Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00481 003509 12432632 na godz. na dobę w sumie
Les structures informationnelles globales du discours - ebook/pdf
Les structures informationnelles globales du discours - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 160
Wydawca: Uniwersytet Śląski Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3801-2204-8 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> popularnonaukowe
Porównaj ceny (książka, ebook (-20%), audiobook).

Tematem monografii jest badanie i opis sposobu organizacji informacji na poziomie ponadzdaniowym w dyskursie. Analizie poddano obie części dyskursu: tematyczną i rematyczną, a także relacje między jednostkami globalnych struktur informacyjnych określonymi jako segmenty tematyczne.

Praca składa się z pięciu rozdziałów, z których pierwszy poświęcony jest podstawowym dla tematyki badań pojęciom tekstu, dyskursu i reprezentacji dyskursywnej. W rozdziale tym omówiono problem spójności tekstu, polisemię terminu dyskurs oraz  pojęcie reprezentacji dyskursywnej. Reprezentacja dyskursu została zdefiniowana jako rodzaj reprezentacji poznawczej składającej się z sześciu dziedzin: informacyjnej, funkcjonalnej, ontologicznej, wypowiedzeniowej, aksjologicznej i dziedziny konwencji gatunkowych.

W rozdziale drugim po omówieniu ewolucji pojęcia tematu w językoznawstwie współczesnym przedstawiono model hierarchicznej struktury tematyczno-rematycznej oraz  relacje między modelami elementarnymi a pojęciem prototypu. W kolejnych trzech rozdziałach skupiono się na analizie różnych aspektów globalnej organizacji informacji w dyskursie. 

Rozdział czwarty poświęcony został analizie ponadzdaniowych struktur rematycznych reprezentowanych przez zbiory rematyczne. Analiza korpusu pozwoliła wyróżnić:

- struktury zbudowane tylko z rematów własnych, zależnych bezpośrednio od danego tematu cząstkowego;

- struktury cechujące się obecnością rematów własnych i wspólnych;

- struktury, w których oprócz rematów własnych pojawiają się też rematy zapożyczone, pochodzące ze zbiorów rematycznych zależnych od różnych tematów cząstkowych;

- struktury rematyczne o najwyższym stopniu złożoności, łączące trzy kategorie rematów: własne, wspólne i zapożyczone.

Rozdział ostatni dotyczy relacji między segmentami tematycznymi, czyli jednostkami globalnej struktury informacyjnej dyskursu składającymi się z danego tematu cząstkowego i zbioru rematów podporządkowanych temu tematowi. Zaprezentowano w nim typologię nawiązań tematyczno-rematycznych i czysto rematycznych na poziomie ponadzdaniowym, dzięki którym  możliwy jest przepływ informacji między różnymi segmentami tematycznymi w dyskursie.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

978-83-8012-204-8 Les structures informationnelles globales du discours NR 3068 Les structures informationnelles globales du discours Ewa Miczka Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2013 Redaktor serii: Językoznawstwo Neofilologiczne Maria Wysocka Recenzent B. Krzysztof Bogacki Redakcja Barbara Malska Projekt okładki, skład i łamanie Beata Klyta Copyright © 2013 by Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Wszelkie prawa zastrzeżone ISSN 0208-6336 ISBN 978-83-226-2201-8 (wersja drukowana) ISBN 978-83-8012-204-8 (wersja elektroniczna) Wydawca Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego ul. Bankowa 12B, 40-007 Katowice www.wydawnictwo.us.edu.pl e-mail: wydawus@us.edu.pl Wydanie I. Ark. druk. 10,0 Ark. wyd. 11,0 Papier Alto, 90 g Cena 20 zł (+ VAT) Druk i oprawa: PPHU TOTEM s.c. M. Rejnowski, J. Zamiara ul. Jacewska 89, 88-100 Inowrocław Table des matières Introduction Chapitre 1 Texte, discours et représentation discursive 1.1. L’évolution de la notion de texte 1.2. La polysémie du terme de discours 1.3. Représentation discursive Chapitre 2 Domaine informationnel de la représentation discursive 2.1. Notion de thème dans les recherches linguistiques contempo- 2.2. Unités de la structure informationnelle du discours au niveau 2.3. Modèles élémentaires de structures informationnelles du discours raines supraphrastique et notion de prototype Chapitre 3 Structure thématique globale du discours 3.1. Structure thématique globale à un thème partiel 3.2. Structure thématique globale où dominent deux thèmes partiels 3.3. Structure thématique globale fondée sur le modèle linéaire 3.4. Structure thématique globale à deux ou plusieurs thèmes partiels 3.5. Structure thématique globale à thèmes partiels et hyperthème alternants repris dans le discours repris dans le discours 3.6. Structure thématique globale à thèmes partiels repris dans le dis- cours et à thème généralisant 7 9 9 27 29 39 39 47 54 59 59 64 68 75 79 85 6 Table des matières 3.7. Structure thématique globale à thème généralisant et hyperthème repris dans le discours 3.8. Conclusion Chapitre 4 Structures rhématiques au niveau supraphrastique 4.1. Structure rhématique à rhèmes propres 4.2. Structure rhématique à rhèmes propres et communs 4.3. Structure rhématique à rhèmes propres et empruntés 4.4. Structure rhématique à rhèmes propres, empruntés et communs 4.5. Conclusion Chapitre 5 L’enchaînement entre les segments thématiques 5.1. Typologie des enchaînements entre les segments thématiques 5.2. Structure informationnelle à enchaînement thématico-rhéma- tique entre les segments thématiques 5.3. Structure informationnelle à enchaînement thématico-rhéma- tique et rhématique entre les segments thématiques 5.4. Conclusion Conclusion Bibliographie Streszczenie Summary 87 96 97 99 102 103 108 117 119 119 121 133 139 141 145 157 159 Introduction Nous nous proposons, au cours de cet ouvrage, d’examiner les structures informationnelles globales du discours. Notre objectif est de répondre à la question comment, au niveau supraphrastique, est organisée l’information dans le discours, et, pour le réaliser, nous analyserons les modes de structurer l’information dans les deux par- ties : thématique et rhématique du discours ainsi que les relations entre les unités informationnelles qui fondent sa structure globale. Le premier chapitre est consacré aux notions de texte, discours et représentation discursive. Il est divisé en trois sections dont la première présente l’évolution de la notion de texte dans la linguistique contempo- raine. Nous y retraçons les étapes de la constitution d’un nouvel objet d’étude de la linguistique à partir de la première tentative d’appliquer la méthode distributionnelle aux séquences des phrases de Zellig S. Har- ris qui, d’ailleurs, préfère le terme de discours à celui de texte. Nous présentons les reformulations successives du concept de texte à travers les grammaires de texte, la linguistique textuelle, les approches fonc- tionnelle, systémique et cognitive du texte. Nous y abordons en parti- culier la question des dispositifs linguistiques qui assurent la cohésion d’un texte comprise comme la continuité informationnelle, et présen- tons l’inventaire des procédures cohésives établi par M.A.K. Halliday et Ruqaiya Hasan (1976). Cette section traite aussi le problème de la cohérence textuelle et met en évidence le changement de la perspective méthodologique dans laquelle cette notion a été définie tout d’abord dans les grammaires de texte et, ensuite, dans la linguistique textuelle. 8 Introduction La seconde partie du chapitre est consacrée à la polysémie du terme de discours et présente ses acceptions possibles qui résultent de quatre oppositions dont le discours peut faire partie : discours et phrase, discours et langue, discours et texte, discours et énoncé (Cha- raudeau, Maingueneau, 2002). Dans la dernière section du premier chapitre, nous nous pen- chons sur la notion de représentation discursive ; premièrement, nous l’abordons dans le cadre de la psycholinguistique textuelle en la si- tuant dans le classement des modèles de compréhension et, deuxiè- mement, nous décrivons ses domaines. Étant donné que l’objectif de ce travail est d’analyser la façon d’organiser l’information dans le discours au niveau supraphrastique, le second chapitre présente de façon détaillée le domaine informa- tionnel de la représentation discursive. Il comporte deux sections. Dans la première sont examinées les différentes conceptions du thème compris comme le constituant de base de la structure information- nelle de la phrase et du discours. Nous y discutons les définitions du thème formulées dans les travaux de l’École de Prague, l’approche systémique, la grammaire fonctionnelle de Simon C. Dik, la concep- tion cognitive de Wallace L. Chafe et le modèle classique issu de la tradition artistotelicienne. Dans la seconde section, nous présentons le modèle de structure thématico-rhématique hiérarchisée qui constitue un cadre théorique pour l’analyse de l’organisation thématique et rhématique du discours dans notre étude. Nous y introduisons les modèles élémentaires de la structure informationnelle globale et précisons leur rapport à la notion de prototype. Les chapitres 3, 4 et 5 sont tous consacrés à l’analyse d’un aspect différent de l’organisation de l’information au niveau supraphras- tique dans le discours. Dans le chapitre 3, focalisé sur la partie théma- tique de la structure informationnelle, nous analysons les configura- tions des unités thématiques au niveau supraphrastique : hyperthème, thèmes partiels et thèmes généralisants. Dans le chapitre 4, nous étu- dions la façon dont est organisée l’information transmise dans les en- sembles rhématiques rattachés aux thèmes partiels, tandis que, dans le dernier chapitre, nous abordons le problème des relations entre les segments thématiques compris comme les unités de la structure infor- mationnelle globale du discours. Ewa Miczka Globalne struktury informacyjne dyskursu Streszczenie Celem niniejszej rozprawy jest badanie i opis sposobu uporządkowania infor- macji na poziomie ponadzdaniowym w dyskursie. Analizie poddano obie części: tematyczną i rematyczną dyskursu, a także relacje między jednostkami globalnych struktur informacyjnych określonymi jako segmenty tematyczne. Praca składa się z pięciu rozdziałów, z których pierwszy poświęcony jest trzem podstawowym dla tematyki badań pojęciom: tekstu, dyskursu i reprezentacji dys- kursywnej. Przedstawiono w nim ewolucję pojęcia tekstu – od pierwszych prób analizy dystrybucyjnej sekwencji zdaniowych Zelliga S. Harrisa, poprzez modele formułowane w ramach gramatyk tekstu, lingwistyki tekstualnej, koncepcje opra- cowane przez reprezentantów językoznawstwa funkcjonalnego, systemowego do rozwiązań zaproponowanych przez lingwistykę kognitywną. W rozdziale tym omówiono problem spójności tekstu, polisemię terminu dyskurs oraz – w ostatniej jego części – pojęcie reprezentacji dyskursywnej. Reprezentacja dyskursu została zdefiniowana jako rodzaj reprezentacji poznawczej składającej się z sześciu dzie- dzin: informacyjnej, funkcjonalnej, ontologicznej, wypowiedzeniowej, aksjolo- gicznej i konwencji gatunkowych. Jako że celem rozprawy jest opis globalnych struktur informacyjnych dys- kursu, w rozdziale drugim skupiono się na pierwszej z wyróżnionych części re- prezentacji dyskursywnej – dziedzinie informacyjnej. Po omówieniu ewolucji pojęcia tematu w językoznawstwie współczesnym przedstawiono model hierar- chicznej struktury tematyczno-rematycznej. W części tematycznej struktury in- formacyjnej dyskursu wyodrębnione zostały trzy poziomy: globalny, reprezento- wany przez hipertemat, pośredni, na którym usytuowane są tematy cząstkowe (lokalne) i tematy uogólniające, oraz podstawowy, odpowiadający tematom zdań. Część rematyczna ma budowę dwustopniową; wyróżniono tu poziom pośredni, na którym znajdują się zbiory rematyczne, i poziom podstawowy, złożony z rema- 158 Streszczenie tów zdaniowych. W rozdziale tym przedstawione zostały następnie trzy modele elementarne ponadzdaniowych struktur informacyjnych: model z jednym tema- tem cząstkowym, model linearny i model oparty na alternacji dwóch tematów cząstkowych w dyskursie. Omówiono relacje między tymi modelami elementar- nymi a pojęciem prototypu. W kolejnych trzech rozdziałach pracy skupiono się na analizie różnych as- pektów globalnej organizacji informacji w dyskursie. Rozdział trzeci przynosi opis konfiguracji jednostek tematycznych na poziomie ponadzdaniowym: hiperte- matu, tematów cząstkowych i uogólniających. Przestawiono tu modele globalnych struktur informacyjnych dyskursu; oprócz wspomnianych już modeli elementar- nych wyodrębniono modele z tematami cząstkowymi wielokrotnie powtarza- nymi w dyskursie, a także modele wzbogacone dzięki wprowadzeniu hipertematu i tematu uogólniającego, którego funkcja polega na syntezie informacji zawartej w dwóch (lub więcej) tematach cząstkowych. Rozdział czwarty poświęcony jest analizie ponadzdaniowych struktur rema- tycznych reprezentowanych przez zbiory rematyczne. Analiza korpusu pozwoliła wyróżnić następujące struktury rematyczne: – struktury zbudowane tylko z rematów własnych – zależnych bezpośrednio od dane- go tematu cząstkowego; – struktury cechujące się obecnością rematów własnych i wspólnych; te ostatnie związane są z hipertematem lub tematem uogólniającym; – struktury, w których obok rematów własnych pojawiają się też rematy zapożyczone; pochodzą one ze zbiorów rematycznych zależnych od różnych tematów cząstkowych; – struktury rematyczne o najwyższym stopniu złożoności, łączące trzy kategorie rematów: własne, wspólne i zapożyczone. Rozdział ostatni dotyczy relacji między segmentami tematycznymi. Seg- ment tematyczny to jednostka globalnej struktury informacyjnej dyskursu składająca się z danego tematu cząstkowego i zbioru rematów (własnych, wspól- nych i zapożyczonych) podporządkowanych temu tematowi. Rozdział ten przynosi typologię nawiązań tematyczno-rematycznych i czysto rematycznych, jakie mogą zaistnieć na poziomie ponadzdaniowym, umożliwiając przepływ informacji między różnymi segmentami tematycznymi w dyskursie. Zastosowany w pracy model analizy składający się z trzech etapów, z których każdy skupia się na innym aspekcie struktury informacyjnej dyskursu, pozwolił wyodrębnić ponadzdaniowe struktury tematyczne, rematyczne, a także odpowiedzieć na pytanie o to, w jaki sposób przebiegają połączenia między jed- nostkami globalnej struktury informacyjnej dyskursu. Ewa Miczka Global discourse information structure Summary The main aim of this book is to describe the way in which information is orga- nized above the sentence structure level in discourse. The in-depth analysis focuses on two parts: thematic and rhematic structures of discourse as well as relations between global units of information structures described as thematic segments. The book is divided into five chapters. Chapter One aims to examine three basic items in the field of research i.e. text, discourse and discourse representation. In this chapter, an account of the evolution of the concept of text is provided; from first attempts of distributional analysis of syntactic sequences by Zellig S. Harris, via the models within the framework of textual grammars, the concepts framed by researchers of functional linguistics as well as systemic linguistics, with reference to the ideas proposed by cognitive linguistics. Furthermore, the chapter discusses the coherence of text, polysemy of the term discourse and the remainder of the chapter presents the meaning of discourse representation. In terms of discourse representation, it should be noted that it is defined as a kind of cognitive repre- sentation consisting of six domains, such as information, functional, ontological, expressive, axiological domains and a domain of genre conventions. As the main aim of this book is to describe global discourse information structure. Chapter Two focuses on information domain which is the first distinc- tive part of discourse representation. After discussing the evolution of Theme in modern linguistics, a model of the hierarchical thematic-rhematic structure is constructed. In the thematic part of discourse information structure, three levels are distinguished: a global level depicted by hypertheme, an indirect level on which there are partial themes and generalizing themes, and a basic level perceived as themes of sentences. The rhematic part consists of two levels; there is an indirect level on which there are rhematic sets and a basic level comprising rhemes of sen- tences. This chapter looks at three basic models of information structures which 160 Summary are not delimited to the sentence framework: a model with one partial theme, a linear model and a model based on two alternating partial themes in discourse. It is worth noting that a discussion on a relation between these basic models and a notion of prototypes is conducted. The subsequent three chapters provide a thorough analysis of various aspects of global discourse information structure. Chapter Three gives a full description of thematic units configurations above the sentence structure, such as hypertheme, par- tial theme and generalizing themes. Moreover, the models of global discourse infor- mation structures are discussed respectively. It should be noted that apart from the abovementioned basic models, models with partial themes that are used repeatedly in discourse and a presentation of models expanded by hypertheme and generali- zing theme, the function of which is based on information synthesis included in two (or more) partial themes are distinguished in the following discussion. Chapter Four analyses rhematic structures which are not delimited to the sentence framework. On conducting a discussion of the corpus, it is possible to present rhematic structures: – structures comprising merely common rhemes – depending directly on a given partial theme; – structures that are marked with common rhemes and joint rhemes; the latter are connected with hypertheme or generalizing theme; – structures in which borrowed rhemes emerge next to common rhemes; coming from rhematic sets dependent on various partial themes; – rhematic structures perceived as the most complex, joining together three catego- ries of rhemes: common, joint and borrowed ones. Chapter Five refers to a relation between thematic segments. A thematic seg- ment is an item of the global discourse information structure comprising partial theme and a set of rhemes (common, joint and borrowed) that are subordinate to this abovementioned theme. In particular, this chapter gives a typology of thema- tic-rhematic relations as well as merely rhematic ones, which enables to transfer information between various thematic segments in discourse. The model of analysis, implemented in the book, includes three stages, each of which focuses on a different aspect of information discourse structure, giving the possibility to outline the thematic and rhematic structures that are above the sentence structure. What is more, in the light of the model, it is possible to answer a set of questions referring to the way the connections between the units of global discourse information structure are organised. 978-83-8012-204-8
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Les structures informationnelles globales du discours
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: