Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00239 004121 12917631 na godz. na dobę w sumie
Korzystanie z zasobów osób trzecich w zamówieniach publicznych - ebook/pdf
Korzystanie z zasobów osób trzecich w zamówieniach publicznych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron:
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-8107-393-6 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> administracyjne
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Książka w sposób kompleksowy przedstawia problematykę wykorzystania cudzych zasobów i podwykonawstwa w zamówieniach publicznych. W pracy omówiono m.in. takie zagadnienia, jak:
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

korzystanie z zasobów osób trzecich w zamówieniach publicznych Katarzyna Eger WARSZAWA 2017 Stan prawny na 31 grudnia 2016 r. Wydawca Izabella Małecka Redaktor prowadzący Joanna Maź Opracowanie redakcyjne Agata Czuj Łamanie Justluk Ta książka jest wspólnym dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, byś przestrzegał przysługujących im praw. Książkę możesz udostępnić osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A jeśli musisz skopiować część, rób to jedynie na użytek osobisty. SZANUJMY PRAWO I WŁASNOŚĆ Więcej na www.legalnakultura.pl POLSKA IZBA KSIĄŻKI © Copyright by Wolters Kluwer SA, 2017 ISBN: 978-83-8107-104-8 Dział Praw Autorskich 01-208 Warszawa, ul. Przyokopowa 33 tel. 22 535 82 19 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl księgarnia internetowa www.profi nfo.pl Spis treści 5 SpiS treści Wykaz skrótów .................................................................................. 9 Wstęp ................................................................................................... 13 Rozdział pierwszy Regulacja prawna .............................................................................. 21 1. Dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE .................................... 23 2. Dyrektywy 2014/24/UE i 2014/25/UE ...................................... 24 3. Prawo polskie ................................................................................ 28 4. Prawo Wielkiej Brytanii .............................................................. 41 5. Prawo francuskie .......................................................................... 42 6. Prawo niemieckie ......................................................................... 43 Rozdział drugi Zakres koniecznego zaangażowania osoby trzeciej oddającej zasoby w realizację zamówienia ..................................................... 46 1. Rys historyczny ............................................................................. 46 2. Dopuszczalność skorzystania z kompetencji do prowadzenia danej działalności zawodowej ..................................................... 54 3. Korzystanie z cudzych zdolności technicznych i zawodowych ................................................................................ 56 4. Korzystanie z cudzej sytuacji ekonomicznej lub finansowej ..... 92 5. Konkluzje ....................................................................................... 108 Rozdział trzeci Możliwość wyłączenia podwykonawstwa ..................................... 112 1. Rys historyczny ............................................................................. 112 6 Spis treści 2. Czy państwa członkowskie mogą bardziej ograniczyć podwykonawstwo, niż wynika to z treści dyrektyw? ............... 116 3. Czy wyłączenie podwykonawstwa eliminuje możliwość powołania się na cudze zasoby w celu wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu? ........................................ 132 4. Konkluzje ....................................................................................... 135 Rozdział czwarty Dopuszczalność uwzględniania zasobów osób trzecich w ramach kryteriów oceny ofert .................................................... 136 1. Rys historyczny ............................................................................. 137 2. Czy można uwzględniać cudze zasoby w ramach kryteriów oceny ofert lub kryteriów selekcji? ............................................. 139 3. Konkluzje ....................................................................................... 145 Rozdział piąty Sposób wykazania przez wykonawcę, że będzie dysponował zasobami niezbędnymi do realizacji zamówienia ...................... 146 1. Rys historyczny ............................................................................. 148 2. Czy udowodnienie udostępnienia cudzych zasobów musi nastąpić w drodze umowy, czy też wystarczy jednostronne oświadczenie woli udostępniającego? ........................................ 155 3. Jakiego rodzaju umową jest zobowiązanie do oddania zasobów wykonawcy? .................................................................. 161 4. Elementy konieczne zobowiązania o oddanie zasobów .......... 167 5. Kilkakrotne zobowiązanie do oddania zasobów ...................... 183 6. Konkluzje ....................................................................................... 194 Rozdział szósty Zmiana podwykonawcy w toku realizacji zamówienia ............. 198 1. Regulacja prawna ......................................................................... 199 2. Czy zmiana/rezygnacja lub dodanie podwykonawcy stanowią zawsze zmianę umowy o zamówienie publiczne? .................... 201 3. Zasady zmiany/rezygnacji z podwykonawcy, na którego zasoby wykonawca powoływał się w celu wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu ....................... 206 Spis treści 7 4. Zasady zmiany podwykonawcy, na którego zasoby wykonawca nie powoływał się w celu wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu .......................................... 207 5. Czy zamawiający mógłby przewidzieć w umowie prawo jej modyfikacji w zakresie zastrzeżenia obowiązku osobistej realizacji zamówienia? ................................................................. 209 6. Na jaki moment należy oceniać podwykonawcę? .................... 213 7. Zakres ingerencji zamawiającego w krąg podwykonawców w związku z jego odpowiedzialnością za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcom ............................................. 214 8. Zmiana dalszego podwykonawcy .............................................. 219 9. Konkluzje ....................................................................................... 221 Wzory dokumentów ......................................................................... 223 Wzór warunkowej umowy o roboty budowlane polegającej na udostępnieniu doświadczenia ............................................... 225 Wzór oświadczenia o udostępnieniu zasobów technicznych ....... 228 Wzór przedwstępnej umowy zlecenia ............................................. 229 Wzór umowy udostępnienia zasobów zawodowych ..................... 231 Wzór umowy o udostępnieniu sytuacji finansowej ....................... 234 Wyciąg z przepisów .......................................................................... 237 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014, s. 65) (wyciąg) ..... 239 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE (tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014, s. 243) (wyciąg) ..................... 247 Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2164) (wyciąg) ......................................................................................... 256 8 Spis treści Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (Dz. U. poz. 1126) (wyciąg) ................................... 270 Bibliografia ......................................................................................... 273 Wykaz orzecznictwa ......................................................................... 289 Wykaz skrótów 9 Wykaz skrótóW akty prawne dyrektywa 2004/17/WE dyrektywa 2004/18/WE dyrektywa 2014/24/UE dyrektywa 2014/25/UE k.c. k.k. – dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospo- darki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych (Dz. Urz. UE L 134 z 30.04.2004, s. 1) – dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (Dz. Urz. UE L 134 z 30.04.2004, s. 114) – dyrektywa 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014, s. 65) – dyrektywa 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sek- torach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014, s. 243) – ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm.) – ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1137 z późn. zm.) Konstytucja RP – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) 10 k.p. k.s.h. pr. bank. p.w.p. p.z.p. TFUE TUE Wykaz skrótów – ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 z późn. zm.) – ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek hand- lowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1578 z późn. zm.) – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 128 z późn. zm.) – ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności prze- mysłowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 z późn. zm.) – ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień pub- licznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2164 z późn. zm.) – Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skon- solidowana Dz. Urz. UE C 202 z 7.06.2016, s. 47) – Traktat o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE C 202 z 7.06.2016, s. 13) czasopisma Biul. SN EPS Mon. Praw. OSA OSNC OSNC-ZD OSNP OSP PiP PPH Pr. Bank. Pr. Gosp. Pr. Sp. Prok. i Pr. PS PUG PZP ST – Biuletyn Sądu Najwyższego – Europejski Przegląd Sądowy – Monitor Prawniczy – Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna – Zbiór Do- datkowy – Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Pracy – Orzecznictwo Sądów Polskich – Państwo i Prawo – Przegląd Prawa Handlowego – Prawo Bankowe – Prawo Gospodarcze – Prawo Spółek – Prokuratura i Prawo – Przegląd Sądowy – Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego – Prawo Zamówień Publicznych – Samorząd Terytorialny Wykaz skrótów 11 TPP Zb. Orz. Inne ETS KIO SA SIWZ SN SO – Transformacje Prawa Prywatnego – Zbiór Orzeczeń – Europejski Trybunał Sprawiedliwości (obecnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej) – Krajowa Izba Odwoławcza – sąd apelacyjny – specyfikacja istotnych warunków zamówienia – Sąd Najwyższy – sąd okręgowy Wstęp 13 WStęp 1. Wprowadzenie Celem postępowań o udzielenie zamówienia publicznego jest zawarcie umowy przez zamawiającego z tym wykonawcą, który zaproponował najlepszą ofertę. Jednakże, w celu zapewnienia należytego wykona- nia umowy, wykonawca ten musi także spełniać kryteria stawiane przez zamawiającego związane z przedmiotem danego zamówienia. Dlatego zamawiający, jako organizator postępowania, ma prawo do określenia kryteriów dotyczących posiadanych przez wykonawcę uprawnień, zdobytej wiedzy i doświadczenia, dysponowania odpo- wiednim potencjałem technicznym i osobami zdolnymi do realizacji zamówienia, a także sytuacji ekonomicznej i finansowej wykonawcy. Stawiane wykonawcom kryteria oraz opis sposobu dokonania oceny ich spełniania mają bowiem na celu zweryfikowanie zdolności wy- konawcy do należytego wykonania udzielanego zamówienia. Innymi słowy zamawiający, zanim przejdzie do etapu wyboru ofert, ma prawo zweryfikować, czy dany oferent w ogóle jest w stanie sprostać stawia- nemu mu zadaniu1. Przyjmuje się bowiem, że realizowanie zadań fi- nansowanych ze środków publicznych powinno być powierzane ta- kim wykonawcom, którzy są zdolni do terminowego i efektywnego zrealizowania zamówień2. 1 W. Dzierżanowski, O skutecznej weryfikacji potencjału deklarowanego przez osobę wspierającą wykonawcę ubiegającego się o zamówienie publiczne, PZP 2015, nr 3, s. 34. 2 M. Konieczny, Zdolność do należytego wykonania zamówienia publicznego prze- słanką jego efektywności, PZP 2008, nr 4, s. 72; G. Bednarczyk, Wiarygodność ekono- miczna wykonawcy, Zamówienia Publiczne. Doradca 2008, nr 2, s. 4. 14 Wstęp Jednocześnie w ustawodawstwie unijnym, a w konsekwencji także w ustawodawstwie poszczególnych państw członkowskich, wprowa- dzono zasadę, że wykonawca w uzasadnionych przypadkach może wykazać spełnienie stawianych przez zamawiającego kryteriów przez wykorzystanie możliwości i zasobów innych podmiotów. W takim wy- padku wykonawca musi jednak udowodnić zamawiającemu, że będzie miał dostęp do tych zasobów podczas realizacji zamówienia. Celem wprowadzenia tej zasady jest zwiększenie konkurencyjności postępo- wań. Regulacja ma też na celu wzmocnienie takich zasad, jak swoboda przepływu towarów, przedsiębiorczości oraz świadczenia usług3. Dzięki skorzystaniu z zasobów innych podmiotów szansę na realizację zamó- wień publicznych zyskują także mniejsi przedsiębiorcy, którzy zawie- rając różnego rodzaju porozumienia z osobami trzecimi, są w stanie przy ich udziale sprostać wymaganiom stawianym przez zamawiają- cych. Wyłączenie tej zasady w dłuższej perspektywie czasu mogłoby doprowadzić do monopolizacji rynku zamówień publicznych. Wykorzystanie zasobów osób trzecich niesie jednak za sobą wiele problemów, począwszy od tego, czy każdy warunek stawiany przez zamawiającego może zostać spełniony przy wykorzystaniu innego podmiotu, poprzez charakter powiązań z osobą trzecią, sposób udo- wodnienia dostępu do zasobów podmiotu trzeciego czy, w końcu, ja- kie prawa przysługują zamawiającemu w przypadku, gdy wykonawca w toku realizacji zamówienia traci dostęp do wcześniej deklarowa- nych zasobów. Na problematykę tę dodatkowo nakłada się kwestia odpowiedzialności zamawiającego za zapłatę wynagrodzeń podmio- tom trzecim, które są zaangażowane w realizację zamówienia. Problematyka ta ma doniosłe znaczenie praktyczne. Zdarza się, że wykonawcy na etapie wyboru i oceny ofert powołują się na zasoby osób trzecich, ale nie korzystają z nich na etapie realizacji zamówie- nia. W ostatnich latach w Polsce coraz częściej obserwujemy proce- der handlu referencjami i zmów cenowych. Poszukiwanie właściwych rozwiązań prawnych to próba odnalezienia pewnego racjonalnego 3 M. Moras, Oddanie do dyspozycji wykonawcy zasobów osoby trzeciej związanych z wiedzą i doświadczeniem na tle problematyki podwykonawstwa, PZP 2013, nr 1, s. 65. Wstęp 15 kompromisu, który z jednej strony pozwoli przedsiębiorcom na wyko- rzystywanie zasobów podmiotów trzecich przy realizacji zamówień, a z drugiej strony da zamawiającym możliwości weryfikacji wykorzy- stania tych zasobów. Jednocześnie należy wskazać, że opisana powyżej problematyka wiąże się z zasadami udziału konsorcjów w postępowaniach o zamówienia publiczne, w tym w szczególności kwestią zakresu dopuszczalności sumowania się potencjałów konsorcjantów. Kwestie te leżą jednak poza zakresem publikacji. 2. Stan piśmiennictwa dotyczącego korzystania z zasobów osób trzecich w zamówieniach publicznych Problematyka prawna korzystania z zasobów osób trzecich w za- mówieniach publicznych nie została jeszcze dostatecznie rozwinięta w piśmiennictwie. Na tle dyrektyw 2004/17/WE i 2004/18/WE przed- stawiciele doktryny wypowiadali się dość często w odniesieniu do problemów praktycznych korzystania z zasobów osób trzecich. Naj- szerszą analizę tej problematyki podjęli A. Sołtysińska i G. Wicik4. Analizy poszczególnych kwestii podjęli się także F. Łapecki5, M. Strę- ciwilk6, G. Jędrejek7, M. Moras8, J. Dolecki9 i Z. Gordon10. Żaden jed- 4 A. Sołtysińska, G. Wicik, Dopuszczalność powołania się na zdolności innych pod- 5 F. Łapecki, O  funkcjonowaniu art.  26 ust.  2b Prawa zamówień publicznych, miotów, PZP 2009, nr 4, s. 3–35. PZP 2013, nr 1, s. 78–86. 6 M. Stręciwilk, Dysponowanie odpowiednim potencjałem technicznym warunkiem ubiegania się o zamówienie publiczne, PZP 2013, nr 1, s. 41–52. 7 G. Jędrejek, Wymóg niezbędnej wiedzy i  doświadczenia w  toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, PZP 2008, nr 3, s. 75–84. 8 M. Moras, Oddanie do dyspozycji wykonawcy zasobów osoby trzeciej związa- nych z wiedzą i doświadczeniem na tle problematyki podwykonawstwa, PZP 2013, nr 1, s. 64–74. 9 J. Dolecki, Niezbędna wiedza i  doświadczenie oferenta, Zamówienia Publiczne. Doradca 2003, nr 5, s. 57 i n. 10 Z. Gordon, Odpowiedzialność cywilna osoby przyrzekającej udostępnienie poten- cjału wykonawcy zamówienia publicznego, PZP 2015, nr 1, s. 34–46. 16 Wstęp nak z przedstawicieli doktryny nie podjął się kompleksowej analizy tej problematyki. Po wejściu w życie dyrektyw 2014/24/UE i 2014/25/UE przedstawiciele doktryny przy okazji komentowania całości regulacji tylko pobieżnie zasygnalizowali możliwe problemy praktyczne na tle nowych przepi- sów. W tym zakresie należy zwrócić uwagę na opracowania A. Soł- tysińskiej i H. Talago -Sławoj11, W. Hartunga, M. Bagłaja, T. Michal- czyka, M. Wojciechowskiego, J. Krysy, K. Kuźmy12 oraz J. Pawelca13. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że problematyka zamówień publicz- nych ma niezwykle praktyczny charakter. Podobnie jak w przypadku prawa administracyjnego, kolejno przyjmowane rozwiązania prawne stanowią impuls do podejmowania dalszych badań, których celem jest odnalezienie najlepszego sposobu realizacji norm prawnych14. W konsekwencji większość wypowiedzi w literaturze ma charakter praktycznych porad dla zamawiających i wykonawców bazujących na bieżącym orzecznictwie danego kraju, w Polsce głównie Krajowej Izby Odwoławczej. Tematyka zamówień publicznych podejmowana jest także przez przedstawicieli doktryny prawa, jednakże jest to dzie- dzina rozwijająca się stopniowo. W tym zakresie warto podkreślić wagę przeprowadzonej przez W. Dzierżanowskiego analizy na temat granic ograniczania konkurencji w zamówieniach publicznych15. Biorąc pod uwagę znaczenie gospodarcze zamówień publicznych i ich wpływ na rozwój gospodarczy państwa, należy stwierdzić, że pub- 11 A. Sołtysińska, H. Talago -Sławoj, Europejskie prawo zamówień publicznych. Ko- mentarz, Warszawa 2016. 12 W. Hartung, M. Bagłaj, T. Michalczyk, M. Wojciechowski, J. Krysa, K. Kuźma, Dyrektywa 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2015. 13 J. Pawelec, Dyrektywa 2014/24/UE w prawie zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2015. 14 Tak w odniesieniu do prawa administracyjnego: S. Wrzosek, Wpływ nauki ad- ministracji na rozwój badań nad administracją publiczną (w:) Współzależność dyscyplin badawczych w sferze administracji publicznej, red. S. Wrzosek, M. Domagała, J. Izdeb- ski, T. Stanisławski, Warszawa 2010, s. 398. 15 W. Dzierżanowski, Ochrona konkurencji w prawie zamówień publicznych, War- szawa 2012. Wstęp 17 likacji poświęconych problematyce zamówień publicznych jest zbyt mało. Nie brak jest w naszej literaturze prawniczej komentarzy do- tyczących całości regulacji. Zbyt mało jest jednak monografii zgłę- biających poszczególne problemy prawne. W większości wypadków analizy poważne, wnikliwe i ukazujące stan skomplikowania regula- cji zawarte są artykułach, które ze swej natury nie mogą być analizą całościową tak dużego zagadnienia, jakim jest korzystanie z zaso- bów osób trzecich w zamówieniach publicznych. Być może powodem wskazanego wyżej niedostatku jest duża zmienność regulacji praw- nych, wynikająca częściowo z konieczności dostosowywania prawa państw członkowskich do dyrektyw unijnych, a częściowo z koniecz- ności stopniowego usuwania luk w systemie wykorzystywanych przez wykonawców nie zawsze do uczciwych działań rynkowych. 3. Struktura publikacji Publikacja składa się z sześciu rozdziałów. Pierwszy rozdział ma cha- rakter wprowadzający. Ustalenia w nim poczynione stanowią punkt wyjścia do przeprowadzenia dalszych badań. W rozdziale tym pod- jęto problematykę źródeł prawa zamówień publicznych w kontekście przedmiotu badań, tj. korzystania z zasobów osób trzecich. Dokonano także przeglądu regulacji unijnej, polskiej, jak i innych państw człon- kowskich: Wielkiej Brytanii, Niemiec i Francji. Ograniczenie analizy do regulacji powyższych państw członkowskich wynika z subiektyw- nego wyboru autorki. Przede wszystkim są to państwa, które zdążyły implementować dyrektywy 2014/24/UE i 2014/25/UE. Ponadto spo- soby implementacji w tych państwach członkowskich znacząco róż- nią się od siebie, co pozwala pokazać czytelnikowi przykłady różno- rodnej transpozycji. W Wielkiej Brytanii, czyli w systemie common law, zastosowano metodę transpozycji dosłownej. We Francji zde- cydowano się na wprowadzenie zupełnie nowej ustawy obejmującej prawo zamówień publicznych. W Niemczech zaś prawo zamówień publicznych uregulowane jest w wielu aktach prawnych o wielopo- ziomowej strukturze. Ustawodawca niemiecki, implementując nowe dyrektywy, posłużył się metodą nowelizacji tych aktów prawnych. Uważam także, że rynek zamówień publicznych wymienionych wy- 18 Wstęp żej państw członkowskich jest szczególnie interesujący dla rozwoju polskiej przedsiębiorczości z punktu widzenia bliskości tych państw oraz powiązań ekonomicznych z polskim rynkiem. Dodać należy, że w wielu państwach członkowskich na etapie przygotowywania pub- likacji prace implementacyjne nie zostały zakończone. Drugi rozdział został poświęcony zagadnieniu zakresu koniecznego zaangażowania podmiotu oddającego zasoby wykonawcy w realiza- cję zamówienia publicznego. W tym rozdziale poddano szczegółowej analizie zakres zaangażowania podmiotu trzeciego w zależności od rodzaju udostępnianego zasobu. Poddano więc badaniu zakres ko- niecznego zaangażowania podmiotu udostępniającego zasoby wów- czas, gdy oddaje: a) kompetencje do prowadzenia danej działalności zawodowej; b) sytuację ekonomiczną i finansową; c) zdolności techniczne i zawodowe. Szczególnie wnikliwej analizie poddano problematykę udostępniania doświadczenia. W rozdziale trzecim analizie poddano kwestię zakresu dopuszczal- nego ograniczenia podwykonawstwa. W tym zakresie poddano we- ryfikacji możliwość ograniczenia podwykonawstwa ponad ramy wy- nikające z przepisów unijnych. Zweryfikowano także problematykę konsekwencji ograniczenia podwykonawstwa na możliwość powoła- nia się przez wykonawcę na zasoby osób trzecich w celu wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu. W rozdziale czwartym podjęto próbę rozwiązania sporu co do moż- liwości zdobycia przez wykonawcę dodatkowych punktów w ramach kryteriów oceny oferty lub kryteriów kwalifikacji w postępowaniach dwuetapowych poprzez powołanie się na zasoby osób trzecich. Część przedstawicieli doktryny opowiadała się za wyłączeniem takiej moż- liwości, wskazując, że wykorzystanie zasobów osób trzecich może dotyczyć wyłącznie wykazania spełnienia minimalnych warunków udziału w postępowaniu. Inni opowiadali się za dopuszczaniem ta- kiej możliwości. Wstęp 19 W kolejnym, piątym rozdziale, obszernej analizie poddano problema- tykę udowadniania przez wykonawców powoływania się na zasoby osób trzecich. Badaniu poddano kwestię możliwości posłużenia się jednostronnym oświadczeniem woli udostępniającego zasoby. Anali- zie poddano zakres koniecznych elementów zobowiązania podmiotu udostępniającego zasoby. W końcu podjęto próbę rozwikłania prob- lematyki podwójnego udostępniania zasobów kilku oferentom oraz jednoczesnego oddania zasobów i samodzielnego złożenia oferty. Szósty rozdział dotyczy zagadnienia zmiany podwykonawcy lub zakresu podwykonywanej części zamówienia na etapie realizacji umowy. W świetle brzmienia dyrektyw 2014/24/UE i 2014/25/UE zbadano kwestię opisanych powyżej zmian w kontekście zmiany umowy o zamówienie publiczne. W konkluzji szczegółowo opisano przesłanki, gdy zmiana podwykonawcy lub zakresu powykonywanej części zamówienia stanowi zmianę umowy, oraz wprowadzono roz- graniczenie na zmiany istotne i nieistotne. Poddano także analizie kwestię dopuszczalności zmiany dalszego podwykonawcy. W końcu podjęto rozważania w kontekście zakresu dopuszczalnego sprzeciwu zamawiającego na proponowaną przez wykonawcę zmianę oraz kon- sekwencji prawnych tego sprzeciwu. * * * Niniejsza praca stanowi zmodyfikowaną i skróconą wersję rozprawy doktorskiej przygotowanej pod kierunkiem Pana dr. hab. Waldemara Hoffa, profesora Akademii Leona Koźmińskiego, któremu serdecznie dziękuję. Recenzentami rozprawy doktorskiej byli Pan dr hab. Tadeusz Stani- sławski, prof. Uniwersytetu Zielonogórskiego oraz Pani dr hab. Anna Piszcz, prof. Uniwersytetu w Białymstoku, których uwagi przyczyniły się do dalszego kształtu monografii. 21 Rozdział pierwszy regulacja praWna Przed przystąpieniem do omówienia dostrzeżonych problemów praw- nych dotyczących korzystania z zasobów osób trzecich w zamówie- niach publicznych konieczne jest skrótowe przedstawienie przepisów regulujących powyższe zagadnienie. W tym zakresie w pierwszej ko- lejności należy określić właściwe źródła prawa, a następnie przejść do ich omówienia. Problematyka możliwości korzystania przez wykonawców z zasobów osób trzecich w prawie zamówień publicznych, jako element regu- lacji rynku zamówień publicznych, została uregulowana w prawie Unii Europejskiej. Na wstępie warto zaznaczyć, że choć prawo pier- wotne Wspólnot Europejskich nie zawierało postanowień regulują- cych bezpośrednio problematykę zamówień publicznych, to ustana- wiało pewne fundamentalne zasady, które stały się podstawą wielu przyszłych rozwiązań prawnych stosowanych w zamówieniach pub- licznych. Dotyczy to przede wszystkim zasady niedyskryminacji i za- sady swobodnego przepływu towarów, usług, pracowników i swobody przedsiębiorczości16. Komisja Wspólnot Europejskich doszła jednak dość szybko do przekonania o konieczności wprowadzenia szcze- gólnych uregulowań dotyczących zamówień publicznych i harmo- nizacji regulacji w tym zakresie17. Sama kwestia wykorzystywania 16 A. Sołtysińska, Rozwój rynku zamówień publicznych w  Unii Europejskiej (w:) Zamówienia publiczne w Unii Europejskiej, Kraków 2004, http://sip.lex.pl/#/monogra- fia/369141280/5 (dostęp: 2.11.2015). 17 Szerzej na ten temat zob. J.A. Winter, Public procurement in the EEC, Common Market Law Review 1991, vol. 28, s. 741–742. 22 Rozdział pierwszy. Regulacja prawna zasobów osób trzecich w celu wykazania spełnienia warunków sta- wianych przez zamawiających została uregulowana w dyrektywach 2004/17/WE i 2004/18/WE. Z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej procedury udzielania zamówień publicznych stosowane przez polskie podmioty zostały poddane tym unijnym regulacjom. Nastąpiło bowiem wówczas przyjęcie acquis communautaire. Aktualnie dopuszczalność i zasady korzystania z zasobów osób trze- cich przez wykonawców w zamówieniach publicznych uregulowane są w przepisach dwóch dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady: – dyrektywie 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamó- wień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE; – dyrektywie 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzie- lania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospo- darki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchy- lającej dyrektywę 2004/17/WE w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, ener- getyki, transportu i usług pocztowych. Dyrektywa 2014/24/UE zastępuje dyrektywę 2004/18/WE. Dyrektywa 2014/25/UE zastępuje zaś dyrektywę 2004/17/WE. Nowe dyrektywy są rezultatem wielu lat pracy i analiz problematyki zamówień publicz- nych w poszczególnych państwach członkowskich. Omawiane dyrek- tywy weszły w życie w dniu 17 kwietnia 2014 r. W dniu 18 kwietnia 2016 r. upłynął zaś termin dostosowania ustawodawstw wewnętrz- nych państw członkowskich do ich treści, tj. z upływem 24 miesięcy od daty ich wejścia w życie18. Dodać należy, że same dyrektywy przewidują wiele wyłączeń w ich stosowaniu (art. 7–14 dyrektywy 2014/24/UE). Warto wskazać, że 18 Dyrektywy przewidują jednak kilka wyjątków, tj. możliwości danych państwom członkowskim do odroczenia stosowania niektórych przepisów (art. 90 ust. 2–5 dy- rektywy 2014/24/UE i art. 106 ust. 2 dyrektywy 2014/25/UE). Możliwość odroczenia dotyczy przede wszystkim wprowadzenia komunikacji elektronicznej między zama- wiającym a wykonawcami. Wyjątki nie dotyczą jednak przepisów dotyczących korzy- stania z zasobów osób trzecich i podwykonawstwa – te przepisy państwa członkowskie zobowiązane były implementować do 18 kwietnia 2016 r. 1. Dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE 23 dyrektyw nie stosuje się między innymi do zamówień udzielanych na podstawie procedur organizacji międzynarodowych i umów mię- dzynarodowych (art. 9 dyrektywy 2014/24/UE)19. Również art. 4 pkt 1 p.z.p. stanowi o powyższym wyłączeniu. W niniejszej publika- cji takie zamówienia (nieobjęte zakresem dyrektyw) nie będą przed- miotem rozważań. 1. Dyrektywy 2004/17/We i 2004/18/We Prześledźmy sposób uregulowania kwestii korzystania z zasobów osób trzecich w obowiązujących do 18 kwietnia 2016 r. dyrektywach 2004/17/WE i 2004/18/WE. Zarówno w dyrektywie 2004/17/WE, jak i w dyrektywie 2004/18/WE kwestia korzystania z zasobów osób trzecich została określona w sposób bardzo zbliżony, niemalże iden- tyczny. W dyrektywie 2014/17/UE przepisy stanowiły, że w uzasad- nionych wypadkach wykonawca mógł zdać się na możliwości innych podmiotów, niezależnie od rodzaju powiązań prawnych pomiędzy nim a tymi podmiotami. Ustawodawca unijny wskazał, że w takim przypadku wykonawca musi jednak udowodnić zamawiającemu, że będzie miał dostęp do tych zasobów przez cały okres ważności sy- stemu kwalifikowania, przedstawiając na przykład odpowiednie zo- bowiązanie tych podmiotów (art. 54 ust. 5 i 6). Prawie identycznie regulowała omawianą kwestię dyrektywa 2014/18/UE (art. 47 i 48). Różnica pomiędzy sposobem regulacji w obu dyrektywach sprowa- dzała się do tego, że dyrektywa 2004/17/WE posługiwała się poję- ciem uzasadnionego wypadku, zaś dyrektywa 2004/18/WE dopusz- czała możliwość powołania się na zasoby osób trzecich w stosownych sytuacjach. Pojęcia uzasadnionego wypadku i stosownych sytuacji są zbliżone znaczeniowe, choć nie tożsame. 19 Szerzej na temat zakresu wyłączenia zob.  A. Sołtysińska (w:) A. Sołtysińska, H. Talago -Sławoj, Europejskie prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warsza- wa  2016, s.  180–184; J. Barcz (w:) Prawo Unii Europejskiej. Zagadnienia systemowe. Prawo materialne i  polityki, Warszawa 2006, s. I-25; M. Trybus, Procurement for the armed forces: balancing security and the internal market, European Law Review 2002, nr 27, s. 711. 24 Rozdział pierwszy. Regulacja prawna Obok powyższych przepisów, ustawodawca dodatkowo w art. 25 dy- rektywy 2004/18/WE wskazał, że w dokumentach zamówienia insty- tucja zamawiająca może żądać, lub zostać zobowiązana przez pań- stwo członkowskie do żądania, od oferenta wskazania w jego ofercie tej części zamówienia, której wykonanie zamierza on zlecić stronom trzecim w ramach podwykonawstwa, a także do podania wszystkich proponowanych podwykonawców. Dodano przy tym, że takie wska- zanie pozostaje bez uszczerbku dla kwestii odpowiedzialności głów- nego wykonawcy. Analiza powyższych przepisów pozwala postawić tezę, że intencją ustawodawcy unijnego było wprowadzenie zasady zapewnienia wyko- nawcom możliwości realizacji zamówienia przy udziale podwykonaw- ców. Systematyka dyrektyw pozwala także postawić tezę o dość wy- raźnym rozdzieleniu etapu weryfikacji zdolności wykonawcy od etapu realizacji zamówienia. W toku stosowania dyrektyw pojawiło się wiele wątpliwości co do zakresu koniecznego zaangażowania podmiotów trzecich w realizację zamówienia w sytuacji, gdy zasoby tych podmio- tów były podstawą zakwalifikowania wykonawcy do postępowania. Proces ich usuwania został zapoczątkowany w orzecznictwie Trybu- nału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Znaczna część tych wątpli- wości została rozstrzygnięta przy wprowadzaniu nowych dyrektyw. 2. Dyrektywy 2014/24/ue i 2014/25/ue Przyjęte przez Radę Unii Europejskiej w dniu 11 lutego 2014 r. dy- rektywa 2014/24/UE i dyrektywa 2014/25/UE w znacznej mierze rozstrzygnęły wspomniane wcześniej wątpliwości dotyczące dopusz- czalnego zakresu powoływania się przez wykonawców w procesie kwalifikacji na zasoby osób trzecich20. Kwestia korzystania z zasobów osób trzecich została uregulowana w art. 63 i 71 dyrektywy 2014/24/UE oraz w art. 79 i 88 dyrektywy 20 A. Sołtysińska (w:) A. Sołtysińska, H. Talago -Sławoj, Europejskie prawo zamó- wień publicznych…, s. 23. 2. Dyrektywy 2014/24/UE i 2014/25/UE 25 2014/25/UE. Analogicznie do treści poprzednio obowiązujących dyrektyw 2004/17/WE i 2004/18/WE brzmienie przepisów jest nie- malże identyczne w obu dyrektywach. Zacznę od analizy regulacji 2014/24/UE, by potem omówić różnice występujące względem niej w dyrektywie 2014/25/UE. W art. 63 ust. 1 dyrektywy 2014/24/UE w zasadzie powtórzona została obowiązująca dotąd zasada możliwości polegania przez wykonawców w stosownych przypadkach na zasobach innych podmiotów, niezależ- nie od charakteru prawnego łączących ich powiązań. Jednakże od po- wyższej zasady wprowadzono wyjątek. W odniesieniu do kryteriów dotyczących wykształcenia i kwalifikacji zawodowych określonych w załączniku XII część II lit. e lub dotyczących stosownego doświadcze- nia zawodowego wykonawcy mogą polegać na zdolności innych pod- miotów tylko wtedy, gdy te ostatnie zrealizują roboty budowlane lub usługi, odnośnie do których takie zdolności są niezbędne. Wykształ- cenie i kryteria zawodowe określone w załączniku XII część II lit. e do- tyczą zdolności technicznych wykonawcy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy produkty lub usługi, które mają zostać dostarczone, mają złożony charakter lub, wyjątkowo, mają szczególne przeznaczenie, zamawiający lub, w jego imieniu, właściwy organ urzędowy państwa, przeprowadza kontrolę zdolności produkcyjnych dostawcy lub zdolno- ści technicznych usługodawcy, a w razie konieczności także dostępnych im środków naukowych i badawczych, jak również środków kontroli jakości, z których będą korzystać. Z powyższej części przepisu wynika zatem wprost, że w odniesieniu do wymogów dotyczących wykształce- nia lub zdolności technicznej wykonawcy (w opisanym powyżej zakre- sie) wykonawca może polegać na zasobach osób trzecich tylko wówczas, jeżeli te podmioty będą realizować zamówienie w części, w jakiej prace korespondują ze stawianymi wymaganiami. Ponadto art. 63 stanowi dalej, że zamawiający sprawdza podmioty, na których zasoby powołuje się wykonawca pod kątem spełnienia od- powiednich kryteriów kwalifikacji, oraz weryfikuje, czy istnieją pod- stawy wykluczenia wykonawcy na mocy art. 57. Wyjaśniono zatem, że niezależnie od tego, czy podmiot trzeci będzie zaangażowany w wy- konanie zamówienia, czy też nie, to na jego zasoby wykonawca może 26 Rozdział pierwszy. Regulacja prawna się powołać tylko, jeżeli nie występują podstawy wykluczenia tego podmiotu trzeciego z postępowania. W ten sposób zlikwidowana zo- stanie sytuacja zbliżona do firmanctwa, kiedy to przedsiębiorca, który sam podlega wykluczeniu z postępowania, tworzy lub wykorzystuje inny podmiot w celu realizowania zamówienia jako jego podwyko- nawca. Zgodnie z nową regulacją, w sytuacji gdy podmiot trzeci nie spełnia wymogów kwalifikacji, wówczas zamawiający żądać będzie od wykonawcy zastąpienia go innym podmiotem. Kolejną nowością jest wprowadzenie zasady, że w przypadku gdy wy- konawca polega na zdolności innych podmiotów w odniesieniu do kryteriów dotyczących sytuacji ekonomicznej i finansowej, to zama- wiający może wymagać od wykonawcy i tych podmiotów solidarnej odpowiedzialności za realizację zamówienia. Nowe przepisy określają także zasady dopuszczalnego wyłączenia pod- wykonawstwa. Artykuł 63 ust. 2 stanowi, że w przypadku zamówień na roboty budowlane, zamówień na usługi oraz prac związanych z roz- mieszczeniem lub instalacją w ramach zamówienia na dostawy zama- wiający mogą wymagać, aby określone kluczowe zadania (certain criti- cal tasks) były wykonywane bezpośrednio przez wykonawcę. Nowe dyrektywy zachowują systemowy podział na etap postępowania o udzielenie zamówienia i etap jego realizacji. W odniesieniu do etapu realizacji zamówienia kwestie korzystania z podwykonawców regu- luje art. 71. Zgodnie z jego ust. 2 zamawiający może żądać (lub zostać zobligowany do żądania) od wykonawcy wskazania w ofercie tej czę- ści zamówienia, którą zamierza powierzyć podwykonawcom, a także podania listy proponowanych podwykonawców. W powyższej kwe- stii nie ma zmiany w stosunku do dyrektywy 2004/18/WE. Nowością jest zaś norma opisana w ust. 3. Zgodnie z nią państwa członkowskie mogą zdecydować, że zamawiający na wniosek podwykonawcy, o ile pozwala na to charakter zamówienia, przekazuje płatności należne wykonawcy za wykonane przez podwykonawcę zadania bezpośrednio podwykonawcy. W ust. 4 wyraźnie doprecyzowano, że wprowadze- nie możliwości dokonywania płatności bezpośrednio podwykonaw- com pozostaje bez wpływu na zakres odpowiedzialności wykonawcy. 2. Dyrektywy 2014/24/UE i 2014/25/UE 27 W ust. 7 wskazano, że powyższe zapisy dotyczące bezpośrednich płat- ności mogą zostać określone bardziej restrykcyjnie dla wykonawców przez państwo członkowskie, na przykład przez dokonywanie takich wypłat nawet bez żądania podwykonawcy. Dodatkowo w ust. 5 wprowadzono zasadę, że w przypadku zamówień na roboty budowlane i w odniesieniu do usług, które mają być wykonane na obiekcie pod bezpośrednim nadzorem zamawiającego, po udzieleniu zamówienia i nie później niż w chwili rozpoczęcia realizacji zamówienia zamawiający wymaga od wykonawcy, by wskazał nazwę i dane kon- taktowe podwykonawców zaangażowanych w takie roboty budowlane lub usługi, w zakresie znanym w tym momencie. Ponadto zamawiający wymaga ciągłego aktualizowania tych informacji, w szczególności w od- niesieniu do nowych podwykonawców. Przepis wyraźnie stanowi, że powyższe zasady nie dotyczą dostawców. Jednakże zamawiający może sam (lub zostać zobowiązany do tego przez państwo członkowskie) roz- szerzyć powyżej opisany obowiązek w odniesieniu do zamówień na do- stawy lub w odniesieniu do dalszych podwykonawców. Zgodnie z ust. 6 zamawiający może (albo może zostać do tego zobowiązany przez pań- stwo członkowskie) zweryfikować podwykonawców pod kątem braku podstaw do ich wykluczenia. Przepis koresponduje z art. 63 ust. 1 i wy- raźnie przesądza, że możliwość weryfikacji osoby trzeciej nie kończy się na etapie postępowania o udzielenie zamówienia, ale jest kontynu- owana także na etapie realizacji zamówienia. Weryfikacja może doty- czyć wszystkich podwykonawców, niezależnie od tego, czy wykonawca wykorzystał ich zasoby w celu wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Istnieje zatem możliwość całkowitego wyeliminowa- nia zaangażowania w realizację zamówienia podmiotów, które jako wy- konawcy zostałyby wykluczone z postępowania. Zgodnie z ust. 8 państwa członkowskie, które postanowiły wprowadzić środki na mocy ust. 3, 5 lub 6, określają warunki ich wykorzystania w drodze przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych i z uwzględnieniem prawa unijnego. Państwa członkowskie mogą przy tym ograniczyć możliwość stosowania tych przepisów, na przykład do określonych rodzajów zamówień, określonych kategorii instytucji za- mawiających lub wykonawców lub wprowadzając dolny limit kwoty. 28 Rozdział pierwszy. Regulacja prawna Przechodząc do omówienia przedmiotowej kwestii w dyrektywie 2014/25/UE, ograniczę się tylko do zaznaczenia różnic tej regulacji w stosunku do dyrektywy 2014/24/UE. Istotna jest w zasadzie tylko jedna różnica. Inaczej niż w dyrektywie 2014/24/UE, w dyrektywie 2014/25/UE odmiennie został określony zakres obowiązkowego zaan- gażowania w realizację zamówienia podmiotu, na którego zasoby po- wołuje się wykonawca. W tym wypadku dotyczy to zasobów w postaci wykształcenia i kwalifikacji zawodowych usługodawcy bądź wykonawcy lub personelu zarządzającego danego przedsiębiorstwa lub dotyczących stosownego doświadczenia zawodowego. Zakres tych zasobów został za- tem określony szerzej niż w przypadku dyrektywy 2014/24/UE. 3. prawo polskie Dla porządku i krótkiego wprowadzenia należy na tym etapie doko- nać zwięzłego rysu historycznego uregulowania w polskich przepi- sach kwestii korzystania z zasobów osób trzecich w zamówieniach publicznych. Na wstępie należy wyjaśnić, że zarówno treść dyrektyw 2004/17/WE i 2004/18/WE, jak i dyrektyw 2014/24/UE i 2014/25/UE21 została już transponowana do ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 29 stycznia 2004 r. 3.1. Korzystanie z zasobów osób trzecich w prawie zamówień publicznych do daty wejścia w życie nowelizacji z dnia 22 czerwca 2016 r. Po raz pierwszy kwestia korzystania z zasobów trzecich w zamówie- niach publicznych została uregulowana w polskim ustawodawstwie dopiero nowelizacją z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o kosztach sądowych 21 Zmiany zostały wprowadzone ustawą z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1020), która weszła w życie 28 lipca 2016 r. (z wyjątkiem ściśle określonych przepisów w art. 22 tej ustawy, których wejście w życie zostało odroczone odpowiednio do 1 stycznia 2017 r., 14 stycznia 2017 r. oraz 14 lipca 2018 r.). 3. Prawo polskie 29 w sprawach cywilnych22. Ustawodawca wprowadził wówczas art. 26 ust. 2b p.z.p. Zgodnie z wprowadzonym przepisem wykonawca mógł polegać na wiedzy i doświadczeniu, potencjale technicznym, osobach zdolnych do wykonania zamówienia lub zdolnościach finansowych innych podmiotów, niezależnie od charakteru prawnego łączących go z nimi stosunków. Wykonawca w takiej sytuacji zobowiązany był udowodnić zamawiającemu, że będzie dysponował zasobami nie- zbędnymi do realizacji zamówienia, w szczególności przedstawiając w tym celu pisemne zobowiązanie tych podmiotów do oddania mu do dyspozycji niezbędnych zasobów na okres korzystania z nich przy wykonaniu zamówienia. Przepis został zatem praktycznie przekopio- wany z obowiązujących wówczas przepisów dyrektyw 2004/17/WE i 2004/18/WE. Ustawodawca w stosunku do treści dyrektyw pominął zasoby w postaci uprawnień i zdolności ekonomicznej. Przepis zawę- żał zatem możliwość powołania się na zasoby osób trzecich wzglę- dem brzmienia regulacji unijnej. Od początku jednak obowiązywania przepisu w zasadzie stosowano prounijną wykładnię dopuszczającą wykorzystanie także tych niewymienionych wprost w przepisie za- sobów. Jak słusznie zauważyli A. Sołtysińska i G. Wicik, jest rzeczą oczywistą, że przepis prawa polskiego implementujący postanowienia dyrektywy powinien podlegać wykładni prounijnej, co oznacza ko- nieczność interpretacji w świetle celu aktu unijnego i kontekstu wdra- żanego postanowienia23. W rezultacie przyjmowano, że wykonawca może polegać na zasobach osób trzecich w odniesieniu do wszystkich stawianych mu przez zamawiającego wymagań podmiotowych. Na- leży jednak zasygnalizować, że były także w doktrynie głosy prze- ciwne, uznające, że w polskim prawie zakres korzystania z zasobów niewymienionych w art. 26 ust. 2b p.z.p. jest niedopuszczalny24. Dal- sze rozważania tej kwestii stały się bezprzedmiotowe wobec zmiany 22 Dz. U. Nr 206, poz. 1591. 23 A. Sołtysińska, G. Wicik, Dopuszczalność powołania się…, s. 4; por. wyrok ETS z dnia 20 maja 1976 r. w sprawie C-111/75 Mazzalai, Zb. Orz. 1976, s. 657, § 10; wyrok ETS z dnia 19 kwietnia 1994 r. w sprawie C-331/92 Gestión Hotelera, Zb. Orz. 1994, s.  I-1329, § 13; wyrok ETS z  dnia 10 kwietnia 1984 r. w  sprawie 14/83 Von Colson, Zb. Orz. 1984, s. 01891. 24 F. Łapecki, O  funkcjonowaniu art.  26 ust.  2b…, s.  85; Z. Raczkiewicz, Konku- rencja w zamówieniach publicznych a właściwe jej ograniczenie przez zamawiających, PZP 2008, nr 3, s. 68.
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Korzystanie z zasobów osób trzecich w zamówieniach publicznych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: