Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00174 009798 11017988 na godz. na dobę w sumie
Leksykon prawa ubezpieczeń społecznych. 100 podstawowych pojęć - ebook/pdf
Leksykon prawa ubezpieczeń społecznych. 100 podstawowych pojęć - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 276
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-8132-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Realia gospodarki rynkowej, czyli: kontrola stanu finansów i zatrudnienia, bezrobocie, jako wynik światowego kryzysu ekonomicznego oraz starzenie się społeczeństwa, uzasadniają utrzymanie ubezpieczeń społecznych jako instytucji o charakterze publicznym.

Ubezpieczenia społeczne najpełniej gwarantują ubezpieczonym utrzymanie, poprzez składki, których nie byliby w stanie zgromadzić samodzielnie. Daje to ubezpieczonym poczucie bezpieczeństwa socjalnego.

Autorzy Leksykonu prawa ubezpieczeń społecznych, dzięki ujęciu tekstu w system haseł, spełniają oczekiwania Czytelników – prezentują aktualną wiedzę o ubezpieczeniach społecznych.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Leksykon prawa ubezpieczeń społecznych 100 podstawowych pojęć 2. wydanie pod redakcją dr hab. Aliny Wypych-Żywickiej Wydawnictwo C.H.Beck Leksykon prawa ubezpieczeń społecznych 100 podstawowych pojęć Polecamy nasze publikacje z tej serii: red. Janina Ciechanowicz-McLean LEKSYKON OCHRONY ŚRODOWISKA, 2. wyd. red. Bogumił Szmulik, Sławomir Serafin LEKSYKON OBYWATELA red. Jakub Stelina LEKSYKON PRAWA PRACY. 100 PODSTAWOWYCH POJĘĆ, 3. wyd. red. prof. dr hab. Janina Elżbieta Kundera, prof. dr hab. Marek Maciejewski LEKSYKON MYŚLICIELI POLITYCZNYCH I PRAWNYCH dr Radosław Krajewski LEKSYKON INSTYTUCJI WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI I OCHRONY PRAWA red. Andrzej Powałowski LEKSYKON PRAWA GOSPODARCZEGO PUBLICZNEGO, 3. wyd. www.ksiegarnia.beck.pl Leksykon prawa ubezpieczeń społecznych 100 podstawowych pojęć 2. wydanie zmienione i uaktualnione Pod redakcją Dr hab. Aliny Wypych-Żywickiej Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2016 Autorzy leksykonu: Urszula Jackowiak [U.J.], Maciej Łaga [M.Ł.], Maciej Piankowski [M.P.], Michał Szypniewski [M.Sz.], Justyna Świątek-Rudoman [J.Ś.-R.], Monika Tomaszewska [M.T.], Waldemar Uziak [W.U.], Alina Wypych-Żywicka [A.W.-Ż.], Marcin Zieleniecki [M.Z.] Recenzja: dr hab. Jakub Stelina, prof. UG Wydawca: Joanna Ablewicz Projekt okładki: Robert Rogiński © Wydawnictwo C.H.Beck 2016 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: Marta Świerk Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN 978-83-255-8131-2 ISBN e-book 978-83-255-8132-9 SPIS TREŚCI Słowo wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykaz Autorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . IX XI XIII Choroby zakaźne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Choroby zawodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dodatki do rent i emerytur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dodatki do rent wypadkowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emerytura częściowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emerytura dla nauczycieli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emerytura górnicza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emerytura kolejowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emerytura liczona na podstawie art . 184 EmRentyFUSU . . . . . . . . . . . Emerytura mieszana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emerytura niepełna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emerytura pomostowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emerytura w systemie zdefiniowanego świadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . Emerytura w systemie zdefiniowanej składki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emerytura wcześniejsza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emerytura ze względu na zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Emerytury kapitałowe okresowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Fundusz emerytalny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Fundusz rentowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Fundusz Rezerwy Demograficznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Fundusz Ubezpieczeń Społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Fundusz wypadkowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Fundusze rezerwowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Funkcje prawa ubezpieczeń społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmierci ubezpieczonego w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej . . . . . . . . . . . Jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej . . . . . . . . . . Kapitał początkowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 4 8 12 12 14 15 18 20 21 22 23 27 30 34 37 39 41 41 42 44 46 47 48 50 52 55 V SPIS TREŚCI Klauzule generalne w prawie ubezpieczeń społecznych . . . . . . . . . . . Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego . . . . . . . . . . . . . . Kwota bazowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Lekarz orzecznik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nienależne świadczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Niezdolność do wykonywania pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Obowiązki płatników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Obowiązki świadczeniobiorców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Okoliczności wyłączające wypłatę świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Okres zasiłkowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Otwarte i pracownicze fundusze emerytalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Płatnik składek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Podstawa wymiaru emerytury i renty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Podstawa wymiaru składek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Podstawa wymiaru zasiłków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ponowne obliczenie wysokości świadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ponowne ustalenie podstawy wymiaru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Postępowanie przy wypłacie zasiłków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Postępowanie w sprawach emerytur i rent . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Potrącenia ze świadczeń rentowych i emerytalnych . . . . . . . . . . . . . . . Powstanie prawa do świadczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Pozbawienie prawa do świadczeń emerytalno-rentowych z ubezpieczenia społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Pozbawienie prawa do zasiłków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Prawo do świadczeń wypadkowych (ustalenie okoliczności wypadku, protokół) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przedawnienie prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego . . Renta rodzinna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Renta rodzinna z ubezpieczenia wypadkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Renta szkoleniowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Renta szkoleniowa z ubezpieczenia wypadkowego . . . . . . . . . . . . . . . . Renta z tytułu niezdolności do pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Renta z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ryzyko emerytalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 60 62 63 64 68 77 79 81 85 88 92 93 95 97 100 102 104 108 111 114 115 117 120 128 131 135 137 138 140 148 149 VI SPIS TREŚCI Ryzyko niezdolności do pracy z powodu choroby . . . . . . . . . . . . . . . . Ryzyko niezdolności do samodzielnej egzystencji . . . . . . . . . . . . . . . . . Ryzyko utraty żywiciela rodziny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Składka na ubezpieczenie wypadkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Składka ubezpieczeniowa (emerytury, renty, zasiłki) . . . . . . . . . . . . . . . . . Staż ubezpieczeniowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Stosunek prawa ubezpieczeń społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Subkonto . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . System ubezpieczenia społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Świadczenia przyznawane w szczególnym trybie . . . . . . . . . . . . . . . . Świadczenie rehabilitacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia wypadkowego . . . . . . . Tytuły obowiązkowego ubezpieczenia społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ubezpieczenie na wniosek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ustanie prawa do świadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Waloryzacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wskaźnik waloryzacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wstrzymanie wypłaty świadczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wypadek przy pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wypadek w drodze do pracy lub z pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wypłata gwarantowana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wysokość świadczenia z ubezpieczenia społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zasady prawa ubezpieczeń społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zasady przyznania i wypłaty jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej . . . . . . . . . . . . . Zasady wypłaty świadczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zasiłek chorobowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zasiłek macierzyński . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zasiłek opiekuńczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zasiłek pogrzebowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zasiłek wyrównawczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zasiłek wyrównawczy z ubezpieczenia wypadkowego . . . . . . . . . . . . Zawieszenie i zmniejszenie świadczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zawieszenie prawa do renty wypadkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153 156 158 161 164 166 170 173 175 177 181 185 187 190 193 195 197 199 201 206 210 213 214 216 220 222 226 230 233 237 239 241 242 244 247 VII SPIS TREŚCI Zbieg obowiązku ubezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zbieg prawa do świadczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zdarzenie losowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zdarzenie ubezpieczeniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249 252 255 257 VIII SŁOWO WSTĘPNE Ubezpieczenia społeczne cieszą się w ostatnim czasie dużym zaintereso- waniem ze strony społeczeństwa, szczególnie za sprawą zmienionej formuły emerytury (z systemu zdefiniowanego świadczenia na system zdefiniowanej składki), zmian jakich dokonano w podziale składki i możliwości jej gromadze- nia w otwartych funduszach emerytalnych, wprowadzania nowych i zmodyfi- kowania już istniejących świadczeń zastępujących środki utrzymania dla ubez- pieczonych w przypadku utraty zarobku wskutek zdarzeń losowych . Uwaga społeczna towarzyszy nie tylko emeryturom pomostowym czy kapitałowym, zmienionej zasadzie waloryzacji czy wysokości emerytury, ale również formu- le ubezpieczenia dobrowolnego, zasiłkom – zwłaszcza zasiłkowi macierzyń- skiemu . Wynika to z chęci poznania przez ubezpieczonych zakresu i kształtu ochrony gwarantowanej składką ubezpieczeniową . To zainteresowanie wydaje się naturalne również i z tego względu, że ubezpieczeni chcą wiedzieć, „jaki produkt docelowy” uzyskają za wnoszone przez nich składki ubezpieczeniowe po zaistnieniu ryzyka ubezpieczeniowego . Niestety nieprecyzyjny, a wręcz niejasny, język aktów prawnych oraz zawi- łe konstrukcje prawne przyjęte przez ustawodawcę nie sprzyjają czytelności prawa . Wychodząc zatem naprzeciw zapotrzebowaniu społecznemu, niniej- sze opracowanie podejmuje próbę przybliżenia tylko niektórych pojęć z prawa ubezpieczeń społecznych . Leksykon prawa ubezpieczeń społecznych zawiera wyjaśnienie 100 podstawo- wych pojęć z zakresu ubezpieczeń społecznych . Uzasadnieniem dla prezentacji tych a nie innych terminów było znaczenie społeczne instytucji prawnych przez nie określanych, stąd w Leksykonie takie hasła jak „emerytura pomostowa”, „emerytura częściowa” , czy „subkonto” . Zamiarem Autorów niniejszego opracowania było syntetyczne i przystępne przedstawienie pojęć i zagadnień związanych z ubezpieczeniami społecznymi, dlatego przy omawianiu poszczególnych haseł posłużono się odesłaniami do innych terminów . Należy przy tym zaznaczyć, że prezentacja terminów ubez- pieczenia społecznego nie należała do łatwych, zważywszy na częstotliwość zmian w projektach nowych ustaw i fakt, iż nawet w czasie oddawania tekstu opracowania do druku, proces legislacyjny niektórych aktów prawnych nie zo- stał zakończony . Prezentację haseł oparto na ich alfabetycznym układzie z podaniem po każ- dym z nich wykazu literatury i źródeł prawa . Zdaniem Autorów ułatwi to Czy- telnikowi poruszanie się po terminach ubezpieczenia społecznego, a zamiesz- czona literatura pozwoli w razie zainteresowania tematem na jego pogłębienie . Przy omawianiu poszczególnych haseł Autorzy korzystali również z orzeczeń IX SłOWO WSTęPNE Sądu Najwyższego, ograniczono się jednak do tych, którym przypisuje się istot- ne znaczenie dla prawidłowej interpretacji przepisów prawa . Leksykon w zamiarze Autorów ma stanowić lekturę uzupełniającą dla stu- dentów prawa i administracji . Nie jest jednak wykluczone, że niniejsze opra- cowanie znajdzie się w kręgu zainteresowania innych osób zajmujących się problematyką ubezpieczeń społecznych . Pozycja ta w żadnej mierze nie może być jednak traktowana jako opracowanie zastępujące podręczniki z zakresu ubezpieczeń społecznych lub wykład, który ujmuje problematykę ubezpieczeń społecznych systemowo, w powiązaniu z zaopatrzeniem społecznym i pomocą społeczną . Leksykon powinien być raczej postrzegany jako opracowanie meto- dologiczne pomocne w zdobywaniu wiedzy z zakresu prawa ubezpieczeń spo- łecznych, szczególnie zaś w jej porządkowaniu . Autorzy niniejszego Leksykonu korzystali przy jego opracowaniu z dostęp- nych monografii, komentarzy do ustaw, artykułów i glos . Charakter populary- zatorski opracowania wymusił rezygnację z przypisów, stosowanych w pracach naukowych, zastąpiono je jednak wykazem literatury, która stanowiła podstawę do wyjaśnienia treści hasła . dr hab . prof . Uniwersytetu Gdańskiego Alina Wypych-Żywicka X WYKAZ AUTORÓW prof. zw. dr hab. Urszula Jackowiak [U.J.] dr Maciej Łaga [M.Ł.] dr Maciej Piankowski [M.P.] Michał Szypniewski [M.Sz.] dr Justyna Świątek-Rudoman [J.Ś.-R.] dr hab. Monika Tomaszewska (prof. UG) [M.T.] dr Waldemar Uziak [W.U.] dr hab. Alina Wypych-Żywicka (prof. UG) [A.W.-Ż.] dr hab. Marcin Zieleniecki (prof. UG) [M.Z.] XI WYKAZ SKRÓTÓW 1. Źródła prawa ChorZakU . . . . . . . ustawa z 5 .12 .2008 r . o zapobieganiu oraz zwalczaniu zaka- żeń i chorób zakaźnych u ludzi (t .j . Dz .U . z 2013 r . poz . 947 ze zm .) ChorZawR . . . . . . . rozporządzenie z 30 .6 .2009 r . w sprawie wykazu chorób zawodowych (t .j . Dz .U . z 2013 r . poz . 1367 ze zm .) EmPomostU . . . . . . ustawa z 19 .12 .2008 r . o emeryturach pomostowych (t .j . Dz .U . z 2015 r . poz . 965 ze zm .) EmRentyFUSU . . . ustawa z 17 .12 .1998 r . o emeryturach i rentach z Fundu- szu Ubezpieczeń Społecznych (t .j . Dz .U . z 2015 r . poz . 748 ze zm .) InwWojU . . . . . . . . ustawa z 29 .5 .1974 r . o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (t .j . Dz .U . z 2015 r . poz . 840 ze zm .) KartaNU . . . . . . . . . ustawa z 26 .1 .1982 r . – Karta Nauczyciela (t .j . Dz .U . z 2014 r . KC . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 23 .4 .1964 r . – Kodeks cywilny (t .j . Dz .U . z 2014 r . KK . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6 .6 .1997 r . – Kodeks karny (t .j . Dz .U . z 2015 r . Konstytucja RP . . . Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 .4 .1997 r . (Dz .U . Nr 78, poz . 483 ze zm . i ze sprost .) KP . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 26 .6 .1974 r . – Kodeks pracy (t .j . Dz .U . z 2014 r . poz . 191 ze zm .) poz . 121 ze zm .) poz . 396 ze zm .) poz . 1502 ze zm .) KPA . . . . . . . . . . . . . ustawa z 14 .6 .1960 r . – Kodeks postępowania administra- cyjnego (t .j . Dz .U . z 2013 r . poz . 267 ze zm .) KPC . . . . . . . . . . . . ustawa z 17 .11 .1964 r . – Kodeks postępowania cywilnego KSH . . . . . . . . . . . . . ustawa z 15 .9 .2000 r . – Kodeks spółek handlowych (t .j . Dz .U . (t .j . Dz .U . z 2014 r . poz . 101 ze zm .) z 2013 r . poz . 1030 ze zm .) MiniWynagrU . . . . ustawa z 10 .10 .2002 r . o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz .U . Nr 200, poz . 1679 ze zm .) NauŚwKomU . . . . ustawa z 22 .5 .2009 r . o nauczycielskiech świadczeniach kompensacyjnych (Dz .U . Nr 97, poz . 800 ze zm .) OKombatU . . . . . . ustawa z 24 .1 .1991 r . o kombatantach oraz o niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t .j . Dz .U . z 2014 r . poz . 1206 ze zm .) OrgFundEmU . . . . ustawa z 28 .8 .1997 r . o organizacji i funkcjonowaniu fundu- szy emerytalnych (t .j . Dz .U . z 2013 r . poz . 989 ze zm .) XIII WyKAZ SKRóTóW PostEmRentyR . . . rozporządzenie MPiPS z 11 .10 .2011 r . w sprawie postępo- wania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz .U . Nr 237, poz . 1412) PracSamU . . . . . . . ustawa z 22 .11 .2008 r . o pracownikach samorządowych (t .j . Dz .U . z 2014 r . poz . 1202 ze zm .) PracUrzPU . . . . . . . ustawa z 16 .9 .1982 r . o pracownikach urzędów państwo- wych (t .j . Dz .U . z 2013 r . poz . 269 ze zm .) PromocZatrudU . . ustawa z 20 .4 .2004 r . o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t .j . Dz .U . z 2015 r . poz . 149 ze zm .) PrSzkolWyżU . . . . ustawa z 27 .7 .2005 r . – Prawo o szkolnictwie wyższym (t .j . Dz .U . z 2012 r . poz . 572 ze zm .) PrUSP . . . . . . . . . . . ustawa z 27 .7 .2001 r . – Prawo o ustroju sądów powszech- nych (t .j . Dz .U . z 2015 r . poz . 133 ze zm .) SGB . . . . . . . . . . . . . Sozialgesetzbuch (Niemiecki kodeks socjalny) SłCywU . . . . . . . . . ustawa z 21 .11 .2008 r . o służbie cywilnej (t .j . Dz .U . z 2014 r . poz . 1111 ze zm .) SystUbSpołU . . . . . ustawa z 13 .10 .1998 r . o systemie ubezpieczeń społecznych ŚwiadRodzinU . . . ustawa z 28 .11 .2003 r . o świadczeniach rodzinnych (t .j . Dz .U . (t .j . Dz .U . z 2015 r . poz . 121 ze zm .) z 2015 r . poz . 114 ze zm .) UbezSpołRolU . . . . ustawa 20 .12 .1990 r . o ubezpieczeniu społecznym rolników (t .j . Dz .U . z 2015 r . poz . 704 ze zm .) WypadkiU . . . . . . . ustawa z 30 .10 .2002 r . o ubezpieczeniu społecznym z tytu- łu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t .j . Dz .U . z 2015 r . poz . 1242 ze zm .) WypadkiU 1975 . . . ustawa z 12 .6 .1975 r . o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t .j . Dz .U . z 1983 r . Nr 30, poz . 144 ze zm .) ZaopatrzInwalidU . . ustawa z 29 .5 .1974 r . o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (t .j . Dz .U . z 2010 r . poz . 101 ze zm .) ZasiłkiU . . . . . . . . . ustawa z 25 .6 .1999 r . o świadczeniach pieniężnych z ubez- pieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t .j . Dz .U . z 2014 r . poz . 159 ze zm .) 2. Organy i instytucje FUS . . . . . . . . . . . . . Fundusz Ubezpieczeń Społecznych FRD . . . . . . . . . . . . . Fundusz Rezerwy Demograficznej MGPiPS . . . . . . . . . Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej MOP . . . . . . . . . . . . Międzynarodowa Organizacja Pracy MP . . . . . . . . . . . . . . Minister Pracy MPiPS . . . . . . . . . . . Minister Pracy i Polityki Społecznej MPS . . . . . . . . . . . . . Minister Polityki Społecznej XIV WyKAZ SKRóTóW MZ . . . . . . . . . . . . . Minister Zdrowia MZiOS . . . . . . . . . . Minister Zdrowia i Opieki Społecznej NSA . . . . . . . . . . . . Naczelny Sąd Administracyjny OFE . . . . . . . . . . . . . Otwarte Fundusze Emerytalne PFE . . . . . . . . . . . . . Pracownicze Fundusze Emerytalne RM . . . . . . . . . . . . . Rada Ministrów SA . . . . . . . . . . . . . . Sąd Apelacyjny SN . . . . . . . . . . . . . . Sąd Najwyższy TK . . . . . . . . . . . . . . Trybunał Konstytucyjny TUS . . . . . . . . . . . . . Trybunał Ubezpieczeń Społecznych ZUS . . . . . . . . . . . . . Zakład Ubezpieczeń Społecznych 3. Publikatory i czasopisma Biul . Inf . . . . . . . . . . Biuletyn Informacyjny Dor . Pod . . . . . . . . . Doradca Podatkowy Dz .U . . . . . . . . . . . . Dziennik Ustaw Dz .Urz . . . . . . . . . . . Dziennik Urzędowy EPS . . . . . . . . . . . . . Europejski Przegląd Sądowy GSP . . . . . . . . . . . . . Gdańskie Studia Prawnicze M .P . . . . . . . . . . . . . . Monitor Polski MoP . . . . . . . . . . . . . Monitor Prawniczy MoPod . . . . . . . . . . Monitor Podatkowy MoPr . . . . . . . . . . . . Monitor Prawa Pracy OSNAPiUS . . . . . . Orzecznictwo Sadu Najwyższego Izba Administracyjna, Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNC . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna OSNCAPiUS . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna, Admini- stracyjna, Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNP . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych OTK . . . . . . . . . . . . Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego OTK-A . . . . . . . . . . Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, seria A Pal . . . . . . . . . . . . . . Palestra PiP . . . . . . . . . . . . . . Państwo i Prawo PiZS . . . . . . . . . . . . Praca i Zabezpieczenie Społeczne Pol . Społ . . . . . . . . . Polityka Społeczna Pr . Pracy . . . . . . . . . Prawo Pracy Pr . Spr . . . . . . . . . . . Problemy Sprawiedliwości Prok . i Pr . . . . . . . . . Prokuratura i Prawo Prz . Pr . Europ . . . . Przegląd Prawa Europejskiego PS . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Sądowy PSUS . . . . . . . . . . . . Polskie Stowarzyszenie Ubezpieczenia Społecznego PUSiG . . . . . . . . . . . Przegląd Ubezpieczeń Społecznych i Gospodarczych XV WyKAZ SKRóTóW PUSiZ . . . . . . . . . . . Przegląd Ubezpieczeń Społecznych i Zdrowotnych R . Pr . . . . . . . . . . . . . Radca Prawny Rach . Budż . . . . . . . Rachunkowość Budżetowa RPEiS . . . . . . . . . . . Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny Sam . Ter . . . . . . . . . Samorząd Terytorialny Sł . Prac . . . . . . . . . . . Służba Pracownicza SP . . . . . . . . . . . . . . Studia Prawnicze SPPiPS . . . . . . . . . . Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej WPP . . . . . . . . . . . . Wojskowy Przegląd Prawniczy ZPPPiPS . . . . . . . . . Z Problematyki Prawa Pracy i Polityki Społecznej 4. Inne skróty art . . . . . . . . . . . . . . artykuł cz . . . . . . . . . . . . . . . część dot . . . . . . . . . . . . . . dotyczy niepubl . . . . . . . . . . niepublikowany np . . . . . . . . . . . . . . na przykład orz . . . . . . . . . . . . . . orzeczenie pkt . . . . . . . . . . . . . punkt por . . . . . . . . . . . . . . porównaj post . . . . . . . . . . . . . postanowienie poz . . . . . . . . . . . . . pozycja r . . . . . . . . . . . . . . . . rok rat . . . . . . . . . . . . . . ratyfikowana red . . . . . . . . . . . . . . redakcja (-ą) s . . . . . . . . . . . . . . . . strona t . . . . . . . . . . . . . . . . tom t .j . . . . . . . . . . . . . . . tekst jednolity uchw . . . . . . . . . . . . uchwała ust . . . . . . . . . . . . . . ustęp SN (7) . . . . . . . . . . . uchwała siedmiu sędziów SN uzas . . . . . . . . . . . . . uzasadnienie wkł . . . . . . . . . . . . . wkładka ze sprost . . . . . . . . . ze sprostowaniem ze zm . . . . . . . . . . . . ze zmianami XVI CHOROBY ZAKAŹNE W ramach dążenia do zapewnienia każdemu konstytucyjnie gwarantowanego prawa do ochrony zdrowia (art . 68 ust . 1 Konstytucji RP) jednym z istotnych za- dań szeroko pojętej służby zdrowia jest zwalczanie i zapobieganie powstawaniu chorób zakaźnych, w szczególności podejmowanie aktywnych działań przeciw- epidemiologicznych . Chorobami zakaźnymi są choroby wywołane przez drob- noustroje, ich toksyczne produkty, pasożyty lub inne biologiczne czynniki cho- robotwórcze, które – ze względu na charakter i sposób szerzenia się – stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi . W celu skutecznego przeciwdziałania tego rodzaju zagrożeniom art . 5 ChorZakU nakłada na wszystkie osoby przebywają- ce na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, a więc nie tylko na obywateli polskich, obowiązek: 1) poddania się: a) zabiegom sanitarnym, b) szczepieniom ochronnym, c) poekspozycyjnemu profilaktycznemu stosowaniu leków, d) badaniom sanitarno-epidemiologicznym, w tym również postępowaniu mającemu na celu pobranie lub dostarczenie materiału do tych badań, e) nadzorowi epidemiologicznemu, f) kwarantannie, g) leczeniu, h) hospitalizacji, i) izolacji; 2) zaniechania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesie- nia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby – jeżeli są osobami zaka- żonymi, chorymi na chorobę zakaźną lub nosicielami; 1 CHOROBY ZAKAŹNE 3) stosowania się do nakazów i zakazów organów Państwowej Inspekcji Sani- tarnej służących zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych; 4) udzielania danych i informacji: a) organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Wojskowej Inspekcji Sanitar- nej, Państwowej Inspekcji Sanitarnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Inspekcji Weterynaryjnej, Wojskowej Inspekcji Weterynaryjnej, Inspekcji Ochrony Środowiska, jednostkom, o których mowa w art . 30 ust . 1, oraz ośrodkom referencyjnym i instytutom badawczym – niezbędnych do prowadzenia nadzoru epidemiologicznego nad zakażeniami i chorobami zakaźnymi oraz zapobiegania i zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych, b) właściwym państwowym inspektorom sanitarnym – niezbędnych do prowadzenia nadzoru epidemiologicznego nad niepożądanymi odczy- nami poszczepiennymi, c) organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej – niezbędnych do sprawowa- nia nadzoru nad realizacją obowiązków, o których mowa w pkt 1–3 . I tak badaniom do celów sanitarno-epidemiologicznych podlegają osoby, któ- re ze względu na określone okoliczności zaliczyć można do grupy zagrożonych chorobą zakaźną . Tytułem przykładu wskazać tu można kobiety w ciąży, które narażone były na zakażenie wirusem HIV, oraz noworodki przez nie urodzone, osoby, które miały kontakt z osobami zakażonymi lub materiałem zakaźnym, nosiciele i ozdrowieńcy po określonych chorobach zakaźnych, osoby wykonują- ce prace, przy których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby . Z kolei powszechne, obowiązkowe szczepienia ochronne dotyczące wszyst- kich osób przebywających na obszarze Polski obejmują schorzenia wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do stosownego rozporządzenia wydanego przez ministra do spraw zdrowia . Szczepienia te wykonują lekarze, felczerzy, pielęgniarki, położne i uprawnione w tym zakresie higienistki szkolne po kwa- lifikacyjnym badaniu lekarskim, które ma na celu wykluczenie przeciwwskazań do szczepienia . W przypadku stanu epidemii, minister do spraw zdrowia może nałożyć obowiązek szczepień ochron nych przeciw chorobom epidemiologicz- nym na inne osoby i inne choroby niż wymienione we wspomnianym wykazie . Obok wspomnianych wyżej obowiązkowych szczepień w grupie osób na- rażonych na działanie czynników biologicznych w związku z wykonywaną przez nich pracą przeprowadza się, po uzyskaniu przez nich zgody, szczepienia ochronne przewidziane dla danego stanowiska . Wykaz takich stanowisk, okre- ślony przez ministra właściwego do spraw zdrowia uwzględnia m .in . standar- dy Unii Europejskiej . O rodzaju wskazanego w danym przypadku szczepienia ochronnego pracodawca ma obowiązek poinformować pracownika . Podkreślić przy tym trzeba, że te dodatkowe szczepienia poprzedzone muszą być zgodą zainteresowanej osoby, a koszty z tym związane ponosi pracodawca . Niezależnie od obowiązkowych szczepień ustawa przewiduje możliwość przeprowadzania innych zalecanych szczepień . Minister do spraw zdrowia może w drodze obwieszczenia ogłosić wykaz zalecanych szczepień ochronnych 2 CHOROBY ZAKAŹNE dla określonych grup osób z uwagi na wiek, stan zdrowia lub sytuację epidemio- logiczną występującą na danym terenie . Jednym ze sposobów zapobiegania zjawisku rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych jest wyłączenie dotkniętych określoną chorobą ze środowiska, w któ- rym żyją . W przypadku stwierdzenia lub podejrzenia choroby zakaźnej właściwy inspektor sanitarny, w drodze decyzji administracyjnej, może nakazać choremu poddanie się badaniom, obowiązkowemu leczeniu, obowiązkowej hospitalizacji, izolacji, kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu . Obowiązkowej ho- spitalizacji podlegają osoby chore na gruźlicę płuc w okresie prątkowania oraz osoby z uzasadnionym podejrzeniem o prątkowanie . Obowiązkową hospitaliza- cją objęte są ponadto osoby dotknięte jedną z dziesięciu chorób enumeratywnie wyliczonych w ChorZakU . Lekarz sprawujący opiekę nad osobą poddaną obo- wiązkowej hospitalizacji, izolacji lub kwarantannie ma obowiązek poinformowa- nia tej osoby o przyczynach zastosowania tego środka . Zgoda zainteresowanego wyrażana jest w formie złożenia podpisu w dokumentacji medycznej . W przy- padku braku zgody, kierownik jednostki, w której umieszczona jest osoba podda- na takiemu obowiązkowi, obowiązany jest powiadomić ją o przysługującym jej prawie odwołania się do sądu w celu ustalenia legalności pozbawienia wolności . Obowiązkowej, okresowej kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu podlegają też osoby zdrowe, które pozostawały w styczności z chorymi na cho- lerę, dżumę płucną, wirusowe gorączki krwotoczne . Wreszcie obowiązkowemu leczeniu ambulatoryjnemu podlegają osoby chore na gruźlicę płuc . Wypełnienie tego obowiązku polega na poddawaniu się badaniom lekarskim, badaniom dia- gnostycznym i stosowaniu zaleconego leczenia, z podawaniem leków włącznie . Powiatowy (portowy) i wojewódzki inspektor sanitarny, według przypisanej im właściwości, prowadzą rejestr zachorowań na choroby zakaźne podlegające zgłoszeniu oraz dodatnich wyników badań laboratoryjnych, a także zgonów w przypadku stwierdzenia lub podejrzenia, że zgon nastąpił z powodu choro- by zakaźnej określonej w wykazie . Jednostki te sporządzają zbiorcze raporty za- wierające dane liczbowe o wystąpieniu zachorowań oraz o dodatnich wynikach badań laboratoryjnych . Wszystkie raporty wojewódzki inspektor sanitarny prze- kazuje Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu, który na tej podstawie sporządza i publikuje raporty krajowe o zachorowaniach i zgonach na choroby zakaźne oraz o dodatnich wynikach badań laboratoryjnych . Właściwy inspektor sanitarny, po otrzymaniu zgłoszenia chorób i zakażeń podlegających rejestracji, podejmuje niezwłocznie czynności mające na celu zapobieżenie szerzeniu się tych chorób i zakażeń, a w przypadku chorób odzwierzęcych ma obowiązek powiadomienia ponadto właściwego lekarza weterynarii . W celu zapobieżenia szerzeniu się cho- roby zakaźnej powiatowy (portowy) inspektor sanitarny może w drodze decyzji administracyjnej wydać szereg nakazów i zakazów, jak np . nakaz wstrzymania się od wykonywania pracy lub uczęszczania do przedszkoli, szkół, nakaz prze- prowadzenia dezynfekcji, zakaz korzystania z wody do picia, spożywania żyw- ności podejrzanej o zakażenie, zakaz wstępu do pomieszczeń skażonych . 3
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Leksykon prawa ubezpieczeń społecznych. 100 podstawowych pojęć
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: