Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00219 007748 13856451 na godz. na dobę w sumie
Leksykon VAT - ebook/pdf
Leksykon VAT - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 1890
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-5860-4 Rok wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki >> podatkowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-5%), audiobook).

Rekomendowany
przez praktyków!

Leksykon Vat to:

  • Praktyczne kompendium
    wiedzy
    z zakresu podatku
    VAT
  • Odpowiedzi na pytania
    z zakresu rozliczeń
    podatkowych
  • Interpretacje organów
    podatkowych i sądów
    administracyjnych
  • Praktyczne wskazówki
    i przykłady
    dotyczące
    transakcji gospodarczych
  • Najnowszy stan prawny,
    uwzględniający zmiany
    obowiązujące od stycznia 2014 r.

W publikacji między innymi:

Szczegółowa
struktura wewnętrzna.

Z uwzględnieniem podziału na
okresy obowiązywania
poszczególnych przepisów

Dedykowane tabele
porównawcze

Praktyczne przykłady.
Stan prawny porównawczy

Oficjalne klasyfikacje
i zestawienia
tabelaryczne

 

Leksykon VAT, autorstwa wybitnego grona specjalistów i ekspertów w zakresie prawa podatkowego pod redakcją Pani Ewy Sokołowskiej-Strug stanowi wyczerpujące przedstawienie wszystkich zagadnień związanych z podatkiem VAT, uwzględniając i prezentując najnowszy stan prawny, włącznie z fundamentalnymi zmianami obowiązującymi od stycznia 2014r.

Leksykon VAT to pozycja, która stanowi profesjonalne kompendium wiedzy o tym podatku, podane w przystępnej formie 74 haseł – rozdziałów takich jak Aport, Barter, Darowizna, Ewidencja Vat, Faktury Vat, Mały Podatnik, Podatnik, Reklamacja, Stawka Vat, Zaliczka/Zadatek  itd. charakteryzujących wszystkie najważniejsze zagadnienia objęte podatkiem Vat. W każdym z omawianych tematów-rozdziałów zawsze znajdą Państwo:

  • informacje wprowadzające, wyjaśniające podstawowe cechy prezentowanego hasła-zagadnienia;
  • aktualny stan prawny odnoszący się do przedstawianej tematyki oraz dokładną informację o poprzednio obowiązujących rozwiązaniach;
  • praktyczne podpowiedzi, w postaci wydzielonych przykładów dotyczące konkretnych transakcji gospodarczych z jakimi Zespół ECDDP spotkał się w toku wieloletniej współpracy z podmiotami gospodarczymi wielu branż;
  • stanowisko, jakie w konkretnej materii zajmują organy podatkowe (interpretacje Ministerstwa Finansów i indywidualne interpretacje konkretnych urzędów skarbowych) oraz sądy administracyjne.

Nowe, 2. wydanie Leksykonu VAT powstało z myślą o wszystkich, którzy na co dzień dokonują rozliczeń transakcji gospodarczych w zakresie VAT. Zespół ECDDP przygotował niezastąpioną pomoc: opracowanie, w którym znajdą Państwo odpowiedzi na wszystkie nurtujące pytania jakie pojawiają się w bieżących rozliczeniach podatkowych. Ustawy i rozporządzenia regulujące materię podatków pośrednich są najczęściej zmienianymi i uaktualnianymi przepisami prawa podatkowego. Niestety tempo i rodzaj zmian, jakie są dokonywane zmusza nas do coraz uważniejszego zagłębiania się w treści ustaw, co jest zajęciem bardzo czasochłonnym. Dodatkowo, brak jasności oraz niejednoznaczna interpretacja obowiązujących już przepisów czyni codzienną pracę niezmiernie trudną.

Prezentowane, uaktualnione wydanie Leksykonu VAT zawiera omówienie wszystkich istotnych zagadnień, jakie mogą wystąpić na gruncie VAT w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego, ze szczególnym podkreśleniem regulacji obowiązujących od stycznia i kwietnia 2014 r., takich jak:

  • nowe zasady fakturowania
  • zmiany w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego
  • nowa definicja podstawy opodatkowania
  • możliwość rozliczania niepotwierdzonych faktur korygujących
  • nowe zasady odliczania VAT od zakupu i użytkowania samochodów służbowych

Jest to komplet informacji, dzięki którym kwestie podatkowe staną się bardziej przejrzyste, czytelne, a tym samym i bardziej przyjazne dla każdego przedsiębiorcy. W sposób jasny i klarowny prezentowana pozycja pozwala na rozwiązanie pojawiających się w praktyce problemów związanych z wykładnią przepisów podatkowych. Dla wygody Czytelników, ułatwiając szybką orientację w tekście, niniejszy Leksykon wyróżnia się szczegółową strukturą wewnętrzną, z precyzyjnym, przejrzystym i jednolitym podziałem zagadnień oraz praktycznymi przykładami „z życia”, ułatwiającymi orientację w tej zawiłej czasami problematyce.

Niniejsza pozycja to nieodzowna pomoc dla doradców podatkowych, nieoceniona baza wiedzy dla urzędników organów podatkowych, księgowych, jak również praktyków prawa, w szczególności adwokatów, radców prawnych, sędziów i wszystkich przedsiębiorców mających na co dzień do czynienia z problematyką VAT.

 

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

A port I. Pojęcie aportu Na gruncie prawa handlowego pojęcie aportu powszechnie identyfikowane jest z wkła- dem o charakterze niepieniężnym, wnoszonym do spółki (osobowej bądź kapitałowej) w związku z jej utworzeniem bądź też powiększaniem jej majątku/kapitału zakładowego. Jak wskazano w postanowieniu SN z 14.3.1991 r., III CRN 14/91 (Legalis), wniesie- nie wkładu niepieniężnego oznacza – jeżeli umowa nie stanowi inaczej – przeniesienie na spółkę wszelkich praw do przedmiotu wkładu, a więc również własności, jeżeli przy- sługuje ona wspólnikowi. Przedmiotem aportu, poza pewnymi wyjątkami, mogą być zarówno rzeczy, jak i prawa majątkowe, przy czym w każdym przypadku składniki majątkowe muszą posiadać tzw . zdolność aportową, a więc: 1) być zbywalne; 2) przedstawiać wartość ekonomiczną; 3) podlegać ujęciu w bilansie jako aktywa. Aport stanowi czynność o charakterze odpłatnym, przy czym wynagrodzenie dla wnoszącego aport stanowią udziały/akcje otrzymywane z tego tytułu od spółki kapita- łowej. Co istotne, emisja akcji/udziałów własnych nie stanowi sama w sobie czynności podlegającej opodatkowaniu VAT (por. wyrok NSA z 25.2.2011 r., I FSK 246/10, Legalis). II. Aport na gruncie VAT Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 VATU, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towa- rów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 VATU). Natomiast, świadczenie usług to świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych (art. 8 ust. 1 VATU). Skoro w ramach aportu dochodzi do przekazania na rzecz spółki towarów bądź praw majątkowych tego rodzaju zdarzenie traktowane jest jako: 1) odpłatna dostawa towarów – jeżeli przedmiotem są towary (czyli rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii – art. 2 pkt 6 VATU); 2) odpłatne świadczenie usługi – jeżeli przedmiotem jest inny niż towar składnik mająt- kowy (np. wartość niematerialna i prawna w postaci prawa własności przemysłowej). Oznacza to, iż czynność wniesienia aportu podlega VAT, pod warunkiem oczywiście, że podmiot wnoszący aport, w zakresie owej czynności działa w charakterze podatnika VAT. Przykład Przykład Grim S.A. wnosi aport do Franx Sp. z o.o. w postaci 30 maszyn i prawa do znaku towarowego w zamian za jej udziały. Czynność wniesienia maszyn – na gruncie VATU – stanowi odpłatną dostawę 30 towarów, natomiast prawa do znaku towarowego – odpłatne świadczenie usługi. 1 Łabno Aport Przykład Przykład Osoba fizyczna nieprowadząca dotychczas działalności gospodarczej zamierza zawiązać z in- nymi osobami spółkę komandytową. W związku z tym wnosi aport w postaci należącego do niego samochodu osobowego. Czynność ta nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT, gdyż nie sposób przypisać osobie wnoszącej aport status podatnika VAT, w rozumieniu art. 15 VATU. 1. Aport przedsiębiorstwa bądź zorganizowanej części przedsiębiorstwa Skoro aport traktowany jest na gruncie VATU – w zależności od jego przedmiotu – jako odpłatna dostawa towarów albo odpłatne świadczenie usługi, to tym samym ko- nieczne staje się również uwzględnienie treści art. 6 pkt 1 VATU. W myśl tego przepisu, nie podlega opodatkowaniu zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Ustawodawca nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Zdaniem Autora, pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do dostawy towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 VATU, tzn. zbycie przedsiębiorstwa obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem tych czynności jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę oraz przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (czyli aport). W konsekwencji, wniesienie aportem całego przedsiębiorstwa lub jego zorganizo- wanej części nie podlega w ogóle opodatkowaniu VAT (przez wzgląd właśnie na art. 6 ust. 1). VATU nie określa w treści swych przepisów definicji pojęcia „przedsiębiorstwo”. Przedmiotową definicję zawiera art. 551 KC, w myśl którego przedsiębiorstwo to zor- ganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do pro- wadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono: 1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa); 2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; 3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosun- ków prawnych; 4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; 5) koncesje, licencje i zezwolenia; 6) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; 7) tajemnice przedsiębiorstwa; 8) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie do art. 552 KC, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. W VATU zawarto natomiast definicję „zorganizowanej części przedsiębiorstwa”. W myśl art. 2 pkt 27e, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organi- zacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przed- siębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. 2 LEKSYKON VATŁabno III. Rozliczanie aportu Powyższe stanowisko w pełni potwierdzają organy podatkowe, m.in.: 1) Dyrektor IS w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 29.11.2012 r., IPPP2/ 2) Dyrektor IS w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 25.9.2012 r., ITPP2/ 443-877/12-4/MM (Legalis); 443-814/12/PS (Legalis). III. Rozliczanie aportu 1. Miejsce świadczenia/opodatkowania 1.1. Aport towarów Obowiązujące przepisy nie zawierają szczególnych regulacji odnoszących się do miejsca świadczenia czynności polegającej na wniesieniu aportu. Zastosowanie znajdą tutaj zatem zasady ogólne. Oznacza to, że w przypadku wniesienia aportu, którego przed- miotem są towary, miejsce świadczenia (kraj opodatkowania tego rodzaju czynności), powinno być ustalane na podstawie zasad określonych w art. 22 ust. 1 VATU. Wniesienie aportu towarów stanowić może na gruncie VAT: 1) odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju; 2) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów; 3) eksport towarów; 4) dostawę towarów niepodlegającą opodatkowaniu VAT. Odnośnie do pierwszego punktu, aport towaru traktowany będzie jako odpłatna jego dostawa na terytorium kraju, jeżeli – w oparciu o zasady wynikające z art. 22 VATU – miejscem dokonania dostawy będzie terytorium RP. Odnośnie do punktu drugiego, aport towaru traktowany będzie jako WDT, jeżeli w ramach tej czynności dojdzie do jego wywozu z Polski do innego państwa członkow- skiego, przy spełnieniu pozostałych warunków dla WDT. Odnośnie do punktu trzeciego, aport towaru traktowany będzie jako eksport, jeżeli w ramach tej czynności dojdzie do jego wywozu z Polski poza terytorium UE. Odnośnie do punktu czwartego, aport towaru traktowany będzie jako dostawa towarów dokonywana poza terytorium RP – oczywiście w sytuacji, gdy w chwili doko- nywania czynności prawnej towar będzie się znajdował poza terytorium kraju. Przykład Przykład DFG S.A. wnosi aport do Tetra Sp. z o.o. w postaci 10 samochodów znajdujących się w Krakowie. Miejsce świadczenia tego rodzaju czynności (dostawy towarów) znajduje się zatem na teryto- rium RP (zob. art. 22 ust. 1 pkt 1–3 VATU). Przykład Przykład DFG S.A. wnosi aport w postaci 10 zestawów komputerowych do Bossi Ltd (spółka brytyjska). Komputery w ramach tej czynności opuszczają terytorium RP i są wywożone do Wielkiej Brytanii. Jeżeli zostaną spełnione pozostałe warunki wynikające z VATU, które dotyczą uznania czynności za WDT, wówczas wniesienie aportu – we wskazanym tutaj przypadku – stanowić będzie WDT. Przykład Przykład DFG S.A. wnosi aport w postaci 10 zestawów komputerowych do spółki białoruskiej. Komputery w ramach tej czynności opuszczają terytorium RP i są wywożone na Białoruś. Jeżeli zostaną 3 LEKSYKON VATŁabno Aport spełnione pozostałe warunki wynikające z VATU, które dotyczą uznania czynności za eksport, wówczas wniesienie aportu – we wskazanym tutaj przypadku – stanowić będzie eksport towarów. Przykład Przykład DFG S.A. wnosi aport do spółki chińskiej w postaci 10 zestawów komputerowych, które znajdują się w belgijskim oddziale DFG S.A. W ramach wniesienia aportu następuje wywóz powyższych towarów z Belgii do Chin. Tego rodzaju transakcja stanowić będzie dostawę towarów niepodle- gającą opodatkowaniu polskim VAT, gdyż nie sposób przypisać miejsca dokonania dostawy towarów do terytorium naszego kraju. Przykład Przykład DFG S.A. wnosi aport do spółki czeskiej w postaci linii technologicznej wraz z jego montażem. W ramach wniesienia aportu następuje wywóz powyższego towaru (linii technologicznej) do Czech i jego montaż przez pracowników DFG S.A. Tego rodzaju transakcja stanowić będzie dostawę towarów niepodlegającą opodatkowaniu polskim VAT, gdyż stosownie do art. 22 ust. 1 pkt 2 VATU miejscem dostawy towarów, które są instalowane lub montowane przez dokonują- cego ich dostawy lub przez podmiot działający na jego rzecz, jest, co do zasady, terytorium państwa, na którym dochodzi do owego montażu (tutaj: terytorium Czech). Podsumowując, miejsce świadczenia czynności polegającej na wniesieniu aportu, którego przedmiotem jest towar (aport będący dostawą towaru) jest ustalane według zasad określonych w art. 22 VATU. 1.2. Aport usług Również w przypadku aportu innych niż towary składników majątkowych ustawo- dawca nie wprowadził szczególnych regulacji prawnych. W efekcie, miejsce świadczenia – czyli kraj opodatkowania tego rodzaju czynności, (tj. aportu traktowanego jako świad- czenie usługi) – powinno być ustalane na podstawie zasad określonych w art. 28b i nast. VATU. Tym samym może zaistnieć sytuacja, że czynność wniesienia aportu nie będzie pod- legać opodatkowaniu polskim VAT z uwagi na to, że miejsce świadczenia usługi stano- wiącej przedmiot aportu przypadać będzie na terytorium innego niż Polska państwa (zob. przykłady). Przykład Przykład Gamma Sp. z o.o. wnosi do Wetix S.A. (spółka z siedzibą w Polsce) aport w postaci praw do znaku towarowego. Tego rodzaju czynność stanowi na gruncie VATU odpłatne świadczenie usługi. Zatem miejscem jej świadczenia – z uwagi na art. 28b VATU – jest terytorium RP. Przykład Przykład Gamma Sp. z o.o. wnosi do Speer GmbH z siedzibą w Niemczech aport w postaci praw do znaku towarowego. Tego rodzaju czynność stanowi na gruncie VATU odpłatne świadczenie usługi, przy czym miejscem jej świadczenia (krajem opodatkowania) – na podstawie art. 28b VATU – będzie terytorium Niemiec. W efekcie usługa ta (aport) nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT w Polsce. Podsumowując, miejsce świadczenia czynności polegającej na wniesieniu aportu, którego przedmiotem jest inny składnik majątkowy niż towar (aport będący świadcze- niem usługi), podlega ustaleniu według zasad określonych w art. 28b i nast. VATU. 4 LEKSYKON VATŁabno III. Rozliczanie aportu 1.3. Aport a wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów oraz import towarów W sytuacji gdy do spółki polskiej wnoszony jest aport towarów, w wyniku czego towary są przywożone do naszego kraju: 1) z innego państwa członkowskiego UE, a ich dostawcą (wnoszącym aport) jest podat- nik podatku od wartości dodanej – wówczas polska spółka powinna zakwalifikować powyższą transakcję jako WNT; 2) z państwa trzeciego (tj. nienależącego do UE), zaś na polskiej spółce ciążyłby z tego tytułu dług celny – wówczas po jej stronie powyższa transakcja powinna zostać zaklasyfikowana jako import towarów. Przykład Przykład Niemiecki podatnik podatku od wartości dodanej wnosi aport (którego przedmiotem są towary) do Tixol S.A. (podatnik polski). W ramach tej transakcji towary są przywożone z Niemiec do Polski. Dla Tixol S.A. otrzymanie powyższych towarów (tytułem aportu) stanowić będzie ich wewnątrzwspólnotowe nabycie. Przykład Przykład Rosyjski przedsiębiorca wnosi aport, którego przedmiotem są towary, do Tixol S.A. (podatnik polski). W ramach tej transakcji towary są przywożone z Rosji do Polski, co skutkuje po stronie Tixol powstaniem długu celnego. Dla Tixol S.A. otrzymanie powyższych towarów (tytułem aportu) stanowić będzie ich import. Podsumowując, w pewnych przypadkach otrzymanie aportu może oznaczać dla polskiego podatnika (spółki) konieczność rozpoznania WNT czy też importu towarów. 1.4. Aport a import usług W sytuacji, gdy do spółki polskiej wnoszony jest aport stanowiący na gruncie VATU odpłatną usługę, wówczas po stronie spółki może zaistnieć obowiązek rozpoznania importu owej usługi. Stanie się tak, gdy w świetle przepisów art. 28b i nast. VATU miejscem świadczenia będzie terytorium RP, zaś wnoszącym aport będzie podatnik nieposiadający w naszym kraju siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności (poprzez które dokonywałby tych czynności). Przykład Przykład Batisson SARL (z siedzibą we Francji) wnosi aport do Gambit Sp. z o.o. (podatnik polski) w postaci prawa do wzoru użytkowego. Powyższa czynność stanowi odpłatne świadczenie usługi ze strony Batisson na rzecz Gambit. Miejscem świadczenia usługi, a zarazem opodatkowania, jest teryto- rium RP (zgodnie z art. 28b ust. 1 VATU). W konsekwencji, Gambit sp. z o.o. obowiązana jest do rozpoznania importu ww. usługi. 2. Podstawa opodatkowania 2.1. Stan prawny obowiązujący do 31.12.2013 r. Podstawa opodatkowania dla czynności wniesienia aportu była ustalana na zasadach przewidzianych w art. 29 ust. 1 i nast. VATU. Na mocy art. 29 ust. 1 VATU, podstawą 5 LEKSYKON VATŁabno B arter I. Barter Transakcje barterowe polegają na wymianie świadczenia na świadczenie bez udziału pieniądza. Fakt braku przepływu pieniężnego nie oznacza jednak, że świad- czenia te pozostają neutralne na gruncie VATU. Są to czynności, które poprzez kompen- satę rzeczową swoich należności stanowią de facto formę odpłatnej dostawy towarów (towar za towar) lub odpłatnego świadczenia usług (usługa za usługę, ewentualnie usługa za towar). Prawną istotę umowy zamiany regulują przepisy prawa cywilnego, a zwłaszcza art. 603 KC. W rozumieniu KC umowa zamiany jest umową konsensualną, wzajemną i zobowiązującą, na podstawie której każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie do przeniesienia własności innej rzeczy. A zatem, ustawodawca w KC – odnosząc się do zamiany jako rodzaju stosunku zobowiązaniowego – ustalił, że przedmiotem zamiany mogą być tylko rzeczy (zarówno ruchome, jak i nieruchomości). Jednocześnie z treści art. 604 KC wynika, że do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży. Odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju oznacza wykonanie tych czynności za wynagrodzeniem. VATU nie wskazuje na formę odpłatności, jak również nie definiuje tego pojęcia. Wynagrodzenie (zapłata) nie musi nastąpić w formie świadczenia pieniężnego. Może to być również świadczenie rzeczowe. Taki sposób rozliczania wzajemnych należności przedsiębiorców nie stanowi narusze- nia dyspozycji zawartej w art. 22 ust. 1 ustawy z 2.7.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.), który zastrzega jedynie, że bezpo- średnie przepływy pieniężne powinny odbywać się w formie bezgotówkowej. Inne spo- soby wykonania zobowiązań skutkujące zapłatą nie zostały wyłączone. Orzecznictwo TSUE wskazuje, że odpłatność ma miejsce, gdy: 1) istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym; 2) dostawcę towarów lub usługodawcę łączy z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wyna- grodzenia (świadczenia wzajemnego) za dokonanie tych czynności; 3) wynagrodzenie jest wyrażalne w pieniądzu, co oznacza, że istnieje możliwość okre- ślenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stano- wiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług. Wynagrodzenie (zapłata) może mieć postać zarówno świadczenia pieniężnego, jak i rzeczowego (określonego w naturze), np. w przypadku dostawy towaru w zamian za świadczenie usługi czy też w sytuacji zamiany usług. Przy czym należy wskazać, że na gruncie podatkowym nie tylko świadczenia rzeczowe mogą być uznane za transakcje barterowe. Celem umów barterowych jest niedokonywanie dodatkowych rozliczeń pieniężnych pomiędzy kontrahentami, a w kon- sekwencji maksymalne uproszczenie obrotu gospodarczego. Zatem barter to pojęcie bardziej pojemne niż zamiana (ujęta w art. 603 KC). Bowiem barter polega nie tylko na równoważącej się wartościowo transakcji towar za towar, lecz również: usługa za usługę, towar za usługę, lub usługa za towar. Podstawowym założeniem i istotą umów barteru 13 Gierszewska Barter jest brak konieczności ponoszenia dodatkowych świadczeń, a to, czy strony umówią się na wymianę towaru za towar, usługi za usługę czy też towaru za usługę nie ma dużego znaczenia. Barter jest więc pojęciem szerszym, obejmującym swoim zakresem zamianę usług, zamianę towaru na usługę i usługi na towar. Instytucja ta stanowi rodzaj umowy zamiany, polegającej na równoważącej się wartościowo wymianie towaru na towar lub usługi na usługę (ewentualnie usługi na towar lub towaru na usługę), gdzie nie wchodzą w grę dodatkowe rozliczenia pieniężne między kontrahentami. W praktyce gospodarczej pojawiają się jednak wątpliwości, jakiego rodzaju przeka- zanie towarów/usług stanowi jedynie czynność dokonywaną na potrzeby nieodpłatnej dostawy towarów dokonanej przez kontrahenta (i tym samym nie podlega opodatko- waniu VAT), a kiedy takie przekazanie jest już traktowane jako element transakcji barterowej (towar w zamian za towar, towar w zamian za usługę czy też usługa w za- mian za usługę) i jako odpłatna dostawa towarów/świadczenie usług podlega opodat- kowaniu VAT. Przykład Przykład Paweł P. prowadzący samodzielną działalność gospodarczą otrzymał od spółki będącej właści- cielem gruntu możliwość jego bezpłatnej dzierżawy przez okres 1 roku (w miejscu dzierżawy ma zamiar prowadzić parking samochodowy). W zamian zobowiązał się do postawienia ogrodzenia wokół dzierżawionego terenu. W analizowanej sprawie zarówno właściciel nieruchomości (spółka), jak i druga strona umowy są stronami umowy barterowej. Wykonują bowiem na swoją rzecz ściśle określone usługi (dzierżawa gruntu – wykonanie ogrodzenia). Podmioty te nie doko- nują jedynie zapłaty w postaci pieniężnej, a rozliczenie następuje dzięki wymianie świadczeń rzeczowych. W związku z powyższym, należy uznać, że oba świadczenia mają wymierny charakter, wynikają z wzajemnego zobowiązania i zawierają element odpłatności. Zatem, podlegają opodatkowaniu VAT. Przykład Przykład Spółka współpracuje z redakcjami i wydawcami pism branżowych. Spółka przekazuje wska- zanym redakcjom produkty, których jest producentem. Produkty są przeznaczone na nagrody w konkursach organizowanych przez daną redakcję. W zamian za otrzymane od spółki produkty publikowane są informacje, że nagrodę w danym konkursie ufundowała spółka (czasem też zamieszczane są zdjęcia produktu będącego nagrodą wraz z krótkim opisem, eksponowane są zdjęcia produktów spółki). Zdarzyć się również może, że spółka przekazuje swoje produkty w zamian za reklamę prasową albo w zamian za wykonanie określonej usługi (np. druk). Spółka za swoje produkty otrzymuje od redakcji i wydawców wynagrodzenie w na- turze (świadczenie ekwiwalentne) w postaci działań reklamowych ukierunkowanych na prezentację oferty spółki osobom, które z uwagi na wykonywany zawód czy też zainteresowania mogą być odbiorcami jej produktów (np. czytelnikom branżowych magazynów). Zatem, przekazanie przez Spółkę towarów na rzecz redakcji magazy- nów branżowych w zamian za usługi reklamowe, stanowi odpłatną dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 VATU, podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 tej ustawy. Forma odpłatności w przedmiotowej sprawie (usługa za towar) wskazuje, że mamy tu do czynienia z transakcjami barterowymi. Zapłatą dla spółki za przekazy- 14 LEKSYKON VATGierszewska I. Barter wane towary jest reklama prasowa/druk, które to usługi świadczone są przez odbiorcę towarów (redakcja, wydawca, organizacja). W następstwie powyższego oraz zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 VATU, opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Obie strony transakcji, dokonując tych czynności, powinny je opodatkować i udokumentować fakturą sprzedaży (zgodnie z art. 106 ust. 1 VATU – w stanie obowiązującym do końca 2013 r. oraz art. 106b ust. 1 pkt 1 VATU – w stanie obowiązującym od 1.1.2014 r.). Na dokumencie tym należy wykazać stawkę podatku właściwą dla dokonanej czynności. 1. Podstawa opodatkowania 1.1. Stan prawny obowiązujący do 31.12.2013 r. W stanie prawnym obowiązującym do końca 2013 r., zgodnie z art. 29 ust. 1 VATU, podstawą opodatkowania był obrót. Obrotem była kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmowała całość świad- czenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększało się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podat- nika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Jeżeli strony określiły w umowie wartość świadczonych sobie nawzajem czynności („wyceniły” je), wówczas kwoty te stanowiły podstawę opodatkowania, jaką należało wpisać na fakturze. W sytuacji zaś, gdy tego nie zrobiły, wówczas za podstawę opodatkowania, stosow- nie do treści art. 29 ust. 9 VATU, należało przyjąć wartość rynkową przekazanych to- warów/wykonanych usług pomniejszoną o kwotę podatku. Przez wartość rynkową, zgodnie z art. 2 pkt 27b VATU, należy rozumieć całkowitą kwotę, jaką – w celu uzyska- nia w danym momencie danych towarów – nabywca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów musiałby, w warunkach uczci- wej konkurencji, zapłacić niezależnemu dostawcy na terytorium kraju. W przypadku gdy nie można ustalić porównywalnej dostawy towarów, przez wartość rynkową rozu- mie się (w odniesieniu do towarów) kwotę nie mniejszą niż cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a w przypadku braku ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy. Najlepiej zatem, gdy w umowie kontrahenci wyceniali własne świadczenia (tj. poszczególne usługi/towary) i ewentualnie korygowali tak określoną cenę o ustalony rabat. 1.2. Stan prawny obowiązujący od 1.1.2014 r. W stanie prawnym obowiązującym od 1.1.2014 r. powyższą kwestię reguluje jedynie art. 29a ust. 1 VATU, zgodnie z którym podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Jednocześnie, ustawodawca zrezygnował z przepisów odwołujących się do uwzględniania w podstawie opodatkowania wartości rynkowej (obowiązujący do końca 2013 r. art. 29 ust. 9 VATU nie znalazł swojego odpowiednika w treści art. 29a 15 LEKSYKON VATGierszewska Barter znowelizowanej ustawy). Jak zostało podane w uzasadnieniu do projektu zmian, w takich przypadkach zastosowanie znajdzie zasada ogólna (z obecnego art. 29 ust. 1 VATU), a więc podstawa opodatkowania będzie określana w oparciu o wszystko, co stanowi zapłatę. Z uwagi na bardzo nieostre pojęcia i trudność w ustaleniu przy transakcjach barterowych kwestii „wyceny zapłaty” istnieje znaczne ryzyko sporu w tej materii. Zatem również po 1.1.2014 r. najlepiej, aby strony umów barterowych każdorazowo w umowie „wyceniały” wartość świadczonych sobie nawzajem czynności. 2. Obowiązek podatkowy Co do obowiązku podatkowego, należy wskazać, że każdy z podmiotów uczestniczą- cych w transakcji barterowej powinien samodzielnie rozpatrzyć moment jego powsta- nia z uwzględnieniem rodzaju dokonanej czynności. Zastosowanie zatem znajdą tu wszystkie przepisy art. 19 VATU (w stanie prawnym obowiązującym do końca 2013 r.) oraz art. 19a VATU (w stanie prawnym obowiązującym od 1.1.2014 r.). Przykładowo, w stanie prawnym obowiązującym do końca 2013 r., w stosunku do dostawy towaru i usług, do których nie stosowało się szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego, aktualna była treść art. 19 ust. 1 i 4 VATU, zgodnie z którymi obowiązek podatkowy powstawał z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatko- wy powstawał z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Przykład Przykład Spółka zajmująca się produkcją mebli zobowiązała się wykonać regały do szkolnej świetlicy w zamian za uzyskanie nieodpłatnej reklamy na festynie organizowanym przez szkołę z okazji zakończenia roku szkolnego. Festyn odbył się 25.6.2013 r. Meble zostały zaś dostarczone 10.7.2013 r. Spółka była obowiązana wystawić fakturę sprzedaży w terminie 7 dni od dnia wyda- nia regałów szkole (czyli od 10.7.2013 r.). Szkoła zaś w terminie 7 dni od dnia, w którym odbył się festyn (czyli od 25.6.2013 r.). Obowiązek podatkowy powinny odpowiednio rozpoznać: szkoła w czerwcu 2013 r. – jeżeli wystawiła fakturę w czerwcu 2013 r. lub w lipcu 2013 r. – jeżeli wysta- wiła fakturę w lipcu 2013 r., a spółka w lipcu 2013 r. Od 1.1.2014 r. zasadą jest, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru lub wykonania usługi. Zatem w ww. przykładzie, gdyby sytuacja miała miejsce dokładnie rok później, obowiązek podatkowy powinien być rozpoznany odpo- wiednio: przez szkołę w czerwcu 2014 r. – bez względu na moment wystawienia fak- tury, a przez spółkę w lipcu 2014 r. Same faktury obie strony umowy mogą wystawić do 15. dnia następnego miesiąca po dokonaniu sprzedaży i na 30 dni przed jej doko- naniem (szkoła – w dniach od 26.5.2014 r. do 15.7.2014 r., a spółka – w dniach od 10.6.2014 r. do 15.8.2014 r.). II. Wymiana towarowa z dopłatą do ceny Analizując zagadnienie barteru, należy również odpowiedzieć na pytanie, co w sytu- acji, gdy strony wprawdzie dokonują wymiany towarowej, ale z uwagi na znaczną różnicę wartości wymienianych produktów (ewentualnie usług) część należności wy- równywana zostaje wpłatą gotówki. 16 LEKSYKON VATGierszewska III. Czy w barterze istnieją zaliczki Przykład Przykład Spółka postanowiła wymienić posiadany samochód ciężarowy. Obecny został zakupiony w 2007 r. i z uwagi na znaczną eksploatację wymagał już pierwszych napraw. Spółka zgłosiła się do de- alera i zamierza nabyć nowy pojazd tej samej marki. Jednocześnie strony ustaliły, że obecny samochód zostanie wydany dealerowi w rozliczeniu. Z uwagi jednak na jego stan różnicę w cenie spółka powinna uiścić w gotówce. Przykład Przykład Przedsiębiorca prowadzący hurtownię płytek ceramicznych, w zamian za reklamę, otrzymał od jednego z producentów płytki do wyłożenia schodów przed wejściem do hurtowni. Z uwagi na fakt, że wartość płytek „nie pokryła” standardowej ceny, jaką hurtownia pobiera za świadczone usługi reklamowe, różnicę producent uiścił w gotówce. Przedstawione sytuacje również należy uznać za świadczenia rzeczowe. Obie strony transakcji dokonują bądź przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak wła- ściciel (spółka, dealer, producent płytek), bądź też świadczą usługę (przedsiębiorca prowadzący hurtownię). Jednocześnie czynności te wykonywane są w zamian za otrzy- manie innego świadczenia. Każdy z nich wykonuje zatem czynność opodatkowaną VAT (art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 VATU). Przy czym, z uwagi na znaczne różnice w cenie oferowanych świadczeń, jedna ze stron transakcji musi „dopłacić” należność w gotówce. Zasady rozliczeń rozdziału właściwych dla barteru nie ulegają zatem zmianie. Nadal bowiem mamy do czynienia z transakcjami barterowymi. Strony muszą jednak odrębnie ustalić podstawę opodatkowania czynności wykonywanych na rzecz partnera handlowego. W przypadku dealera samochodowego oraz właściciela hurtowni podstawą opo- datkowania będzie należność otrzymana w towarze (samochody, płytki) oraz dopłata w gotówce. Natomiast w przypadku spółki wymieniającej samochód oraz hurtowni płytek ceramicznych – wartość wydanego w ramach barteru towaru. Ponieważ w takich sytuacjach strony posiadają zawsze wycenioną wartość wykonywanych czynności (stąd wiedzą, jaką kwotę należy „dopłacić”, aby wyrównać wartość wykonywanych świad- czeń), kwoty te stanowią podstawę opodatkowania, jaką należy wpisać na fakturze. III. Czy w barterze istnieją zaliczki W transakcjach barterowych zdarza się, że świadczenia współpracujących podmio- tów nie są wykonywane równocześnie. Przykład Przykład Spółka zobowiązała się dokonać na rzecz firmy budowlanej dostawy 5 ton piachu w zamian za usługę remontową (wymalowanie fasady budynku spółki). Dostawa miała miejsce 23.6.2013 r. Z uwagi na natłok zleceń usługa została zaś wykonana dopiero we wrześniu 2013 r. Pojawia się wątpliwość, czy w analizowanej sytuacji nie mamy aby do czynienia z pewną formą zaliczki (czy z uwagi na inne terminy wykonania zobowiązań przez uczestników transakcji barterowej nie można uznać, że spółka uiściła na rzecz firmy budowlanej de facto zaliczkę na poczet nabywanej usługi remontowej). 17 LEKSYKON VATGierszewska Barter Dokładna odpowiedź znajduje się w przytoczonej poniżej interpretacji indywidual- nej Dyrektora IS w Katowicach z 30.7.2009 r., IBPP1/443-528/09/BM (Legalis). Po głębszym zastanowieniu należy się z nią zgodzić. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: wnioskodawca wskazał, iż zawiera umowy o wzajemnej współpracy, w której każda ze stron zobowiązuje się do przeniesienia, na rzecz drugiej strony, wła- sności rzeczy lub usługi. Wartość tych świadczeń została ustalona w ekwiwalentnej wysokości. Udokumentowaniem tych świadczeń są wystawione faktury o ekwiwalent- nej wartości, rozliczane drogą wzajemnej kompensaty należności i zobowiązań. Wyna- grodzenie określane jest w naturze i nie podlega zamianie na świadczenie pieniężne. Zdarza się, że partner wykonuje usługę na dwa miesiące wcześniej, zanim Wniosko- dawca dokona sprzedaży towarów. W tak zarysowanych okolicznościach organ podat- kowy stwierdził, że ustawodawca nie zamieścił w treści VATU definicji zaliczki ani przedpłaty. Zgodnie więc ze „Słownikiem języka polskiego PWN”, zaliczka to część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet należności. Zatem zaliczkę wpłaca się na poczet przyszłej dostawy towarów lub przyszłego wykonania usługi przed fak- tyczną dostawą lub faktycznym wykonaniem usługi. Natomiast przez przedpłatę należy rozumieć określoną sumę pieniędzy, stanowiącą część ceny towaru lub usługi, wpła- caną z góry w celu uzyskania gwarancji zakupu lub wykonania usługi w określonym terminie. Stosownie do powyższego, zaliczka jak również przedpłata jako zapłata na poczet przyszłej należności musi być powiązana z konkretną transakcją i oznacza płat- ność w pieniądzu. W przypadku otrzymania zaliczki podatnik zobowiązany jest do wystawienia faktury. Kwestia powstania obowiązku podatkowego uregulowana została w art. 19 VATU. Zgodnie z art. 19 ust. 1 VATU, obowiązek podatkowy powstaje, co do zasady, z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2–21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1. Zgodnie z art. 19 ust. 11 VATU, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. W myśl art. 19 ust. 4 VATU, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia fak- tury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Zgodnie z art. 19 ust. 5 VATU, przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do faktur za częściowe wykonanie usługi. W przypadku, gdy kontrahent dokonał dostawy towaru lub wykonał na rzecz wnioskodawcy w ramach umowy barterowej usługę np. na dwa miesiące wcześniej, zanim wnioskodawca dokona dostawy towaru lub wykona na rzecz kontrahenta usługę (zgodnie z zawartą umową) udokumentowaną fakturą, to wcze- śniejsze wykonanie usługi przez kontrahenta nie może być traktowane jako zaliczka na poczet niedokonanej jeszcze przez wnioskodawcę dostawy towaru lub świadczenia usługi. Faktura stanowi bowiem potwierdzenie wykonania konkretnej dostawy bądź usługi. Dla potrzeb podatku od towarów i usług wielokrotne dostawy towarów lub świadczenie usług w ramach umowy barterowej powinny być rozpatrywane pod kątem wywiązania się stron z zawartej umowy. W przypadku niewywiązania się chociażby jednej ze stron z obowiązku realizacji umowy – nawet w części – umowa zamiany musi być uważana za niezawartą (odstąpienie od umowy). W takiej sytuacji opodatkowaniu podlegać będą czynności faktycznie wykonane (dokonana dostawa towarów i świad- czenie usługi). Czynności te, zgodnie z ogólnymi zasadami, powinny być udokumento- wane fakturami. Obowiązek podatkowy powinien być określony odrębnie dla każdej ze stron, zgodnie z przedmiotem dostaw towarów (świadczonych usług). Zatem, w sytu- 18 LEKSYKON VATGierszewska IV. Darowizna a barter acji gdy usługa powinna zostać udokumentowana fakturą, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wystawienia faktury, które powinno nastąpić nie później niż 7. dnia, licząc od dnia wykonania usługi (dostawy towaru). W razie niewystawienia faktury w obowiązującym terminie obowiązek podatkowy powstanie 7. dnia, licząc od ww. dnia wykonania, chyba że przepisy szczególne określają inny moment powstania obowiązku podatkowego dla danego rodzaju usługi lub towarów. W przedmiotowej sprawie nie znajduje zatem zastosowania art. 19 ust. 11 VATU. Identycznie wypowiedział się Dyrektor IS w Katowicach w interpretacji indywidu- alnej z 11.8.2011 r., IBPP3/443-577/11/IK (Legalis). Zawarte w ww. interpretacjach tezy pozostają aktualne, mimo zmiany stanu praw- nego. Zatem również obecnie (tj. po 1.1.2014 r.) należy je stosować. IV. Darowizna a barter Działające na rynku gospodarczym podmioty podejmują różnego rodzaju akcje pro- mocyjne. Celem tych akcji jest oczywiście skłonienie partnerów handlowych do zakupu jak największej liczby oferowanych przez sprzedawców wyrobów. Co więcej, działania te często przybierają charakter wzajemny i nieodpłatny. W celu rozwinięcia lub zachowania sprzedaży na oczekiwanym poziomie firmy do- konują nieodpłatnych przekazań towarów lub usług. Są to: 1) klasyczne nieodpłatne przekazania towaru na cele związane z działalnością firmy np. prezenty, kubki, piłki, plecaki, próbki towarów itp. (które są wydawane bezpłatnie przez przedstawicieli handlowych wybranym firmom/kontrahentom/konsumentom); 2) przekazania, które mają na celu wykonanie na rzecz firm określonych działań re- klamowych przez ich kontrahentów (np. podatnik nabywa nieodpłatną usługę naj- mu powierzchni reklamowej; w celu jej wykonania dostarcza jednak świadczącemu bezpłatnie baner z logo lub litery ze styropianu, które utworzą nazwę firmy). Zdarza się również, że w ramach nabywania takich bezpłatnych świadczeń (np. nie- odpłatnego najmu powierzchni reklamowej) firmy dodatkowo bezpłatnie wykonują na rzecz kontrahenta jakąś czynność (np. na bezpłatnie przekazywanym banerze/tablicy reklamowej firma umieszcza, poza swoim logo, również bezpłatnie logo/nazwę/adres najmującego jej powierzchnię kontrahenta). W tej ilości różnych działań promocyjno-marketingowych można się pogubić. Co więcej, powstaje wątpliwość, czy wszystkie te czynności należy traktować w identyczny sposób na gruncie VATU. W jaki sposób dokonać ich rozgraniczenia, aby prawidłowo rozpoznawać i rozliczać je na gruncie ustawy? 1. Nieodpłatne prezenty i usługi Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 VATU, opodatkowaniu przedmiotowym podatkiem pod- lega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług dokonane na tery- torium kraju. Zatem, aby móc uznać daną czynność za opodatkowaną, powinna być ona, co do zasady, odpłatna. Prawodawca wprowadził jednak do analizowanej ustawy regulacje, zgodnie z którymi w pewnych przypadkach również nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług należy traktować jak czynność odpłatną – w konsekwencji opodatkowaną VAT. 19 LEKSYKON VATGierszewska Barter 1.1. Stan prawny obowiązujący od 1.6.2005 r. do 31.3.2011 r. I tak, art. 7 ust. 2 VATU (w brzmieniu obowiązującym od 1.6.2005 r. do 31.3.2011 r.) zrównywał z czynnościami opodatkowanymi przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności: 1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników; 2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części. Wykładnia literalna powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że do 31.3.2011 r.: 1) jakiekolwiek nieodpłatne przekazanie towarów na cele związane z prowadzoną działalnością nie podlegało opodatkowaniu niezależnie od faktu, czy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części; 2) nieodpłatne przekazanie towarów na cele niezwiązane z prowadzoną działalnością, co do zasady, podlegało opodatkowaniu, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części. Jednocześnie, stosownie do brzmienia art. 8 ust. 2 VATU (w brzmieniu obowiązu- jącym do 31.3.2011 r.), nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników oraz wszelkie inne nieodpłatne świad- czenie usług, jeżeli nie były związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczo- nego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami w całości lub w części, traktowało się jak odpłatne świadczenie usług. Powyższa analiza przeprowadzona w za- kresie nieodpłatnego wydania towarów znajdowała także zastosowanie w stosunku do nieodpłatnego świadczenia usług. Zatem w sytuacji, gdy do 31.3.2011 r. podatnik nieodpłatnie przekazywał towary lub nieodpłatnie świadczył usługi w celach promocyjnych/reklamowych (propagując markę) i jednocześnie nie oczekiwał od osób obdarowanych nic w zamian (osoby obda- rowane nie zobowiązały się na mocy pisemnego lub ustnego porozumienia do żadnych świadczeń na rzecz darczyńcy), wówczas mieliśmy do czynienia z bezpłatnym przeka- zaniem/świadczeniem, które było neutralne na gruncie VAT (nawet wówczas, gdy po- datnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy ich nabyciu). 1.2. Stan prawny obowiązujący od 1.4.2011 r. do 31.3.2013 r. Od 1.4.2011 r. do 31.3.2013 r. art. 7 ust. 2 VATU zrównywał z czynnościami opodatko- wanymi przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności: 1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia; 2) wszelkie inne darowizny, – jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów. Zatem w stanie prawnym obowiązującym od 1.4.2011 r. do 31.3.2013 r., co do zasady, jakiekolwiek nieodpłatne przekazanie towarów (niezależnie od faktu, czy do- konane na cele związane, czy też niezwiązane z prowadzoną działalnością) podlegało 20 LEKSYKON VATGierszewska B udowlane usługi I. Definicja, klasyfikacja PKWiU, klasyfikacja PKOB 1. Definicje 1.1. Definicja robót budowlanych w prawie cywilnym Zgodnie z art. 647 KC, przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i za- płaty umówionego wynagrodzenia. 1.2. Definicja robót budowlanych w ustawie – Prawo budowlane Z kolei, w myśl przepisów ustawy z 7.7.1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), przez pojęcie robót budowlanych należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 PrBud). Obiekt budowlany, zgodnie z art. 3 pkt 1 PrBud, to: 1) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi; 2) budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami; 3) obiekt małej architektury. Budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzie- lony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Budowla to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z grun- tem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydro- techniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje opo- rowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urzą- dzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem tech- nicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Obiekt małej architektury to niewielkie obiekty, a w szczególności obiekty kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury; posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej; użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Breda 25 Budowlane usługi 2. Klasyfikacje 2.1. Klasyfikacja PKWiU Do 31.12.2010 r., zgodnie z art. 8 ust. 3 VATU, usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej były identyfikowane za po- mocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119 (rozliczanych na zasadzie marży). Tym samym usługi świadczone przez podatników były identyfikowane na gruncie VAT poprzez pryzmat ich klasyfikacji statystycznej. Decyzja o właściwym zastosowaniu odpowiedniej stawki czy też określe- niu właściwego momentu powstania obowiązku podatkowego w zakresie VAT wyma- gała dokonania odpowiedniej klasyfikacji świadczonej usługi, jaka została wskazana w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). Z dniem 1.1.2011 r. wskazany powyżej przepis art. 8 ust. 3 VATU został uchylony. Ustawodawca z początkiem 2011 r. wprowadził natomiast art. 5a VATU, który stanowi, że towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identy- fikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne. Klasyfikacją stosowaną obecnie na potrzeby opodatkowania VAT jest Polska Klasy- fikacja Wyrobów i Usług (PKWiU 2008) wprowadzona rozporządzeniem Rady Mini- strów z 29.10.2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz.U. Nr 207, poz. 1293 ze zm.). Sekcja F – obiekty budowlane i roboty budowlane Symbol PKWiU Nazwa grupowania Powiązania z CN-2007 Dział 41 BUDYNKI I ROBOTY BUDOWLANE ZWIĄZANE ZE WZNOSZENIEM BUDYNKÓW 41.0 41.00 BUDYNKI I ROBOTY BUDOWLANE ZWIĄZANE ZE WZNOSZENIEM BUDYNKÓW BUDYNKI I ROBOTY BUDOWLANE ZWIĄZANE ZE WZNOSZENIEM BUDYNKÓW 41.00.1 Budynki mieszkalne 41.00.10 Budynki mieszkalne 41.00.10.0 Budynki mieszkalne 41.00.2 Budynki niemieszkalne 41.00.20 Budynki niemieszkalne 41.00.20.0 Budynki niemieszkalne – – 41.00.3 Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków) 41.00.30 Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków) 41.00.30.0 Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków) 26 Breda LEKSYKON VAT I. Definicja, klasyfikacja PKWiU, klasyfikacja PKOB Symbol PKWiU 41.00.4 Nazwa grupowania Powiązania z CN-2007 Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków niemieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków) 41.00.40 Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków niemieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków) 41.00.40.0 Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków niemieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków) Dział 42 BUDOWLE I ROBOTY OGÓLNOBUDOWLANE ZWIĄZANE Z BUDOWĄ OBIEKTÓW INŻYNIERII LĄDO- WEJ I WODNEJ 42.1 DROGI KOŁOWE I SZYNOWE; ROBOTY OGÓLNOBUDOWLANE ZWIĄZANE Z BUDOWĄ DRÓG KO- ŁOWYCH I SZYNOWYCH 42.11 DROGI I AUTOSTRADY; ROBOTY OGÓLNOBUDOWLANE ZWIĄZANE Z BUDOWĄ DRÓG I AUTOSTRAD 42.11.1 Autostrady, drogi, ulice i inne drogi dla pojazdów lub pieszych oraz pasy startowe 42.11.10 Autostrady, drogi, ulice i inne drogi dla pojazdów lub pieszych oraz pasy startowe 42.11.10.0 Autostrady, drogi, ulice i inne drogi dla pojazdów lub pieszych oraz pasy star- towe – 42.11.2 Roboty ogólnobudowlane związane z budową autostrad, dróg, ulic i innych dróg dla pojazdów i pie- szych oraz budową pasów startowych 42.11.20 Roboty ogólnobudowlane związane z budową autostrad, dróg, ulic i innych dróg dla pojazdów i pie- szych oraz budową pasów startowych 42.11.20.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową autostrad, dróg, ulic i innych dróg dla pojazdów i pie- szych oraz budową pasów startowych 42.12 DROGI SZYNOWE I KOLEJ PODZIEMNA; ROBOTY OGÓLNOBUDOWLANE ZWIĄZANE Z BUDOWĄ DRÓG SZYNOWYCH I KOLEI PODZIEMNEJ 42.12.1 Drogi szynowe i kolej podziemna 42.12.10 Drogi szynowe i kolej podziemna 42.12.10.0 Drogi szynowe i kolej podziemna – – 42.12.2 Roboty ogólnobudowlane związane z budową dróg szynowych i kolei podziemnej 42.12.20 Roboty ogólnobudowlane związane z budową dróg szynowych i kolei podziemnej 42.12.20.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową dróg szynowych i kolei podziemnej 42.13 MOSTY I TUNELE; ROBOTY OGÓLNOBUDOWLANE ZWIĄZANE Z BUDOWĄ MOSTÓW I TUNELI 42.13.1 Mosty i tunele 42.13.10 Mosty i tunele 42.13.10.0 Mosty i tunele 42.13.2 Roboty ogólnobudowlane związane z budową mostów i tuneli 42.13.20 Roboty ogólnobudowlane związane z budową mostów i tuneli 42.13.20.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową mostów i tuneli – Breda 27 LEKSYKON VAT
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Leksykon VAT
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: