Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00843 011038 7493402 na godz. na dobę w sumie
Leksykon prawa finansowego. 100 podstawowych pojęć - ebook/pdf
Leksykon prawa finansowego. 100 podstawowych pojęć - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 581
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-7650-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Leksykon prawa finansowego jest pierwszym tego typu opracowaniem informacyjnym zawierającym nie tylko, w ułożonych alfabetycznie krótkich jednostkach tekstowych, definicje nominalne z zakresu trudniejszego słownictwa, lecz także podstawową wiedzę z dziedziny prawa finansowego. Publikacja nie jest wyczerpującym kompendium wiedzy ze wspomnianej dziedziny. Jest jedynie zwróceniem uwagi na doniosłe znaczenie obowiązujących pojęć. Autorzy prezentują najbardziej podstawowe, ich zdaniem, pojęcia występujące na gruncie obowiązującego prawa finansowego.

Szczególny charakter prawa finansowego należy łączyć przede wszystkim z istotą zjawisk będących przedmiotem regulacji prawnych z tego zakresu. Prawo finansowe to ogół regulacji prawnych obejmujących procesy gromadzenia i wydatkowania środków pieniężnych na określone cele.  Wkracza ono zarówno w sferę publiczną, jak i niepubliczną. Prawo finansowe obejmujące sferę publiczną przyjęto określać publicznym prawem finansowym. Podstawowym elementem wyróżniającym publiczne prawo finansowe jest prawno-ekonomiczne pojęcie własności. W ścisłym znaczeniu własność publiczna to własność podmiotów prawa publicznego, czyli państwa, jednostek samorządu terytorialnego i zakładów publicznych. Publiczne prawo finansowe jest dziedziną niezwykle obszerną, złożoną, a nawet skomplikowaną. Nie ma przy tym jednorodnego charakteru, ponieważ w ramach publicznego prawa finansowego można wyróżnić zwłaszcza prawo: walutowe, budżetowe, podatkowe, celne, bankowe, dewizowe, ubezpieczeniowe. Trzeba też dostrzec pojawienie się nowego działu prawa finansowego, jakim jest prawo rynku finansowego. Regulacje prawne tego rodzaju znacznie wykraczają poza prawo krajowe. W grę bowiem wchodzi rynek finansowy Unii Europejskiej i konieczność zapewnienia jego stabilności oraz bezpieczeństwa. Regulacje prawne obejmujące procesy gromadzenia i wydatkowania środków pieniężnych sfery niepublicznej można określić niepublicznym prawem finansowym. Występują tu różne kategorie podmiotów, zwłaszcza osoby fizyczne, przedsiębiorcy prywatni, przedsiębiorstwa i banki państwowe, partie polityczne, fundacje, stowarzyszenia, kościoły i związki religijne.

Oddany do rąk Czytelników Leksykon prawa finansowego należy traktować jako podstawowy element edukacji z dziedziny prawa finansowego. Jest on przeznaczony przede wszystkim dla studentów mających ów przedmiot w programie studiów prawniczych. Niewątpliwie będzie on również pomocą przy studiowaniu przedmiotu finanse na kierunkach ekonomii i zarządzania. Należy przypuszczać, że będzie mógł być wykorzystany także w zakresie stosowania prawa finansowego przez sądy i organy administracji finansów publicznych różnego szczebla.

Leksykon prawa finansowego
został opracowany przez pracowników Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego oraz pracowników Wydziału Prawa Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu w Gdyni. Prowadzą oni badania naukowe i zajęcia dydaktyczne z zakresu prawa finansowego od wielu lat. Myślą przewodnią podjęcia prac nad Leksykonem było powierzenie Autorom przygotowania tych haseł, które mieszczą się w tematyce prowadzonych przez nich badań naukowych. Nie zawsze to się udawało. Niemniej zostały one opracowane samodzielnie przez każdego z Autorów. W pełni też czują się oni odpowiedzialni za ich treść. Do rąk Czytelników oddajemy drugie, poprawione i uaktualnione wydanie tego opracowania.

Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Leksykon prawa finansowego 100 podstawowych pojęć 2. wydanie pod redakcją: Andrzeja Drwiłło Doroty Maśniak Wydawnictwo C.H.Beck Leksykon prawa finansowego 100 podstawowych pojęć W serii Leksykony Prawnicze polecamy: Tomasz Szubrycht LEKSYKON BEZPIECZEŃSTWA MORSKIEGO Małgorzata Kuć LEKSYKON KRYMINOLOGII. 100 PODSTAWOWYCH POJĘĆ Andrzej Powałowski LEKSYKON PRAWA GOSPODARCZEGO PUBLICZNEGO. 100 PODSTAWOWYCH POJĘĆ, 3. wyd. Andrzej Powałowski LEKSYKON PRAWA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH. 100 PODSTAWOWYCH POJĘĆ Magdalena Pyter, Adam Balicki LEKSYKON PRAWA OŚWIATOWEGO I PRAWA O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM. 100 PODSTAWOWYCH POJĘĆ www.ksiegarnia.beck.pl Leksykon prawa finansowego 100 podstawowych pojęć 2. wydanie uzupełnione i zmienione Pod redakcją Andrzeja Drwiłło Doroty Maśniak Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2015 Autorzy leksykonu: prof. UG dr hab. Anna Dobaczewska [A.Do.], prof. dr hab. Andrzej Drwiłło [An.Dr.], prof. UG dr hab. Anna Jurkowska-Zeidler [A.J.-Z.], prof. UG dr hab. Dorota Maśniak [D.M.], dr Damian Cyman [D.C.], dr Edward Juchniewicz [E.J.], dr Rafał Mroczkowski [R.M.], dr Przemysław Panfil [P.P.], dr Anna Reiwer-Kaliszewska [A.R.-K.], dr Tomasz Sowiński [T.S.], dr Małgorzata Stwoł [M.S.], dr Małgorzata Wróblewska [M.W.] Wydawca: Joanna Ablewicz Projekt okładki: Robert Rogiński © Wydawnictwo C.H.Beck 2015 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Wydawnictwo C.H.Beck Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-7649-3 ISBN e-book 978-83-255-7650-9 SPIS TREŚCI IX WYKAZ SKRÓTÓW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XV SŁOWO WSTĘPNE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 ABSOLUTORIUM BUDŻETOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 ADMINISTRACJA FINANSÓW PUBLICZNYCH . . . . 15 AGENCJA CELNA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 AGENCJA WYKONAWCZA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . AUDYT WEWNĘTRZNY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 34 BANK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 BANK CENTRALNY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 BEZPIECZEŃSTWO FINANSOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 BUDŻET . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . CŁO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 68 CZYNNOŚCI BANKOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73 DEKLARACJA PODATKOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 DEWIZY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DŁUG CELNY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 87 DŁUG PUBLICZNY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 DORADZTWO PODATKOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . DOTACJA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98 DYSCYPLINA FINANSÓW PUBLICZNYCH . . . . . . . . 103 DZIAŁALNOŚĆ KANTOROWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 EUROPEJSKA UNIA BANKOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 EUROPEJSKA UNIA WALUTOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120 FINANSE LOKALNE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128 FINANSE PUBLICZNE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132 FISKALIZM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 FUNDUSZ (CELOWY) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH . . . . . . . . . . . 150 INKASENT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 INSTRUMENTY FINANSOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158 INSTYTUCJA FINANSOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 INSTYTUCJA GOSPODARKI BUDŻETOWEJ . . . . . . . . 171 V INSTYTUCJA KREDYTOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176 INSTYTUCJA PARABANKOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181 INTERPRETACJE PRAWA PODATKOWEGO . . . . . . . . 189 JEDNOLITY OBSZAR PŁATNOŚCI . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 JEDNOSTKA BUDŻETOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198 KARTA PODATKOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 209 KONTROLA DEWIZOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KONTROLA PODATKOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214 222 KONTROLA ZARZĄDCZA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODU . . . . . . . . . . . . . . . 228 KREDYT REFINANSOWY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231 NADZÓR FINANSOWY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236 OBLIGACJE KOMUNALNE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246 OBOWIĄZEK PODATKOWY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 OBRÓT DEWIZOWY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 255 ODPOWIEDZIALNOŚĆ PODATKOWA . . . . . . . . . . . . . . 261 OPERACJE OTWARTEGO RYNKU . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 OPŁATA PUBLICZNA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273 ORGAN PODATKOWY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276 PIENIĄDZ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282 PŁATNIK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 286 PODATEK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 290 PODATEK KATASTRALNY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 302 PODATKOWA GRUPA KAPITAŁOWA . . . . . . . . . . . . . . 306 PODATNIK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312 PODSTAWA OPODATKOWANIA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316 PODWÓJNE OPODATKOWANIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 320 327 PORĘCZENIA I GWARANCJE SKARBU PAŃSTWA . . . 332 POSTĘPOWANIE PODATKOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . POTRZEBY POŻYCZKOWE BUDŻETU PAŃSTWA . . . 340 PROCEDURA BUDŻETOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 344 PROCEDURA NADMIERNEGO DEFICYTU . . . . . . . . . 348 PROCEDURY CELNE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 353 PRZEDMIOT PODATKU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357 PRZYCHÓD A DOCHÓD . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 361 RAJE PODATKOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 364 368 REGUŁY POLITYKI FISKALNEJ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . REZERWY OBOWIĄZKOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 374 VI SPIS TREŚCI REZYDENT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 379 ROZLICZENIA PIENIĘŻNE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 383 RYCZAŁT PODATKOWY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390 RYNEK FINANSOWY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 394 SALDO BUDŻETOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 401 SAMOOPODATKOWANIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 408 SAMORZĄDOWY ZAKŁAD BUDŻETOWY . . . . . . . . . . 413 SEKTOR FINANSÓW PUBLICZNYCH . . . . . . . . . . . . . . 417 SKARB PAŃSTWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 422 SKARBOWE PAPIERY WARTOŚCIOWE . . . . . . . . . . . . . 427 SKŁAD CELNY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 434 SKŁADKA UBEZPIECZENIOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 438 STAWKA PODATKOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 447 SUBWENCJA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 450 ŚRODKI PUBLICZNE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 455 TAJEMNICA SKARBOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 460 TARYFA CELNA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 464 UBEZPIECZENIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 470 UBEZPIECZYCIEL (ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ) . . . . . . 474 UCHYLANIE SIĘ OD PODATKÓW . . . . . . . . . . . . . . . . . . 478 ULGA PODATKOWA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 483 UNIKANIE PODATKÓW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 488 USŁUGI PŁATNICZE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 495 WALUTA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 499 WARTOŚCI DEWIZOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 504 WIELOLETNIE PLANY FINANSOWE . . . . . . . . . . . . . . . 510 WYGASANIE ZOBOWIĄZAŃ PODATKOWYCH . . . . 519 529 ZASADY BUDŻETOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ZASADY PODATKOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 536 ZEZWOLENIE DEWIZOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 541 ZOBOWIĄZANIE PODATKOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 549 ZWOLNIENIE PODATKOWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 556 VII SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 1. Źródła prawa FinPublU . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 27.8.2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) KC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) KKS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 10.9.1999 r. – Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 186 ze zm.) Konstytucja RP . . . . . . . Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.4.1997 r. KontrSkarbU . . . . . . . . . . . ustawa z 28.9.1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm. i ze sprost.) z 2015 r. poz. 553 ze zm.) KPA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania admi- nistracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) NBPU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 29.8.1997 r. o Narodowym Banku Polskim (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 908 ze zm.) ObrIFinU . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 29.7.2005 r. o obrocie instrumentami fi- nansowymi (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 94 ze zm.) OrdPodU . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) PDOPrU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 15.2.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.) PostEgzAdmU . . . . . . . . ustawa z 17.6.1966 r. o postępowaniu egzekucyj- nym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) PrBank . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 29.8.1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. PrCel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 19.3.2004 r. – Prawo celne (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 128) z 2013 r. poz. 727) PrDew . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 27.7.2002 r. – Prawo dewizowe (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 826 ze zm.) PrWeksl . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 28.4.1936 r. – Prawo wekslowe (Dz.U. Nr 37, poz. 282 ze zm.) IX TFUE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z 9.5.2008 r. (Dz.Urz. C 115 z 9.5.2008 r.) TWE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z 25.3.1957 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 ze zm.) WKC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12.10.1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.) 2. Organy i instytucje EBC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Europejski Bank Centralny ETS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Europejski Trybunał Sprawiedliwości GKO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Główna Komisja Orzekająca KE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Komisja Europejska KIDP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Krajowa Izba Doradców Podatkowych KNF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Komisja Nadzoru Finansowego KRUS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego MF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Minister Finansów MFW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Międzynarodowy Fundusz Walutowy NBP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Narodowy Bank Polski NIK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Najwyższa Izba Kontroli NSA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Naczelny Sąd Administracyjny OECD (OWGiR) . . . . . Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju PE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Parlament Europejski r.i.o. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . regionalna (-e) izba (-y) obrachunkowa (-e) RM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rada Ministrów RPP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rada Polityki Pieniężnej SN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sąd Najwyższy TK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trybunał Konstytucyjny TO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trybunał Obrachunkowy WSA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . wojewódzki sąd administracyjny 3. Publikatory i czasopisma AUL FI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica BiK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bank i Kredyt BIP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Biuletyn Informacji Publicznej Dor.Pod. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Doradca Podatkowy Dz.U. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dziennik Ustaw Dz.Urz. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dziennik Urzędowy X WYKAZ SKRÓTÓW FK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Finanse Komunalne Gl. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Glosa GP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Gazeta Prawna GSP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Gdańskie Studia Prawnicze KP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kontrola Państwowa KPP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kwartalnik Prawa Podatkowego MoPod . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Monitor Podatkowy M.P. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Monitor Polski M.Pr.Bank. . . . . . . . . . . . . . . . Monitor Prawa Bankowego OSNAPiUS . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administra- cyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna OSP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądów Polskich OTK-A . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – seria A Pal. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Palestra PB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Prawo Bankowe PiP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Państwo i Prawo PiPod . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Prawo i Podatki PiPod UE . . . . . . . . . . . . . . . . . Prawo i Podatki Unii Europejskiej POP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Orzecznictwa Podatkowego PPH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Prawa Handlowego Pr. Spółek . . . . . . . . . . . . . . . . . Prawo Spółek Prz. Pod. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Podatkowy Prz. Sejm. . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Sejmowy PS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Sądowy PUG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego RPEiS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny R. Pr. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Radca Prawny Rej. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rejent Rzeczp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rzeczpospolita SE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Studia Europejskie SF . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Studia Finansowe SP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Studia Prawnicze ST . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Samorząd Terytorialny Wspól. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wspólnota ZNUŁ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego XI WYKAZ SKRÓTÓW 4. Inne skróty art. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . artykuł bln . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . bilion cz. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . część EOG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Europejski Obszar Gospodarczy GPW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Giełda Papierów Wartościowych i.f. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . instrumenty finansowe im. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . imienia in. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . inni j.s.t. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . jednostka (-i) samorządu terytorialnego kW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . kilowat m.in. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . między innymi m.st. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . miasto stołeczne mln . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . milion n. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . następna (-e) niepubl. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . niepublikowany Nr . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . numer ok. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . około orz. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . orzeczenie PKB . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Produkt Krajowy Brutto pkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . punkt poł. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . połowa poz. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . pozycja r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . rok red. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . redakcja t. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tom t.j. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tekst jednolity tj. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . to jest tzn. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . to znaczy tzw. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . tak zwany UE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Unia Europejska ust. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ustęp w. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . wiek w zw. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . w związku ww. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . wyżej wymieniony (-a, -e) wyr. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . wyrok z. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . zeszyt XII WYKAZ SKRÓTÓW ze sprost. . . . . . . . . . . . . . . . . . . ze sprostowaniem ze zm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ze zmianami zł . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . złotych zob. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . zobacz XIII WYKAZ SKRÓTÓW SŁOWO WSTĘPNE Leksykon prawa finansowego jest pierwszym tego typu opracowa- niem informacyjnym zawierającym nie tylko, w ułożonych alfabetycz- nie krótkich jednostkach tekstowych, definicje nominalne z zakresu trudniejszego słownictwa, lecz także podstawową wiedzę z dziedziny prawa finansowego. Publikacja nie jest wyczerpującym kompendium wiedzy ze wspomnianej dziedziny. Jest jedynie zwróceniem uwagi na doniosłe znaczenie obowiązujących pojęć. Autorzy prezentują najbar- dziej podstawowe, ich zdaniem, pojęcia występujące na gruncie obo- wiązującego prawa finansowego. Szczególny charakter prawa finansowego należy łączyć przede wszystkim z istotą zjawisk będących przedmiotem regulacji prawnych z tego zakresu. Prawo finansowe to ogół regulacji prawnych obejmu- jących procesy gromadzenia i wydatkowania środków pieniężnych na określone cele. Wkracza ono zarówno w sferę publiczną, jak i niepu- bliczną. Prawo finansowe obejmujące sferę publiczną przyjęto określać publicznym prawem finansowym. Podstawowym elementem wyróż- niającym publiczne prawo finansowe jest prawnoekonomiczne poję- cie własności. W ścisłym znaczeniu własność publiczna to własność podmiotów prawa publicznego, czyli państwa, jednostek samorządu terytorialnego i zakładów publicznych. Publiczne prawo finansowe jest dziedziną niezwykle obszerną, złożoną, a nawet skomplikowaną. Nie ma przy tym jednorodnego charakteru, ponieważ w ramach publiczne- go prawa finansowego można wyróżnić zwłaszcza prawo: walutowe, budżetowe, podatkowe, celne, bankowe, dewizowe, ubezpieczeniowe. Trzeba też dostrzec pojawienie się nowego działu prawa finansowego, jakim jest prawo rynku finansowego. Regulacje prawne tego rodza- ju znacznie wykraczają poza prawo krajowe. W grę bowiem wchodzi rynek finansowy Unii Europejskiej i konieczność zapewnienia jego stabilności oraz bezpieczeństwa. Regulacje prawne obejmujące procesy gromadzenia i wydatkowania środków pieniężnych sfery niepublicznej można określić niepublicznym prawem finansowym. Występują tu róż- ne kategorie podmiotów, zwłaszcza osoby fizyczne, przedsiębiorcy pry- XV watni, przedsiębiorstwa i banki państwowe, partie polityczne, fundacje, stowarzyszenia, kościoły i związki religijne. Oddany do rąk Czytelników Leksykon prawa finansowego należy traktować jako podstawowy element edukacji z dziedziny prawa finan- sowego. Jest on przeznaczony przede wszystkim dla studentów mają- cych ów przedmiot w programie studiów prawniczych. Niewątpliwie będzie on również pomocą przy studiowaniu przedmiotu finanse na kierunkach ekonomii i zarządzania. Należy przypuszczać, że będzie mógł być wykorzystany także w zakresie stosowania prawa finanso- wego przez sądy i organy administracji finansów publicznych różnego szczebla. Leksykon prawa finansowego został opracowany przez pracowni- ków Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego oraz pracowników Wydziału Prawa Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu w Gdyni. Prowadzą oni badania naukowe i zajęcia dydaktyczne z za- kresu prawa finansowego od wielu lat. Myślą przewodnią podjęcia prac nad Leksykonem było powierzenie Autorom przygotowania tych haseł, które mieszczą się w tematyce prowadzonych przez nich badań naukowych. Nie zawsze to się udawało. Niemniej zostały one opraco- wane samodzielnie przez każdego z Autorów. W pełni też czują się oni odpowiedzialni za ich treść. Do rąk Czytelników oddajemy drugie, po- prawione i uaktualnione wydanie tego opracowania. Prof. zw. dr hab. Andrzej Drwiłło Gdańsk, maj 2015 r. XVI SŁOWO WSTĘPNE ABSOLUTORIUM BUDŻETOWE Absolutorium budżetowe (łac. absolutorium – zwol- nienie, unieważnienie). Jest to akt wydawany przez organ uchwałodawczy, któremu przysługuje kompe- tencja do oceny, czy prowadzona przez organ wyko- nawczy działalność finansowa jest zgodna z prawem. W prawie budżetowym absolutorium oznacza rozli- czenie organu wykonawczego z wykonania budżetu jednostki, której dotyczy. Istota absolutorium odzwier- ciedla brak zastrzeżeń do prowadzonej polityki finan- sowej, a nie zaufanie do rodzaju prowadzonej polityki w ogóle. Instytucja absolutorium odnosi się do kon- troli wykonania → budżetu. Jest to kontrola następcza (ma miejsce po zakończeniu roku budżetowego) i do- kumentalna (przeprowadzana jest na podstawie złożo- nych dokumentów). W literaturze przedmiotu można wyróżnić: absolu- torium sensu stricto i absolutorium sensu largo. Przez absolutorium sensu stricto rozumie się instytucję odpo- wiedzialności wyrażającą się w akcie organu nadrzęd- nego, zawierającą decyzję w tym zakresie. Decyzja ta może być pozytywna bądź negatywna. Jeżeli decyzja wyraża aprobatę działania organu wykonawczego, to 1 ABSOLUTORIUM BUDŻETOW E wiąże się z udzieleniem mu absolutorium. Jeżeli de- cyzja jest negatywna, to wiąże się z nieudzielaniem absolutorium. Absolutorium sensu largo dotyczy aktu kontroli i obejmuje akt określający odpowiedzialność i wszystkie czynności poprzedzające tę decyzję. Instytucja absolutorium budżetowego może doty- czyć zarówno budżetu państwa, budżetu jednostki sa- morządu terytorialnego, jak i budżetu ogólnego UE. Od absolutorium budżetowego należy odróżnić abso- lutorium udzielane władzom spółki. W odniesieniu do budżetu państwa Rada Ministrów w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego przedkłada Sejmowi sprawozdanie z wykonania usta- wy budżetowej wraz z informacją o stanie zadłużenia państwa. Sejm rozpatruje przedłożone sprawozdanie i po zapoznaniu się z opinią Najwyższej Izby Kontroli podejmuje, w ciągu 90 dni od dnia przedłożenia Sejmo- wi sprawozdania, uchwałę o udzieleniu lub odmowie udzielenia absolutorium. Negatywna ocena sprawoz- dania budżetowego nie jest jednoznaczna z podjęciem przez Sejm uchwały w przedmiocie odmowy udziele- nia absolutorium. Absolutorium udzielane jest in ple- no, a nie poszczególnym członkom organu kolegialne- go. Sejm, udzielając absolutorium, stwierdza, że rząd, wykonując ustawę budżetową, wywiązał się ze swych obowiązków i Sejm nie zgłasza zastrzeżeń co do spo- sobu realizacji. Przyjmuje się, że pozytywna uchwa- ła Sejmu nie wymaga uzasadnienia. W razie odmowy udzielenia absolutorium uzasadnienie jest wymagane. W myśl obowiązującej Konstytucji RP odmowa udzie- lenia RM absolutorium nie pociąga za sobą sankcji w postaci automatycznej dymisji rządu. Taka sytuacja jest możliwa o tyle, o ile rząd dobrowolnie poda się do dymisji. W przypadku absolutorium samorządowego moż- na dokonać rozróżnienia w zależności od rodzaju bu- dżetu, jakiego akt organu uchwałodawczego doty- czy. W odniesieniu do budżetu gminy rada gminy 2 ABSOLUTORIUM BUDŻETOW E podejmuje uchwałę w przedmiocie udzielenia bądź nieudzielenia absolutorium dla wójta. W zakresie bu- dżetu powiatu rada powiatu decyduje w przedmiocie absolutorium dla zarządu powiatu. W stosunku do bu- dżetu województwa organem uprawnionym jest sej- mik województwa, który potwierdza, że zarząd wo- jewództwa wykonał budżet. Postępowanie w sprawie absolutorium gminnego inicjuje wójt, przedstawia- jąc radzie gminy do 20 marca roku następującego po roku budżetowym sprawozdanie z wykonania budże- tu oraz sprawozdanie roczne z wykonania planu fi- nansowego jednostki. Sprawozdanie obejmuje też wy- kaz jednostek budżetowych, które utworzyły rachunki dochodów własnych, oraz zestawienie dochodów wła- snych i wydatków nimi sfinansowanych. Wójt do 20 marca roku następującego po roku bu- dżetowym przedstawia sprawozdanie regionalnej izbie obrachunkowej (r.i.o.). Termin ten ma charakter instrukcyjny, co oznacza, że ustawodawca nie przewi- dział wprost sankcji za jego niedotrzymanie. Na pod- stawie przekazanego przez wójta sprawozdania rada gminy i r.i.o. formułują opinie w przedmiocie wyko- nania budżetu. Formułując opinię, r.i.o. kieruje się wy- łącznie kryterium legalności, nie ocenia sprawozdania pod kątem celowości czy słuszności. Jeżeli r.i.o. wyda opinię negatywną, informuje o swoim stanowisku wo- jewodę i ministra właściwego do spraw finansów pu- blicznych. Od negatywnej opinii r.i.o. wójtowi oraz ra- dzie gminy przysługuje odwołanie. W razie złożenia odwołania kolegium r.i.o. podejmuje uchwałę, w któ- rej podtrzymuje lub zmienia opinię składu orzekające- go. Uchwała kolegium jest ostateczna i nie przysługuje od niej skarga do sądu administracyjnego. Komisja rewizyjna rady gminy po rozpatrzeniu sprawozdania wyraża opinię w zakresie wykonania budżetu gminy. Możliwa jest sytuacja, w której komi- sja rewizyjna opiniuje pozytywnie wykonanie budże- tu, ale czyni negatywne zastrzeżenia bądź odwrotnie. 3
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Leksykon prawa finansowego. 100 podstawowych pojęć
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: