Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00491 011959 7454562 na godz. na dobę w sumie
Leksykon myślicieli politycznych i prawnych - ebook/pdf
Leksykon myślicieli politycznych i prawnych - ebook/pdf
Autor: , , , , Liczba stron: 666
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-0297-3 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Normy prawa, ustroje państwowe i społeczne z reguły kryją w sobie określone doktryny polityczne lub prawne. Znajomość tych koncepcji niewątpliwie ułatwia zrozumienie istoty i celów prawa oraz jego właściwe stosowanie. Sprzyja także lepszemu poznaniu mechanizmów sprawowania władzy politycznej i kształtowania się stosunków społecznych.

Z tych względów zamieszczone w Leksykonie myślicieli politycznych i prawnych hasła powinny okazać się przydatne i dla studentów prawa, administracji czy politologii, i dla osób zajmujących się w praktyce prawem lub pozostających w służbie publicznej. Spośród sporej liczby myślicieli politycznych i prawnych tworzących swoje koncepcje na przestrzeni dziejów autorzy prezentowanego opracowania wybrali do zwięzłego omówienia poglądy około 300 ideologów: filozofów, prawników, historyków, socjologów, ekonomistów i innych intelektualistów oraz niektórych mężów stanu i polityków.

W trzecim wydaniu autorzy przygotowali około 100 nowych biogramów, uzupełnili i zaktualizowali również już istniejące hasła.

Leksykon został przygotowany przez zespół nauczycieli akademickich Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego. Prof. dr hab. Elżbieta Kundera jest kierownikiem Zakładu Myśli Ekonomicznej na wrocławskiej uczelni. Prof. dr hab. Marek Maciejewski kieruje Katedrami Doktryn Politycznych i Prawnych we Wrocławiu i Opolu. W Katedrze we Wrocławiu pracuje większość pozostałych autorów leksykonu: dr hab. Maciej Marszał, dr Radosław Antonów, dr Łukasz Machaj, dr Mirosław Sadowski i dr Tomasz Scheffler. Dr Ewa Kozerska jest nauczycielem akademickim w Katedrze Doktryn Politycznych i Prawnych w Opolu.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Leksykon myślicieli politycznych i prawnych 3. wydanie pod redakcją: Elżbiety Kundery i Marka Maciejewskiego Wydawnictwo C.H. Beck Leksykon myślicieli politycznych i prawnych 3. wydanie W sprzedaży: J. Oniszczuk FILOZOFIA I TEORIA PRAWA Studia Prawnicze H. Izdebski HISTORIA MYŚLI POLITYCZNEJ I PRAWNEJ, wyd. 4 Podręczniki Prawnicze T. Maciejewski HISTORIA POLSKIEJ MYŚLI ADMINISTRACYJNEJ DO 1918 r. Podręczniki Prawnicze R. Golat HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA POLSKI Ćwiczenia Becka M. Droba PODSTAWY PRAWA Plansze Becka Z. Muras PODSTAWY PRAWA Akademia Prawa Pod red. J. Steliny LEKSYKON PRAWA PRACY. 100 PODSTAWOWYCH POJĘĆ Inne www.sklep.beck.pl Leksykon myślicieli politycznych i prawnych 3. wydanie uzupełnione i zmienione Pod redakcją: Elżbiety Kundery i Marka Maciejewskiego Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2009 Autorzy leksykonu: prof. dr hab. Elżbieta Kundera [E.K.] prof. dr hab. Marek Maciejewski [M.M.] dr hab. Maciej Marszał [M.Mar.] dr Radosław Antonów [R.A.] dr Ewa Kozerska [E.Kr.] dr Łukasz Machaj [Ł.M.] dr Mirosław Sadowski [M.S.] dr Tomasz Scheffler [T.S.] Redakcja: Iwona Duda Projekt okładki: Robert Rogiński © Wydawnictwo C.H. Beck 2009 Wydawnictwo C.H. Beck, Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H. Beck Druk i oprawa: P.W.P. Interdruk, Warszawa ISBN 978-83-255-0297-3 SPIS TREŒCI Wstêp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XV Wykaz podstawowej literatury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XXI CZÊŒÆ PIERWSZA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . STARO¯YTNOŒÆ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ARYSTOTELES , zw. Stagiryt¹ (384 p.n.e.–322 p.n.e.). . . . . . AUGUSTYN Aureliusz, œw. (354–430). . . . . . . . . . . . . . . . . . . CICERO Marcus Tullius (106 p.n.e.–43 p.n.e.). . . . . . . . . . . . DEMOKRYT z Abdery (ok. 460 p.n.e. – ok. 370 p.n.e.) . . . . DIOGENES z Synopy (koniec V w. p.n.e.–323 p.n.e.). . . . . . EPIKUR (341 p.n.e.–270 p.n.e.). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . GAIUS (II w.). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . GORGIASZ z Leontinoi (ok. 483 p.n.e. – 375 p.n.e.) . . . . . . . HAMMURABI (Hammurapi) (1792 p.n.e.–1750 p.n.e.) . . . . HERAKLIT z Efezu (ok. 540 p.n.e. – ok. 480 p.n.e.) . . . . . . . KONFUCJUSZ (Kongzi, tzn. Mistrz Kong) (551 p.n.e–479 p.n.e.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PLATON (427 p.n.e.–347 p.n.e.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . POLIBIUSZ (ok. 230–120 p.n.e.). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PROTAGORAS z Abdery (485 p.n.e. – 411 p.n.e.). . . . . . . . . SENEKA (Lucius Annaeus Seneca) (ok. 2 r. p.n.e. a 2 r.n.e. – 65 n.e.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SOFOKLES (496 p.n.e. – 406 p.n.e.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SOKRATES (470 p.n.e.–399 p.n.e.). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . URNAMMU (ok. 2112 p.n.e. – ok. 2095 p.n.e.) . . . . . . . . . . . ŒREDNIOWIECZE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DANTE (Durante) Alighieri (1265–1321) . . . . . . . . . . . . . . . . CHALDUN IBN Wali ad-Din `abd ar-Rahman (1332–1406). EIKE von Repkow (ok. 1180 – ok. 1235). . . . . . . . . . . . . . . . . . FARABI al-Abu Nasr Muhammad ibn Muhammad (870–950). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FORTESCUE sir John (ok. 1385 – ok. 1479) . . . . . . . . . . . . . . GHAZALI al Abu Hamid Muhammad (1058–1111) . . . . . . JAN Z SALISBURY (ok. 1115–1180) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . V 1 3 3 5 6 8 10 11 14 16 20 22 25 27 29 31 33 35 36 38 40 40 46 48 50 53 55 57 SPIS TREŒCI JUSTYNIAN I WIELKI (482–565) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MARSYLIUSZ z Padwy (Marsilio Mainardini) (1275–1342/3) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . OCKHAM William (Occam) (ok. 1290–1349/1350) . . . . . . . STANIS£AW ze Skarbimierza (1400–1431) . . . . . . . . . . . . . . TAJMIJJA Ibn Taki ad-Din Abu al-Abbas Ahmad Ibn Abd al-Halim (1263–1328) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . TOMASZ Z AKWINU , œw. (1225–1274) . . . . . . . . . . . . . . . . . W£ODKOWIC Pawe³ (ok. 1370–1435) . . . . . . . . . . . . . . . . . . RENESANS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BODIN Jean (1530–1596). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BOTERO Giovanni (1544–1617) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ERAZM Z ROTTERDAMU (Gerhard Gerhards) (1469–1536). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . GUICCIARDINI Francesco (1483–1540) . . . . . . . . . . . . . . . . . HOTMAN François (1524–1590) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KALLIMACH (Filip Buonaccorsi) (1437–1496) . . . . . . . . . . . KALWIN Jan (1509–1564) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LUTER Marcin (1483–1546) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MACHIAVELLI Niccolo (1469–1527) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MODRZEWSKI Frycz Andrzej (ok. 1503–1572) . . . . . . . . . . MORE Thomas (Morus) (1478–1535) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MÜNZER Thomas (ok. 1490–1525) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ORZECHOWSKI Stanis³aw (1513–1566) . . . . . . . . . . . . . . . . OSTRORÓG Jan (1430–1501) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SKARGA Piotr (w³aœciwie P. Powêski) (1536–1612) . . . . . . . SUAREZ Francisco (1548–1617) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ZWINGLI Ulrich (1484–1531). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XVII WIEK. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BACON Francis (1561–1626) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CAMPANELLA Tommasso (Giovanni Domenico C.) (1568–1639). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . COKE sir Edward (1552–1634) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . COLBERT Jean Baptiste (1619–1683) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FILMER sir Robert (ok. 1588–1653) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . GROOT Huig de (Grocjusz) (1583–1645) . . . . . . . . . . . . . . . . HARRINNGTON James (1611–1677) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . HOBBES Thomas (1588–1679) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VI 58 60 61 63 64 68 70 71 71 73 76 78 80 82 83 85 86 88 90 92 93 94 96 97 100 102 102 104 106 109 110 114 116 118 SPIS TREŒCI LILBURNE John (1614–1657) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LOCKE John (1632–1704) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PUFENDORF Samuel (1632–1694) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . RICHELIEU Armand Jean du Plessis de (1585–1642) . . . . . SPINOZA Baruch (1632–1677) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . WINSTANLEY Gerrard (1609–1660). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ZOUCHE Richard (1590–1661) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . OŒWIECENIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BECCARIA Cesare (1738–1794) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DIDEROT Denis (1713–1784) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FRANKLIN Beniamin (1706–1790) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . HAMILTON Alexander (1757–1804). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . JEFFERSON Thomas (1743–1826) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KANT Immanuel (1724–1804) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KO££¥TAJ Hugo (1750–1812) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KONARSKI Stanis³aw (Hieronim Franciszek) (1700–1773). LESZCZYÑSKI Stanis³aw (1677–1766) . . . . . . . . . . . . . . . . . . MABLY Gabriel Bonnot de (1709–1785) . . . . . . . . . . . . . . . . . MESLIER Jean (1664–1729) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MONTESQUIEU Charles Louis de (Monteskiusz) (1689–1755). . . . . . . . . . . . . . MORELLY (XVIII w.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . NAPOLEON I Bonaparte (1769–1821) . . . . . . . . . . . . . . . . . . PAINE Thomas (1737–1809) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . QUESNAY François (1694–1774) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROBESPIERRE Maximilien François Marie de (1758–1794) ROUSSEAU Jean Jacques (1712–1778) . . . . . . . . . . . . . . . . . . SIEYÈS Emmanuel Joseph (1748–1836). . . . . . . . . . . . . . . . . . SKRZETUSKI Kajetan Józef (1743–1806) . . . . . . . . . . . . . . . . SMITH Adam (1723–1790) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . STASZIC Stanis³aw (1755–1826) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SVAREZ (Suarez) Karl Gottlieb (1746–1798) . . . . . . . . . . . . . THOMASIUS Christian (1655–1728) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . WOLFF Christian (1679–1754) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . WOLLSTONECRAFT Mary (1759–1797) . . . . . . . . . . . . . . . . WOLTER (François-Marie Arouet – Voltaire) (1694–1778) . 121 123 125 126 128 130 132 133 133 134 137 138 141 141 143 145 146 149 150 151 152 154 155 157 158 160 162 164 165 168 170 171 173 174 180 VII SPIS TREŒCI CZÊŒÆ DRUGA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ANARCHIZM I SYNDYKALIZM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BAKUNIN Michai³ Aleksandrowicz (1814–1876) . . . . . . . . . GODWIN William (1756–1836) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KROPOTKIN Piotr Aleksiejewicz (1842–1921) . . . . . . . . . . . MALATESTA Errico (1853–1922) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PELLOUTIER Fernand (1867–1901) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PROUDHON Pierre Joseph (1809–1865) . . . . . . . . . . . . . . . . SOREL Georges (1847–1922). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . STIRNER Max (pseudonim Johann Caspar Schmidt) (1806–1856). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . TO£STOJ Lew (1828–1910) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KONSERWATYZM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BARRÈS Maurice (1862–1923) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BONALD Louis Gabriel Ambroise de (1754–1840). . . . . . . . BUCHANAN Patrick Joseph (ur. 1938) . . . . . . . . . . . . . . . . . BURKE Edmund (1729–1797). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHATEAUBRIAND François-René de (1768–1848) . . . . . . . CHURCHILL sir Winston Leonard Spencer (1874–1965) . . CLAUSEWITZ Carl von (1780–1831) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DONOSO Cortés Juan Francisco M. (1809–1853) . . . . . . . . . ELIOT Thomas Stearns (1888–1965) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FRANCO Bahamonde Francisco (1892–1975) . . . . . . . . . . . . GIERKE Otto von (1841–1921) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . HALLER Carl Ludwig von (1768–1854) . . . . . . . . . . . . . . . . . HEGEL Georg Wilhelm Friedrich (1770–1831) . . . . . . . . . . . KIRK Rusell (1918–1994) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KRISTOL Irving (ur. 1920 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MACINTYRE Alasdair (ur. 1929) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MAISTRE Joseph Marie de (1753–1821) . . . . . . . . . . . . . . . . . MAURRAS Charles Marie (1868–1952) . . . . . . . . . . . . . . . . . MÜLLER Adam (1779–1829) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . NOVALIS (w³aœciwie Georg Philipp Friedrich Freiherr von Hardenberg) (1772–1801) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . OAKESHOTT Michael Joseph (1901–1990) . . . . . . . . . . . . . . SALAZAR Antonio de Oliveira (1889–1970) . . . . . . . . . . . . . SCHMITT Carl (1888–1985) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . STAHL Friedrich Julius (1802–1861) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . STRAUSS Leo (1899–1973) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VIII 183 185 185 187 191 193 195 199 201 203 205 207 207 209 211 213 215 217 219 221 223 225 227 229 232 234 237 238 241 243 244 246 249 250 252 254 257 SPIS TREŒCI LIBERALIZM I LIBERTARIANIZM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ACTON John Emerich Edward Dalberg (1834–1902) . . . . . . BENTHAM Jeremy (1748–1832). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BERLIN Isaiah, sir (1909–1997) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BUCHANAN James McGill (ur. 1919) . . . . . . . . . . . . . . . . . . CONSTANT Benjamin Henri de Rebecque (1767–1830) . . . . CROCE Benedetto (1866–1952) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DEWEY John (1859–1952) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FAGUET Émile (1847–1916). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FRIEDMAN Milton (1912–2006) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . HAYEK Friedrich August von (1899–1992) . . . . . . . . . . . . . . HOBHOUSE Leonard Trelawney (1864–1929) . . . . . . . . . . . HOPPE Hans-Hermann (ur. 1949). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . HUMBOLDT Wilhelm von (1767–1835) . . . . . . . . . . . . . . . . . LIPPMANN Walter (1889–1974) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MILL John Stuart (1806–1873) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MISES Ludwig von (1881–1973) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MÜLLER-ARMACK Alfred (1901–1978). . . . . . . . . . . . . . . . . NOZICK Robert (1938–2002) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ORTEGA y Gasset José (1883–1955) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . RAND Ayn (w³aœciwie A. Z. Rosenbaum, 1905–1982) . . . . . RAWLS John (1921–2002) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . RÖPKE Wilhelm Theodor (1899–1966) . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROTHBARD Murray Newton (1926–1995) . . . . . . . . . . . . . . RÜSTOW Aleksander (1885–1963) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . TOCQUEVILLE Alexis de (1805–1859). . . . . . . . . . . . . . . . . . NACJONALIZM, RASIZM I FASZYZM. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ATATÜRK Kemal (1881–1938) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BRASILLACH Robert (1909–1945) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CHAMBERLAIN Houston Stewart (1855–1927) . . . . . . . . . . CHOMEJNI Ruhollah, Sayyid Rûh Allâh Hômeynî Mûsawî (1902–1989) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CORRADINI Enrico (1865–1931). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . EVOLA Julius (1898–1974) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FICHTE Johann Gottlieb (1762–1814) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . GENTILE Giovanni (1875–1944) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . GOBINEAU Joseph Arhur de (1816–1882). . . . . . . . . . . . . . . GUMPLOWICZ Ludwik (1838–1909) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . HERCEN Aleksander Iwanowicz (1812–1870) . . . . . . . . . . . IX 260 260 264 266 268 270 273 275 276 278 280 283 284 286 288 289 292 293 295 298 300 302 303 305 307 308 311 311 313 315 316 319 320 324 325 327 328 330 SPIS TREŒCI HERZL Theodor (1860–1904) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . HITLER Adolf (1889–1945) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MOSLEY Oswald (1896–1980) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MUSSOLINI Benito (1883–1945) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROCCO Alfredo (1875–1935) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROSENBERG Alfred (1893–1946) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . NAUKA SPO£ECZNA KOŒCIO£A KATOLICKIEGO . . . . . . . . . . . . . HITZE Franz (1851–1921) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . JAN XXIII (Angelo Giuseppe Roncalli) (1881–1963) . . . . . . . JAN PAWE£ II (Karol Wojty³a) (1920–2005) . . . . . . . . . . . . . . KETTELER Wilhelm Emanuel von (1811–1877) . . . . . . . . . . LAMENNAIS Hugues Félicité Robert de (1782–1855) . . . . . LEON XIII (Vincenzo Joacchimo Aloiso Pecci) (1810–1903) MARCEL Gabriel (1889–1973) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MARITAIN Jacques (1882–1973) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MOUNIER Emmanuel (1905–1950). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PAWE£ VI (Giovanni Montini) (1897–1978). . . . . . . . . . . . . . PESCH Heinrich (1854–1926) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PIUS IX (Giovanni Maria Mastai Ferretti) (1792–1878) . . . . PIUS XI (Achilles Ratti) (1857–1939) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PIUS XII (Eugenio Pacelli) (1876–1958). . . . . . . . . . . . . . . . . . VOGELSANG Karl Hermann Emil Rudolf von 332 333 336 337 340 341 343 343 345 347 349 351 354 356 358 360 362 364 366 368 370 (1818–1890). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 372 PAÑSTWO I PRAWO WE WSPÓ£CZESNYCH ANALIZACH SOCJOLOGICZNYCH, PSYCHOLOGICZNYCH, EKONOMICZNYCH I FILOZOFICZNYCH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ADORNO Theodor Wiesengrund (1903–1969) . . . . . . . . . . . ARENDT Hannah (1906–1975) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ARON Raymond (1905–1983) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BURNHAM James (1905–1987) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . COMTE August (1798–1857) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DAHRENDORF sir Ralf (ur. 1929) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DERRIDA Jacques (1930–2004) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DURKHEIM Émile (1858–1917) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FOUCAULT Michel (1926–1984) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FREUD Sigmund (1856–1939) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FROMM Erich (1900–1980) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FUKUYAMA Francis (ur. 1952) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 374 374 376 378 381 383 385 387 388 390 392 394 396 X SPIS TREŒCI GADAMER Hans-Georg (1900–2002) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . HABERMAS Jürgen (ur. 1929) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . HUNTINGTON Samuel Philips (ur. 1927). . . . . . . . . . . . . . . JAMES William (1842–1910) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KEYNES John Maynard (1883–1946) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KING Martin Luther (1929–1968) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MICHELS Robert (1876–1936) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MOSCA Gaetano (1858–1941) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . NIETZSCHE Friedrich Wilhelm (1844–1900). . . . . . . . . . . . . NUCHAJEW Ho¿ Ahmed (ur. 1954). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PARETO Vilfredo (1848–1923) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . POPPER Karl Raimund (1902–1994) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . RORTY Richard (1931–2007) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ROSTOW Walt (1916–2003) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SARTRE Jean Paul (1905–1980) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SEN Amartya (ur. 1933). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SINGER Peter Albert David (ur. 1946) . . . . . . . . . . . . . . . . . . SOROKIN Pitirim Aleksandrowicz (1889–1969) . . . . . . . . . . SPENCER Herbert (1820–1903) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SPENGLER Oswald (1880–1936) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . STIGLITZ Joseph (ur. 1943) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VEBLEN Thorstein Bunde (1857–1929) . . . . . . . . . . . . . . . . . WEBER Alfred (1868–1958) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . WEBER Max (1864–1920) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . POLSKA MYŒL POLITYCZNA OD XIX W. DO WSPÓ£CZESNOŒCI . ABRAMOWSKI Edward Józef (1868–1918) . . . . . . . . . . . . . . BALICKI Zygmunt (1858–1916). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BOBRZYÑSKI Micha³ (1849–1935) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BUKOWIECKI Stanis³aw (1867–1944) . . . . . . . . . . . . . . . . . . BUSZCZYÑSKI Stefan (1821–1892). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CYBICHOWSKI Zygmunt (1879–1946) . . . . . . . . . . . . . . . . . CZARTORYSKI Adam Jerzy (1770–1861) . . . . . . . . . . . . . . . CZUMA Ignacy (1891–1963). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DMOWSKI Roman (1864–1939). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . G£¥BIÑSKI Stanis³aw (1862–1941) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . HOENE-WROÑSKI Józef Maria (1776–1853) . . . . . . . . . . . . JASTRZÊBOWSKI Wojciech Bogumi³ (1799–1882) . . . . . . . . JAWORSKI W³adys³aw Leopold (1865–1930) . . . . . . . . . . . . KOMARNICKI Wac³aw (1891–1954). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XI 397 401 402 404 405 407 409 412 414 417 419 421 422 424 426 428 431 433 435 436 438 440 443 444 446 446 449 451 452 454 455 457 460 461 463 465 468 469 471 SPIS TREŒCI KONECZNY Feliks Karol (1862–1949) . . . . . . . . . . . . . . . . . . KORFANTY Wojciech (1873–1939) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KOMIAN Stanis³aw (1836–1922). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KRZECZKOWSKI Konstanty (1879–1939) . . . . . . . . . . . . . . KRZYWICKI Ludwik (1859–1941) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KRZY¯ANOWSKI Adam (1873–1963) . . . . . . . . . . . . . . . . . . LEMKIN Rafa³ (1901–1959) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LIMANOWSKI Boles³aw (pseudonim Janko Pokañ) (1835–1935). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MACHAJSKI Jan Wac³aw (1866–1926) . . . . . . . . . . . . . . . . . MALINOWSKI Bronis³aw Kasper (1884–1942) . . . . . . . . . . . PERETIATKOWICZ Antoni (1884–1956) . . . . . . . . . . . . . . . . PETRA¯YCKI Leon (1867–1931) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PIASECKI Boles³aw (1915–1979) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PI£SUDSKI Józef Klemens (1867–1935) . . . . . . . . . . . . . . . . . POPIEL Pawe³ (1807–1892) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . POP£AWSKI Jan Ludwik (1854–1908) . . . . . . . . . . . . . . . . . . RADLIÑSKA Helena (1879–1954) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . RYBARSKI Roman (1887–1942) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SKARBEK Fryderyk (1792–1866). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . S£AWEK Walery Jan (pseudonim Gustaw, Kozak, Soplica) (1879–1939). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . STAHL Zdzis³aw (1891–1981) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SZYMAÑSKI Antoni (1881–1942) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ŒWIÊTOCHOWSKI Aleksander (1849–1938) . . . . . . . . . . . . TOWIAÑSKI Andrzej (1798/1799–1878) . . . . . . . . . . . . . . . . WITOS Wincenty (1874–1945) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . WOJCIECHOWSKI Zygmunt (1900–1955) . . . . . . . . . . . . . . WRÓBLEWSKI Augustyn (1866–1913) . . . . . . . . . . . . . . . . . ZAWADZKI W³adys³aw (1885–1939) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ZIELIÑSKI Józef (1861–1927) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ZNAMIEROWSKI Czes³aw (1888–1967) . . . . . . . . . . . . . . . . ZNANIECKI Florian (1882–1958) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ZWEIG Ferdynand (1898–1988). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SOCJALIZM I KOMUNIZM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BABEUF François-Noël (1760–1797) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BERNSTEIN Eduard (1870–1932) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . BEVERIDGE William Henry (1879–1963). . . . . . . . . . . . . . . . BLANC Louis (1811–1882) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XII 473 476 478 479 481 483 485 486 488 490 492 493 495 497 499 500 502 504 505 507 509 511 513 514 517 518 520 522 524 525 527 528 530 530 532 535 536 SPIS TREŒCI BLANQUI Louis Auguste (1805–1881) . . . . . . . . . . . . . . . . . . BRENTANO Lujo Ludwig Joseph von (1844–1931). . . . . . . . ENGELS Fryderyk (1820–1895) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FOURIER Charles (1772–1837). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . GALBRAITH John Kenneth (ur. 1908) . . . . . . . . . . . . . . . . . . GANDHI Mohandas Karamchand (1869–1948) . . . . . . . . . . GRAMSCI Antonio (1891–1937) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KAUTSKY Karl (1854–1938) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LABRIOLA Antonio (1843–1904). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LASSALLE Ferdinand (1825–1864) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LENIN W³adimir Iljicz (Uljanow) (1870–1924) . . . . . . . . . . . MAO ZE-DONG (Mao Tse-tung) (1893–1976). . . . . . . . . . . . MARCUSE Herbert (1898–1979) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . MARKS (Marx) Karol Henryk (1818–1883) . . . . . . . . . . . . . . MYRDAL Gunnar (1898–1987). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . OWEN Robert (1771–1858) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PLECHANOW Gieorgij Walentynowicz (1856–1918) . . . . . SAINT-SIMON Claude Henri de (1760–1825) . . . . . . . . . . . . STALIN Józef (Józef Wissarionowicz D¿ugaszwili) (1878–1953). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . TROCKI Lew (Leon Dawidowicz Bronstein) (1879–1940). . WALZER Michael (ur. 1935) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . TEORIA I PRAKTYKA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ . . . . . . . . . . . . . ADENAUER Konrad (1876–1967) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . COUDENHOVE-KALERGI Richard (1894–1972). . . . . . . . . GAULLE Charles Andrè de (1890–1970) . . . . . . . . . . . . . . . . MONNET Jean (1888–1979) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SCHUMAN Robert (1888–1963) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . TEORIA PRAWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . AUSTIN John (1790–1859) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CATHREIN Victor (1845–1931) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DUGUIT Léon (1859–1928). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DWORKIN Ronald (ur. 1931). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FIELD David Dudley (1805–1894) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FINNIS John Mitchel (ur. 1940) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FRANK Jerome New (1889–1957) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . FULLER Lon Luvois (1902–1978). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . HART Herbert Lionel Adolphus (1907–1992) . . . . . . . . . . . . XIII 538 540 541 543 545 547 549 551 553 556 558 560 561 563 565 567 569 571 573 575 576 578 578 581 583 585 587 589 589 591 594 595 596 597 599 601 603 SPIS TREŒCI HOLMES Oliver Wendell (1841–1935) . . . . . . . . . . . . . . . . . . HUBER Eugen (1849–1923). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . IHERING (Jhering) Rudolf von (1818–1892) . . . . . . . . . . . . . JELLINEK Georg (1851–1911) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KELSEN Hans (1881–1973). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . LLEWELLYN Karl Nickerson (1893–1962). . . . . . . . . . . . . . . MAINE sir Henry James Sumner (1822–1888). . . . . . . . . . . . POLLOCK sir Frederick (1845–1937) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . POUND Roscoe (1870–1964) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . PUCHTA Georg Friedrich (1798–1846) . . . . . . . . . . . . . . . . . . RADBRUCH Gustav (1878–1949) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . RAZ Joseph (ur. 1939) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . SAVIGNY Friedrich Karl von (1799–1861) . . . . . . . . . . . . . . . STAMMLER Rudolf (1856–1938) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . VERDROSS-DROSSBERG Alfred (1890–1980) . . . . . . . . . . . WILD John (1896–1969). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . WINDSCHEID Bernhard (1817–1892) . . . . . . . . . . . . . . . . . . Indeks nazwisk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 605 607 609 611 613 615 616 618 619 621 622 624 625 627 628 630 631 633 XIV WSTÊP Ani z edyktu pretora, jak wielu teraŸniejszych prawników, ani z XII Tablic, jak dawniejsi, ale ze Ÿróde³ najg³êbszej filozofii czerpaæ trzeba naukê prawa. Cicero, De legibus, I. V. Prezentowany Leksykon myœlicieli politycznych i praw- nych zosta³ pomyœlany jako pomoc dydaktyczna do nauki przedmiotu wyk³adanego na wy¿szych studiach prawa i administracji nazywanego histori¹ doktryn po- litycznych i prawnych. Mo¿e on równie¿ stanowiæ u¿yteczne Ÿród³o wiedzy dla studentów politologii, filo- zofii, socjologii i historii oraz tych wszystkich, którzy pragn¹ posi¹œæ rudymentarne wiadomoœci na temat do- robku najbardziej znanych i wp³ywowych twórców idei politycznych i prawnych. Oddany do r¹k Czytelnika leksykon powsta³ na bazie biogramów myœlicieli przy- gotowanych przez kilkuosobowy zespó³ nauczycieli akademickich Wydzia³u Prawa, Administracji i Ekono- mii Uniwersytetu Wroc³awskiego do drugiej i trzeciej edycji Encyklopedii Prawa Wydawnictwa C. H. Beck. Za namow¹ studentów naszego Wydzia³u zmodyfikowa- liœmy niektóre wczeœniej opracowane has³a osobowe oraz przygotowaliœmy oko³o stu nowych biogramów. W zwi¹zku z wyczerpaniem nak³adu dwóch wydañ lek- sykonu podjêliœmy siê w 2008 r. – w sk³adzie autorskim XV WSTÊP poszerzonym o trzy nowe osoby, w tym jedn¹ z Wy- dzia³u Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego – opracowania kolejnych biogramów, uzupe³niaj¹c rów- nie¿ niektóre wczeœniej zamieszczone has³a. W leksyko- nie zosta³o ostatecznie zamieszczonych oko³o trzystu hase³. W podrêcznikach, skryptach i innych ogólnych opracowaniach z historii doktryn politycznych i praw- nych z regu³y wystêpuje wiele hipotez badawczych i interpretacji próbuj¹cych okreœliæ kryteria i desygnaty podstawowych pojêæ, które sk³adaj¹ siê na istotê tego przedmiotu. Pojawiaj¹ siê zatem takie pojêcia, jak dok- tryna, ideologia, myœl polityczna, filozofia polityczna, program, koncepcja i pogl¹d. Wszystkie one wci¹¿ po- zostaj¹ – mimo licznych prób uœciœlenia tych okreœleñ – nazwami o nieostrym znaczeniu i nierzadko bywaj¹ u¿ywane zamiennie. Nale¿y zgodziæ siê z jednym z au- torów zajmuj¹cych siê przed laty tym zagadnieniem, nie¿yj¹cym ju¿ Markiem Sobolewskim, ¿e rozró¿nienie ideologii od doktryny nie zawsze jest w pe³ni mo¿liwe i celowe. Mo¿na tak¿e przyj¹æ punkt widzenia innego wybitnego znawcy historii myœli politycznej i prawnej, Franciszka Ryszki, wed³ug którego doktryna stanowi konkretyzacjê ideologii – poprzez wskazanie sposobu jej realizacji. Ze wzglêdu na wieloœæ interpretacji tych pojêæ zrezygnowaliœmy jednak z prób definiowania i kategoryzacji wymienionych okreœleñ. Nie wydaje siê ona konieczna w naszym opracowaniu, które za g³ów- ny cel stawia sobie u³atwienie studentom opanowania i uporz¹dkowania w miarê przystêpny sposób roz- leg³ego i nie³atwego materia³u egzaminacyjnego. Leksykon omawia przede wszystkim twórców z krê- gu szeroko rozumianej polityki i prawa, a zatem tych, którzy odnosili siê b¹dŸ odnosz¹ w swych pogl¹dach czy koncepcjach do samej istoty ustroju lub prawa, a nie tylko do ich poszczególnych dziedzin. Nie powinny budziæ ¿adnych w¹tpliwoœci – czego dowiod³y niedaw- ne zjazdy naukowe historyków doktryn politycznych XVI WSTÊP i prawnych w Œwieradowie Zdroju (2001), Krasnobro- dzie (2002), Sulejowie (2003), GnieŸnie (2005), Szczyrku (2006) i Krakowie (2007) – wartoœæ i przydatnoœæ humanistycznego wykszta³cenia prawniczego. Zarów- no prawnik, jak i administratywista, a i ka¿dy wy- kszta³cony obywatel demokratycznego pañstwa winien przynajmniej w zarysie poznaæ koncepcje polityczne i prawne dalszej i bli¿szej przesz³oœci oraz wspó³cze- snoœci, bowiem wywiera³y one i wci¹¿ wywieraj¹ nie- ma³y wp³yw i na ustroje polityczne oraz spo³eczne, i na stosowanie prawa. Warto je znaæ i uœwiadamiaæ sobie ich znaczenie z tego choæby powodu, ¿e jak zauwa¿y³ Richard M. Weaver „idee maj¹ konsekwencje”. Uza- sadnione wydaje siê zatem twierdzenie, ¿e nie tylko nieznajomoœæ prawa szkodzi (ignorantia iuris nocet); mo¿e równie¿ okazaæ siê szkodliwa, a nawet niebez- pieczna nieznajomoœæ idei, które znajduj¹ siê u jego Ÿróde³ i podstaw. Wskazane wzglêdy sk³oni³y nas do takiego przedstawienia pogl¹dów prezentowanych myœlicieli, które nie unika elementów wartoœciuj¹cych, co oczywiœcie nie oznacza, ¿e staraliœmy siê preferowaæ w naszym leksykonie okreœlone koncepcje – jako lepsze czy wa¿niejsze od pogl¹dów innych autorów. W tych wstêpnych uwagach pragniemy jeszcze poczyniæ inne spostrze¿enia dotycz¹ce za³o¿eñ przeka- zanego Czytelnikowi opracowania zbiorowego. Nasz leksykon jest jedynie wprowadzeniem do koncepcji z regu³y wybitnych myœlicieli, choæ zapewne nie wszy- scy omówieni w nim twórcy zas³uguj¹ na to zaszczytne miano. Zdecydowaliœmy siê zamieœciæ w nim tak¿e bio- gramy osób, które co prawda mia³y okreœlone pogl¹dy, nie zawsze zreszt¹ oryginalne, a niekiedy nawet prymi- tywne, lecz nie by³y twórcami rozbudowanej doktryny czy ideologii. Zapatrywania, a zw³aszcza dzia³alnoœæ tych osób – jak choæby Adolfa Hitlera czy Francisco Franco – wywar³y jednak znaczny wp³yw na nowsz¹ b¹dŸ najnowsz¹ historiê. Zgodnie z tytu³em leksykonu, naszym za³o¿eniem by³o jednak omówienie przede XVII WSTÊP wszystkim koncepcji intelektualistów. Pragniemy siê ponadto zastrzec, ¿e nie roœcimy sobie bynajmniej pretensji do dog³êbnego przedstawienia wszystkich myœlicieli, którzy odcisnêli piêtno na rozwoju instytucji politycznych lub prawnych. Wydaje siê, ¿e takie zamie- rzenie by³oby w jednotomowym opracowaniu zwy- czajnie niewykonalne. Zdajemy sobie sprawê, ¿e na polskim rynku ksiêgarskim dostêpnych jest niema³o znakomitych podrêczników i innych opracowañ z hi- storii doktryn politycznych i prawnych, których nie wymieniamy w tym miejscu tylko z tego powodu, aby przez przeoczenie nie pomin¹æ choæby jednego z nich. Osobno zamieœciliœmy jednak wykaz podstawowej – w naszym przekonaniu – literatury przedmiotu, nie uwzglêdniaj¹c w nim wszak¿e licznych wyborów tek- stów Ÿród³owych do nauki dziejów idei. Wszystkie te przyczyny leg³y u podstaw dokonania takiego, a nie in- nego wyboru hase³ osobowych, który jak ka¿dy tego rodzaju wybór nie jest zestawieniem kompletnym, a mo¿e nie zawsze najbardziej reprezentatywnym. Bo- haterami naszego leksykonu s¹ zatem – co ju¿ sygnali- zowaliœmy – uczeni, pisarze, publicyœci, politycy, mê- ¿owie stanu czy przywódcy ruchów politycznych. Czyli i osoby tworz¹ce w zaciszu w³asnych gabinetów, choæ niekiedy z okreœlonych powodów opuszczaj¹ce swoje „wie¿e z koœci s³oniowej”, by dopuœciæ siê „zdra- dy klerków” (wed³ug okreœlenia J. Bendy), i aktorzy sceny politycznej realizuj¹cy siê poprzez kontakt z ma- sami spo³ecznymi. We wczeœniejszych wydaniach prezentowanego opracowania przyjêliœmy wy³¹cznie alfabetyczny uk³ad hase³ osobowych, nie wprowadzaj¹c podzia³u na poszczególne epoki historyczne, choæ rozwa¿aliœmy równie¿ przyjêcie takiego kryterium. W obecnej edycji zdecydowaliœmy siê jednak przyj¹æ uk³ad chronolo- giczny – wychodz¹c naprzeciw postulatom studentów, którzy powszechnie wyra¿ali opiniê, ¿e w ten sposób lepiej usystematyzowaæ swoj¹ wiedzê, bêd¹ mogli XVIII WSTÊP przygotowuj¹c siê do zaliczeñ i egzaminów z historii doktryn politycznych i prawnych. W odniesieniu do czasów nowszych i najnowszych, czyli do XIX i XX w. oraz pocz¹tku XXI stulecia, obfituj¹cych w liczne i ró¿- norodne systemy doktrynalne, uznaliœmy za celowe wprowadziæ podzia³ na poszczególne nurty myœli poli- tycznej i prawnej. Tak w obrêbie kolejnych epok histo- rycznych (Staro¿ytnoœæ, Œredniowiecze, Renesans, Wiek XVII i Oœwiecenie), jak i w ramach poszczegól- nych systemów doktrynalnych (anarchizm, konserwa- tyzm, liberalizm, socjalizm i in.) wystêpuj¹cych w póŸ- niejszych okresach przyjêliœmy uk³ad alfabetyczny omawianych myœlicieli. Zdajemy sobie sprawê, ¿e przyporz¹dkowanie niektórych myœlicieli do okreœlo- nego nurtu doktrynalnego nie wydaje siê jednoznaczne i mo¿e budziæ pewne w¹tpliwoœci, gdy¿ reprezentowa- ne przez nich pogl¹dy mieszcz¹ siê nie tylko w jednym kierunku ideowym. Co siê jeszcze tyczy konstrukcji tego opracowania: na treœæ ka¿dego has³a sk³adaj¹ siê w kolejnoœci podstawowe informacje biograficzne o omawianym myœlicielu i jego najwa¿niejszych publi- kacjach (których tytu³y z regu³y podajemy w orygina- le), a nastêpnie omówienie kwintesencji jego koncepcji czy pogl¹dów (stanowi¹ce zasadnicz¹ czêœæ biogra- mu). Na koñcu has³a podano – wprawdzie nie w ka¿- dym przypadku – krótk¹ informacjê o oddzia³ywaniu danej doktryny lub nawi¹zywaniu do niej przez in- nych ideologów. Zgodnie z sugesti¹ Wydawnictwa C. H. Beck, staraliœmy siê trzymaæ regu³y, poza nielicz- nymi wyj¹tkami od niej, by poszczególne biogramy by³y mniej wiêcej równej objêtoœci, tj. nie przekracza³y 30–40 wierszy. S¹ one zatem mniej obszerne od tych hase³, które zosta³y zamieszczone w cennych s³owni- kach opracowanych przez Henryka Olszewskiego i ze- spó³ badaczy krakowskich pod kierunkiem Micha³a Jaskólskiego. Autorzy XIX
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Leksykon myślicieli politycznych i prawnych
Autor:
, , , ,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: