Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00050 006689 14488982 na godz. na dobę w sumie
Krótkoterminowe zarządzanie kapitałem. Jak zachować płynność finansową? - ebook/pdf
Krótkoterminowe zarządzanie kapitałem. Jak zachować płynność finansową? - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 166
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-5541-2 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> inne
Porównaj ceny (książka, ebook (-5%), audiobook).

Twoje działania ukierunkowane na krótkoterminowe inwestycje w aktywa bieżące, mają długoterminowy wpływ na budujące wartość osiągnięcia przedsiębiorstwa.

Ta książka:

Omawiane zagadnienia tworzą pożyteczne monograficzne studium planowania i zarządzania płynnością finansową. Publikacja została przygotowana z myślą o merytorycznych potrzebach osób mających wpływ na operacyjne zarządzanie przedsiębiorstwem, o obecnych i przyszłych ekspertach i specjalistach z zakresu zarządzania, ekonomii, rachunkowości oraz finansów.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

VADEMECUM MENEDŻERA Wiesław Pluta, Grzegorz Michalski KRÓTKOTERMINOWE ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM 2. WYDANIE Jak zachować płynność finansową VADEMECUM MENEDŻERA Wiesław Pluta, Grzegorz Michalski Krótkoterminowe zarządzanie kapitałem Wiesław Pluta, Grzegorz Michalski KRÓTKOTERMINOWE ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM 2. WYDANIE Jak zachować płynność finansową Autorzy poszczególnych rozdzia∏ów: Wies∏aw Pluta Grzegorz Michalski – rozdz. 1, 2, 4, 5, 6, 7 – rozdz. 3 i 8 Recenzja: Piotr KarpuÊ Redakcja: Justyna Anisimowicz, Monika Skonecka Redakcja serii: Ewa Tomkiewicz Ok∏adka: Robert Rogiƒski © Wydawnictwo C.H. Beck 2013 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o., ul. Bonifraterska 17 00-203 Warszawa, tel. (22) 33 77 600 Sk∏ad i ∏amanie: Studio Graficzne MIMO, Micha∏ Moczarski, Warszawa Druk i oprawa: Totem, Inowroc∏aw ISBN 978-83-255-5540-5 ISBN e-book 978-83-255-5541-2 Spis treÊci Wst´p . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VII Rozdzia∏ I. Wprowadzenie do bie˝àcego zarzàdzania finansami . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.1. Specyfika decyzji krótkoterminowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.2. WieloaspektowoÊç p∏ynnoÊci finansowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1.3. Krótkoterminowe decyzje finansowe a wartoÊç przedsi´biorstwa . . . . . . . . . . . . Rozdzia∏ II. Monitorowanie poziomu p∏ynnoÊci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.1. Niewyp∏acalnoÊç i upad∏oÊç . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2. Analiza sprawozdaƒ finansowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.1. Bilans . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.2. Rachunek zysków i strat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.2.3. Sprawozdanie z przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.3. WartoÊç p∏ynnoÊci a poziom p∏ynnoÊci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4. Miary poziomu p∏ynnoÊci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4.1. Wskaênik bie˝àcej p∏ynnoÊci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4.2. Wskaênik p∏ynnoÊci przyÊpieszonej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4.3. Wskaênik Êrodków pieni´˝nych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4.4. Skorygowany indeks p∏ynnoÊci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2.4.5. Wskaênik p∏ynnych zasobów netto . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdzia∏ III. Strategie zarzàdzania kapita∏em pracujàcym netto . . . . . . . . . . . . . . . . 3.1. Aktywa bie˝àce i pasywa bie˝àce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.2. Cykl konwersji gotówki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.3. Zarzàdzanie aktywami bie˝àcymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.4. Zarzàdzanie zobowiàzaniami bie˝àcymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.5. Zarzàdzanie aktywami i pasywami bie˝àcymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3.6. Relacja: korzyÊç – ryzyko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdzia∏ IV. Zarzàdzanie zapasami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.1. Proste metody zarzàdzania zapasami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.2. Model POQ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.3. Model EOQ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdzia∏ V. Polityka kredytu kupieckiego i zarzàdzanie nale˝noÊciami . . . . . . . . . . . 5.1. Polityka kredytowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5.2. Âciàganie i monitorowanie jakoÊci nale˝noÊci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 2 5 8 11 12 16 16 20 24 25 35 36 38 41 42 44 46 47 48 50 52 54 57 63 64 65 67 77 79 86 V Spis treÊci Rozdzia∏ VI. Zarzàdzanie gotówkà . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.1. Modele zarzàdzania Êrodkami pieni´˝nymi w przedsi´biorstwie . . . . . . . . . . . . . 6.1.1. Model Baumola . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.1.2. Model Beranka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.1.3. Model Millera–Orra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6.1.4. Model Stone’a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 93 93 96 97 99 6.2. Prognozowanie poziomu gotówki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 6.3. Techniki zarzàdzania Êrodkami pieni´˝nymi w drodze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Rozdzia∏ VII. Krótkoterminowe êród∏a finansowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 7.1. Kredyt handlowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 7.2. Krótkoterminowe kredyty bankowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 7.3. Faktoring . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 7.4. Instrumenty rynku pieni´˝nego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 Rozdzia∏ VIII. Planowanie finansowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 8.1. Sprawozdania finansowe pro forma – wariant zmian proporcjonalnych do sprzeda˝y . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 8.1.1. Szacowanie proporcjonalnych przyrostów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 8.1.2. Szacowanie przyrostów kapita∏ów obcych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 8.1.3. Szacowanie przyrostów nowych kapita∏ów w∏asnych akcyjnych lub udzia∏owych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 8.2. Model stabilnego rozwoju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 Indeks . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 VI Wst´p Prezentowana pozycja zajmuje si´ problemami zwiàzanymi z bie˝àcymi decy- zjami przedsi´biorstwa w zakresie rozporzàdzania jego kapita∏em. Sà to decyzje co- dziennie podejmowane przez przedsi´biorstwa. Wp∏ywajà one na poziom ryzyka upad∏oÊci przedsi´biorstwa wynikajàcej z braku p∏ynnoÊci finansowej. Równocze- Ênie, jest to sfera decyzyjna zarzàdów doÊç cz´sto niedostatecznie doceniana z po- wodu relatywnie ma∏ych jednostkowych kosztów, zwiàzanych z b∏´dami w obszarze krótkoterminowego zarzàdzania kapita∏em. Publikacja, licznie ilustrowana przejrzystymi przyk∏adami, powinna byç cennym êród∏em informacji zarówno dla teoretyków, jak te˝ praktyków ˝ycia gospodarczego, a w szczególnoÊci – zainteresowaç prezesów przedsi´biorstw, dyrektorów finanso- wych, g∏ównych ksi´gowych, specjalistów w zakresie zarzàdzania finansami przed- si´biorstw, a tak˝e studentów kierunków ekonomicznych. Krótkoterminowe decyzje finansowe, w wielu aspektach ró˝nià si´ od tych, które odnoszà si´ do d∏ugiego okresu. Obejmujà decyzje zwiàzane z pieni´˝nymi wp∏ywami, wyp∏ywami, poziomem p∏ynnoÊci we wszystkich jej aspektach, warto- Êcià p∏ynnoÊci oraz wewn´trznymi przep∏ywami pieni´˝nymi. Dzia∏ania krótko- okresowe i d∏ugookresowe sà jednak ze sobà bardzo mocno powiàzane. Cz´sto dzia∏ania o charakterze krótkoterminowym majà, poza dzia∏aniem operacyjnym, tak˝e wp∏yw d∏ugoterminowy. W prezentowanej pozycji zwrócono na ten fakt szczególnà uwag´. Proponowa- ne rozwiàzania w zakresie krótkoterminowego zarzàdzania kapita∏em uwzgl´dnia- jà równie˝ ich wp∏yw na realizacj´ d∏ugookresowego finansowego celu zarzàdzania przedsi´biorstwem, jakim jest maksymalizacja jego wartoÊci rynkowej. Praca sk∏ada si´ z oÊmiu rozdzia∏ów. Pierwszy z nich zawiera wprowadzenie do krótkoterminowych decyzji w zakresie zarzàdzania kapita∏em. Zdefiniowano w nim poj´cie p∏ynnoÊci finansowej oraz omówiono charakter krótkotermino- wych decyzji finansowych i ich wp∏yw na wartoÊç rynkowà przedsi´biorstwa. Rozdzia∏ drugi zajmuje si´ monitorowaniem poziomu p∏ynnoÊci finansowej. W pierwszej kolejnoÊci omawiane sà skutki zbyt niskiego jej poziomu, relacja mi´- dzy niewyp∏acalnoÊcià i upad∏oÊcià. Nast´pnie przedstawiane sà sprawozdania fi- nansowe b´dàce êród∏em informacji o poziomie p∏ynnoÊci w przedsi´biorstwie. Kolejnym elementem rozdzia∏u drugiego jest omówienie zwiàzku mi´dzy pozio- mem p∏ynnoÊci a jej wartoÊcià. Wy˝szemu poziomowi p∏ynnoÊci finansowej VII Wst´p w przedsi´biorstwie towarzyszy relatywny spadek wartoÊci p∏ynnosci dla tego przedsi´biorstwa. Istnieje te˝ powiàzanie odwrotne. Spadek poziomu p∏ynnoÊci w przedsi´biorstwie wywo∏uje wzrost ceny jakà przedsi´biorstwo jest gotowe za- p∏aciç za jej pozyskanie. Zbyt niski poziom p∏ynnoÊci wywo∏ujàcy nadmierny wzrost jej wewn´trznej wartoÊci zagra˝a tym, ˝e przedsi´biorstwo nie jest w stanie pokryç owego kosztu i koƒczy swojà dzia∏alnoÊç w wyniku niewyp∏acalnoÊci pro- wadzàcej do upad∏oÊci. Rozdzia∏ drugi koƒczy si´ omówieniem miar poziomu p∏ynnoÊci dost´pnych dla dzia∏ajàcych w Polsce przedsi´biorstw. W rozdziale trzecim przedstawiono dost´pne dla przedsi´biorstw strategie w zakresie zarzàdzania kapita∏em pracujàcym netto. Na poczàtku zosta∏a omó- wiona relacja mi´dzy aktywami bie˝àcymi a pasywami bie˝àcymi. Nast´pnie przedmiotem rozwa˝aƒ jest cykl konwersji Êrodków pieni´˝nych oraz zarzàdzanie aktywami i pasywami bie˝àcymi oraz relacja mi´dzy ryzykiem a korzyÊciami wy- nikajàcymi z takiego a nie innego podejÊcia do zarzàdzania nimi. Kolejne rozdzia∏y od czwartego do siódmego, zajmujà si´ technikami stosowa- nymi w trakcie zarzàdzania zapasami, nale˝noÊciami, Êrodkami pieni´˝nymi oraz krótkoterminowymi êród∏ami finansowania dzia∏alnoÊci przedsi´biorstwa. Ostatni rozdzia∏ omawia wybrane aspekty planowania finansowego i jego rela- cji z decyzjami krótkoterminowymi. W rozdziale tym tak˝e nacisk po∏o˝ono na model stabilnego rozwoju przedsi´biorstwa. Finansowym celem zarzàdzania przedsi´biorstwem, jest budowanie jego war- toÊci dla w∏aÊcicieli. Niniejsza publikacja przyjmuje, ˝e ten cel tak˝e powinien mieç swoje odzwierciedlenie w zarzàdzaniu p∏ynnoÊcià finansowà. W polskiej literatu- rze istnieje bardzo niewiele pozycji omawiajàcych krótkoterminowe zarzàdzanie kapita∏em przedsi´biorstwa, z tej perspektywy. * * * Autorzy serdecznie dzi´kujà Kole˝ankom i Kolegom z Katedry Finansów Przedsi´biorstwa i Zarzàdzania WartoÊcià Uniwersytetu Ekonomicznego we Wroc∏awiu za okazanà pomoc i dyskusje, które by∏y cennym materia∏em do opra- cowania niniejszej publikacji. Wies∏aw Pluta Grzegorz Michalski http://michalskig.ue.wroc.pl/ Wroc∏aw, wrzesieƒ 2013 r. VIII Rozdzia∏ I Wprowadzenie do bie˝àcego zarzàdzania finansami Po przeczytaniu rozdzia∏u I Czytelnik b´dzie zna∏: • charakterystyk´ decyzji krótkoterminowych • poj´cie p∏ynnoÊci finansowej • relacj´ krótkoterminowych decyzji finansowych i wartoÊci przedsi´biorstwa Przedsi´biorstwo AromaPol SA jest du˝ym, mi´dzynarodowym producentem kosmetyków dla dzieci. Zarzàd przedsi´biorstwa szacuje, ˝e podstawowa dzia∏alnoÊç jest zwiàzana ze znacznà ren- townoÊcià. Z tego te˝ powodu, stara si´ na cele produkcyjne przeznaczyç jak najwi´cej Êrodków, które znajdujà si´ w jego dys- pozycji. Go∏ym okiem zauwa˝alny jest konflikt mi´dzy utrzy- maniem bezpiecznych rezerw gotówki a reinwestowaniem wszel- kich nadwy˝ek Êrodków w produkcj´. Gotówka utrzymywana w przedsi´biorstwie nie generuje ˝adnych jawnych korzyÊci, w postaci choçby odsetek kapita∏owych, a jeÊli nawet, to sà one du˝o ni˝sze od zysków wynikajàcych z inwestycji Êrodków w podstawowà dzia∏alnoÊç przedsi´biorstwa. Cz´Êç zarzàdu przedsi´biorstwa AromaPol SA dostrzega jednak zagro˝enia wy- nikajàce ze zbyt niskich rezerw gotówki. Argumentujà oni, ˝e mimo i˝ w sposób jawny gotówka i inne najbardziej p∏ynne akty- wa, utrzymywane w przedsi´biorstwie w celach ostro˝noÊcio- wych, nie przynoszà w∏aÊciwie ˝adnych profitów w postaci od- setek, to jednak – jeÊli uwzgl´dni si´ obni˝enie ryzyka braku p∏ynnoÊci – korzyÊci z utrzymywania takich rezerw mogà mieç du˝e znaczenie. W znacznym bowiem stopniu zabezpieczajà przedsi´biorstwo przed brakiem Êrodków na uregulowanie wy- magalnych zobowiàzaƒ. 1 Rozdzia∏ I. Wprowadzenie do bie˝àcego zarzàdzania finansami 1.1. Specyfika decyzji krótkoterminowych Krótkoterminowe decyzje finansowe, to decyzje zwiàzane z pieni´˝nymi wp∏y- wami, wyp∏ywami, poziomem p∏ynnoÊci we wszystkich jej aspektach, wartoÊcià p∏ynnoÊci oraz wewn´trznymi przep∏ywami pieni´˝nymi. Krótki okres pojmowa- ny jest tutaj najcz´Êciej jako trwajàcy mniej ni˝ rok (lub ÊciÊlej: krócej ni˝ jeden pe∏- ny rok bilansowy). Przedsi´biorstwa produkcyjne realizujà cel, którym jest tworzenie bogactwa w∏aÊcicieli, poprzez wytwarzanie dóbr i us∏ug. Za dobra te otrzymujà Êrodki pie- ni´˝ne – wp∏ywy. W celu wytworzenia tych dóbr, przedsi´biorstwa wydatkujà okreÊlone kwoty pie- ni´˝ne na materia∏y, surowce i us∏ugi umo˝liwiajàce im dzia∏alnoÊç – sà to wyp∏ywy. W zwiàzku z tym, ˝e wp∏ywy i wyp∏ywy Êrodków pieni´˝nych nie sà zsyn- chronizowane, przedsi´biorstwa muszà posiadaç odpowiednià rezerw´ p∏ynnoÊci (C. F. Lee, J. E. Finnerty, 1990, s. 536–537). Zwana jest ona te˝ poziomem p∏ynno- Êci. Taka rezerwa p∏ynnoÊci mo˝e sk∏adaç si´ ze Êrodków pieni´˝nych i ich ekwiwa- lentów oraz innych bie˝àcych aktywów. W zwiàzku z tym, ˝e wp∏ywy i wyp∏ywy pieni´˝ne przedsi´biorstwa sà obar- czone niepewnoÊcià co do czasu i rozmiarów, poziom rezerw Êrodków pieni´˝nych wynikajàcych ze zwyk∏ego, transakcyjnego zapotrzebowania na pieniàdz w pew- nych okresach mo˝e okazaç si´ zbyt niski. Dlatego te˝, jak to przedstawia rysunek 1.1., mo˝e byç potrzebny dodatkowy zasób bie˝àcych aktywów (J. D. Martin, J. W. Petty, A. J. Keown, D. F. Scott, 1991, s. 530–532) u˝yteczny w momentach, gdy zwyk∏y zasób p∏ynnoÊci, wynikajàcy z transakcyjnego popytu na pieniàdz, oka˝e si´ niewystarczajàcy. Rysunek 1.1. Bie˝àce zarzàdzanie finansami w przedsi´biorstwie Transakcyjna rezerwa p∏ynnoÊci: Êrodki pieni´˝ne i ich ekwiwalenty wp∏ywy Krótkoterminowe zarzàdzanie finnansami wyp∏ywy Pomocnicza „rezerwa p∏ynnoÊci”: linie kredytowe, krótkoterminowe papiery d∏u˝ne èród∏o: N. C. Hill, W. L. Sartoris, Short-Term Financial Management: Text and Cases, Prentice Hall, Englewood Cliffs, 1995, s. 2. Z tego samego powodu istnieje koniecznoÊç przemieszczania Êrodków pieni´˝- nych wewnàtrz przedsi´biorstwa. Wyst´pujà wi´c wewn´trzne przep∏ywy pieni´˝- 2 1.1. Specyfika decyzji krótkoterminowych ne, zwiàzane z zewn´trznymi wp∏ywami, wyp∏ywami oraz êród∏ami finansowania (na rysunku 1.1 przedstawione przez pionowe strza∏ki). W zwiàzku z wyst´powa- niem tych przep∏ywów pieni´˝nych, przedsi´biorstwo posiada mechanizm, który je spina. Jest nim system pieni´˝ny przedsi´biorstwa. Schemat takiego mechanizmu zosta∏ przedstawiony na rysunku 1.2. Rysunek 1.2. Elementy systemu pieni´˝nego przedsi´biorstwa Klienci Dostawcy Rachunek firmy w lokalnym banku 1 2 bank dystrybuujàcy Skrzynka inkasowa w lokalnym banku Bank koncentrujàcy Rachunek firmy w lokalnym banku 2 1 bank dystrybuujàcy èród∏o: N. C. Hill, W. L. Sartoris, Short-Term Financial Management: Text and Cases, Prentice Hall, Englewood Cliffs, 1995, s. 3. Do jego elementów nale˝à instytucje i us∏ugi wspomagajàce Êciàganie nale˝no- Êci od odbiorców oraz instytucje i us∏ugi wspomagajàce regulowanie zobowiàzaƒ wobec dostawców i innych podmiotów. System pieni´˝ny zawiera tak˝e cz´Êç cen- tralnà. To do niej kierowane sà wszystkie wp∏ywy i z niej biorà swój poczàtek wszystkie wyp∏ywy Êrodków pieni´˝nych. W systemie tym kluczowà rol´ odgrywa- jà banki (J. C. Van Horne, 1989, s. 398–400). Dla odró˝nienia finansów krótkoterminowych od d∏ugoterminowych zwycza- jowo u˝ywa si´ granicznego okresu o d∏ugoÊci jednego roku. Jest to w niektórych przypadkach niejednoznaczne. Aby bardziej klarownie ustaliç punkt podzia∏u, nale˝y zwróciç uwag´ nie tylko na czas, ale i na charakter operacji. Wówczas roz- ró˝nienie mi´dzy nimi staje si´ prostsze. D∏ugoterminowe decyzje odnoszà si´ do zagadnieƒ typu: • jakie wyroby b´dà produkowane przez przedsi´biorstwo, • jakiego rodzaju maszyny b´dà u˝ywane do produkcji, • jaka ma byç struktura kapita∏u przedsi´biorstwa, • jakiego rodzaju polityk´ odnoszàcà si´ do podzia∏u zysku przedsi´biorstwo ma prowadziç. 3 Rozdzia∏ I. Wprowadzenie do bie˝àcego zarzàdzania finansami OczywiÊcie przedstawiony katalog mo˝liwych zagadnieƒ nie jest zamkni´ty, wskazuje jednak ich charakter. Wspólnym mianownikiem tych decyzji jest to, ˝e trudno si´ z nich wycofaç lub odwróciç ich skutki, je˝eli zostanie pope∏niony b∏àd. Sà to równie˝ decyzje, które okreÊlajà podstawowy charakter przedsi´biorstwa, a w szczególnoÊci okreÊlajà, jak ma ono byç kierowane. Inaczej jest z decyzjami krótkoterminowymi, które jako punkt wyjÊcia przyj- mujà kierunek nadany przez decyzje o charakterze d∏ugoterminowym. Kon- centrujà si´ jednak na tym, jak w ramach zadanego zakresu uzyskiwaç najwi´k- szà efektywnoÊç i op∏acalnoÊç. Krótkoterminowe decyzje finansowe sà decyzjami operacyjnymi. W bardzo wielu przypadkach dzia∏ania d∏ugookresowe i krótkookresowe sà ze sobà mocno powiàzane. Dzieje si´ tak wtedy, gdy bie˝àce dzia∏anie o charakterze operacyjnym ma – poza efektem krótkoterminowym – tak˝e wp∏yw d∏ugotermi- nowy. Podzia∏ na krótko- i d∏ugookresowe decyzje jedynie ze wzgl´du na to, czy majà one znaczenie strategiczne, czy taktyczne, nie jest w∏aÊciwy. Zarówno d∏ugotermi- nowe, jak i krótkoterminowe decyzje mogà mieç znaczenie taktyczne i strategiczne (N. C. Hill, W. L. Sartoris, 1995, s. 4–5). Specyfika finansów w krótkim okresie ma do siebie to, ˝e najcz´Êciej odnosi si´ do operacyjnych decyzji, które nie modyfikujà ogólnej strategii przedsi´biorstwa. Dzia∏ania krótkoterminowe najcz´Êciej nie wymagajà równie dok∏adnych analiz jak d∏ugoterminowe i sà, w przypadku pope∏nienia b∏´du, mniej kosztowne ni˝ d∏ugookresowe. Najcz´Êciej te˝ decyzje krótkookresowe odnoszà si´ do operacji pieni´˝nych lub sk∏adników kapita∏u pracujàcego. Z finansami w krótkim okresie zwiàzane jest zarzàdzanie kapita∏em pracujà- cym netto, a w szczególnoÊci zarzàdzanie p∏ynnoÊcià finansowà przedsi´bior- stwa. Kapita∏ pracujàcy (ang. working capital) jest to wartoÊç aktywów bie˝àcych fi- nansowanych zobowiàzaniami bie˝àcymi i cz´Êcià kapita∏ów sta∏ych. Kapita∏ pracujàcy netto (ang. net working capital) jest cz´Êcià aktywów bie˝à- cych finansowanà kapita∏ami sta∏ymi. Stanowi on ró˝nic´ aktywów bie˝àcych i pasywów bie˝àcych lub ró˝nic´ pasywów sta∏ych i aktywów sta∏ych. Zarzàdzanie kapita∏em pracujàcym netto odnosi si´ do: finansowania, zakupu, obrotu i kontroli poziomu aktywów bie˝àcych (który powinien zgadzaç si´ z przy- j´tà przez przedsi´biorstwo politykà finansowà). Zarzàdzanie p∏ynnoÊcià finanso- wà przedsi´biorstwa jest poj´ciem w´˝szym, skupia si´, w zale˝noÊci od aktual- nych potrzeb przedsi´biorstwa, na nabywaniu lub zbywaniu Êrodków pieni´˝nych, ich ekwiwalentów i innych aktywów bie˝àcych. Dzia∏ania te podejmowane sà 4 1.2. WieloaspektowoÊç p∏ynnoÊci finansowej w celu zapewnienia przedsi´biorstwu optymalnego poziomu p∏ynnoÊci finansowej (R. Pike, B. Neale, 1999, s. 373). Potrzebne jest przy tym poÊwi´cenie odpowiedniej uwagi planowaniu i prognozowaniu przep∏ywów pieni´˝nych. 1.2. WieloaspektowoÊç p∏ynnoÊci finansowej P∏ynnoÊç finansowa przedsi´biorstwa jest to, najkrócej ujmujàc, zdolnoÊç do sp∏aty bie˝àcych zobowiàzaƒ. Utrzymanie tej zdolnoÊci traktowane jest cz´sto jako podstawowy warunek funkcjonowania przedsi´biorstwa. Rozumienie p∏ynnoÊci finansowej jako wyp∏acalnoÊci przedsi´biorstwa (jak w powy˝szej definicji) jest najcz´Êciej spotykane. W takim uj´ciu, stanowi ona mo˝liwoÊç regulowania zobowiàzaƒ przedsi´biorstwa, wynikajàcych ze zwyk∏ych transakcji, niespodziewanych zdarzeƒ, oraz zaistnia∏ych sytuacji, pozwalajàcych na „okazyjny zakup dóbr” (G. Bannock, W. Manser, 1992, s. 158). Z drugiej strony spotyka si´ tak˝e definicj´ p∏ynnoÊci, mówiàcà o: wymienial- noÊci aktywów przedsi´biorstwa na inne aktywa. W takim uj´ciu p∏ynnoÊç jest ∏atwo- Êcià dokonywania transakcji wymiany, przy towarzyszàcych jej niskich kosztach transakcyjnych (B. Olzacka, R. Pa∏czyƒska-GoÊciniak, 1998, s. 207–208). Jest tutaj po∏o˝ony wi´kszy nacisk na wymienialnoÊç jednego przedmiotu na drugi. Przyk∏ad 1.1 Przedsi´biorstwo Nur produkuje drewniane meble dla dzieci. P∏ynnoÊç w zna- czeniu wymienialnoÊci aktywów przedsi´biorstwa na inne aktywa by∏aby dla przedsi´biorstwa Nur ∏atwoÊcià zamiany stolików (produktu gotowego) na tarci- c´, b´dàcà surowcem do produkcji mebli. Najcz´Êciej jednak b´dzie chodzi∏o o ∏a- twoÊç zamiany wyrobów gotowych i innych aktywów b´dàcych w posiadaniu przedsi´biorstwa na Êrodki pieni´˝ne. ¸atwoÊç taka wiàzaç si´ musi w myÊl poda- nej przed chwilà definicji z pomijalnie niskimi kosztami transakcyjnymi. Kolejnym spotykanym znaczeniem p∏ynnoÊci finansowej jest przestrzeƒ dla transakcji na rynku, a w szczególnoÊci na rynku finansowym. P∏ynnoÊç taka wyst´- puje wtedy, gdy istnieje na danym rynku swoboda dokonywania wielkich transak- cji sprzeda˝y lub kupna, bez obawy, ˝e nie znajdzie si´ odpowiedniego popytu lub poda˝y (J. W. Henderson, T. S. Maness, New York 1989, s. 95). Przyk∏ad 1.2 JeÊli przedsi´biorstwo Nur z przyk∏adu poprzedniego, zamierza sprzedaç okreÊlonà iloÊç gotowych produktów, to przy za∏o˝eniu wyst´powania na rynku mebli dla dzieci p∏ynnoÊci w znaczeniu przestrzeni do transakcji, uda si´ bez ˝ad- nych problemów sprzedaç zamierzonà iloÊç, bez koniecznoÊci korygowania ceny i bez strat wynikajàcych z opóênieƒ w sprzeda˝y. 5 Rozdzia∏ I. Wprowadzenie do bie˝àcego zarzàdzania finansami Pomi´dzy tymi trzema spojrzeniami na p∏ynnoÊç finansowà wyst´pujà istotne powiàzania. JeÊli pojawi si´ koniecznoÊç uregulowania zobowiàzania – o rozmia- rze przekraczajàcym zasoby posiadanych przez d∏u˝nika Êrodków pieni´˝nych i ich ekwiwalentów – to mo˝liwoÊç zap∏aty jest uzale˝niona od tego, czy istnieje sposobnoÊç zamiany aktywów b´dàcych w posiadaniu d∏u˝nika na Êrodki pieni´˝- ne. JeÊli jest to mo˝liwe, to wówczas zobowiàzanie mo˝e byç uregulowane termino- wo. EwentualnoÊç takiej zamiany zale˝y od tego, jakà pojemnoÊç ma rynek posia- danych przez d∏u˝nika aktywów. Zatem zdolnoÊç do uregulowania zobowiàzaƒ d∏u˝nika (krótkoterminowa wyp∏acalnoÊç) wià˝e si´ z pojemnoÊcià rynku aktywów stanowiàcych zapasy (lub szerzej: „majàtek”) d∏u˝nika. Trzeci przejaw p∏ynnoÊci finansowej przedsi´biorstwa mo˝e wyst´powaç tak˝e wtedy, gdy zdolnoÊç zamia- ny aktywów przedsi´biorstwa na inne aktywa jest niska. Sytuacja taka zachodzi np. gdy przedsi´biorstwo posiada niewykorzystanà lini´ kredytowà na odpowied- nià kwot´. Z drugiej strony, Êrodki pozostawione w banku dla przedsi´biorstwa mo˝na traktowaç jako aktywa b´dàce ju˝ w jego dyspozycji w oparciu o finanso- wanie kredytem. Procent pobierany od tej kwoty przez bank jest wówczas kosztem tych aktywów. Rysunek 1.3. Powiàzania mi´dzy trzema przejawami p∏ynnoÊci finansowej PojemnoÊç rynku aktywów przedsi´biorstwa ZdolnoÊç ZdolnoÊç zamiany aktywów na inne uregulowania zobowiàzaƒ èród∏o: opracowanie w∏asne. Przyk∏ad 1.3 Je˝eli przedsi´biorstwo Nur natrafi∏o na koniecznoÊç zap∏aty kwoty za surow- ce, a wielkoÊç Êrodków pieni´˝nych w tym czasie kszta∏towa∏a si´ na zbyt niskim poziomie, to aby uregulowaç to zobowiàzanie, konieczne jest zdobycie brakujà- cych Êrodków. O tym, czy zostanà one zdobyte, decyduje fakt, czy aktywa posiada- ne przez przedsi´biorstwo mo˝na ∏atwo zamieniç na Êrodki pieni´˝ne (jest to drugi przejaw p∏ynnoÊci, czyli: zdolnoÊç zamiany aktywów na inne aktywa). B´dzie to mo˝liwe wtedy, gdy rynek aktywów – które zad∏u˝one przedsi´biorstwo posiada, a nast´pnie zdecyduje si´ zamieniç na Êrodki pieni´˝ne – pomieÊci te aktywa (jest to trzeci przejaw p∏ynnoÊci: pojemnoÊç rynku aktywów posiadanych przez przed- si´biorstwo). Przedstawione wszystkie trzy przejawy p∏ynnoÊci: wyp∏acalnoÊç, wymienial- noÊç i pojemnoÊç rynku, sà ze sobà mocno zwiàzane i zale˝ne od siebie. Podsumowujàc, nale˝y stwierdziç, ˝e najcz´Êciej, jeÊli wymieniana jest p∏yn- noÊç finansowa bez specjalnych okreÊleƒ, chodzi o poni˝sze znaczenie (za: U. Woj- ciechowska, 2001, s. 14). 6 1.2. WieloaspektowoÊç p∏ynnoÊci finansowej P∏ynnoÊç finansowa jest to zdolnoÊç rozpatrywanej jednostki gospodarczej (przedsi´biorstwa) do dokonywania zakupów wszelkiego rodzaju towarów i us∏ug wtedy, gdy sà one potrzebne do zaspokojenia potrzeb produkcyjnych tej jednostki, jak te˝ zdolnoÊç do regulowania jej wszelkiego rodzaju zobowià- zaƒ finansowych w pe∏nej wysokoÊci i w obowiàzujàcych terminach. Przytoczona definicja p∏ynnoÊci finansowej ujmuje oddzielnie zdolnoÊç do do- konywania zakupów oraz zdolnoÊç do regulowania zobowiàzaƒ pieni´˝nych, tak jak- by by∏y to dwie oddzielne cechy p∏ynnoÊci finansowej. Je˝eli wszystkich zakupów przedsi´biorstwo dokonywa∏oby na zasadach odroczenia terminu p∏atnoÊci (na warunkach kredytowych), wystarczy∏oby uj´cie w definicji samej tylko zdolnoÊci do regulowania zobowiàzaƒ. Sà jednak przypadki przedsi´biorstw, które dokonu- jà zakupów tak˝e na zasadzie natychmiastowej zap∏aty. OkreÊlenie: pe∏na wysokoÊç zobowiàzaƒ, u˝yte w tej definicji, wskazuje na to, ˝e przedsi´biorstwo stojàce przed koniecznoÊcià sp∏aty zobowiàzaƒ nie dokona∏o jednostronnych modyfikacji kwoty zobowiàzania. Z kolei okreÊlenie obowiàzujàcy termin odnosi si´ do ostatniego dnia, w którym uregulowanie nale˝noÊci ma byç dokonane (U. Wojciechowska, 2001, s. 14). Posiadane przez przedsi´biorstwo p∏ynne aktywa bezpoÊrednio determinujà zdolnoÊç do dokonywania zakupów i regulowania wszelkiego rodzaju zobowiàzaƒ finansowych. Dlatego zwi´kszajàc zasoby p∏ynnych aktywów, zwi´ksza si´ t´ zdol- noÊç i odwrotnie. W zwiàzku z tym mo˝na mówiç o niedoborze lub o nadwy˝ce p∏ynnoÊci. Oba zjawiska: niedoboru i nadwy˝ki p∏ynnoÊci sà zjawiskami normal- nymi, o ile sà krótkotrwa∏e. Nadwy˝ka p∏ynnoÊci wynika z sytuacji, w której przedsi´biorstwo posiada po- ziom p∏ynnoÊci lub przewidywane w najbli˝szym okresie wp∏ywy pieni´˝ne przekraczajàce zapotrzebowanie na dokonywanie zakupów i terminowe regu- lowanie zobowiàzaƒ. Niedobór p∏ynnoÊci, analogicznie, wià˝e si´ ze zbyt ma∏ymi zasobami lub wp∏y- wami pieni´˝nymi. Nie wystarczajà one do tego, aby dokonywaç wszystkich koniecznych zakupów i regulowaç wszystkie zobowiàzania. P∏ynnoÊç finansowa mo˝e byç rozpatrywana jako zjawisko mikroekonomiczne (dotyczàce jednego przedsi´biorstwa) lub makroekonomiczne (dotyczàce grupy przedsi´biorstw, np. firm przemys∏u spo˝ywczego). W tym drugim przypadku, gdy mowa o p∏ynnoÊci finansowej jako wyp∏acalnoÊci, chodzi o wyp∏acalnoÊç w znaczeniu ponadjednostkowym. Tego rodzaju p∏ynnoÊç wp∏ywa na sytuacj´ przedsi´biorstw w sposób poÊredni. W uj´ciu makroekonomicznym p∏ynnoÊç finansowa lub jej brak determinuje koszt zewn´trznego finansowania lub stop´ w przypadku dokonania inwestycji przez przedsi´biorstwo dysponujàce nadwy˝kami. 7 Rozdzia∏ I. Wprowadzenie do bie˝àcego zarzàdzania finansami Brak p∏ynnoÊci w wielu podmiotach gospodarczych wywo∏uje zg∏aszanie przez nie zapotrzebowania na zewn´trzne finansowanie, zewn´trzne finansowanie, czego wynikiem jest wzrost rynkowego kosztu tego finansowania. Podobnie dzia- ∏a ogólny brak p∏ynnoÊci w skali makro, wynikajàcy z okreÊlonej polityki mone- tarnej paƒstwa. Gdy jakiegoÊ towaru jest mniej ni˝ go potrzeba – staje si´ relatyw- nie cenniejszy. P∏ynnoÊç finansowa przedsi´biorstwa mo˝e byç równie˝ rozpatrywana w per- spektywie d∏ugookresowej i krótkookresowej. W perspektywie krótkotermino- wej to zdolnoÊç do dokonywania zakupów wtedy, gdy sà one potrzebne i zdolnoÊç do regulowania zobowiàzaƒ finansowych w obowiàzujàcych terminach. D∏ugo- okresowa p∏ynnoÊç finansowa jest okreÊlana mianem równowagi dochodowej (M. Rzepnikowska, E. Ânie˝ek, 1995, s. 22–25). Równowaga dochodowa wyst´puje wtedy, gdy przedsi´biorstwo posiada zdol- noÊç do dokonywania zakupów i zdolnoÊç do regulowania zobowiàzaƒ finan- sowych. Jest to zatem sytuacja, w której przychody pieni´˝ne podmiotu zasadniczo przewy˝szajà jego ∏àczne wymagania pieni´˝ne. Niekoniecznie jednak stanowi to gwarancj´ istnienia p∏ynnoÊci finansowej w krótkim okresie, czyli z punktu widze- nia p∏ynnoÊci d∏ugookresowej nie jest konieczne, aby pieniàdze by∏y dost´pne „na ka˝de zawo∏anie”. Przedsi´biorstwo mo˝e wi´c legitymowaç si´ równowagà do- chodowà (p∏ynnoÊcià finansowà w d∏ugim okresie) i równoczeÊnie nie posiadaç krótkookresowej p∏ynnoÊci finansowej. Przyk∏ad 1.4 Przedsi´biorstwo produkujàce meble mo˝e mieç rocznie wi´cej oczekiwanych wp∏ywów gotówki ni˝ jej wyp∏ywów. Taka równowaga dochodowa mo˝e byç zagwa- rantowana przez kontrakty, zapewniajàce zbyt wyprodukowanych mebli po okre- Êlonych cenach. Jednak nie ma gwarancji, ˝e przedsi´biorstwo to – na skutek na- g∏ych i nieprzewidzianych wydatków (awaria sprz´tu, b∏´dne decyzje dotyczace kapitalu obrotowego netto) – nie napotka trudnoÊci zwiàzanych ze sp∏atà bie˝àcych zobowiàzaƒ (np. koniecznoÊç uregulowania rachunków za energi´ elektrycznà). 1.3. Krótkoterminowe decyzje finansowe a wartoÊç przedsi´biorstwa Jak wykazano w podrozdziale 1.1, decyzje krótkoterminowe majà wp∏yw na realizacj´ i skutecznoÊç realizacji zamierzeƒ d∏ugookresowych. Wiadomo, ˝e jako podstawowy finansowy cel dzia∏ania przedsi´biorstwa przyjmuje si´ maksymali- zacj´ jego wartoÊci. W najprostszym uj´ciu wzór na wartoÊç przedsi´biorstwa mo˝- na przedstawiç nast´pujàco: 8 1.3. Krótkoterminowe decyzje finansowe a wartoÊç przedsi´biorstwa V p ∑ n= CF t +( 11 k = t , ) t (1.1) gdzie: Vp – wartoÊç przedsi´biorstwa, CFt – przep∏ywy pieni´˝ne generowane przez przedsi´biorstwo w okresie t, t – jest uzale˝nione od przewidywanej liczby okresów dzia∏ania przedsi´bior- stwa. Jak widaç, w liczniku prawej strony równania 1.1 znajdujà si´ przep∏ywy pie- ni´˝ne, generowane przez przedsi´biorstwo. Sà one szacowane na podstawie wzoru: − Δ NWC D , t (1.2) = CF t − S KS t BD − − KZ D t ( )⋅ −( 1 T ) + gdzie: St KSBD KZt D T ΔNWC – przyrost kapita∏u pracujàcego netto. – przychody ze sprzeda˝y, – koszty sta∏e bez uwzgl´dnienia amortyzacji, – koszty zmienne w okresie t, – amortyzacja, – efektywna stopa podatkowa, Natomiast w mianowniku prawej strony równania 1.1, wyst´puje stopa pro- centowa reprezentujàca koszt kapita∏u finansujàcego przedsi´biorstwo (oznaczo- na przez k) oraz liczba okresów, w których wyst´powaç b´dà przep∏ywy pieni´˝ne generowane przez przedsi´biorstwo (oznaczona przez t). Rysunek 1.4. Wp∏yw decyzji krótkoterminowych na wartoÊç przedsi´biorstwa Wp∏yw na CF Wp∏yw na k Zarzàdzanie nale˝noÊciami (wp∏yw na S, KS, KZ, ΔNWC) Koszt finansowania (wartoÊç p∏ynnoÊci) Zarzàdzanie zapasami (wp∏yw na KS, KZ, ΔNWC) Zarzàdzanie Êrodkami pieni´˝nymi (wp∏yw na KS, KZ, ΔNWC) Zarzàdzanie zobowiàzami bie˝àcymi (wp∏yw na KS, KZ, ΔNWC) èród∏o: opracowanie w∏asne. WartoÊç przedsi´biorstwa V p ∑ n= CF t +( k 11 = t ) t Wp∏yw na t Zagro˝enie utratà p∏ynnoÊci Zagro˝enie utratà p∏ynnoÊci, mogàce byç podstawà powstawania trudnoÊci fi- nansowych, ma wp∏yw na przewidywanà d∏ugoÊç ˝ycia przedsi´biorstwa. Skraca- 9 Rozdzia∏ I. Wprowadzenie do bie˝àcego zarzàdzania finansami niu przewidywanego okresu dzia∏ania przedsi´biorstwa, towarzyszy obni˝anie je- go wartoÊci. Na zagro˝enie utratà p∏ynnoÊci majà wp∏yw wszystkie elementy krót- koterminowych decyzji finansowych. Koszt finansowania jest poÊrednio zwiàzany z zagro˝eniem utraty p∏ynnoÊci, lecz nie tylko. Jest on bezpoÊrednim efektem wartoÊci p∏ynnoÊci dla przedsi´bior- stwa, a ta zale˝na jest od typu przedsi´biorstwa i jego zarzàdu, sytuacji na rynku oraz racjonalnego zarzàdzania wszystkimi elementami b´dàcymi pod wp∏ywem decyzji krótkoterminowych. Wzrostowi kosztu finansowania towarzyszy spadek wartoÊci przedsi´biorstwa. Kolejnym elementem wp∏ywajàcym na wzrost wartoÊci przedsi´biorstwa sà oczekiwane przep∏ywy pieni´˝ne. Na ich wielkoÊç wp∏ywajà efekty zarzàdzania krótkoterminowymi nale˝noÊciami, zarzàdzania zapasami, Êrodkami pieni´˝nymi oraz bie˝àcymi zobowiàzaniami przedsi´biorstwa. Zarzàdzaniem tymi obszarami zajmowaç si´ b´dziemy w nast´pnych rozdzia∏ach. Rozdzia∏ II Monitorowanie poziomu p∏ynnoÊci Przeczytanie rozdzia∏u II pozwoli Czytelnikowi: • zrozumieç relacj´ mi´dzy p∏ynnoÊcià finansowà, niewyp∏acalnoÊcià i upa- d∏oÊcià • dostrzec informacyjnà przydatnoÊç sprawozdaƒ finansowych • zrozumieç relacj´ mi´dzy poziomem p∏ynnoÊci finansowej w przedsi´bior- stwie a jej wartoÊcià • poznaç metody pomiaru poziomu p∏ynnoÊci finansowej w przedsi´biorstwie Z arzàd przedsi´biorstwa AromaPol SA przeanalizowa∏ sytuacje kryzysowe, których doÊwiadczano w latach poprzednich. Za- uwa˝ono, ˝e w czasie, gdy przedsi´biorstwo zaczyna∏o ekspansj´ na rynek ukraiƒski, zaanga˝owano zbyt wiele Êrodków w dzia∏ania z tym zwiàzane. W efekcie nastàpi∏o powa˝ne zagro˝enie upad∏o- Êcià ca∏ego przedsi´biorstwa. Do siedziby spó∏ki nawet „zapuka∏ komornik”. Z jednej strony, sprzeda˝ sz∏a Êwietnie. Wiàza∏a si´ z bardzo wysokà rentownoÊcià. Z drugiej jednak, trzeba by∏o po- nosiç bardzo wysokie koszty finansowe zwiàzane z po˝yczkami za- ciàganymi „na ostatnià chwil´”. W po∏àczeniu z kosztami sàdowy- mi, przejÊciowe k∏opoty finansowe wiàza∏y si´ ze sporym wydat- kiem. Jasno by∏a widoczna relacja, ˝e im wi´ksze rezerwy gotów- ki i p∏ynnych aktywów spó∏ka posiada, tym ni˝szy jest marginalny koszt krótkoterminowego finansowania zewn´trznego. I odwrot- nie, gdy rezerwy topnia∏y, cz´Êciej dochodzi∏o do „spi´ç” z wie- rzycielami, i coraz dro˝ej kosztowa∏o „∏atanie dziur”. Cz∏onkowie zarzàdu przedsi´biorstwa AromaPol SA, po wyjÊ- ciu z sytuacji kryzysowej, sami zauwa˝yli, ˝e „mieli wi´cej szcz´Ê- cia ni˝ rozumu”. Koszty braku p∏ynnoÊci mog∏y poch∏onàç wszel- kie dobrodziejstwa wynikajàce z sukcesów w sprzeda˝y. 11
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Krótkoterminowe zarządzanie kapitałem. Jak zachować płynność finansową?
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: