Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00153 009303 7431416 na godz. na dobę w sumie
Księga Ezechiela - ebook/pdf
Księga Ezechiela - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 318
Wydawca: Austeria Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-61978-89-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> religia i rozwój duchowy
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Książka jest zapisana od prawej do lewej strony i w taki sposób należy ją odczytywać.

 

Reprint polsko-hebrajskiego wydania Księgi Ezechiela z 1900 roku w tłumaczeniu Izaaka Cylkowa.

Chronologicznie rzecz biorąc, Ezechiel to trzeci wielki prorok z grupy tak zwanych newiim achronim, proroków późniejszych. O pokolenie młodszy od Jeremiasza, z kapłańskiego rodu, wedle niektórych był krewnym tego proroka, a może wręcz jego synem. Swoją misję rozpoczął zaraz na początku szóstego wieku. Ezechiel żył i prorokował w czasach duchowego zamętu i dziejowych katastrof, klęski królestwa Judy, umocnienia Egiptu i ograniczenia wpływów Fenicji. Nade wszystko widział rosnącą potęgę Babilonu pod berłem Nabuchodonozora. Ten to władca miał w dużym stopniu odmienić rozkład sił na Bliskim Wschodzie. Jak dowiadujemy się z jego księgi, spisywanej skrupulatnie przez ponad dwa dziesięciolecia, na wygnaniu w Babilonii Ezechiel znalazł się wraz z całym dworem obalonego króla judzkiego Jojachina. Wielokrotnie miewał tam widzenia mistyczne, w dziejach hebrajskich proroków niemające sobie równych. Przełożone na materiał literacki, czynią go jednym z najoryginalniejszych i zarazem najbardziej niepokojących autorów Biblii. Powielane i twórczo przekształcane, wpłynęły na wyobraźnię pisarzy, mistyków i teozofów, trafiły też – przede wszystkim za sprawą ikonografii chrześcijańskiej – do skarbnicy klasycznych już dzisiaj idei i obrazów, jakimi posługuje się zachodnia cywilizacja.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

pokój i odbudowę królestwa za panowania pomazańca z rodu Dawi- da. Kreślił też wizję przyszłej Jerozolimy, ze Świątynią pełniącą funk- cję nie tylko ośrodka kultu religijnego i życia całej społeczności, ale faktycznego centrum wszechświata. Wszystkie te elementy (dodatko- wo zapowiedź apokalipsy oraz powstania z umarłych – przed nasta- niem ery szczęśliwości) złożyły się na późniejsze żydowskie wyobra- żenia o czasach mesjańskich. W pewnym sensie była to wizja konku- rencyjna wobec proroctwa z końcowych partii Księgi Izajasza (po- wstałych zapewne już po Ezechielu). Skoncentrowana na kulcie świą- tynnym i dziejach narodu żydowskiego, także na konserwatywnym ustroju monarchii, stanowiła kontrapunkt dla Izajaszowej wizji Sy- jonu, którym radują się wszyscy i który stanie się natchnieniem dla świata. Obydwie wybiegały w przyszłość, choć nieco inaczej: Izajasz akcentował sprawę kosmicznej naprawy i powszechność objawienia, Ezechiel – planował w szczegółach funkcjonowanie odbudowanego świata. Koncepcje te będą się ścierać ze sobą i uzupełniać, dając im- puls życiodajnym (wg słów Gershoma Scholema) dla judaizmu spo- rom: zwolenników i  przeciwników apokalipsy oraz tych myślicieli, którzy tęsknią za restauracją dawnego porządku i tych, którym bliska jest myśl o realizacji możliwej utopii. Jedno jest im na pewno wspól- ne: pragnienie pokoju i moralnego ładu, gwarantowanego wieczystym przymierzem. Mniej liryczny od działającego w tej samej epoce Jeremiasza, mniej skłonny do rozmów z Bogiem i biadań, bardziej przejęty kwestiami rytuału i formą prawa – nie był jednak Ezechiel człowiekiem tak su- rowego serca i tak niewyrozumiałym dla ludzkich słabości, jak się go niekiedy przedstawia. Jego przesłanie etyczne jest jasne: prorok sta- je po stronie sprawiedliwości, rozumianej nie tylko jako wypełnianie prawa i czynienie dobra wobec bliźniego, ale przede wszystkim jako indywidualna odpowiedzialność każdego człowieka z osobna za po- pełnione wykroczenia. „Cnota sprawiedliwego będzie na nim, a nie- godziwość niegodziwego będzie na nim” (18,20) – powtarza słowa Stwórcy, zapewniając swoich słuchaczy, iż Wiekuisty nie ma upodo- bania w śmierci grzeszników, a ten, kto do Niego powróci, żyć będzie. Piotr Paziński do Jerozolimy, gdzie (rozdz. 8-11) obserwuje upadek miasta i obycza- jów za panowania zależnego od Babilonu króla Sedekiasza (Cydkja- sza). Odwiedza ogród Edenu (rozdz. 31) i krainę umarłych (rozdz. 32), widzi zmartwychwstanie (przejmująca, kanoniczna dziś wizja doliny wyschłych kości, obrastających na powrót ciałem w rozdz. 37), wresz- cie projektuje acharit haszanim, czasy ostateczne, zapowiadając apoka- liptyczną wojnę Goga z Izraelem (rozdz. 38-39) i budowę nowej Świą- tyni, której precyzyjny, godny inżyniera opis zamyka księgę. Wraz z Ezechielem świat biblijny zyskał dodatkowy wymiar. Do- tychczas skoncentrowany na tym, co doczesne i na związkach tejże doczesności z Bogiem, poszerzył swoje spektrum o sprawy eschatolo- giczne oraz, jak już wspomnieliśmy, uwypuklił (może pod wpływem innych kultur) wizualny moment doświadczenia religijnego, tak waż- ny dla późniejszych mistyków. Nieziemski, choć antropomorfizujący charakter tych przedstawień umocnił – zawsze przecież obecny w ju- daizmie – pierwiastek irracjonalny, numinotyczny (by użyć znane- go terminu Rudolfa Otto), wskazujący na bezwarunkową i niepojętą świętość Wiekuistego. Również od czasów Ezechiela religia żydow- ska, wciąż zasadniczo ikonoklastyczna, dysponuje własnymi wyobra- żeniami na temat nie tyle obecności, co wizerunku Boga. Rzecz in- teresująca: stało się tak za sprawą proroka, który był zdeklarowanym wrogiem bałwochwalstwa, zwalczał kult obrazów i gniewał się obser- wując przedstawicieli swojego ludu, jak składają ofiary w świętych ga- jach i zanoszą modły do słońca. Nie znaczy to, że nie potrafił Ezechiel, wzorem wcześniejszych proroków, posłużyć się alegorią, w której sprawy religijnej natury wy- rażone są dyskretniej niż w ekstatycznych wizjach. Zwróćmy uwagę choćby na poetycką figurę zardzewiałego kotła (rozdz. 24), znany mo- tyw zjedzonej księgi (rozdz. 2), czy podania o lwiętach oraz o orłach i winorośli (rozdz. 17 i 19), względnie odrębną niby-nowelę o dwóch nierządnicach, Oholi i Oholibie, w której słychać echo starożytnych opowieści dworskich (rozdz. 23). To jeden wymiar Księgi Ezechiela. Drugi, nie mniej istotny, to zbiór idei, jakie stanowiły o  nowej postaci judaizmu. Mianowany przez Boga „strażnikiem domu Izraela” (cofe leweit israel), obiecywał Ezechiel powrót wszystkich wygnańców do Ziemi Obiecanej, oraz śmie, nie stały się pożywką dla niebezpiecznych spekulacji o heretyc- kim zabarwieniu. I tak, Rawa utrzymuje w Talmudzie, że sławna wizja Boskiego rydwanu, jaki miał ujrzeć Ezechiel, nie świadczy o jakiś wy- jątkowych dyspozycjach, które miałyby go wyróżniać spośród innych proroków. Ezechiel – stwierdza Rawa – nie dostrzegł więcej od Iza- jasza, który także widział tron Pana Zastępów, a zachwyt rydwanem, i jego dokładny opis, dowodzi raczej braku ogłady tego proroka, któ- ry, inaczej niż arystokrata Izajasz, nie był przyzwyczajony do obcowa- nia z monarchą. Autor wczesnośredniowiecznego midraszu Waikra Raba podkreśla, że Ezechiel, podobnie jak pozostali prorocy, zobaczył nie tyle boski majestat, co jego bardzo niewyraźne odbicie, uchwy- cone jakby na powierzchni lichego lustra. Generalnie rabini zalecali ostrożność przy zgłębianiu tajemnic maase merkawa (dzieła rydwanu). Miszna (Chagiga 2,1) stwierdza, że pierwszy rozdział Ezechiela może być przedmiotem wyłącznie samotnych studiów, i to pod warunkiem, że uczeń jest już dojrzałym mędrcem. Tak rygorystycznymi ograni- czeniami nie została obwarowana nauka jakiegokolwiek innego frag- mentu Biblii. Nawet maase bereszit, czyli pierwszy rozdział Księgi Ro- dzaju, wolno studiować w dwie osoby. Być może dlatego Księga Eze- chiela stała się, obok Pieśni nad Pieśniami, ulubioną lekturą kaba- listów i źródłem inspiracji dla wszelakiej maści ezoteryków i bada- czy zjawisk paranormalnych, włącznie z takimi, którzy doszukiwali się w merkawie dowodu na istnienie kosmitów i ich latających talerzy. W swoich prorockich widzeniach (obojętne, czy będziemy chcieli w nich widzieć li tylko owoc bujnej wyobraźni autora, czy też uznamy faktyczność spotkania z Absolutem uchwyconego za ich pośrednic- twem) zgłębiał Ezechiel inne sfery rzeczywistości, czyniąc poniekąd to, czego surowo zakazują mędrcy we wspomnianym już fragmencie Miszny: „Lepiej aby nie przychodził na świat ten, kto zajmuje się czte- rema rzeczami – tym co na górze, tym co na dole, tym co było przed- tem i tym co dopiero nastąpi” (Chagiga 2,1). Istotnie, zainteresowania Ezechiela i jego prorocki temperament (lub rodzaj misji, powierzony mu przez Opatrzność) skłaniały go do sięgania ponad ziemskie spra- wy, do podróży w zaświaty i wieszczenia wydarzeń, jakie miały na- dejść dopiero w przyszłości. Boski rydwan jest jednym tylko przykła- dem. Ezechiel zmienia miejsca pobytu, przenosząc się w wyobraźni dy Świątynia przestała istnieć – pozostała istotnym składnikiem ży- dowskiej duchowości. Najbardziej charakterystyczną cechą Ezechielowego stylu jest wi- zja. W odróżnieniu do poprzedników, którzy przede wszystkim sły- szeli słowo Boże, Ezechiel słyszy, ale także widzi; myśli i przemawia obrazami. Co więcej: wizje „nie z tego świata” przychodzą doń niepro- szone, narzucając się z całą mocą, a prorok żadnej nad nimi nie spra- wuje kontroli. Nie znaczy to, że biblijni bohaterowie przed Ezechie- lem nie spotykali się ze zjawiskami niezwykłymi, które wykraczały- by poza „normalny” porządek natury. Dość przypomnieć osobliwo- ści przyrody towarzyszące nadaniu Tory na Synaju. Jednak tamte epi- fanie polegały przeważnie na zadziwiających efektach akustycznych; w aspekcie wizualnym mieściły się w ramach doczesnego, ziemskie- go doświadczenia (co skądinąd nie stanowiło przeszkody, by dostrze- gać w nich przesłanie od Stwórcy). Objawienia oddziałujące z tak wielką mocą na zmysł wzroku występują dopiero u Ezechiela, który jako pierwszy często posługuje się, dla objaśnienia specyfiki własnych mistycznych doznań, słowem mare (wizja, zjawisko). W Pięcioksię- gu termin ten – w tym znaczeniu – pojawia się dwukrotnie. Po raz pierwszy w Księdze Wyjścia (3,3), kiedy to Mojżesz, ujrzawszy płoną- cy krzak, mówi do siebie: „Zajdę też i zobaczę to zjawisko wielkie”. Po raz drugi w Księdze Liczb (12,6), w słowach Boga, napominającego Arona i Miriam: „Jeżeli kto u was prorokiem Wiekuistego, Ja w wi- dzeniu mu się objawiam, za pośrednictwem snu przemawiam do nie- go”. Później napotkamy go wyłącznie w księdze Daniela, autora – co podkreślają bibliści – wyraźnie nawiązującego do Ezechiela. Komentatorzy próbowali na rozmaite sposoby objaśniać tę skłon- ność do wizjonerstwa, nierzadko – jak Izaak Cylkow – sugerując cho- robę, prawdopodobnie rodzaj epilepsji, której atakom Ezechiel co pe- wien czas ulegał. Faktycznie, z samej księgi wynika, iż okresy wzmo- żonej aktywności Ezechiela wiązały się z nawrotami niemoty czy pa- raliżu, choć rzecz jasna nie da się ustalić, czy to fizycznemu scho- rzeniu zawdzięczał prorok umiejętność tworzenia tak niezwyczajnych opisów, czy przeciwnie – osłabienie było konsekwencją intelektualne- go napięcia. Zdarzało się, że rabini deprecjonowali ten szczególny dar – być może z obawy, żeby Ezechielowe wizje, wyłożone przecież w Pi- Chronologicznie rzecz biorąc, Ezechiel to trzeci wielki prorok z grupy tak zwanych newiim achronim, proroków późniejszych (dla odróżnienia od newiim riszonim, pierwszych – jak zwyczajowo okre- śla się księgi Jozuego, Sędziów, Samuela i Królewskie). O pokolenie młodszy od Jeremiasza, z kapłańskiego rodu, wedle niektórych był krewnym tego proroka, a może wręcz jego synem. Swoją misję roz- począł zaraz na początku szóstego wieku, więc sto lat po tym, jak za- milkł autor rozdziałów 1-40 Księgi Izajasza. Ezechiel żył i proroko- wał w czasach duchowego zamętu i dziejowych katastrof, klęski króle- stwa Judy, umocnienia Egiptu i ograniczenia wpływów Fenicji. Nade wszystko widział rosnącą potęgę Babilonu pod berłem Nabuchodo- nozora. Ten to władca miał w dużym stopniu odmienić rozkład sił na Bliskim Wschodzie. Jak dowiadujemy się z jego księgi, spisywanej skrupulatnie przez ponad dwa dziesięciolecia, na wygnaniu w Babilonii Ezechiel znalazł się wraz z całym dworem obalonego króla judzkiego Jojachina. Wie- lokrotnie miewał tam widzenia mistyczne, w  dziejach hebrajskich proroków niemające sobie równych. Przełożone na materiał literacki, czynią go jednym z najoryginalniejszych i zarazem najbardziej niepo- kojących autorów Biblii. Powielane i twórczo przekształcane, wpły- nęły na wyobraźnię pisarzy, mistyków i teozofów, trafiły też – przede wszystkim za sprawą ikonografii chrześcijańskiej – do skarbnicy kla- sycznych już dzisiaj idei i obrazów, jakimi posługuje się zachodnia cywilizacja. Nad Eufratem, już po definitywnym upadku Jerozolimy, sformułował też Ezechiel swój program religijny, w którym postulo- wał umocnienie centralnego kultu w jerozolimskiej Świątyni i rygo- ryzm prawa moralnego. Kilkadziesiąt lat później, po powrocie wy- gnańców z niewoli babilońskiej, to właśnie projekt tego proroka stał się podstawą kolejnej reformy judaizmu (poprzednią było odnowie- nie przymierza za króla Jozjasza, czego świadkiem był młody podów- czas Jeremiasz). Reforma ta ukształtowała oblicze żydowskiej religii na blisko pięć stuleci. Potem zaś, już w czasach wielkiej diaspory, kie- KSIĘGA EZECHIELA לאקזחי Tłumaczenie Izaak Cylkow Książka wydana dzięki wsparciu: Michael H. Traison Fund For Poland Wydawnictwo Austeria Kraków 2011 KSIĘGA EZECHIELA KsIęga EzEChIEla לאקזחי Tłumaczenie Izaak Cylkow
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Księga Ezechiela
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: