Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00454 007471 15718369 na godz. na dobę w sumie
Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych - ebook/pdf
Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 170
Wydawca: Impuls Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-7587-889-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> naukowe i akademickie >> podręczniki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

 

Internet stał się krwiobiegiem świata, coraz więcej przedsiębiorstw wymienia za jego pomocą informacje, przyjmuje zamówienia, steruje produkcją, logistyką i dystrybucją. Rośnie także liczba usług, które są wykonywane za pomocą Internetu: ludzie pracują razem, nie mając bezpośredniego kontaktu, a jedynie wymieniając między sobą informacje i wyniki pracy, dokonuje się płatności i operacji finansowych. Sieć pomaga rozszerzać horyzonty, dostarcza informacji przydatnych w badaniach naukowych, w szkole, jak również zwykłych ciekawostek, które interesują wielu ludzi. Stwarza swoim użytkownikom ogromne możliwości rozwoju, odgrywając znaczną rolę w edukacji, szczególnie ustawicznej, gdzie rola sieci będzie rosła.

Niniejsza książka składa się z siedmiu rozdziałów. Pierwszy stanowi próbę analizy roli Internetu w procesie dydaktycznym. W rozdziale drugim na podstawie konstruktywistycznego modelu myślenia przedstawiono nowe podejście do procesu kształcenia z wykorzystaniem technologii informacyjnej. Kolejne dwa rozdziały to teoretyczne studium z zakresu psychologii twórczości i psychodydaktyki dotyczące kształtowania postaw twórczych młodzieży. W rozdziałach piątym i szóstym omówione zostały kolejno: metodologia badań własnych oraz analiza wyników badań Kwestionariuszem Zachowań Twórczych KANH, ankietą i arkuszem obserwacji lekcji. Opracowanie zamykają krytyczna analiza wyników, podsumowanie, jak również bibliografia i aneksy.

Przedmiotem badań był związek między zastosowaniem nowego środka dydaktycznego, jakim jest Internet, w nauczaniu matematyki, a jego oddziaływaniem na kształtowanie postaw twórczych młodzieży. Podjęto próbę analizy zmiany roli nauczyciela w przyszłym modelu szkoły.

Książka ma być odpowiedzią na pytanie, jak nowe technologie informacyjne wpływają na postawy twórcze młodzieży w dobie tak gwałtownych przemian cywilizacyjnych.

 

Autorka podejmuje ważkie i perspektywiczne kwestie dotyczące możliwości technik multimedialnych w kontekście kształtowania wartości dydaktycznych i wychowawczych w edukacji matematycznej. Książka jest adresowana do słuchaczy kierunków pedagogicznych i nauczycielskich szkół wyższych oraz nauczycieli – praktyków.

W publikacji omówione są m.in. takie tematy, jak:

– zastosowanie technik multimedialnych w edukacji matematycznej,

– kształtowanie postaw twórczych na lekcjach matematyki,

– możliwości i zagrożenia cyberprzestrzeni.

Poruszone zagadnienia w sposób jasny i klarowny ilustrują sens wykorzystywania mediów cyfrowych w procesie kształcenia młodzieży, skorelowanego z ideą szkoły platońskiej. Szkoła musi uczyć prawdy, wychowywać dla dobra i kształtować do tworzenia piękna.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

lin{ , , ..., , } x x x x 2 1 n 2 y 2 x 5 +3 –12 +2=0 ) y xy lin { , x x 2 1 , ..., x n } i n s x - ( c o s J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 © Copyright by Ofi cyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2011 Recenzent: prof nadzw. dr hab. Józef Bednarek Adiustacja: Joanna Kosturek Korekta: Aleksandra Bylica Opracowanie typografi czne: Anna Bugaj-Janczarska Projekt okładki: Andrzej Augustyński Publikacja dofi nansowana przez Wydział Matematyczno-Przyrodniczy. Szkoła Nauk Ścisłych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie ISBN 978-83-7587-889-9 Ofi cyna Wydawnicza „Impuls” 30-619 Kraków, ul. Turniejowa 59/5 tel. (12) 422-41-80, fax (12) 422-59-47 www.impulsofi cyna.com.pl, e-mail: impuls@impulsofi cyna.com.pl Wydanie I, Kraków 2011 J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 Spis treści Wstęp  ......................................................................................................................................  7 Rozdział 1 Internet w procesie dydaktycznym  ..........................................................................................  13 1.1. Internet – dobrodziejstwo czy zagrożenie?  .....................................................  13 1.1.1. Dziecko w informacyjnej sieci  .............................................................  19 1.2. Internet w edukacji  ........................................................................................  23 1.3. Edukacja medialna  .........................................................................................  30 1.4. Edukacja matematyczna młodzieży  ...............................................................  32 Rozdział 2 Konstruktywistyczny model uczenia się  ..................................................................................  35 2.1. Próba wyjaśnienia terminu „konstruktywizm”  ................................................  35 2.2. Konstruktywizm w pedagogice a nowe technologie informacyjne  .................  40 2.2.1. Funkcje mózgu  ....................................................................................  42 2.2.2. Koncepcje pedagogiczne wspomagane technologiami informacyjnymi  ....................................................................................  45 2.3. Kognitywistyka w pedagogice  ........................................................................  48 Rozdział 3 Twórczość jako przedmiot naukowego poznania  ....................................................................  51 3.1. Historyczna ewolucja pojęcia twórczości  ........................................................  52 3.2. Psychologiczne pojęcie twórczości  .................................................................  53 3.2.1. Klasyczne kierunki psychologiczne a twórczość  ...................................  53 3.2.2. Transgresyjna koncepcja człowieka  .....................................................  57 3.2.3. Twórczość i jej osobowościowe wyznaczniki  .......................................  60 3.3. Pedagogiczne pojęcie twórczości  ....................................................................  63 3.4. Postawa twórcza, aktywność twórcza – cechy współczesnego człowieka ........  66 3.5. Twórczość w matematyce  ..............................................................................  71 Rozdział 4 Środowiskowe wyznaczniki twórczości  ...................................................................................  75 4.1. Środowisko domowe  ......................................................................................  76 4.2. Środowisko lokalne  ........................................................................................  77 4.3. Twórczość w szkole ........................................................................................  79 4.4. Podsumowanie  ...............................................................................................  82 J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 6 Spis treści Rozdział 5 Metodologiczne podstawy badań własnych  ............................................................................  85 5.1. Założenia, problemy i hipotezy badawcze  ......................................................  85 5.2. Określenie zmiennych  ....................................................................................  87 5.3. Metody, techniki i narzędzia badawcze ..........................................................  88 5.3.1. Założenia naturalnego eksperymentu pedagogicznego  ........................  88 5.4. Organizacja, czas, miejsce i zakres badań  .......................................................  92 5.5. Uwagi o statystycznym opracowaniu materiału empirycznego  .......................  93 Rozdział 6 Analiza i interpretacja wyników badań własnych  ....................................................................  95 6.1. Internet jako medium wdrażające do kształtowania twórczych postaw wobec świata  .....................................................................  95 6.1.1. Podsumowanie  .................................................................................... 100 6.2. Internet jako medium wyzwalające wielostronną aktywność poznawczą ........ 102 6.2.1. Podsumowanie  .................................................................................... 105 6.3. Internet a rola nauczyciela w procesie dydaktycznym  .................................... 106 6.3.1. Podsumowanie  .................................................................................... 109 6.4. Internet a funkcja podręcznika  ....................................................................... 110 6.4.1. Podsumowanie  .................................................................................... 113 6.5. Internet a organizacja lekcji  ........................................................................... 114 6.5.1. Podsumowanie  .................................................................................... 116 6.6. Internet a wartości dydaktyczne i wychowawcze w procesie edukacji  ............ 116 6.6.1. Podsumowanie  .................................................................................... 118 6.7. Internet w życiu młodego pokolenia – w świetle badań własnych  .................. 120 6.8. Uwagi i praktyczne wskazówki do przeprowadzonych zajęć z wykorzystaniem zasobów edukacyjnych stron WWW  ............................... 127 Rozdział 7 Krytyczna analiza otrzymanych wyników  ................................................................................ 131 Wnioski ogólne  ..................................................................................................... 132 Zakończenie  ............................................................................................................................. 137 Bibliogra a  .............................................................................................................................. 139 Aneksy  ..................................................................................................................................... 155 Aneks 1 – Ankieta przeznaczona dla uczniów  ...................................................... 155 Aneks 2 – Arkusz obserwacji lekcji  ....................................................................... 157 Aneks 3 – Konspekty lekcji z wykorzystaniem Internetu  ...................................... 158 Spis tabel, schematów, wykresów  ........................................................................................... 173 J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 Wstęp Technologia pozostanie tylko technologią dla tych ludzi, którzy urodzili się przed jej wynalezieniem, dlatego właśnie nie sprzeczamy się, czy fortepian nie psuje muzyki nadmiarem techniki. Alan Kay, Seymour Papert (G. Dryden, J. Vos, 2000, s. 16) Jesteśmy obywatelami XXI wieku. Oglądając się wstecz, widzimy, że poprzedni wiek był stuleciem olbrzymich przemian, zarówno technologicznych, jak i społecznych. Człowiek osiągnął niebywały postęp w dziedzinie produkcji żywności, transportu, łączności i medycyny. Żyjemy bezpiecznie, nie jesteśmy głodni, możemy swobodnie się przemieszczać, porozumiewać się ze sobą, będąc w różnych punktach globu ziemskiego. Ostatnie dwadzieścia lat ubiegłego wie- ku to potężna fala rozwoju technologii w zupełnie nowej dziedzinie – zbierania, przetwarzania i dystrybuowania informacji. Jesteśmy zdominowani informacją, co wiąże się z tym, że otaczająca nas rzeczywistość jest światem zbiorowej wy- obraźni, która tworzy specyfi czną społeczną cyberprzestrzeń. Nie wymaga dziś dużego wysiłku myślenie o ziemi jako o połączonym globie, tętniącym elektro- nicznym przekazem – rozdyskutowanej planecie, zanurzonej w opatrznościowej ciszy przestrzeni kosmicznej (Papieska Rada ds. Środków Społecznego Przeka- zu, Etyka w Internecie, http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WR/rady_pon- tyfi kalne/r_komunik_spol/internet_etyka_22022002.html). Tempo zmian, któ- re dokonywały się dotychczas w ciągu życia wielu pokoleń, jest tak olbrzymie, że staje się doświadczeniem jednego pokolenia. Powstały komputery, które z nieby- wałą prędkością przetwarzają informacje, olbrzymie zbiory danych, gdzie można przechować ogromne ilości informacji i z łatwością wyszukiwać potrzebną in- formację, oraz sieć, która objęła cały świat, łącząc wszystkie komputery pomię- dzy sobą, aby mogły wymieniać dane. Internet stał się medium wszechobecnym we współczesnym świecie. Stał się przedmiotem zainteresowania wielu różnych nauk: psychologii, socjologii, pedagogiki, nauk o kulturze, nauk technicznych, medycznych, ekonomicznych. Przewiduje się, że w ciągu najbliższych lat pojawią się systemy komputerowe odznaczające się zdrowym rozsądkiem potrafi ące konwersować w naturalnym J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 8 Wstęp języku. Dzięki sztucznej inteligencji będzie można szybko i tanio tworzyć sys- temy doradcze, przeprowadzać analizy olbrzymich banków danych. Powstanie grupa (już istnieje) tzw. agentów programowych zajmujących się wyszukiwaniem informacji w Internecie i bankach danych. Programy te oddziałują z człowiekiem, rozpoznają jego upodobania i zainteresowania, a następnie wyszukują w banku danych interesujące informacje (S. Juszczyk, J. Gajda, B. Siemieniecki, K. Wen- ta, 2002, s. 304). Nasz świat jest coraz bardziej złożony, dociera do nas coraz większa liczba informacji. Wymaga to współpracy specjalistów od psychologii poznawczej i sztucznej inteligencji. Poziom życia będzie zależał od zdolności wy- korzystania i stopnia zrozumienia tych informacji. Edukacja jest zatem kluczem do postępu. Internet stał się krwiobiegiem świata, coraz więcej przedsiębiorstw wymienia za jego pomocą informacje, przyjmuje zamówienia, steruje produkcją, logisty- ką i dystrybucją. Rośnie także liczba usług, które są wykonywane za pomocą Internetu: ludzie pracują razem, nie mając bezpośredniego kontaktu, a jedynie wymieniając między sobą informacje i wyniki pracy, dokonuje się płatności i ope- racji fi nansowych. Powstają banki bez okienek kasowych, gdzie wszystkie trans- akcje są realizowane za pomocą Internetu. Stanowi on jedno z najistotniejszych źródeł informacji. Sieć pomaga poszerzać horyzonty, dostarcza informacji przy- datnych w badaniach naukowych, w szkole, jak również zwykłych ciekawostek, które interesują wielu ludzi. Stwarza swoim użytkownikom ogromne możliwości rozwoju, odgrywając znaczącą rolę w edukacji, szczególnie ustawicznej, gdzie rola sieci będzie ciągle rosła. Internet stał się symbolem ery informacyjnej i jest wykorzystywany coraz in- tensywniej przez społeczeństwo informacyjne. Wszystkich fascynuje swoim za- sięgiem, lawinowo rosnącą liczbą użytkowników oraz możliwościami, które daje. Stał się najbardziej demokratycznym medium globalnym. Tak niebywałe przeobrażenia w życiu codziennym zaczynają zmieniać ob- licze szkoły. Edukacja musi ulec transformacji, aby wykorzystać do swoich ce- lów ogromny potencjał tkwiący w informatyce. Mimo że obecnie w większości przypadków nauczyciel za pomocą książki, tablicy i kredy mozolnie przekazuje wiedzę swoim uczniom, informatyka wkracza do szkół coraz śmielej. Jednym z aspektów wykorzystania nowych technologii w edukacji jest na- uczanie technologii informacyjnej i informatyki jako posługiwania się kompu- terem i oprogramowaniem użytkowym, a także programowania. Innym jest wy- korzystanie programów do nauczania na odległość, traktowanie komputera jako elementu wspomagającego przy samokształceniu. Takie podejście jest konieczne, gdy bierze się pod uwagę koszty kształcenia (studia zaoczne, dokształcanie doro- słych w korporacjach) lub niemożliwy jest bezpośredni kontakt z nauczycielem, gdy uczniowie są rozproszeni na dużym obszarze (np. w Australii). W szkołach coraz częściej wykorzystuje się komputery jako cenną pomoc dydaktyczną nie tylko na lekcjach z przedmiotów ścisłych, takich jak matematyka czy fi zyka, lecz J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 Wstęp 9 także humanistycznych. Dzięki komputerom zajęcia stają się ciekawsze, zmie- niają również proces dydaktyczny. Oddziaływanie między informatyką i peda- gogiką wpływa na to, że edukacja jest postrzegana jako dynamiczny proces, na który mają wpływ obie strony: zarówno uczeń, jak i nauczyciel, i który służy zdobywaniu wiedzy, przekształcaniu informacji w wiedzę. Rozwój informatyki i Internetu powoduje znaczące zmiany w społeczeń- stwie. Choćby tak rutynowa czynność jak pisanie staje się anachroniczna. Li- sty są coraz częściej zastępowane e-mailami i SMS-ami. Uczniowie w szkole wolą napisać wypracowanie, używając edytora tekstu (który notabene sprawdzi błędy ortografi czne) niż pisać na papierze, posługując się piórem lub ołów- kiem. Nowe uregulowania prawne wprowadzające podpis elektroniczny łamią następne bariery. Wielu uczonych, wśród nich W. Cellary, przewiduje, że z czasem komputer wyeliminuje grupę pracowników umysłowych wykonujących zajęcia rutynowe, tak jak się to stało w przypadku chociażby szwaczek zastąpionych przez maszynę tkacką czy siewców, którzy musieli ustąpić miejsca siewnikowi. Ludziom pozosta- ną wówczas zajęcia twórcze oraz takie, które wymagają bezpośredniego kontaktu z innym człowiekiem (K. Krzysztofek, 2002, s. 3). Zjawisko to jest już obecne w skomputeryzowanych dziedzinach gospodarki, np. w bankowości. Coraz mniej jest kasjerów, którzy kiedyś stanowili chlubę banku, gdyż spoczywały na nich bardzo odpowiedzialne obowiązki, takie jak policzenie pieniędzy i sprawdzenie tożsamości osoby pobierającej gotówkę. Mniej jest również pracowników wyko- nujących uciążliwe, codzienne czynności, liczących kolumny liczb w celu przygo- towania sprawozdań. W ich miejsce pojawiają się opiekunowie klientów, doradcy. Paradoksalnie, bardziej potrzebujemy komputera wtedy, gdy jesteśmy pewni własnej wiedzy i sami chcemy podejmować decyzje. Potrzebujemy wtedy raczej danych niż porady. Gdy nie mamy zaufania do własnej wiedzy, to szukamy rady u innego człowieka, widząc w nim lepsze źródła wiedzy niż w zasobach internetowych. O ile w społeczeństwie przemysłowym istotnym jest wykorzystywanie wiedzy, o tyle w przyszłym społeczeństwie informacyj- nym kluczowa jest zdolność do jej tworzenia. Stąd w edukacji nowego społe- czeństwa ważne jest kształcenie twórców, nie zaś odtwórców (K. Krzysztofek, 2002, s. 3). Niniejsza książka składa się z siedmiu rozdziałów. Pierwszy stanowi próbę analizy roli Internetu w procesie dydaktycznym. W rozdziale drugim na pod- stawie konstruktywistycznego modelu myślenia przedstawiono nowe podejście do procesu kształcenia z wykorzystaniem technologii informacyjnej. Kolejne dwa rozdziały to teoretyczne studium z zakresu psychologii twórczości i psy- chodydaktyki dotyczące kształtowania postaw twórczych młodzieży. W rozdzia- łach piątym i szóstym omówione zostały kolejno: metodologia badań własnych oraz analiza wyników badań Kwestionariuszem Zachowań Twórczych KANH J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 10 Wstęp (S. Popek, 2000, s. 58–61, 67–68), ankietą i arkuszem obserwacji lekcji. Opraco- wanie zamykają krytyczna analiza wyników, podsumowanie, jak również biblio- grafi a i aneksy. Przedmiotem badań był związek między zastosowaniem nowego środka dy- daktycznego, jakim jest Internet, w nauczaniu matematyki a jego oddziaływaniem na kształtowanie postaw twórczych młodzieży. Podjęto próbę analizy zmiany roli nauczyciela w przyszłym modelu szkoły. Model edukacyjny, w którym nauczyciel ma patent na wiedzę, a uczeń po- słusznie tej wiedzy nabywa, należy uznać za bezpowrotnie odchodzący w prze- szłość (B. Siemieniecki, 1995a). W jego miejsce pojawi się nauczyciel jako kom- petentny animator wskazujący drogi do wiedzy, pomagający w jej konstruowaniu. Nauczyciel i wychowawca nie może wyłącznie stać na straży wtłaczania znaczeń i schematów kulturowych na siłę, gdyż to w konsekwencji odbiera jednostce moż- liwość naturalnego porozumiewania się ze światem (B. Siemieniecki, Komputery i wychowanie – podstawowe dylematy edukacji, http://www.pedagogika.umk.pl/ ztk/a6.htm). Możliwości korzystania ze stron WWW w nauczaniu są ogromne, ale bez pomocy osób kompetentnych uczeń zostanie zalany nadmiarem informa- cji. Elastyczność Internetu prowadzi w prosty sposób do indywidualizacji kształ- cenia (T. Filek, K. Jaracz, 2000, s. 58). Wykazano również, jak zmieniają się w nowoczesnym systemie kształcenia funkcja i kształt podręcznika traktowanego dotychczas wyłącznie jako książka, w której znajduje się wypreparowana i sztucznie przygotowana wiedza. W nowej roli podręcznik stanie się także zbiorem informacji o tym, gdzie są dostępne po- szukiwane treści. Dzięki temu aktualna informacja będzie łatwiej dostępna dla zdobywających wiedzę. Pokazano, że Internet: – zmusza do sięgania do różnych źródeł wiedzy (encyklopedia multimedial- na, strony edukacyjne, teksty źródłowe); – uczy samodzielnego odkrywania i defi niowania nowych prawd o świecie (dostrzegania i rozwiązywania problemów); – uczy ustalania zależności pomiędzy symbolami i odpowiednimi zjawiskami realnego świata; – uczy aktywnego konstruowania własnej wiedzy i umiejętności oraz reorga- nizowania posiadanych mentalnych struktur poznawczych; – uczy, jak poprawnie i zrozumiale defi niować ważne pojęcia i zależności funkcyjne. Podczas pracy z Internetem uczący się ma możliwość: – poznania związków między różnymi dziedzinami wiedzy; – systematyzowania wiedzy rozproszonej w wąskich specjalizacjach i ujrzenia jej przydatności; – nabycia umiejętności korzystania z różnych dziedzin wiedzy, wykazania przydatności tej wiedzy; J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 Wstęp 11 – tworzenia własnego banku informacji, gromadzenia wiadomości i ich po- równywania. Książka ta ma być odpowiedzią na pytanie, jak nowe technologie informacyj- ne wpływają na postawy twórcze młodzieży w dobie tak gwałtownych przemian cywilizacyjnych. Czy wyzwalają wielostronną aktywność poznawczą młodzieży? Jakie nowe wartości dydaktyczne można osiągnąć, stosując tę nowatorską metodę w nauczaniu matematyki? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi, jak również opra- cowań i dowodów naukowych dotyczących oddziaływania tych zmian na oświatę i postawę twórczej aktywności w szerokim tego słowa znaczeniu. Inspiracją były rozprawy naukowe na temat postaw i zachowań twórczych, jak również wiele innych prac związanych z nowymi mediami, do których niewątpliwie należy In- ternet. Stanowiły one źródło wielu istotnych i cennych informacji. J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 Rozdział 1 Internet w procesie dydaktycznym 1.1. Internet – dobrodziejstwo czy zagrożenie? Internet jest globalną siecią komunikacyjną. Jest najpotężniejszym, naj- nowocześniejszym i najczęściej stosowanym medium informacyjnym, komunika- cyjnym i edukacyjnym środowiska, w jakim przyszło żyć i funkcjonować współ- czesnym ludziom. Został pomyślany jako środek służący swobodnej komunikacji. Pokonał barierę czasu i przestrzeni, doprowadził tym samym do radykalnych zmian w życiu jednostki, rodziny, społeczeństwa i całego świata. Stał się najbar- dziej kontrowersyjnym medium, przybiera różne oblicza, stale i szybko ewoluuje. Ma zagorzałych zwolenników, którzy w integracji nauki z techniką dostrzegają wyłącznie korzyści, jak również nieprzejednanych przeciwników wskazujących na zagrożenia wynikające z przełamania bariery w dostępie do informacji niepo- żądanej. Wielu uczonych i specjalistów twierdzi, że różnica poglądów na temat społecznego i pedagogicznego wpływu Internetu jest sprawą oczywistą, gdyż [...] pomimo wszechobecności Internetu, jego natura, język i ograniczenia nie zostały dobrze poznane, tempo zmian utrudnia uczonym przeprowadzenie odpowiednio wielu badań empirycznych, które pozwoliłyby opisać oraz wyja- śnić działanie gospodarki i społeczeństwa opartego na Internecie (M. Castels, 2003, s. 13). Społeczeństwo wiedzy opierające się na przemyśle informacyjnym ma swoje korzenie w latach sześćdziesiątych. Gospodarka bazująca na wiedzy i opartym na niej przywództwie spowodowała, że w latach dziewięćdziesiątych nowo tworzące się społeczeństwo postrzegano jako postindustrialne, technologiczne, informa- cyjne, globalne, sieciowe, społeczeństwo wiedzy. Rozwija się ono i funkcjonuje w ścisłej zależności z rozwojem nowej technologii informatycznej. J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 14 Rozdział 1. Internet w procesie dydaktycznym Obiektem dążeń społeczeństwa wiedzy jest powiązanie danych – informacji – wiedzy – mądrości (J. Żyra, L. Żyra, Technologia informacyjna platformą społe- czeństwa wiedzy, http://www.ap.krakow.pl/ptn/REF2003/ref2003.html, s. 1). Internet to wytwór społeczny, który jest uwarunkowany kulturowo. Powstał w dużych uniwersytetach i ośrodkach badawczych. Jego najbardziej charaktery- styczną cechą jest otwartość pod względem architektury technicznej i organizacji społeczno-instytucjonalnej (M. Castels, 2003, s. 37). Społeczności wirtualne funkcjonują, opierając się na swobodnej komunika- cji oraz na zdolności znalezienia sobie własnego miejsca w sieci lub stworze- nia tego miejsca i umieszczenia w nim własnej informacji, zrealizowaniu nowej formy wolności wypowiedzi, interaktywnym wykorzystaniu sieci. Przedsiębiorcy internetowi goniący za pieniędzmi przekształcili kulturę internetową w mecha- nizm nowej gospodarki, u podstaw której leży kultura innowacyjności, ryzyka, oczekiwań oraz wiary w przyszłość. Tworzące się nowoczesne społeczności (cy- berspołeczności) komunikują się za pomocą sieci komputerowych, życie towa- rzyskie odrywa się od miejsca zamieszkania, zmieniają się stosunki społeczne. Według krytyków Internetu, prowadzi on do wyobcowania, prowokuje ludzi do odgrywania ról i zatracania własnej tożsamości, zachęca do życia w wirtualnej rzeczywistości, ogranicza czas i przestrzeń, co niesie olbrzymie konsekwencje dla jednostek, narodów i świata. To „demoniczne” postrzeganie Internetu na- leży skorygować i spojrzeć na globalna sieć głównie jak na potrzebne do pracy i prywatnego życia narzędzie, przede wszystkim pozwalające korzystać z poczty elektronicznej dotyczącej spraw rodzinnych, przyjacielskich czy wymiany kore- spondencji służbowej. Internet został przystosowany do wszystkich aspektów życia. Poza tym nie ma dowodów na to, że osoby, które mają do niego dostęp, nie czytają książek, nie oglądają telewizji, nie słuchają radia, nie chodzą do kina i teatru, nie spo- tykają się z przyjaciółmi. Utrata dostępu do Internetu może natomiast mieć negatywne konsekwencje – pogarszać warunki do nauki i ograniczać dochody w przypadku pracy zarobkowej wykonywanej w domu. Jego fenomen polega na tym, że pokonuje on dwie podstawowe bariery komunikacji – barierę czasu i przestrzeni, doprowadzając tym samym do radykalnych zmian w życiu jedno- stek, rodzin, społeczeństw i całego świata. Duża liczba użytkowników Internetu nawiązała nowe znajomości właśnie w sieci i działa w społecznościach siecio- wych. Internet zwiększa zainteresowanie jednostek innymi źródłami informacji. Zatem interakcje społeczne mają dodatkowy wymiar pozytywny, powstała nowa technologiczna platforma kontaktów międzyludzkich. Internet odgrywa ważną rolę w podtrzymywaniu relacji między osobami, które dzieli duża odległość, tworzy nowe rodzaje więzi, które istnieją w nim z większym lub mniejszym powodzeniem. Jednak najważniejsza rola Internetu sprowadza się do stworzenia nowego wzor- ca kontaktów, opartych na indywidualizmie sieciowym, który jest „[...] wzorcem J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 1.1. Internet – dobrodziejstwo czy zagrożenie? 15 społecznym, a nie zbiorem indywidualizmów wyobcowanych społecznie jedno- stek” (M. Castells, 2003, s. 151). Z Internetu korzystają w coraz większej mierze ruchy społeczne i polityczne. Przekształcają go w ważne narzędzie informowania i rekrutowania zwolenników, organizowania struktur, zdobywania wpływów i władzy. Kandydaci na prezyden- tów (wielkimi zwolennikami Internetu byli B. Clinton i wiceprezydent A. Gore) i kongresmanów nie mogą się obyć bez własnych, rozbudowanych serwisów in- ternetowych. Urządzają debaty internetowe, prześcigają się w pomysłach, czego dowodzą niezliczone ilości reklam i miliony listów w sieci. W tego rodzaju kon- ferencjach udział brali również – B. Jelcyn i B. Netaniahu (S. Juszczyk, J. Gajda, B. Siemieniecki, K. Wenta, 2002, s. 326). Drastyczne treści prezentowane w Internecie mają dwojaki wydźwięk – i ne- gatywny, i pozytywny. Negatywny – bo drastyczne sceny nie należą do rzadkości, pozytywny – bo pokazują prawdę o sytuacji określonych grup społecznych, na- rodowych i politycznych na świecie. Cyberprzestrzeń staje się terenem globalnej elektronicznej rywalizacji. To za sprawą Internetu obywatel może żądać infor- macji, wygłaszać swoje opinie i domagać się odpowiedzi na konkretne pytania od przedstawicieli rządu, organizacji społecznych itp. Wydarzenia mające miejsce w najodleglejszych zakątkach naszego globu zostają zarejestrowane i pokazane nawet wówczas, gdy rządy starają się je ukryć. Niestety możliwość przenikania do obszarów zakazanych prowadzi również do propagowania nienawiści, idei zbrodniczych i innych patologicznych zachowań. Sieci komputerowe zmieniły również sposób prowadzenia wojny – pod względem technologicznym jest nim komunikacja elektroniczna, satelity szpiegowskie, samoloty bezzałogowe, po- ciski satelitarne naprowadzające na cel; pod względem strategicznym – wojna partyzancka w wersji high-tech (M. Castells, 2003, s. 183). Dużym powodzeniem cieszy się wykorzystanie Internetu w systemach multi- medialnych. Bardzo popularna stała się wymiana plików muzycznych, ściąganie z sieci fi lmów (niestety w wielu wypadkach pornografi cznych) oraz tworzenie stron o treściach naruszających dobre obyczaje i moralność. Okazuje się, że naj- bardziej poszukiwanymi w Internecie materiałami są informacje o seksie. Por- nografi a w sieci jest przedsięwzięciem przynoszącym ogromne zyski, można ją porównać do przemysłu zbrojeniowego. Wejście do grupy „fanów” tego sportu jest łatwe, gorzej jest już z rezygnacją (S. Juszczyk, J. Gajda, B. Siemieniecki, K. Wenta, 2002, s. 328). Praca na odległość to kolejny coraz popularniejszy aspekt wykorzystania sieci. Pojawia się cybermenedżer – średnia i wyższa kadra zarządzająca. Biura inżynier- skie, doradcy podatkowi, prawnicy, konsultanci public relations, agenci reklamo- wi – to instytucje funkcjonujące bez pomieszczeń biurowych. W konsekwencji oznacza to duże oszczędności. Coraz więcej fi rm na świecie (również w Polsce) korzysta z tej formy zatrudnienia – teleworkingu. Psychologowie i socjologowie przestrzegają przed taką formą zatrudnienia, która może doprowadzić do izolacji J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 16 Rozdział 1. Internet w procesie dydaktycznym społecznej i zawodowej, przyczynić się do nasilenia stanów depresyjnych i lęko- wych (S. Juszczyk, J. Gajda, B. Siemieniecki, K. Wenta, 2002, s. 232). Kolejnym zjawiskiem jest tworzenie się w społeczeństwie enklawy subkultur zarządzających technologią informacyjną (B. Siemieniecki, Kognitywistyka a me- dia – obszary cywilizacyjnych zagrożeń i możliwości, http://www.pedagogika.umk. pl/ztk/a4.htm). Grupy uczniów o dużej sprawności manualnej i intelektualnej tworzą hermetyczne grupy fachowców, dla których komputer jest narkotykiem. Powszechne stały się też sieciowe gry wideo, stwarzające namiastkę życia towa- rzyskiego. W kulturze masowej stanowią one niezaprzeczalny fenomen. Temat ten został szczegółowo przedstawiony w następnym rozdziale. Sieć ma duże znaczenie edukacyjne i informacyjne, o czym świadczy wypiera- nie przez Internet drukowanych słowników i encyklopedii. Czasopisma nauko- we kierowane do wąskiej grupy odbiorców będą publikowały wyłącznie w sieci. Podręczniki w wersji elektronicznej zajmują mniej miejsca i coraz więcej tekstów można znaleźć w Internecie, jednak o powodzeniu tego przedsięwzięcia zadecy- duje tempo rozwoju nowych form edukacji: e-nauczanie i nauka na odległość. Wiele osób słucha radia i czyta gazety za pośrednictwem Internetu. W sieciowym przetwarzaniu komunikacji nową erę zapoczątkowało wynale- zienie programów hipermedialnych. Aplikacja ta nosi nazwę „hipertekst”. Dzię- ki niej można się poruszać w środowisku tekstu, obrazów statycznych i dyna- micznych, wizerunków i nagrań dźwiękowych. Można dokonywać przeszukiwań i wartościowania zbiorów informacji i danych o bardzo dużych rozmiarach i licz- bach stron przedstawianych w języku naturalnym, za pomocą usług multimedial- nych. Podobnie jest w systemie WWW (S. Juszczyk, J. Gajda, B. Siemieniecki, K. Wenta, 2002, s. 305). Celem współczesnej edukacji jest nauczanie grupowe oraz poszukiwanie naj- lepszych form pomocy w przypadku uczenia się jednostek, zmuszenie ich do aktywnego przejęcia części środowiska kształcenia. Zmiana sposobu zdobywania i przekazywania wiedzy nie ze źródeł o określonej strukturze (miejsce, czas), na te, w których wiedza jest dostępna w dowolnym miejscu i czasie. Uczelnie wyż- sze kładą duży nacisk na edukację asynchroniczną związaną z wykorzystaniem Internetu oraz metod interaktywnych, do których należą wideokonferencje czy fora dyskusyjne. Niezaprzeczalny sukces odniósł Internet w sztuce. Dzięki technicznym me- todom wspomagania pracy wielu ludzi sieć daje im możliwość współdziałania, niezależnie od tego, jak daleko od siebie się znajdują i w jakiej części świata mieszkają. Model otwartego źródła, jakim jest sieć, demokratyzuje sztukę, two- rzy nowy charakter twórczości artystycznej. Można oglądać dzieła wielkich mi- strzów, jak również nowe formy eksperymentów grafi cznych, nie wychodząc z domu. Jeszcze nigdy dotychczas człowiek nie miał tak szerokiego dostępu do wytworów myśli i rąk innych ludzi. Dorobek ludzkości można bez problemu podziwiać w sieci komputerowej, wystarczy sięgnąć do odpowiedniej strony in- J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 1.1. Internet – dobrodziejstwo czy zagrożenie? 17 ternetowej i w dowolnej chwili poznać zbiory wybranego muzeum czy też zgłębić zagadnienia dotyczące architektury światowej. Jeszcze większe możliwości stwa- rzają światowe sieci komputerowe ze swoimi bazami zawierającymi informacje biblioteczne i katalogi fi lmów. Tak obfi ty dopływ różnego rodzaju informacji jest budulcem pomysłów. Sprzyja powstawaniu nowego spojrzenia na dotychczasowe pewniki funkcjonujące w nauce i świadomości ludzi. Jedynym problemem staje się wówczas prawo autorskie. Roli Internetu nie sposób ograniczyć jedynie do rozrywki. Jest on głęboko osadzony w praktyce społecznej, wykorzystuje się go do przekazywania wia- domości politycznych, rozpowszechniania poglądów, poszukiwania informacji i komunikacji. Przeciwnicy Internetu twierdzą, że jest on jedynie środkiem przenoszenia co- raz większej ilości doświadczeń ze świata realnego do medialnego. Powoduje technopolizację życia przez docieranie różnorodnej informacji wieloma nieza- leżnymi kanałami. Amerykański krytyk i uczony, N. Postman, wprowadził do literatury pojęcie „technopol” rozumiane jako nieuchronna konsekwencja roz- woju społeczeństwa informacyjnego. Przedstawił to jako swoisty syndrom braku odporności na informację, a w szczególności na informację niepożądaną, przed którą nie mogą się obronić nawet takie społeczne organizmy, jak rodzina, szkoła, systemy: prawny, polityczny czy religijny (N. Postman, 1995, s. 246). Internet pozwala wielu osobom poczuć się „panem i władcą”, kreować własny wizerunek bez obawy, że spotka nas krytyka i śmieszność. Wyzwala chęć mani- pulowania drugim człowiekiem, traktowania go jak elementu gry komputero- wej. Wielu szuka w Internecie ekwiwalentu doznań seksualnych. Coraz częstsze ucieczki w wirtualny świat powodują trudności w nawiązywaniu kontaktów emo- cjonalnych. Dostęp do coraz nowszych i atrakcyjniejszych informacji, jak również swoboda surfowania po nieograniczonych zasobach multimedialnych powodują uzależnienie. Komputeroholicy (czytaj: uzależnieni od sieci) nie potrafi ą odróż- nić prawdy od fałszu. Człowiek – nieustannie bombardowany narastającą informacją, nieobeznany z techniką poruszania się w jej gąszczu, niezorientowany w możliwościach inte- rakcyjnych komputerów – gubi się. Potrzebuje więc wiedzy na temat powiązań stworzonej przez siebie kultury z procesami zachodzącymi w mózgu, aby móc ograniczyć wpływ patologii wynikających z charakteru i tempa tworzonej przez siebie wiedzy. Rola, jaką odgrywa Internet, wymaga międzynarodowej współpracy w usta- nawianiu standardów i mechanizmów, które mają wspierać i chronić międzynaro- dowe dobro, wprowadzić równouprawnienie w dostępie do przestrzeni cyfrowej (M. Castells, 2003, s. 202). Internet jako symbol społeczeństwa sieciowego – tak jak w przypadku każdej nowej, a więc nieznanej fali przemian – wywołu- je zrozumiały lęk wielu ludzi wyobrażających sobie potencjalne zagrożenie dla miejsc pracy, edukacji, zabezpieczenia społecznego i stylów życia. Bierze się tutaj J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 18 Rozdział 1. Internet w procesie dydaktycznym pod uwagę degradację środowiska naturalnego, wzrost ubóstwa i nierówność w wielu dziedzinach życia, powstanie informacyjnej przepaści. Nowa technologia napędza i wspiera globalizację, która jest duchem cza- sów transformacji, granice państw nie ograniczają handlu i wymiany informa- cji. Powstaje wspólna przestrzeń dla różnych działań współczesnego człowieka (S. Juszczyk, J. Gajda, B. Siemieniecki, K. Wenta, 2002, s. 329–330). Część świata nadmiernie się wzbogaciła, pozostawiając całe narody w tyle, wykluczając je ze świata nowej technologii informatycznej. Powstaje nowa przepaść między „bogatymi w informację” a „informacyjnie biednymi” (Papieska Rada ds. Środ- ków Społecznego Przekazu, Etyka w Internecie, http://www.opoka.org.pl/biblio- teka/W/WR/rady_pontyfikalne/r_komunik_spol/internet_etyka_22022002. html, s. 4). Internet stawia przed ludzkością, a tym samym przed jednostką, wie- le wyzwań. Są nimi: wolność, nauczenie każdego z nas, a szczególnie młodego pokolenia, jak przetwarzać informacje i pogłębiać wiedzę. Społeczeństwo musi nabyć umiejętności uczenia się przez całe życie, wyszukiwania, porządkowania, systematyzowania i używania informacji do zdobycia potrzebnej wiedzy, aby osiągnąć wytyczony cel. Wymaga to jednak głębokich przemian naszego sys- temu edukacyjnego. Potrzebne jest nowe podejście pedagogiczne polegające na współdziałaniu, indywidualnym nauczaniu, rozwijaniu umiejętności samodziel- nego myślenia i kształtowaniu osobowości ucznia. Warunki geografi czne, kultura, pochodzenie etniczne, płeć, przynależność społeczna czy zawody różnicują społeczeństwa. Jeden z twórców sieci kompu- terowych, B. Joy, dokładnie sprecyzował najważniejszą sprzeczność związaną z powstaniem społeczeństwa sieciowego: dysproporcję między technologicznym nadrozwojem, a instytucjonalnym i społecznym niedorozwojem. Cyberprzestrzeń powinna być bezpłatna i dostępna dla wszystkich grup spo- łecznych, służyć ludziom niezależnie od miejsca, w którym się znajdują, nieza- leżnie od koloru skóry i języka, jakim się posługują. Internet i stale rozwijająca się technologia informatyczna przekazują sposoby myślenia o kondycji ludzkiej, relacjach społecznych, religii i rodzinie, których nowatorstwo i spektakularność mogą podważyć i przytłoczyć kultury tradycyjne (Papieska Rada ds. Środków Społecznego Przekazu, Etyka w Internecie, http://www.opoka.org.pl/biblioteka/ W/WR/rady_pontyfi kalne/r_komunik_spol/internet_etyka_22022002.html, s. 5–6). Internet może mieć niezwykle cenny wkład w życie ludzkie. Może wspierać pokój, rozwój intelektualny i estetyczny, wzajemne zrozumienie między ludami i narodami na skalę globalną. Może także pomóc ludziom w ich odwiecz- nym poszukiwaniu zrozumienia samych siebie (Papieska Rada ds. Środków Spo- łecznego Przekazu, Etyka w Internecie, http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/ WR/rady_pontyfi kalne/r_komunik_spol/internet_etyka_22022002.html). Na zakończenie rozważań nad dobrodziejstwami i zagrożeniami Internetu można zacytować słowa M. Castellsa z jego książki Galaktyka Internetu: J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 1.1. Internet – dobrodziejstwo czy zagrożenie? 19 Wyobrażam sobie, jak ktoś mówi; „Dlaczego nie zostawisz mnie w spo- koju?! Nie chcę ani kawałka twojego Internetu, twojego społeczeństwa sie- ciowego! Chcę po prostu żyć po swojemu! Cóż, jeśli tak uważasz, mam dla ciebie złe wieści. Mimo że ty nie dbasz o sieci, one zadbają o ciebie. Tak długo bowiem, jak będziesz chciał żyć w społeczeństwie, tutaj i teraz, będziesz miał do czynienia ze społeczeństwem sieciowym. Żyjemy bowiem w Galaktyce In- ternetu (M. Castells, 2003, s. 313). 1.1.1. Dziecko w informacyjnej sieci Internet jest technologią, która wprowadza nowe formy komunikowa- nia się ludzi między sobą oraz ludzi i komputerów. Zmianie ulegają tradycyjne formy życia w społeczeństwie. Pojawiają się więc nowe, inne problemy socjolo- giczne, psychologiczne i pedagogiczne. Dotyczy to całej generacji, ale najbardziej bezbronne i narażone na wszelkie niebezpieczeństwa są dzieci. Jak zatem przedstawia się obraz dziecka w „informacyjnej supersieci”? Po- wszechnie wiadomo, że człowiek i jego osobowość kształtują się od momen- tu przyjścia na świat. Wpływ na to mają czynniki genetyczne, środowiskowe, jak również własna aktywność jednostki. Osłabienie więzi rodzinnych, poczucie osamotnienia, problemy nastolatków z samoakceptacją, pozycją w grupie czy bra- kiem poczucia bezpieczeństwa powodują, że coraz większego znaczenia w życiu młodego pokolenia nabierają media masowe, wśród których największym powo- dzeniem cieszą się gry komputerowe i Internet. Dzieci poświęcają na te zajęcia bardzo dużo swojego wolnego czasu, a nierzadko cały. Prowadzi to, jak łatwo przewidzieć, do uzależnień i wszelakiego rodzaju zaburzeń emocjonalnych i psy- chospołecznych. Internet i gry komputerowe pobudzają do różnych zachowań sprzyjających zmianie postaw, które nie zawsze są pozytywne i społecznie ak- ceptowane. Media (czytaj: Internet) są nasycone erotyką, pornografi ą, przemo- cą seksualną, pedofi lią, przedstawiają dewiacje. Do negatywnych oddziaływań Internetu można zaliczyć erotyzację wyobraźni, kształtowanie „postawy mieć”, wzrost agresywności i wyobcowanie ze świata realnego. Treści przekazywane przez Internet pobudzają zwłaszcza dzieci, rodzą tendencję do fantazjowania, a nawet naśladownictwa zachowań seksualnych, oderwanych od sfery uczuć. Oglądanie pornografi i z obrazami przemocy zwiększa ryzyko powstawania zachowań dewiacyjnych i agresywnych (M. Braun-Gałkowska, Dziecko w świecie mediów, http://www.vulcan.edu.pl/eid/archiwum/2003/06/dziecko.html, s. 2–3). Dzieci nader często identyfi kują się z bohaterami reklam, którzy są piękni, bo- gaci i silni. Wydaje im się, że są to najważniejsze wartości w życiu. Obrazy te są nie bez znaczenia dla sfery psychicznej, powodują często groźne spustoszenia w mentalności młodego człowieka. Granicę uzależnienia osiąga się wówczas, gdy hobby zaczyna wyrządzać szko- dy. Poświęcanie znacznej ilości czasu na korzystanie z Internetu powoduje uza- J. Kandzia, Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych, Kraków 2011; ISBN: 978-83-7587-889-9, © by Oficyna Wydawnicza „Impuls” 2011 20 Rozdział 1. Internet w procesie dydaktycznym leżnienie i osłabienie więzi społecznych. Jest to szczególne intensywne przy wszelkiego rodzaju grach sieciowych z gatunku fantasy. Szczególnie niebezpieczne, na co zwraca uwagę S.M. Kwiatkowski, jest na- kładanie się wzorców zachowań – zacieranie granicy między grą, zabawą a rze- czywistością. Dziecko przebywa wiele godzin (co najmniej pięć razy w tygodniu, po co najmniej trzy godziny) w świecie wirtualnym i jest zupełnie kimś innym. Prowadzi to do zaburzeń poczucia własnej tożsamości i pogrążenia się w świecie fi kcji. Gracz przenosi wzorce zachowań do świata realnego, co w wielu przypad- kach prowadzi do tragedii (S.M. Kwiatkowski, 2006, s. 7). Takie oderwanie się od rzeczywistości nieuchronnie prowadzi do izolacji, rodzi zrozumiały lęk przed kontaktami z ludźmi. W ich odczuciu jedynie Internet jest w stanie zapewnić poczucie bezpieczeństwa. Naturalnymi konsekwencjami są: znikanie przyjaźni, pojawianie się rozkojarzenia, zaburzenia pamięci, lekceważenie innych, często ważnych spraw. To kolejny aspekt uzależnienia – w Polsce mówi się na razie o uzależnieniach od gier i programowania, kwestią czasu jest tylko pojawienie się na tej liście Internetu. Problemem rodzimym jest zbyt niska wiedza i świadomość dorosłych na te- mat Internetu i tego, co można „osiągnąć” za jego pomocą. Niekontrolowany przez nikogo dostęp do różnych, często szkodliwych informacji wpływa bardzo negatywnie na morale dzieci. Dotyczy to zachowań nieetycznych, promocji broni, hazardu, używek – z instrukcjami obsługi. Dzieci czują się anonimowo (zresztą nie tylko dzieci), zatem nie muszą się starać o społeczną akceptację, nie mają żad- nych ograniczeń i hamulców. Jak twierdzi S. Juszczyk, mogą prowadzić dialogi takie, przy których bezpruderyjny markiz de Sade zapewne spłonąłby ze wstydu (S. Juszczyk, J. Gajda, B. Siemieniecki, K. Wenta, 2002, s. 328). Sieć stanowi doskonałe narzędzie wykorzystywania dzieci przez różnego rodzaju przestępców, żerujących na ich naiwności. Skuszone atrakcyjnymi towarami i cenami dzieci są częstymi uczestnikami aukcji internetowych. Nie wyczuwają zagrożenia (a nawet są zadowolone, że ktoś się wreszcie nimi interesuje), toteż bardzo chętnie podają dane osobowe i opowiadają o swoich planach, rodzinie i najbliższym otoczeniu. Internet stał się skrzynką kontaktową dla tych, którzy zajmują się działalnością niezgodną z prawem, stręczycielstwem i pedofi lią. Jej ofi arami w przeważającej części stają się dzieci i to głównie te z problemami, a więc potrzebujące wsparcia. Pedofi le dążą do spotkania z nimi. Korzystają z popularnych komunikatorów – gadu-gadu, Tlen, chatów – gdzie najłatwiej mogą nawiązać kontakt. Niektórzy zadawalają się cyberseksem (J. Śpiewak, 2004, s. 2). Pornografi a dziecięca jest bardzo dochodowym interesem, ogromnym przestępczym biznesem wykraczają- cym poza granice państwowe. Wymiana niekomercyjna odbywa się na chatach, IRC, zamkniętych forach dyskusyjnych i za pomocą poczty elektronicznej. W tym miejscu należałoby wrócić do tematu gier komputerowych. Badania naukowe potwierdziły związek, jaki zachodzi między graniem w gry kompute- rowe nasycone obrazami przemocy a wzrostem zachowań agresywnych. Czę-
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kształtowanie wartości dydaktycznych i wychowawczych w procesie edukacji matematycznej z wykorzystaniem technik multimedialnych
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: