Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00336 005067 12417895 na godz. na dobę w sumie
Leksykon współczesnej teorii i filozofii prawa. Wydanie 2 - ebook/pdf
Leksykon współczesnej teorii i filozofii prawa. Wydanie 2 - ebook/pdf
Autor: , Liczba stron: 396
Wydawca: C. H. Beck Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-255-9221-9 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Drugie wydanie leksykonu bardzo popularnego Leksykonu różni się w istotny sposób od pierwszej edycji i to z kilku względów. Po pierwsze, Autorzy uwzględnili uwagi studentów jako głównych odbiorców tej pozycji i ich własne doświadczenia dydaktyczne. Po drugie, większość z haseł jest opracowana całkowicie na nowo i uwzględnia aktualną literaturę przedmiotu, zaledwie tylko kilka haseł pozostawiono bez jakichkolwiek zmian. Po trzecie wreszcie, blisko jedna trzecia haseł to opracowania nowe, które zastąpiły inne, występujące w pierwszym wydaniu.

Współczesna teoria i filozofia prawa jest dziedziną bardzo dynamiczną i ciągle się rozwija. Autorzy dają temu wyraz w nowej edycji i jednocześnie zakładają, że odzwierciedla ona najnowsze tendencje występujące w polskiej i światowej jurysprudencji.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Prawo nie jest tylko elementem inżynierii społecznej, lecz stanowi także część szeroko pojętej humanistyki. W rezultacie dobry prawnik to nie tylko „sprawny rzemieślnik”, lecz także „wrażliwy humanista”, zdolny do szerszej refleksji. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu teorii i filozofii prawa ułatwia zrozumienie istoty prawa oraz zasad jego tworzenia, stosowania i interpretacji. Leksykon współczesnej teorii i filozofii prawa jest przeznaczony – jako lektura uzupełniająca – za- równo dla studentów prawa i administracji oraz dziedzin pokrewnych, jak i dla osób zajmujących się prawem w praktyce. W tym sensie nie może on oczywiście zastępować podręczników z zakresu wstępu do prawoznawstwa. Pozwala natomiast na usystematyzowanie i utrwale- nie zdobytej wiedzy. Spośród wielu pojęć teoretyczno- i filozoficzno- -prawnych Autorzy wybrali te, które uznali za najbardziej podstawowe z punktu widzenia kanonów prawniczej erudycji. Leksykon przygotowali pracownicy i doktoranci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego: prof. dr hab. Jerzy Zajadło, dr hab. Anna Machnikowska, prof. UG, dr hab. Oktawian Nawrot, prof. UG, dr hab. Sebastian Sykuna, prof. UG, dr hab. Piotr Uziębło, prof. UG, dr hab. Kamil Zeidler, prof. UG, dr hab. Grzegorz Wierczyński, dr Jarosław Niesiołowski, dr Tomasz Snarski, dr Paweł Sut, dr Tomasz Widłak, dr Wojciech Wiewiórowski, dr Maciej Wojciechowski, mgr Magdalena Glanc, mgr Karol Gregorczuk, mgr Barbara Tecław, mgr Jakub Wejkszner, mgr Martyna Zimmermann-Pepol. www.ksiegarnia.beck.pl e-mail: dz.handlowy@beck.pl tel.: 22 31 12 222, fax: 22 33 77 601 ISBN 978-83-255-9220-2 cena 59,00 zł d y w . 2 a w a r p i i f o z o l i f i i i r o e t j e n s e z c ł ó p s w n o k y s k e L k c e B • H • C Leksykon współczesnej teorii i filozofii prawa 2. wydanie zmienione i uaktualnione 100 podstawowych pojęć pod redakcją Jerzego Zajadło Wydawnictwo C.H.Beck Leksykon współczesnej teorii i filozofii prawa 100 podstawowych pojęć Polecamy nasze publikacje z tej serii: red. Janina Ciechanowicz-McLean LEKSYKON OCHRONY ŚRODOWISKA, 2. wyd. red. Bogumił Szmulik, Sławomir Serafin LEKSYKON OBYWATELA red. Alina Wypych-Żywicka LEKSYKON PRAWA UBEZPIECZEŃ SPOŁECZYCH, 2. wyd. red. Jakub Stelina LEKSYKON PRAWA PRACY. 100 PODSTAWOWYCH POJĘĆ, 3. wyd. red. Janina Elżbieta Kundera, Marek Maciejewski LEKSYKON MYŚLICIELI POLITYCZNYCH I PRAWNYCH dr Radosław Krajewski LEKSYKON INSTYTUCJI WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI I OCHRONY PRAWA red. Andrzej Powałowski LEKSYKON PRAWA GOSPODARCZEGO PUBLICZNEGO, 3. wyd. red. Tadeusz Maciejewski LEKSYKON HISTORII PRAWA I USTROJU red. Kamil Zeidler LEKSYKON PRAWA OCHRONY ZABYTKÓW www.ksiegarnia.beck.pl Leksykon współczesnej teorii i filozofii prawa 100 podstawowych pojęć 2. wydanie zmienione i uaktualnione pod redakcją Jerzego Zajadło prof. dr hab. Jerzy Zajadło, dr hab. Anna Machnikowska, prof. UG, dr hab. Oktawian Nawrot, prof. UG, dr hab. Sebastian Sykuna, prof. UG, dr hab. Piotr Uziębło, prof. UG, dr hab. Kamil Zeidler, prof. UG, dr hab. Grzegorz Wierczyński, dr Jarosław Niesiołowski, dr Tomasz Snarski, dr Paweł Sut, dr Tomasz Widłak, dr Wojciech Wiewiórowski, dr Maciej Wojciechowski, mgr Magdalena Glanc, mgr Karol Gregorczuk, mgr Barbara Tecław, mgr Jakub Wejkszner, mgr Martyna Zimmermann-Pepol Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2017 Autorzy leksykonu: Magdalena Glanc [M.G.], Karol Gregorczuk [K.G.], Anna Machnikowska [A.M.], Oktawian Nawrot [O.N.], Jarosław Niesiołowski [J.N.], Tomasz Snarski [T.S.], Paweł Sut [P.S.], Sebastian Sykuna [S.S.], Barbara Tecław [B.T.], Piotr Uziębło [P.U.], Jakub Wejkszner [J.W.], Tomasz Widłak [T.W.], Grzegorz Wierczyński [G.W.], Wojciech Wiewiórowski [W.W.], Maciej Wojciechowski [M.W.], Jerzy Zajadło [J.Z], Kamil Zeidler [K.Z.], Martyna Zimmermann-Pepol [M.Z-P]. Recenzent: dr hab. Tomasz Bekrycht Wydawca: Joanna Ablewicz Redakcja: Katarzyna Kawczak Korekta: Jolanta Michalik Projekt okładki: Robert Rogiński Fotografi a na okładce: Ewelina Kowalska © Wydawnictwo C.H.Beck 2017 Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa Skład i łamanie: PanDawer Druk i oprawa: www.bookfactory.pl ISBN 978-83-255-9220-2 ISBN e-book 978-83-255-9221-9 SPIS TREŚCI Przedmowa do 2. wydania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Słowo wstępne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykaz współczesnej literatury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . IX XI XIII XVII Aksjologia prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Akt normatywny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Analityczna teoria prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Argumentacja prawnicza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Autonomia prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Autopojeza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Bioprawo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Błąd naturalistyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Celowość prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Common law . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Cywilne nieposłuszeństwo. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Definicja w prawie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dobro prawne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dogmatyka prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Domniemanie i fikcja prawna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ekonomiczna szkoła prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Epistemologia a prawo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Estetyka prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Etyka prawnicza. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Fakt prawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Feminizm prawniczy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Filozofia prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Filozofia prawa a socjologia prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Filozofia prawa a teoria prawa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Formalizm prawniczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Formuła Radbrucha . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Funkcje prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Godność a prawo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 6 8 9 13 16 17 20 21 25 28 32 35 37 39 44 48 56 62 66 69 74 76 81 85 87 89 90 V SPIS TREŚCI Graficzny obraz systemu prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Granice prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Hermeneutyka prawnicza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Idea (ideał) prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Informatyka prawnicza. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Instrumentalizacja prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Instytucjonalna teoria prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Integralna filozofia prawa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Intuicja prawnicza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ius a lex. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Język prawny i prawniczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Jurysprudencja cnót. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kierunek filozoficzno-prawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Komunitaryzm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Koncepcja prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Konstytucjonalizm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Krytyczna szkoła prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kultury prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Legalność a legitymizacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Literatura i prawo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Logika prawnicza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Marksistowska teoria prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Multicentryczność prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Naturalizacja nauk prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nauki prawne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nieposłuszeństwo sędziowskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Niepozytywistyczne kierunki prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Norma prawna a przepis prawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Normatywizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Obowiązywanie prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ogłoszenie aktu prawnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ontologia a prawo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Państwo prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Paternalizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Personalizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Pewność prawa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96 103 108 112 114 119 122 126 131 134 139 142 143 144 147 148 153 157 159 164 168 171 173 177 178 182 183 187 192 193 198 202 207 212 217 220 VI SPIS TREŚCI Polityka prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Postawy wobec prawa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Postmodernizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Pozytywizm prawniczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Prawda a prawo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Prawo natury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Prawo przedmiotowe a prawo podmiotowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Precedens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Pryncypializm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przestrzeganie prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przymus prawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Psychologiczna teoria prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Realizm prawniczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Retoryka prawnicza. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Równość a prawo. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sankcje prawne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Solidarność a prawo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sprawiedliwość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Srawiedliwość transformacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Stosowanie prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Stosunek prawny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . System prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Świadomość prawna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Technika prawodawcza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Teoria prawa a socjologia prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Teoria prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trudne przypadki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Tworzenie prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Utylitaryzm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wielkie spory w filozofii prawa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wielokulturowość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wnioskowania prawnicze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wolność a prawo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wykładnia prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zasady prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Źródła prawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 227 231 237 241 250 254 256 260 263 265 268 269 277 280 290 292 300 302 308 312 316 318 322 324 328 330 337 341 344 350 354 362 366 371 373 VII PRZEDMOWA DO 2. WYDANIA Oddajemy do rąk Czytelników 2. wydanie naszego leksykonu. Różni się ono w istotny sposób od pierwszej edycji, i to z kilku względów. Po pierwsze, uwzględniliśmy krytyczne uwagi studentów jako głównych od- biorców tej pozycji oraz nasze własne doświadczenia dydaktyczne. Po drugie, większość z haseł jest opracowana całkowicie na nowo i uwzględnia aktualną literaturę przedmiotu, a tylko kilka haseł pozostawiliśmy bez jakichkolwiek zmian. Po trzecie wreszcie, blisko jedna trzecia haseł to opracowania nowe, które zastąpiły inne, występujące w pierwszym wydaniu. Współczesna teoria i filozofia prawa jest dziedziną bardzo dynamiczną i cią- gle się rozwija. Dajemy temu wyraz w nowej edycji i jednocześnie zakładamy, że odzwierciedla ona najnowsze tendencje występujące w polskiej i światowej jurysprudencji. Pragnę podziękować Kamilowi Zeidlerowi i Martynie Zimmermann-Pepol za nie- ocenioną pomoc w opracowaniu ostatecznej wersji nowego wydania. Jerzy Zajadło IX SŁOWO WSTĘPNE Prezentowany leksykon powinien być w założeniu jego autorów lekturą pomoc- niczą i uzupełniającą – nie może więc zastępować ani podręczników ze wstępu do prawoznawstwa, ani tym bardziej z teorii i filozofii prawa. Trudno go też traktować w kategoriach wyczerpującego kompendium wiedzy w zakresie ogólnej refleksji nad prawem. Chodziło nam przede wszystkim o krótką i syntetyczną prezentację najbardziej podstawowych, naszym zdaniem, pojęć funkcjonujących we współ- czesnej teorii i filozofii prawa. Przyjęty podtytuł leksykonu – „100 pod stawowych pojęć” – tłumaczy, dlaczego określone hasła zostały omówione, a inne pominięte. W leksykonie staramy się odróżniać refleksję teoretyczną od refleksji filozo- ficznej. Punktem wyjścia było tutaj przyjęcie kantowskiego podziału na rozum teoretyczny i rozum praktyczny. Ten pierwszy jest przede wszystkim domeną teorii prawa, która analizuje, systematyzuje i generalizuje prawo takim, jakie ono jest. Ten drugi natomiast jest przede wszystkim domeną filozofii prawa i spełnia funkcję krytyczną, odwołując się do prawa takiego, jakim ono być po- winno z punktu widzenia pewnego założonego ideału. Pragniemy tym samym podkreślić, że prawo nie jest tylko elementem inżynierii społecznej, lecz tak- że częścią szeroko pojętej humanistyki. W rezultacie, naszym zdaniem, dobry prawnik to nie tylko „sprawny rzemieślnik”, lecz także „wrażliwy humanista” zdolny do szerszej refleksji teoretycznej i filozoficznej. Autorzy leksykonu wyszli z założenia, że tak pojęte teoretyczne i filozoficz- ne instrumentarium stanowi niezbędny element prawniczej erudycji. W tym znaczeniu prezentowana pozycja jest przeznaczona przede wszystkim dla stu- dentów prawa i administracji, ale nie możemy wykluczyć, że coś interesującego odnajdą w niej także z jednej strony studenci innych kierunków, z drugiej zaś doświadczeni prawnicy–praktycy. Przyjęty układ alfa be tyczny powinien uła- twić korzystanie z leksykonu jako lektury uzupełniającej, natomiast przywołana po każdym z haseł literatura ma zachęcić do bardziej pogłębionych studiów. Za cechę wyróżniającą niniejszy leksykon można do pewnego stopnia uznać skład autorów opracowujących poszczególne hasła. Wbrew tytułowi niniejszej po zycji nie są nimi wyłącznie teoretycy i filozofowie prawa – do współpracy za- prosiliśmy także przedstawicieli innych szeroko pojętych nauk prawnych: pra- wa europejskiego, prawa konstytucyjnego, prawa międzynarodowego, historii doktryn polityczno-prawnych, informatyki prawniczej. Pragniemy tym samym podkreślić szeroki wymiar teorii i filozofii prawa. Zakładamy jednocześnie, że każdy z prezentowanych tekstów, mimo formalnych odesłań do innych haseł, ma charakter samodzielnego i odrębnego eseju, za którego treść każdy z auto- rów w ramach swojej licentia poetica sam ponosi odpowiedzialność. Prof. dr hab. Jerzy Zajadło Gdańsk, maj 2007 XI WYKAZ SKRÓTÓW 1. Źródła prawa KC . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2017 r. KK . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2016 r. KKW . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz.U. poz. 459 ze zm.) poz. 1137 ze zm.) z 2017 r. poz. 665 ze zm.) poz. 1666 ze zm.) KP . . . . . . . . . . . . . . ustawa z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2016 r. KPA . . . . . . . . . . . . . ustawa z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administra- cyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) KPC . . . . . . . . . . . . ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego KPK . . . . . . . . . . . . ustawa z 6.6.1997 r. – Kodeks postępowania karnego KSH . . . . . . . . . . . . ustawa z 15.9.2000 r. – Kodeks spółek handlowych KRO . . . . . . . . . . . . ustawa z 25.2.1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.) (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1749 ze zm.) (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1578 ze zm.) (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 682 ze zm.) 2. Organy orzekające ETPC . . . . . . . . . . . Europejski Trybunał Praw Człowieka NSA . . . . . . . . . . . . Naczelny Sąd Administracyjny SN . . . . . . . . . . . . . . Sąd Najwyższy SA . . . . . . . . . . . . . . Sąd Apelacyjny TK . . . . . . . . . . . . . . Trybunał Konstytucyjny WSA . . . . . . . . . . . . Wojewódzki Sąd Administracyjny 3. Czasopisma AAS . . . . . . . . . . . . Acta Apostolicae Sedis AFPiFS . . . . . . . . . . Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej Biul. SN . . . . . . . . . Biuletyn Sądu Najwyższego Dz.U. . . . . . . . . . . . Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej Dz. Urz. . . . . . . . . . Dziennik Urzędowy EPS . . . . . . . . . . . . . Europejski Przegląd Sądowy FPiED . . . . . . . . . . . Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna GSP . . . . . . . . . . . . . Gdańskie Studia Prawnicze MoP . . . . . . . . . . . . Monitor Prawniczy NP . . . . . . . . . . . . . . Nowe Prawo XIII WyKAZ SKRóTóW OTK ZU . . . . . . . . . Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego – Zbiór Urzę- dowy PF . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Filozoficzny PiP . . . . . . . . . . . . . . Państwo i Prawo PPC . . . . . . . . . . . . . Polski Proces Cywilny PPE . . . . . . . . . . . . . Przegląd Prawa Egzekucyjnego Prok. . . . . . . . . . . . . Prokurator PS . . . . . . . . . . . . . . Przegląd Sądowy RNP . . . . . . . . . . . . Rocznik Nauk Prawnych RPiE . . . . . . . . . . . . Ruch Prawniczy i Ekonomiczny RPEiS . . . . . . . . . . . Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny SP . . . . . . . . . . . . . . Studia Prawnicze SP-E . . . . . . . . . . . . Studia Prawniczo-Ekonomiczne ST . . . . . . . . . . . . . . Samorząd Terytorialny ZNUŁ . . . . . . . . . . . Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego 4. Inne skróty art. . . . . . . . . . . . . . . artykuł cz. . . . . . . . . . . . . . . część dn. . . . . . . . . . . . . . . dnia lit. . . . . . . . . . . . . . . litera itd. . . . . . . . . . . . . . . i tak dalej itp. . . . . . . . . . . . . . . i tym podobne m.in. . . . . . . . . . . . . między innymi n. . . . . . . . . . . . . . . . następny/a/e niepubl. . . . . . . . . . niepublikowany/a/e np. . . . . . . . . . . . . . . na przykład Nr . . . . . . . . . . . . . . numer op.cit. . . . . . . . . . . . opus citatum, dzieło cytowane orz. . . . . . . . . . . . . . orzeczenie ost. . . . . . . . . . . . . . ostatni/a/e pkt . . . . . . . . . . . . . . punkt post. . . . . . . . . . . . . postanowienie poz. . . . . . . . . . . . . . pozycja r. . . . . . . . . . . . . . . . rok red. . . . . . . . . . . . . . redakcja Rozdz. . . . . . . . . . . Rozdział RP . . . . . . . . . . . . . . Rzeczpospolita Polska s. . . . . . . . . . . . . . . . strona sprost. . . . . . . . . . . . sprostowanie t. . . . . . . . . . . . . . . . tom tj. . . . . . . . . . . . . . . . to jest t.j. . . . . . . . . . . . . . . tekst jednolity XIV WyKAZ SKRóTóW tzw. . . . . . . . . . . . . . tak zwany uchw. . . . . . . . . . . . uchwała uchw. SN (7) . . . . . uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego ust. . . . . . . . . . . . . . ustęp UW . . . . . . . . . . . . . Uniwersytet Warszawski uzas. . . . . . . . . . . . . uzasadnienie w. . . . . . . . . . . . . . . wiek w zw. . . . . . . . . . . . w związku wyr. . . . . . . . . . . . . . wyrok zd. . . . . . . . . . . . . . . zdanie ze zm. . . . . . . . . . . . ze zmianami zł . . . . . . . . . . . . . . . złoty zob. . . . . . . . . . . . . . zobacz XV WYKAZ WSPÓŁCZESNEJ LITERATURY A. Bator, W. Gromski, A. Kozak, S. Kaźmierczyk, Z. Pulka, Wprowadzenie do nauk prawnych. Leksykon tematyczny, Warszawa 2006 B. H. Bix, A Dictionary of Legal Theory, Oxford 2004 J. Boć (red.), Prawniczy słownik wyrazów trudnych, Wrocław 2005 S. Buckel, R. Christensen, A. Fischer-Lescano (red.), Neue Theorien des Rechts, Stut- J. Coleman, S. Shapiro (red.), The Oxford Handbook of Jurisprudence Philoso- M. P. Golding, W. A. Edmundson (red.), Philosophy of Law and Legal Theory, Mal- tgart 2006 phy of Law, Oxford 2002 den–Oxford–Carlton 2005 R. L. Hayman Jr., N. Levit, R. Delgado (red.), Jurisprudence Classical and Contem- porary: From Natural Law to Postmodernism, St. Paul 2002 IVR Encyclopedia of Jurisprudence, Legal Theory and Philosophy of Law, 2005 (źródło internetowe www.ivr-enc.info) U. Kalina-Prasznic (red.), Encyklopedia prawa, Warszawa 2007 A. Kaufmann, W. Hassemer, U. Neumann, Einführung in Rechts philosophie und Rechtstheorie der Gegenwart, Heidelberg 2004 E. Kundera, M. Maciejewski (red.), Leksykon myślicieli politycznych i prawnych, Warszawa 2006 pedyczny, Warszawa 2004 S. Lewandowski, A. Malinowski, J. Petzel, Logika dla prawników. Słownik encyklo- H. McCoubrey, N. D. White, Textbook on Jurisprudence, Oxford 2002 I. McLeod, Legal Theory, New york 2005 L. Morawski, Główne problemy współczesnej filozofii prawa. Prawo w toku prze- K. Opałek, Studia z teorii i filozofii prawa, Kraków 1997 E. Pattaro (red.), A Treaties of Legal Philosophy and General Jurisprudence, D. Patterson (red.), Philosophy of Law and Legal Theory, Malden–Oxford–Carl- mian, Warszawa 2005 t. 1–5, Dordrecht 2005 ton 2003 J. Penner, D. Schiff, R. Nobles (red.), Jurisprudence Legal Theory. Commentary and Materials, London 2002 R. Sarkowicz, J. Stelmach, Teoria prawa, Kraków 1998 R. Scruton, Słownik myśli politycznej, Poznań 2002 J. Stelmach, Współczesna filozofia interpretacji prawniczej, Kraków 1999 J. Stelmach, B. Brożek, Metody prawnicze, Kraków 2006 J. Stelmach, R. Sarkowicz, Filozofia prawa XIX i XX wieku, Kraków 1998 B. Szlachta (red.), Słownik społeczny, Kraków 2004 M. Szyszkowska, Zarys filozofii prawa, Białystok 2000 XVII WyKAZ WSPóŁCZESNEJ LITERATURy R. Tokarczyk, Filozofia prawa, Lublin 2004 R. Wacks, Understanding Jurisprudence. An Introduction to Legal Theory, Oxford 2005 S. Wronkowska, Z. Ziembiński, Zarys teorii prawa, Poznań 2001 M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002 M. Zirk-Sadowski, Wprowadzenie do filozofii prawa, Kraków 2000 XVIII AKSJOLOGIA PRAWA Termin „aksjologia prawa” jest co najmniej dwuznaczny. Po pierwsze, ozna- czać on może, że prawo posiada (lub prawu przypisuje się) jakąś aksjologię (tj. konkretny system wartości), która może być pojmowana jako cecha, wła- ściwość prawa (będącego w tym wypadku wartością samą w sobie) albo jako zbiór konkretnych wartości społecznych leżących u podstaw porządku praw- nego (wpływających na treść decyzji prawodawczych oraz stosowania prawa, i w efekcie realizowanych przez prawo → dóbr prawnych) lub określonych wartości wewnętrznych prawa (np. → pewność prawa). Po drugie, termin „ak- sjologia prawa” może stanowić nazwę pewnej dziedziny wiedzy rozumianej jako „subdyscyplina” aksjologii (ogólnej teorii wartości – jednego z głównych działów filozofii). W tym drugim znaczeniu terminu „aksjologia prawa” używa K. Pałecki, który w następujący sposób nakreśla program i przedmiot tej dyscy- pliny: „Przedmiotem aksjologii prawa jest skomplikowany syndrom zależności zachodzących pomiędzy wartościami społecznymi a prawnym systemem nor- matywnym („prawem” w ujęciu socjologiczno-prawnym). Zarówno wartości, jak i prawo są w tej nauce rozumiane jako swoiste zjawiska (fenomeny), co prze- sądza o jej epistemologicznym charakterze; jest to nauka zmierzająca do uzasad- niania swoich twierdzeń (weryfikowania hipotez) poprzez badania empiryczne oraz formułowania koncepcji teoretycznych w sposób umożliwiający ich opera- cjonalizację (określenie sposobu weryfikacji ich trafności)” (K. Pałecki, Aksjologia prawa…). Dalsze rozważania dotyczyć będą, przede wszystkim, aksjologii prawa w pierwszym z powyższych ujęć, a w szczególności będą poświęcone różno- rodnym zależnościom prawa i wartości. Wartość jest przy tym terminem pojmo- wanym wielorako, między innymi, jako: dobro albo jakość dobra; jakość przez 1
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Leksykon współczesnej teorii i filozofii prawa. Wydanie 2
Autor:
,

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: