Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00315 006700 13421982 na godz. na dobę w sumie
Kwartalnik Pedagogiczny 2014/3 (233) - ebook/pdf
Kwartalnik Pedagogiczny 2014/3 (233) - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 190
Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Język publikacji: polski
ISBN: 00235938 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> edukacja >> pedagogika
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).
Czasopismo ogólnopolskie ukazujące się od roku 1956. Drukuje, zarówno artykuły teoretyczne z zakresu szeroko pojętej pedagogiki, jak i omówienia wyników badań obejmujących funkcjonowanie jednostki w społeczeństwie. Jest pismem o szerokim profilu: zamieszczane są w nim materiały z różnych subdyscyplin pedagogiki, w tym z pedeutologii, andragogiki, historii wychowania, pedagogiki społecznej, dydaktyki, psychologii edukacji, filozofii edukacji, a także z problematyki wychowania estetycznego. Ukazuje się w języku polskim i angielskim. Po artykułach zamieszczane są streszczenia w języku angielskim. Również spis treści tłumaczony jest na język angielski. Archiwalne zeszyty 'Kwartalnika Pedagogicznego' proszę zamawiać pisząc na mail: dz.handlowy@uw.edu.pl Informujemy, że nasze Wydawnictwo nie prowadzi prenumeraty czasopism. Prenumeratę proszę zamawiać w sieci RUCH, Kolporter i Garmond. Archiwalne numery można znaleźć w formie elektronicznej na stronie internetowej Central and Eastern European Online Library Strona internetowa 'Kwartalnika Pedagogicznego'
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Wstęp Oczekiwania infl acyjne – podobnie jak oczekiwania dotyczące innych zmiennych makroekonomicznych – odgrywają ważną rolę we współcze- snej teorii ekonomii oraz w praktyce życia gospodarczego. Wywierają one wpływ na zachowania różnych grup podmiotów i ich decyzje dotyczą- ce konsumpcji, oszczędzania, inwestycji, żądań płacowych itp. Dlatego oczekiwania infl acyjne są istotną zmienną uwzględnianą w modelowaniu makroekonomicznym oraz punktem odniesienia we współczesnej poli- tyce pieniężnej, która stara się oddziaływać na oczekiwania1 – zarówno przez wyznaczanie celów infl acyjnych, decyzje dotyczące instrumentów polityki pieniężnej, jak i rozwinięte formy komunikacji z otoczeniem. Teoria ekonomii nie jest jednak zgodna co do sposobu formułowania oczekiwań przez podmioty gospodarcze. Stwarza to potrzebę pomiaru tej nieobserwowalnej zmiennej w celu jej wykorzystania przy testowaniu różnych modeli formułowania oczekiwań oraz w innych analizach ma- kroekonomicznych, m.in. tych stanowiących podstawę decyzji polityki gospodarczej, zwłaszcza polityki pieniężnej. Niniejsza książka wpisuje się w nurt prac badawczych starających się odpowiedzieć na tę potrzebę, proponując metody umożliwiające regu- larną obserwację i analizę bezpośrednich miar oczekiwań infl acyjnych2. Zasadniczym celem badawczym jest przedstawienie sposobów pomiaru 1 Woodford (2005) używa w tym kontekście określenia: „zarządzanie oczekiwania- mi” (management of expectations), wskazując, że opisuje ono adekwatnie istotę współ- czesnej bankowości centralnej. 2 Bezpośrednie miary oczekiwań infl acyjnych to miary ujawnione przez różne grupy podmiotów, np. w drodze ankietowej. Pośrednie miary oczekiwań infl acyjnych to miary uzyskiwane z modeli, zakładających określony sposób ich formułowania w gospodarce. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w podrozdziale 2.1. 12 Wstęp oczekiwań infl acyjnych konsumentów na podstawie jakościowych da- nych ankietowych3 oraz ocena użyteczności uzyskanych miar na przy- kładzie gospodarek europejskich, w tym Polski. Dobrym rozpoczęciem książki poświęconej tym zagadnieniom będzie przytoczenie fragmentów ofi cjalnych dokumentów wybranych banków centralnych i wypowiedzi ich przedstawicieli odnoszących się do pojęcia oczekiwań infl acyjnych: „Podstawowym zadaniem polityki pieniężnej jest w dalszym ciągu utrzymanie średnio- okresowej stabilności cen, a tym samym mocne zakotwiczenie oczekiwań infl acyjnych w strefi e euro na docelowym poziomie wynoszącym poniżej, ale blisko 2 w średnim okresie. Zakotwiczenie to jest warunkiem koniecznym, by polityka pieniężna mogła przyczyniać się do wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy w strefi e euro”. (Europejski Bank Centralny, „Biuletyn Miesięczny”, październik 2011 r.) „Wydaje się oczywiste, że sposób, w który podmioty sektora prywatnego formułują swe oczekiwania będzie pod wieloma istotnymi względami różny między różnymi rodzajami podmiotów. Bank centralny, monitorując te oczekiwania, nie powinien więc polegać na pojedynczym wskaźniku, lecz przyjąć podejście całościowe i prag- matyczne, ważąc informacje uzyskiwane z różnych źródeł. Z tego punktu widzenia pojedyncza miara oczekiwań infl acyjnych, konstruowana na podstawie wewnętrznych analiz banku centralnego, może wprowadzać w błąd”. (Jean-Claude Trichet, Prezes Europejskiego Banku Centralnego4) „Podejście teoretyczne ma tendencję do pomijania faktu, że w praktyce istnieje wiele miar oczekiwań infl acyjnych, takich jak prognozy profesjonalnych ekonomistów, wyni- ki badań ankietowych przeprowadzanych wśród konsumentów, informacje uzyskiwane z rynków fi nansowych (…) i informacje na temat zamierzeń cenowych przedsiębiorstw. (…) Pomiar jest tylko jednym aspektem rozumienia oczekiwań infl acyjnych. Potrze- bujemy również lepszego rozumienia tego, jak oczekiwania infl acyjne wpływają na infl acje faktyczną oraz [lepszego rozumienia] czynników określających oczekiwania”. (Ben Bernanke, Prezes Fed5) 3 Przez pojęcie jakościowego pytania ankietowego rozumie się takie pytanie, w któ- rym respondenci nie są proszeni o ujawnienie numerycznej miary swoich oczekiwań, lecz określają kierunek (i ew. siłę) oczekiwanych zmian cen w sposób pośredni, opisowy. 4 Fragment wystąpienia pt. Monetary Policy and Private Expectations wygłoszone- go w Banku Grecji 25 lutego 2005 roku. 5 Fragment wystąpienia pt. Infl ation Expectations and Infl ation Forecasting wygło- szonego w ramach „Monetary Economics Workshop of the National Bureau of Economic Research Summer Institute” 10 lipca 2007 roku. Wstęp 13 „(…) Istnieją czynniki niepewności, które mogą sprawić, że infl acja ukształtuje się powyżej lub poniżej prognozy. (…) Pierwszym [z tych czynników] są zmiany w ocze- kiwaniach infl acyjnych gospodarstw domowych i zachowaniach cenowych przedsię- biorstw. Ze względu na obserwowane ostatnio (…) podwyżki cen często nabywanych towarów i usług konsumpcyjnych, oczekiwania infl acyjne konsumentów mogą nadal rosnąć. Jednocześnie wzmocnieniu może ulec przenoszenie zmian cen materiałów [na ceny produkcji]. Jeżeli te zmiany zmaterializują się, jest prawdopodobne, że ceny ukształtują się powyżej projekcji”. (Bank Japonii, Outlook for economic activity and prices, 30 kwietnia 2008 r.) „Należy odnotować, że pomimo nierealizowania krótkookresowych celów infl acyj- nych wiarygodność polityki pieniężnej ulegała istotnemu wzmocnieniu. Świadczy o tym znaczny spadek oczekiwań infl acyjnych osób prywatnych oraz kształtowanie się oczekiwań infl acyjnych sektora fi nansowego”. (Narodowy Bank Polski, Strategia polityki pieniężnej po 2003 r., luty 2003 r.) Podane stwierdzenia wskazują na co najmniej cztery okoliczności, stanowiące motywację napisania niniejszej książki. Po pierwsze, odzwier- ciedlają fakt, że pojęcie „oczekiwania infl acyjne” – za sprawą dorobku teorii ekonomii i doświadczeń empirycznych – na trwałe weszło do słow- nika ekonomii, zwłaszcza ekonomii monetarnej. Po drugie, wskazują na istotne znaczenie oczekiwań infl acyjnych dla osiągnięcia głównego celu polityki pieniężnej, tj. zapewnienia stabilności cen. Po trzecie, pokazują, że nie chodzi tu o jakąś sztuczną wielkość, abstrakcyjny produkt mniej lub bardziej wyrafi nowanego modelu makroekonomicznego, lecz o ocze- kiwania konkretnych grup podmiotów – uczestników rynku, będące po- tencjalną przesłanką podejmowanych przez nich decyzji. Po czwarte, potwierdzają potrzebę bezpośredniego pomiaru tej nieobserwowalnej zmiennej i ciągłej obserwacji różnych jej wskaźników. * Książka jest zbudowana wokół trzech wyjściowych hipotez badaw- czych. Pierwsza z nich wyraża przekonanie, że jakościowe dane an- kietowe stanowią użyteczne źródło wnioskowania na temat oczekiwań infl acyjnych konsumentów i innych grup podmiotów, zwłaszcza tych re- latywnie mniej wyspecjalizowanych w prognozowaniu makroekonomicz- nym. Stopień, w jakim wnioskowanie to można uznać za uprawnione, 14 Wstęp zależy jednak zarówno od przyjętego sposobu pomiaru, np. od sformuło- wania pytania ankietowego, jak i od zastosowanych metod przetwarzania uzyskanych wyników. Druga z hipotez badawczych zwraca uwagę, że dla zapewnienia po- prawności wyników wnioskowania na temat oczekiwań infl acyjnych na podstawie jakościowych danych ankietowych należy odwoływać się do możliwie szerokiego zakresu metod służących przetwarzaniu tych da- nych, zdając sobie sprawę z ograniczeń interpretacyjnych stosowanych metod (wynikających z charakteru narzędzia ankietowego i z założeń przyjmowanych przy interpretacji jego wyników). Trzecia z hipotez badawczych – wynikająca zarówno z przesłanek teoretycznych, jak i z przeglądu dostępnej literatury empirycznej – uzna- je, że w rzeczywistości proces formułowania oczekiwań infl acyjnych przez uczestników życia gospodarczego nie jest zapewne aż tak wyrafi - nowany jak wynikałoby z hipotezy racjonalnych oczekiwań ani tak me- chaniczny jak sugerowałyby modele oczekiwań kształtowanych jedynie na podstawie przeszłych obserwacji. Stwierdzenie to odnosi się nie tyl- ko do podmiotów wyspecjalizowanych w prognozowaniu makroekono- micznym, lecz również do tych, którzy przy ustalaniu swych oczekiwań w mniejszym stopniu wykorzystują sformalizowane narzędzia ilościowe i uwzględniają mniejszy zakres informacji (takich jak konsumenci czy przedsiębiorstwa). * Osiągnięciu celów książki i weryfi kacji powyższych hipotez badaw- czych służy struktura pracy. Rozdział 1 książki jest poświęcony określe- niu roli oczekiwań infl acyjnych w teorii ekonomii. Oprócz podsumowa- nia dyskusji na temat modelu formułowania oczekiwań, prowadzonych między różnymi szkołami (bądź nurtami) myśli ekonomicznej, prezen- tujemy wyniki symulacji modelowych określających, w jaki sposób wy- brane cechy oczekiwań infl acyjnych mogą wpływać na koszty polityki pieniężnej w sferze realnej gospodarki, szybkość procesu dezinfl acji oraz zmienność infl acji i luki popytowej. Rozdział 2 jest poświęcony metodom pomiaru oczekiwań infl acyj- nych konsumentów na podstawie jakościowych danych ankietowych. Ze Wstęp 15 względu na fakt, iż w wielu metodach kwantyfi kacji oczekiwań infl a- cyjnych konieczne jest sformułowanie założenia dotyczącego bieżącej dynamiki cen postrzeganej przez badaną grupę podmiotów, w tej części książki przedstawiamy również analogiczne metody służące ocenie per- cepcji infl acji bieżącej. Najogólniej metody pomiaru oczekiwań infl acyj- nych i percepcji infl acji można podzielić na dwie grupy. W pierwszej nich znajdują się statystyki bilansowe, a więc syntetyczne wskaźniki podsumowujące strukturę odpowiedzi na pytanie ankietowe6. Choć staty- styki te są bardzo użyteczne i szeroko wykorzystywane w analizach em- pirycznych, traktowanie ich jako miar poziomu oczekiwań infl acyjnych lub percepcji infl acji może być bardzo mylące. Pomiarowi poziomu ocze- kiwań infl acyjnych na podstawie ankiet jakościowych służy druga grupa metod, tj. metody kwantyfi kacji danych ankietowych. Przy danej struktu- rze odpowiedzi na pytanie ankietowe umożliwiają one ilościowe określe- nie wzrostu cen oczekiwanego czy postrzeganego przez respondentów. W książce charakteryzujemy szczegółowo dwie grupy metod kwan- tyfi kacji, tj. metody probabilistyczne i metody regresyjne, przedstawiając ich relatywne zalety i ograniczenia. Dodatkowo przedstawiamy metodę logistyczną. Nie należy ona wprawdzie do tak popularnych, jak metody probabilistyczne czy regresyjne, jednak o jej historycznym znaczeniu świadczy fakt, że jako pierwsza została wykorzystana do kwantyfi kacji oczekiwań infl acyjnych europejskich konsumentów na podstawie da- nych ankietowych Komisji Europejskiej (Papadia, Basano 1981). Wypada podkreślić, że metody pomiaru oczekiwań prezentowane w książce mają charakter uniwersalny i mogą być wykorzystywane do wyznaczenia ocze- kiwań różnych grup podmiotów formułowanych w stosunku do różnych zmiennych makroekonomicznych. Rozważania na temat pomiaru oczekiwań infl acyjnych na podstawie danych ankietowych są zwieńczone krótkim przeglądem bezpośrednich miar oczekiwań infl acyjnych wykorzystywanych we współczesnych bankach centralnych. Informacje uzyskane z banków centralnych wska- zują na rosnące znaczenie i zróżnicowane obszary wykorzystywania 6 Typowym przykładem takiej miary jest różnica między odsetkiem respondentów oczekujących wzrostu cen a odsetkiem respondentów przewidujących spadek cen. 16 Wstęp ankietowych miar oczekiwań infl acyjnych, zwłaszcza w bankach pro- wadzących politykę pieniężną w ramach strategii bezpośredniego celu infl acyjnego (infl ation targeting), szczególnie nakierowanej na zarzą- dzanie oczekiwaniami7. W rozdziale 3 przedstawiamy bezpośrednie miary percepcji infl acji i oczekiwań infl acyjnych konsumentów w Polsce oraz w innych krajach Unii Europejskiej. Chcąc uzyskać obraz całościowy, przynajmniej do pewnego stopnia uodporniony na zastosowane metody pomiaru, w przy- padku każdej z gospodarek odwołujemy się do kilku miar oczekiwań. Przedmiotem uwagi są cztery statystyki bilansowe, w których przyjmuje się różne systemy ważenia poszczególnych frakcji respondentów, oraz cztery-pięć miar oczekiwań infl acyjnych skwantyfi kowanych z użyciem różnych metod kwantyfi kacji i przy różnych założeniach (m.in. dotyczą- cych percepcji infl acji bieżącej). Chcąc ocenić stopień niepewności po- miaru oczekiwań infl acyjnych w poszczególnych gospodarkach, określa- my rozrzut indywidualnych miar oczekiwań oraz stopień ich wzajemnej korelacji. Ponadto na wybranych przykładach analizujemy ograniczenia interpretacyjne, z którymi wiąże się stosowanie różnych miar oczekiwań infl acyjnych i percepcji infl acji. Rozszerzeniem tej analizy jest charak- terystyka błędów pomiaru oczekiwań infl acyjnych i percepcji infl acji związanych ze stosowaniem alternatywnej formy pytania ankietowego, tj. pytania ilościowego. Konieczność posiadania bezpośrednich miar oczekiwań infl acyj- nych wynika przede wszystkim z potrzeby empirycznego testowania różnych modeli formułowania oczekiwań, określenia wpływu ocze- kiwań na infl ację oraz weryfi kacji innych cech oczekiwań istotnych 7 Strategia infl ation targeting jest popularnym reżimem polityki pieniężnej od lat 90. XX wieku. Mishkin (2000) wymienia następujące cechy tej strategii: bank centralny podaje do publicznej wiadomości wysokość średniookresowego celu infl acyjnego; w sys- temie rozwiązań instytucjonalno-prawnych uznaje się stabilność cen za nadrzędny prio- rytet polityki pieniężnej; przesłanki decyzji polityki pieniężnej zawierają szeroki zakres informacji ilościowych oraz jakościowych, istotnych dla przebiegu procesów cenowych w przyszłości; szczególny nacisk kładzie się na przejrzystość oraz wiarygodność polityki pieniężnej umożliwiające wpływ banku centralnego na oczekiwania podmiotów gospo- darczych; bank centralny jest rozliczany z osiągnięcia celu infl acyjnego. Wstęp 17 z makroekonomicznego punktu widzenia. Tym zagadnieniom jest po- święcony rozdział 4. Dokonujemy w nim porównania wybranych cech oczekiwań infl acyjnych konsumentów w Polsce i w strefi e euro – takich jak spełnienie przez te oczekiwania warunków hipotezy racjonalnych oczekiwań czy stopień ich antycypacyjności. Ponadto, koncentrując uwagę na oczekiwaniach infl acyjnych w Polsce, pokazujemy zróżni- cowanie cech oczekiwań między różnymi grupami podmiotów: kon- sumentami, przedsiębiorstwami oraz analitykami sektora fi nansowego oraz testujemy wpływ oczekiwań tych podmiotów na procesy infl acyjne. Odrębnym przedmiotem analizy podjętym w tej części książki jest okre- ślenie związków między oczekiwaniami infl acyjnymi rozpatrywanych grup podmiotów. * Autor wyraża nadzieję, że książka okaże się interesująca dla różnych grup Czytelników – zarówno dla zainteresowanych makroekonomiczną rolą oczekiwań infl acyjnych, testowaniem empirycznym ich cech, znacze- niem oczekiwań infl acyjnych dla polityki pieniężnej, jak i dla posługu- jących się danymi ankietowymi we własnych analizach i poszukujących adekwatnych metod ich przetwarzania. Wypada zastrzec, że choć sta- raniem autora książki było, aby rozważania prowadzone w poszczegól- nych jej częściach były umiejscowione w szerszym kontekście literatury teoretycznej i empirycznej, to jednak bogactwo literatury i różnorodność stosowanych podejść sprawiło, że pewne wątki zostały świadomie po- minięte bądź są przywoływane w stopniu ograniczonym. Odnosi się to szczególnie do tych zagadnień, które znalazły już swoje odzwierciedlenie w polskiej literaturze, takich jak: błędy pomiaru oczekiwań w badaniach ankietowych (Tomczyk 2011), koncepcje racjonalności i ograniczonej racjonalności w ekonomii (Kowalski 2001) czy też ekonometryczne aspekty modelowania oczekiwań (Osińska 2000; Tomczyk 2011).
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Kwartalnik Pedagogiczny 2014/3 (233)
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: