie
Korea Północna - ebook/pdf
Korea Północna - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 330
Wydawca: Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk Język publikacji: polski
ISBN: 9788364091742 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> historia, militaria, wojskowość
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Dlaczego reżim komunistyczny w Korei Północnej nie upadł? Dlaczego Północ nie weszła na drogę reform? Dlaczego – wreszcie – reżim nie wykazuje większej predylekcji do zmian, nawet powierzchownych, tkwiąc ciągle w starych, skostniałych strukturach? Na większość tych pytań czytelnik znajdzie odpowiedź w tej monografi i. Jej głównym przesłaniem jest teza, że Korei Północnej nie powinno się traktować jako jednego z wielu państw realnego socjalizmu, a partii rządzącej jako typowej partii komunistycznej. Skoro KRLD nie jest modelowym państwem komunistycznym, posługiwanie się schematami pasującymi do innych państw jest nieuprawnione.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Spis treści Wstęp ...................................................................................... 7 13 Kulturowo-cywilizacyjne uwarunkowania koreańskiej rewolucji .. 33 Patriarchalny i na wpół religijny charakter państwa .................. 41 Rodzinna sukcesja władzy i jej konfucjańskie korzenie ............. 53 Państwo jako wielki zakład wychowawczy ................................ Izolacja zewnętrzna i wewnętrzna ............................................. 99 Kontrola polityczna ................................................................. 123 Militaryzacja życia politycznego ............................................... 137 Wszechogarniający terror państwa ........................................... 151 Podział kastowy ....................................................................... 165 Tradycjonalizm ........................................................................ 175 Państwo należy do nas .............................................................. 183 Nacjonalizm i rasizm ............................................................... 187 Zakończenie ............................................................................ 207 Aneksy .................................................................................... 213 Bibliografi a .............................................................................. 291 Summary ................................................................................. 317 Indeks osób ............................................................................. 319 Wstęp U padek komunistycznych reżimów w Europie Środkowo- -Wschodniej (1989 r.), a wkrótce samego Związku Sowieckie- go (1991 r.), rozbudził powszechne nadzieje na powolny zmierzch sy- stemu również w innych państwach tzw. realnego socjalizmu. Krach komunistycznej ideologii wydawał się nieuchronny, zważywszy na to, iż wiele rządzonych przez komunistów państw azjatyckich w praktyce wyraźnie porzuciło fundamentalne założenia tzw. naukowego komu- nizmu. W Chinach po wydarzeniach na placu Tian’anmen z reform gospodarczych i systemowych nie tylko się nie wycofano, ale wręcz je przyspieszono. Od komunistycznej ortodoksji, szczególnie w sfe- rze ekonomicznej, odchodził też Wietnam, a wkrótce, choć znacznie wolniej – Laos i Kambodża. Wydawało się, że we wszystkich tzw. so- cjalistycznych państwach Azji proces głębokich reform i zmian syste- mowych ostatecznie zakończy się wkroczeniem na drogę dobrobytu i postępu. Oczekiwania te, w dużej części, okazały się samospełniającą przepowiednią: najlepszym dowodem jest tu skala zmian przeprowa- dzonych w Chinach czy Wietnamie. Jak w tej sytuacji zachowa się Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna (KRLD)? To pytanie nie schodziło z ust wielu obserwatorom sceny politycznej. Tu – jak w każdym kraju rządzonym przez nieprzewidywalnych władców – mogło wydarzyć się wszystko. Po „jesieni ludów” w Europie Wschod- 8 Korea Północna: wewnętrzne wektory trwania niej i upadku Związku Sowieckiego, większość analityków, ekspertów, polityków i dyplomatów uważała jednak, że upadek systemu komuni- stycznego w KRLD jest nieuchronny, a koniec najbardziej opresyjnej dyktatury na świecie – rychły, wskazując na dodatkowe okoliczności: śmierć Kim Ir Sena (1994 r.), objęcie steru rządów przez Kim Dzong Ila1, wodza znacznie mniej doświadczonego oraz wielki głód, który nawiedził Koreę Północną w latach 1995–1998, pochłaniając 2 mln ofi ar (niedożywienie dotknęło 70 proc. ludności)… W tym miejscu autorzy darują sobie pastwienie się nad autorami licznych ekspertyz, ocen i diagnoz, którzy całkiem poważnie twier- dzili wówczas, że upadek Korei to kwestia najbliższych 2–5 lat. Ni- czym nieuzasadniony optymizm udzielił się także wielu politykom i analitykom z Republiki Korei, którzy na wyścigi kreślili scenariusze rychłego zjednoczenia dwóch koreańskich państw pod fl agą Połu- dnia. Naprędce zaczęto też wysyłać tuziny delegacji do zjednoczonych Niemiec, by tam na miejscu szacować możliwe koszty zjednoczenia. Analityków poddających w wątpliwość taki optymistyczny scenariusz było naprawdę niewielu. W tym nielicznym gronie znalazł się jeden z autorów monografi i, uważając te prognozy za niemal nierealne: Ko- rea Północna nie była przecież państwem upadłym, a wewnętrzne i ze- wnętrzne fundamenty stabilizacji systemu były mocne. Tę samą opinię trzeba powtórzyć i dziś, choć po prawie 30 latach taka satysfakcja ma gorzki posmak: proces zjednoczenia Korei trzeba mierzyć na dekady, a nie na lata. Dlaczego reżim komunistyczny w Korei Północnej nie upadł? Dla- czego Północ nie weszła na drogę reform? Dlaczego – wreszcie – reżim nie wykazuje większej predylekcji do zmian, nawet powierzchownych, tkwiąc ciągle w starych, skostniałych strukturach? Na większość tych pytań czytelnik znajdzie odpowiedź w tej monografi i. Jej głównym przesłaniem jest teza, że Korei Północnej nie powinno się traktować jako jednego z wielu państw realnego socjalizmu, a partii rządzącej 1 N. Levi, E. Czop, Kim jest Kim Dzong Un?, Kwiaty Orientu, Skarżysko-Kamienna 2016, s. 180–23. Wstęp 9 jako typowej partii komunistycznej. Skoro KRLD nie jest modelowym państwem komunistycznym, posługiwanie się schematami pasujący- mi do innych państw jest nieuprawnione. W istocie KRLD w ciągu 70. lat swego istnienia wypromowała system, który „nie daje się łatwo wpasować w żadne konwencjonalnie kategorie polityczne”2 oraz znane nam z przeszłości modele ideologiczne. Dziś bardziej niż kiedykolwiek w przeszłości Korea Północna to piorunująca mieszanka nacjonali- zmu i tradycjonalizmu, rasizmu i ksenofobii, stalinizmu i maoizmu; dodatkowo rzucona na żyzną glebę konfucjańsko-legistycznej spuści- zny kulturowej. Korea Północna nie jest zatem podobna do Związ- ku Sowieckiego epoki Stalina, Chin epoki Mao, Kambodży Pol Pota czy Albanii Envera Hodży. Przez cały splot uwarunkowań wewnętrz- nych i zewnętrznych mamy do czynienia z tworem innym, zasadni- czo odmiennym od znanych nam współczesnych reżimów świata. To, co dzieje się w Korei Północnej i z nią samą, musi być przedmiotem nieustannych studiów i badań, wolnych od schematów i uproszczeń. Trzeba bowiem stale pamiętać, że w tym kraju nic nie jest oczywiste, a każdy proces ma swoje drugie, a czasem i trzecie dno. Północnokoreański system oczywiście ewoluuje, ale bynajmniej nie w kierunku oczekiwanym przez wolny świat; zmiany podążają w stronę doskonalenia kontroli nad obywatelami, pogłębienia izo- lacji i odcięcia od wszelkich nowinek z zewnątrz. Totalny terror też ulega przepoczwarzeniu, nadal oczywiście jest brutalny, opresyjny, ale działania stają się bardziej chaotyczne; bywa, że na szafot kieru- je również najwierniejszych sługusów, w dodatku za przewinienia błahe i groteskowe, jak np. „krzywe spojrzenie” „zrobienie niewłaś- ciwej miny”, ziewanie czy zaśnięcie w obecności wodza. Powie ktoś, że to początek końca, że rewolucja zjada własne dzieci, że w dziejach dyktatur to scenariusz dość typowy… Analogie historyczne mają się jednak do północnokoreańskiej rzeczywistości nijak; to, co gdzie in- dziej można by uznać za objaw erozji dyktatury, w KRLD często bywa 2 W.J. Dziak, Korea Północna. U źródeł rodzinnej sukcesji władzy, ISP PAN, Warszawa 2009, s. 294. 10 Korea Północna: wewnętrzne wektory trwania stabilizatorem. Niezwykle trudno zmienić system w kraju, gdzie – jak pisze Hyeonseo Lee, północnokoreańska uciekinierka w swojej słynnej książce Dziewczyna o siedmiu imionach – „Nie ma wyraźniej granicy oddzielającej okrutnych władców od uciskanych obywateli. Kimo- wie rządzą, wikłając w swoje sprawy wszystkich obywateli, sprawia- ją, że ludzie stają się współwinnymi tworzenia brutalnego systemu. W tym układzie tkwią wszyscy – ci stojący najwyżej, i ci z samego dołu – zasady moralne ulegają rozmyciu i nikt nie może czuć się bez winy. Sterroryzowani członkowie partii będą terroryzować swoich podwładnych, ci zaś podległych sobie ludzi i tak aż do samego dołu społecznej drabiny. Przyjaciel doniesie na przyjaciela z obawy przed karą za nieudzielenie informacji. Dobrze wychowany chłopak zostanie strażnikiem, który zakatuje koniakami dziewczynę tylko za to, że pró- bowała uciec do Chin, bo jej songbun [podział klasowy – red.]3 spadł na samo dno hierarchii i w oczach państwa stała się nic niewartym, wrogim śmieciem”4. Trudno też nie zgodzić się z Hyeonseo Lee, kiedy twierdzi: „Jed- nym z głównych powodów zatarcia granicy między oprawcą a ofi arą w Korei Północnej jest brak świadomości istnienia prawa. Aby wie- dzieć, że ktoś łamie twoje prawa albo, że ty łamiesz czyjeś prawa, mu- sisz najpierw wiedzieć, że w ogóle je masz, musisz je znać […] Dlate- go też większość ucieka z głodu, bądź dlatego, że wpadli w kłopoty, a nie dlatego, że pragną wolności”5. I tu właśnie dotykamy sedna spra- wy: obywatele Korei Północnej są poddani brutalnej kontroli i nie- mniej brutalnemu terrorowi, tak jak wiele społeczeństw na świecie, ale od innych zniewolonych społeczeństw odróżnia ich to, że są masą, która nie potrafi nawet wyartykułować prawdziwych potrzeb, uczuć 3 Songbun (kor.) – w uproszczeniu to proces totalnej wiwisekcji, w wyniku które- go społeczeństwo KRLD podzielono na trzy klasy (kasty), które z kolei podzielono na 51 podklas (patrz: Podział klasowy). 4 H. Lee, D. John, Dziewczyna o siedmiu imionach, przeł. J. Szajkowska, Prószyński i s-ka, Warszawa 2015, s. 265–266. 5 Ibidem, s. 497. Wstęp 11 i pragnień. Obywatel upaństwowiony do granic absurdu, przyspawa- ny do systemu rolami społecznymi tu, jak nigdzie na świecie, nie ma wielu szans, a często nawet chęci, by coś wokół siebie zmienić… Cóż zatem mówić o zmianie systemu. Być może wychodzenie z reżimu izo- lacji i zniewolenia zapoczątkuje jednak proces zmian, które ostatecznie doprowadzą do upadku najokrutniejszej tyranii XXI wieku. Autorzy święcie w to wierzą. Autorzy zdecydowali się zamieścić też Aneks, składający się z sześ- ciu części: pierwsza dotyczy kultu wodzów KRLD, druga poświęco- na jest studium upadku Jang Sang Teka, w trzeciej skonfrontowano wojskowy potencjał Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej i Republiki Korei (RK). W trzech ostatnich częściach Aneksu głos oddajemy kolejno trzem wodzom Korei Północnej: Kim Ir Senowi, Kim Dzong Ilowi oraz Kim Dzong Unowi po to, by pokazać język, jakim posługuje się Pjongjang. Mimo że każde z przemówień dzieli niemal 20 lat (zatem pierwsze i ostatnie prawie pół wieku) ani treść, ani ich forma w żadnym stopniu nie oddają upływu czasu. Gdyby nie zawarte w każdym z przemówień informacje, pozwalające ziden- tyfi kować okoliczności jego wygłoszenia, a co za tym idzie – datę, Czytelnik miałby problem z przypisaniem mów konkretnemu auto- rowi. To nieprawdopodobne, a jednak głęboko prawdziwe: północno- koreańska propaganda od siedemdziesięciu lat posługuje takim samym tworem językowym: odczłowieczonym, do szczętu zideologizowanym, dogmatycznym, zupełnie impregnowanym na zmieniający się świat. To niewątpliwie ewenement na skalę światową: tak jakby – przy całej świadomości, że analogia jest trochę na wyrost – Gierek mówił języ- kiem Bieruta.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Korea Północna
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: