Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00150 011910 7452674 na godz. na dobę w sumie
Licencja na używanie znaku towarowego. Studium prawnoporównawcze - ebook/pdf
Licencja na używanie znaku towarowego. Studium prawnoporównawcze - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 324
Wydawca: Wolters Kluwer Język publikacji: polski
ISBN: 978-83-264-1892-1 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> prawo i podatki
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Stan prawny na 1.12.2007 r.

Książka to pierwsza polska monografia prezentująca licencjęna używanie znaku towarowego, instytucję prawacywilnego, która budzi szerokie zainteresowanie w nauceobcej, jak również odgrywa znaczącą rolę w praktyce, jakoże wiele zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami umówdotyczy upoważnienia do używania znaku towarowego.

Opracowanie obejmuje analizę tego narzędzia prawnegow świetle teorii prawa cywilnego, zawiera jednocześnieliczne przykłady orzecznictwa i szerokie odniesienie doustawodawstw państw obcych. Szeroko powoływana jestw pracy również doktryna polska i obca. Wszystko to pozwalana ukazanie genezy, rozwoju oraz możliwych formzastosowania licencji.

Praca stanowi interesującą pozycję zarówno dla praktyków,jak i teoretyków prawa. Rozważania teoretyczne podporządkowanezostały bowiem idei, według której teoria stanowi metodę rozwiązywania problemów praktycznych.
Znajdź podobne książki

Darmowy fragment publikacji:

Licencja na używanie znaku towarowego Studium prawnoporównawcze Mariusz Załucki W serii ukazały się również: Anna-Maria Niżankowska Prawo do integralności utworu Andrzej Matlak Charakter prawny regulacji dotyczących zabezpieczeń technicznych utworów Janusz Barta, Ryszard Markiewicz Telewizja interaktywna a prawo autorskie Prawo autorskie w społeczeństwie informacyjnym Andrzej Matlak Delikty internetowe w prawie prywatnym międzynarodowym Marek Świerczyński Magdalena Krekora Rynek leków a własność intelektualna Arkadiusz Michalak Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa Zagadnienia cywilnoprawne Janusz Barta, Ryszard Markiewicz Oprogramowanie open source w świetle prawa Między własnością a wolnością Nabycie własności dzieła sztuki od nieuprawnionego Wojciech Kowalski Rafał Marcin Sarbiński Utwór fotografi czny i jego twórca w prawie autorskim Agnieszka Kubiak-Cyrul Dobra osobiste osób prawnych Licencja na używanie znaku towarowego Studium prawnoporównawcze Mariusz Załucki monografi e Stan prawny na 1 grudnia 2007 r. Redaktor prowadzący: Izabela Ratusińska Redakcja serii: Janusz Barta Ryszard Markiewicz Wydawca: Marcin Skrabka Sk³ad, ³amanie: Anna Atanaziewicz © Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008 ISBN 978-83-7526-862-1 ISSN 1897-4392 Wydane przez: Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. Redakcja Książek 01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a tel. (022) 535 80 00 31-156 Kraków, ul. Zacisze 7 tel. (012) 630 46 00 e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl www.wolterskluwer.pl Księgarnia internetowa www.profinfo.pl Druk i oprawa: Drukarnia Wydawnictw Naukowych Sp. z o.o., ul. Wydawnicza 1/3, 92-333 £ódŸ Mojej Mamie Spis treści Wykaz skrótów................................................................................................... .13 Akty.prawne................................................................................................... .13 Publikatory,.czasopisma................................................................................ .13 Inne.................................................................................................................. .15 Słowo wstępne................................................................................................... .1 Część pierwsza Wprowadzenie do problematyki licencji na używanie znaku towarowego Rozdział I Zagadnienia ogólne i niektóre problemy terminologiczne..................... .25 1.. Uwagi.ogólne............................................................................................. .25 2.. Pojęcie.własności.intelektualnej............................................................. .28 3.. Licencja.przedmiotów.własności.intelektualnej.................................. .32 4.. Znaczenie.umów.licencyjnych............................................................... .34 Rozdział II Konstrukcja licencji ......................................................................................... .3 1.. Charakter.prawny.znaku.towarowego................................................. .3 1.1..Istota.i.funkcje.................................................................................................. 3 1.2..Pojęcie.i.ochrona.prawna............................................................................... 39 2.. Ogólne.założenia.licencji......................................................................... .44 2.1..Geneza.............................................................................................................. 44 2.2..Istota.i.pojęcie.................................................................................................. 46  Spis treści 3.. Wymogi.dotyczące.zawarcia.licencji...................................................... .51 3.1..Strony................................................................................................................ 51 3.2..Forma................................................................................................................ 53 3.3..Treść................................................................................................................... 55 3.4..Znaczenie.wpisu.do.rejestru.znaków.towarowych.................................. 56 Rozdział III Klasyfikacja licencji i odgraniczenie od instytucji pokrewnych........... .58 1.. Rodzaje.licencji.......................................................................................... .58 1.1..Uwagi.ogólne................................................................................................... 58 1.2..Licencje.niewyłączne.i.wyłączne.................................................................. 60 1.3..Licencje.pełne.i.ograniczone......................................................................... 63 1.4..Licencje.pasywne.i.aktywne......................................................................... 65 2.. Odgraniczenie.licencji.od.instytucji.pokrewnych............................... .66 2.1..Uwagi.ogólne................................................................................................... 66 2.2..Licencja.a.sublicencja...................................................................................... 6 2.3..Licencja.a.umowa.franchisingowa............................................................... 0 2.4..Licencja.a.umowy.o.przeniesienie.prawa.ochronnego. na.znak.towarowy.......................................................................................... 2 . 2.5..Licencja.a.użytkowanie.................................................................................. 4 2.6..Licencja.a.najem.i.dzierżawa........................................................................ 8 Część druga Licencja na używanie znaku towarowego w wybranych systemach prawnych Rozdział I System prawny Unii Europejskiej................................................................. .83 1.. Uwagi.ogólne............................................................................................. .83 2.. Dyrektywa.o.harmonizacji.prawa.znaków.towarowych................... .85 3.. Rozporządzenie.o.wspólnotowym.znaku.towarowym..................... .92 Rozdział II System prawa niemieckiego......................................................................... .100 1.. Uwagi.ogólne........................................................................................... .100 2.. Umowy.o.korzystanie.ze.znaku.towarowego.................................... .102 2.1..Dopuszczalność.obrotu.znakiem.towarowym......................................... 102 2.2..Podstawy.normatywne.licencji................................................................... 103 8 Spis treści 3.. Prawa.i.obowiązki.stron.umowy.licencyjnej...................................... .105 3.1..Prawa.i.obowiązki.licencjodawcy............................................................... 105 3.2..Prawa.i.obowiązki.licencjobiorcy............................................................... 108 4.. Przesłanki.ważności.umowy.licencyjnej............................................. .113 5.. Naruszenie.prawa.ochronnego.na.znak.towarowy. . przez.osobę.trzecią.a.sytuacja.prawna.licencjobiorcy....................... .115 6.. Zakończenie.stosunku.licencyjnego.................................................... .11 Rozdział III System prawa angielskiego........................................................................... .120 1.. Uwagi.ogólne........................................................................................... .120 2.. Umowy.o.korzystanie.ze.znaku.towarowego.................................... .122 2.1..Dopuszczalność.obrotu.znakiem.towarowym......................................... 122 2.2..Podstawy.normatywne.licencji................................................................... 124 3.. Prawa.i.obowiązki.stron.umowy.licencyjnej...................................... .126 3.1..Prawa.i.obowiązki.licencjodawcy............................................................... 126 3.2..Prawa.i.obowiązki.licencjobiorcy............................................................... 130 4.. Przesłanki.ważności.umowy.licencyjnej............................................. .135 5.. Naruszenie.prawa.ochronnego.na.znak.towarowy. . przez.osobę.trzecią.a.sytuacja.prawna.licencjobiorcy....................... .13 6.. Zakończenie.stosunku.licencyjnego.................................................... .140 Rozdział IV Tendencje rozwoju ustawodawstwa........................................................... .143 1.. Uwagi.ogólne........................................................................................... .143 2.. Wpływ.aktów.prawa.międzynarodowego.na.prawo.krajowe........ .144 3.. Wpływ.aktów.prawa.wspólnotowego.na.prawo.krajowe............... .148 Licencja na używanie znaku towarowego w prawie polskim Część trzecia Rozdział I Ewolucja uregulowań..................................................................................... .155 1.. Uwagi.ogólne........................................................................................... .155 2.. Okres.międzywojenny........................................................................... .158 3.. Ustawa.o.znakach.towarowych.z.1963.r.............................................. .160 4.. Ustawa.o.znakach.towarowych.z.1985.r.............................................. .166 9 Spis treści 5.. Obecna.regulacja..................................................................................... .13 6.. Zagadnienia.intertemporalne............................................................... .14 Rozdział II Zawarcie licencji.............................................................................................. .180 1.. Zasady.i.granice.swobody.kontraktowania........................................ .180 2.. Tryb.zawarcia........................................................................................... .184 3.. Wymogi.formalne.................................................................................... .190 3.1..Forma.............................................................................................................. 190 3.2..Wpis.do.rejestru.znaków.towarowych...................................................... 193 4.. Problem.jakości.towarów.wprowadzanych.do.obrotu. . przez.licencjobiorcę................................................................................ .200 Rozdział III Pozycja prawna stron...................................................................................... .20 1.. Uwagi.ogólne........................................................................................... .20 2.. Pozycja.prawna.licencjodawcy.względem.licencjobiorcy................ .210 2.1..Prawo.do.pobierania.opłat.licencyjnych.i.ich.wysokość........................ 210 2.2..Prawo.dalszego.używania.znaku.towarowego.i.udzielania. . dalszych.licencji............................................................................................ 215 2.3..Prawo.kontroli.działań.licencjobiorcy....................................................... 21 2.4..Prawo.do.żądania.umieszczenia.wzmianki.o.licencji............................. 219 2.5..Obowiązek.znoszenia.używania.znaku.towarowego. . przez.licencjobiorcę...................................................................................... 221 2.6..Obowiązek.utrzymania.prawa.do.znaku.towarowego.......................... 222 3.. Pozycja.prawna.licencjobiorcy.względem.licencjodawcy................ .226 3.1..Prawo.używania.znaku.towarowego........................................................ 226 3.2..Obowiązek.używania.znaku.towarowego............................................... 230 3.3..Prawo.udzielania.sublicencji....................................................................... 234 3.4..Obowiązek.powiadomienia.o.działaniach.osób.trzecich. . naruszających.prawo.do.znaku.towarowego.......................................... 23 3.5..Obowiązek.nieagresji................................................................................... 238 4.. Pozycja.prawna.stron.względem.osób.trzecich................................. .239 4.1..Wyłączność.używania.znaku.towarowego............................................... 240 4.2..Dochodzenie.roszczeń.z.tytułu.naruszenia.prawa.do.znaku. . towarowego................................................................................................... 241 4.3..Następstwo.prawne.stron............................................................................ 254 10 Spis treści Rozdział IV Zasady odpowiedzialności stron................................................................. .261 1.. Uwagi.ogólne........................................................................................... .261 2.. Nawiązanie.stosunku.licencyjnego...................................................... .262 3.. Stosunek.licencyjny................................................................................ .268 4.. Ustanie.stosunku.licencyjnego............................................................. .23 Rozdział V Kwalifikacja licencji....................................................................................... .281 1.. Uwagi.ogólne........................................................................................... .281 2.. Charakter.licencji.................................................................................... .284 2.1..Przesłanki.wyodrębnienia.poszczególnych.postaci.czynności. prawnych....................................................................................................... 284 . 2.2..Dotychczasowe.próby.zaszeregowania.licencji....................................... 289 2.3..Licencja.jako.obciążenie.prawa.do.znaku.towarowego......................... 300 2.4..Skutki.licencji................................................................................................. 304 Wnioski.............................................................................................................. .309 Wykaz ważniejszej literatury........................................................................ .315 Wykaz skrótów Akty prawne k.c..—.kodeks.cywilny k.p..—.kodeks.pracy k.p.c..—.kodeks.postępowania.cywilnego k.z..—.kodeks.zobowiązań MarkenG.—.Gesetz.über.den.Schutz.von.Marken.und.sonstigen.Kenn­ zeichen.(Markengesetz) pr. aut..—.ustawa.—.Prawo.autorskie p.w.p..—.ustawa.—.Prawo.własności.przemysłowej r.w.z.t. —.rozporządzenie.o.wspólnotowym.znaku.towarowym TMA.—.Trade.Mark.Act.—.angielska.ustawa.o.znakach.towarowych.z.1994.r. USC.—.United.States.Code u.z.n.k..—.ustawa.o.zwalczaniu.nieuczciwej.konkurencji u.z.t..—.ustawa.o.znakach.towarowych Publikatory, czasopisma All ER.—.All.England.Law.Reports BPŚ.—.Biuletyn.Politechniki.Świętokrzyskiej CMLR.—.Common.Market.Law.Review ECR.—.European.Court.Reports EIPR.—.European.Intellectual.Property.Review F.2d.—.Federal.Reporter,.Second.Series FSR.—.Fleet.Street.Reports GRUR.—.Gewerblicher.Rechtschutz.und.Urheberrecht 13 Wykaz skrótów Teil GRUR Int..—.Gewerblicher.Rechtschutz.und.Urheberrecht.Internationaler. IDEA.—.The.Journal.of.Law.and.Technology IIC.—.International.Review.of.Industrial.Property.and.Copyright.Law KPP.—.Kwartalnik.Prawa.Prywatnego KSP.—.Krakowskie.Studia.Prawnicze Mon. Praw..—.Monitor.Prawniczy NJW.—.Neue.Juristische.Wochenschrift OG —.Orzecznictwo.Gospodarcze OSA.—.Orzecznictwo.Sądów.Apelacyjnych OSG —.Orzecznictwo.Sądów.Gospodarczych OSNCP.—.Orzecznictwo.Sądu.Najwyższego..Izba.Cywilna.oraz.Izba.Pra­ cy.i.Ubezpieczeń.Społecznych OSP.—.Orzecznictwo.Sądów.Polskich PiP.—.Państwo.i.Prawo PiPUE —.Prawo.i.Podatki.Unii.Europejskiej PIPWI UJ —.Prace.Instytutu.Prawa.Własności.Intelektualnej.Uniwersytetu. Jagiellońskiego PPE.—.Przegląd.Prawa.Europejskiego PPH.—.Przegląd.Prawa.Handlowego PPHZ.—.Problemy.Prawne.Handlu.Zagranicznego PS.—.Przegląd.Sądowy Pr. Spółek.—.Prawo.Spółek Prz. Leg..—.Przegląd.Legislacyjny Prz. Sejm..—.Przegląd.Sejmowy PUE —.Prawo.Unii.Europejskiej PUG.—.Przegląd.Ustawodawstwa.Gospodarczego RPC.—.Reports.of.Patent,.Design.and.Trade.Mark.Cases RPEiS.—.Ruch.Prawniczy,.Ekonomiczny.i.Socjologiczny RZN.—.Rzeszowskie.Zeszyty.Naukowe SC.—.Studia.Cywilistyczne St. Praw..—.Studia.Prawnicze St. Pr.–Ek. —.Studia.Prawno–Ekonomiczne TPP.—.Transformacje.Prawa.Prywatnego USPQ.—.United.States.Patent.Quarterly WiR.—.Wynalazczość.i.Racjonalizacja ZN AE.—.Zeszyty.Naukowe.Akademii.Ekonomicznej.w.Krakowie 14 Wykaz skrótów ZN PO.—.Zeszyty.Naukowe.Politechniki.Opolskiej ZNUJ.—.Zeszyty.Naukowe.Uniwersytetu.Jagiellońskiego ZNUJ Pr. Praw..—.Zeszyty.Naukowe.UJ.Prace.Prawnicze ZNUJ PWiOWI.—.Zeszyty.Naukowe.Uniwersytetu.Jagiellońskiego..Prace. z.Wynalazczości.i.Ochrony.Własności.Intelektualnej Inne BGH.—.Bundesgerichtshof EOG —.Europejski.Obszar.Gospodarczy ETS.—.Europejski.Trybunał.Sprawiedliwości RG.—.Reichsgericht TWE.—.Traktat.ustanawiający.Wspólnotę.Europejską WIPO.—.Światowa.Organizacja.Własności.Intelektualnej.(World.Intellectual. Property.Organisation) WTO.—.Światowa.Organizacja.Handlu.(World.Trade.Organisation) Słowo wstępne Wydarzenia.polityczno–społeczne.ostatnich.lat.spowodowały,.że. w.Polsce.coraz.uważniej.zaczęto.przyglądać.się.konstrukcjom.prawnym. z.zakresu.prawa.własności.intelektualnej..Nastąpił.znaczący.rozwój.tech­ niczny,.otworzyły.się.nowe.rynki.zbytu,.zwiększyły.się.możliwości.współ­ pracy.z.partnerami.zagranicznymi..W.związku.z.tym.polscy.przedsiębiorcy. zainteresowali.się.nie.tylko.utrzymaniem.swojej.dotychczasowej.pozycji,. lecz.także.rozwojem.prowadzonych.przez.siebie.przedsiębiorstw..Służyć. temu.mają.m.in..zawierane.coraz.częściej.umowy,.których.przedmiotem.są.. poszczególne.prawa.własności.intelektualnej..Nie.ulega.bowiem.wątpliwo­ ści,.że.eksploatacja.dóbr.niematerialnych.przez.uprawnionych.z.prawa. wyłącznego,.prowadzona.w.odpowiedni.sposób,.powoduje.na.ogół.sukces. ekonomiczny,.który.bez.mechanizmów.przewidzianych.w.prawie.własno­ ści.intelektualnej.byłby.trudny.do.osiągnięcia. Trwająca.od.kilkunastu.lat.budowa.nowego.ładu.ekonomicznego. w.Polsce.otworzyła.w.sferze.stosunków.rynkowych.nowe.możliwości.ak­ tywnego.działania.przedsiębiorców.prywatnych..Ukształtowanie.norma­ tywne.podstaw.gospodarki.zrodziło.zaś.potrzebę.ustosunkowania.się.do. problemu,.czy.nasze.podstawowe.dla.stosunków.prawnych.z.tej.dziedziny. uregulowania.spełniają.światowe.i.europejskie.standardy,.umożliwiając.ro­ dzimym.przedsiębiorcom.właściwą.konkurencję. W.świetle.powyższych.uwag,.zamysł.uczynienia.z.licencji.na.uży­ wanie.znaku.towarowego.przedmiotu.rozważań.niniejszej.pracy.jest.uza­ sadniony,.zwłaszcza.że.w.polskiej.literaturze.prawa.cywilnego.brak.mo­ nograficznego.opracowania.tej.instytucji..Licencja.budzi.natomiast.szerokie. zainteresowanie.w.nauce.obcej,.odgrywa.znaczącą.rolę.w.praktyce,.gdzie. szereg.zawieranych.pomiędzy.przedsiębiorcami.umów.ma.za.przedmiot. upoważnienie.do.używania.znaku.towarowego..Jak.dotąd.nie.zaowocowa­ ło.to.jednak.szerszymi.opracowaniami.w.teorii.polskiego.prawa.cywilnego,. 1 Słowo wstępne a.taki.stan.rzeczy.dodatkowo.motywuje.do.podjęcia.stosownego.działania.. Niniejsza.praca.stanowi.zatem.próbę.analizy.tego.narzędzia.prawnego,.jako. takiego.z.elementów.systemu.prawa,.który.w.naszych.realiach.ciągle.się. rozwija.. Opracowanie.obejmuje.nie.tylko.analizę.licencji.na.używanie.znaku. towarowego.w.świetle.teorii.prawa.cywilnego,.ale.w.zamierzeniu.ma.rów­ nież.odpowiadać.potrzebom.praktyki..Dlatego.też.rozważania.teoretyczne. podporządkowane.zostały.idei,.według.której.teoria.stanowi.metodę.roz­ wiązywania.problemów.praktycznych..Z.tego.powodu.w.pracy.zamiesz­ czono.liczne.przykłady.orzecznictwa,.które.stanowią.ilustrację.zagadnień. występujących.w.judykaturze..Z.podobnych.przyczyn.w.rozprawie.pojawi. się.odniesienie.do.obcych.systemów.prawnych,.mających.znacznie.bardziej. ugruntowane.tradycje.prawa.znaków.towarowych..Prezentacja.tych.usta­ wodawstw.niewątpliwie.pozwoli.szerzej.ująć.dorobek.naszego.prawodaw­ stwa.i.zrealizować.jeden.z.celów.pracy,.jakim.jest.ukazanie.genezy,.rozwoju. oraz.zastosowania.możliwych.form.licencji.na.używanie.znaku.towarowego,. występujących.aktualnie.w.praktyce..By.cel.ten.w.pełni.zrealizować,.praca. sięga.czasowo.także.do.początków.rozwoju.ustawodawstwa.z.omawianej. dziedziny,.podnosząc.pewne.ogólne.koncepcje.prawa.znaków.towarowych,. które.w.późniejszym.czasie.miały.przełożenie.na.dopuszczenie.do.zawie­ rania.umów.licencyjnych.mających.za.przedmiot.to.dobro. Jako.że.licencja.na.używanie.znaku.towarowego.to.instytucja.po­ wiązana.co.najmniej.z.takimi.dziedzinami.prawa.jak:.prawo.administracyjne,. postępowanie.administracyjne,.prawo.cywilne,.postępowanie.cywilne.czy. prawo.handlowe,.konieczne.staje.się.ograniczenie.tematu.rozważań.jedynie. do.problematyki.cywilistycznej,.przy.jednoczesnym.uwzględnieniu.ele­ mentów.z.innych.dziedzin..Wymaga.to.zakreślenia.przedmiotowych.ram. analizy,.czemu.służy.początkowy.rozdział.w.pierwszej.części.pracy..By.do­ konać.właściwej.analizy.omawianej.instytucji.na.tle.prawa.polskiego,. a.zwłaszcza.by.odpowiedzieć.na.pytanie.o.charakter.prawny.licencji.na. używanie.znaku.towarowego,.pracę.podzielono.na.trzy.części,.z.których. każda.składa.się.z.kilku.rozdziałów.. Część.pierwsza.stanowi.zatem.swego.rodzaju.wprowadzenie.do.oma­ wianej.problematyki,.będąc.jakby.częścią.podstawową.do.dalszych.roz­ ważań..Przedstawiono.w.niej.w.zwarty.sposób.różne.możliwe.rozwiązania. spotykane.na.tle.rozmaitych.systemów.prawnych,.wskazując.pośrednio.na. problemy,.jakie.na.gruncie.tej.instytucji.mogą.powstać..Podjęto.także.pró­ bę.wyjaśnienia.terminu.„licencja.na.używanie.znaku.towarowego”,.gdyż. 18 Słowo wstępne w.nauce.prawa.brak.jest.przekonywającego.stanowiska.w.tej.kwestii..Ce­ lem.tych.rozważań.jest.zaś.ustalenie,.czy.licencja.na.używanie.znaku.to­ warowego.winna.być.rozumiana.jedynie.jako.upoważnienie.do.korzystania. ze.znaku.towarowego,.jak.również.uzyskanie.odpowiedzi.na.pytanie,.czy. po.złożeniu.oświadczeń.woli.przez.strony,.na.licencjodawcy.i.licencjobior­ cy.mogą.ciążyć.obowiązki,.które.nie.są.expressis verbis.wyrażone.w.ustawie.. Dlatego.poza.przybliżeniem.znaczenia.pewnych.terminów.i.poglądów.dok­ tryny.w.zakresie.licencji.poszczególnych.przedmiotów.własności.intelek­ tualnej.(rozdział.I),.następuje.tutaj.prezentacja.ewolucji.omawianego.na­ rzędzia.prawnego.oraz.przedstawienie.zasadniczej.konstrukcji.umów.. licencyjnych,.jaka.w.toku.rozwoju.prawodawstwa.z.dziedziny.znaków.to­ warowych.wykształciła.się.w.praktyce.(rozdział.II)..Ponadto.zwraca.się.tu­ taj.uwagę.na.wymogi.formalne,.jakie.licencja.powinna.spełniać.w.oparciu. o.poszczególne.ustawy,.co.jest.istotnym.zabiegiem.służącym.odróżnieniu. jej.od.instytucji.pokrewnych..Ich.systematyki.dokonuje.się.zaś.w.rozdziale. trzecim,.który.dodatkowo.klasyfikuje.poszczególne.umowy.licencyjne.. Część.druga.opracowania.jest.rozwinięciem.części.pierwszej.i.pre­ zentacją.licencji.na.używanie.znaku.towarowego.w.wybranych.systemach. prawnych,.odrębnych.od.naszej.regulacji.krajowej..Badania.prawnoporów­ nawcze,.uwzględniające.obce.rozwiązania.i.instytucje.prawne,.mają.bo­ wiem.istotne.znaczenie.dla.wnikliwego.poznania.własnych.regulacji..Dla­ tego.rozdział.pierwszy.tej.części.poświęcony.jest.systemowi.prawa.Unii.Eu­ ropejskiej,.rozdział.drugi.—.prawu.niemieckiemu,.rozdział.trzeci.—.prawu. brytyjskiemu,.rozdział.czwarty.natomiast.zawiera.krótką.charakterystykę. wpływu.aktów.prawa.wspólnotowego.i.międzynarodowego.na.poszcze­ gólne.systemy.prawa.znaków.towarowych..Podstawowym.celem.tej.części. rozprawy.jest.zaś.przybliżenie.poglądów.obcej.doktryny.i.judykatury,.jak.też. treści.tamtejszego.ustawodawstwa,.przy.uwzględnieniu.faktu,.iż.rozwiązania. te.często.stanowiły.inspirację.dla.naszego.prawodawcy..W.dalszej.części.pra­ cy.podjęta.zostanie.bowiem.próba.wykazania,.iż.polska.regulacja.licencji.na. używanie.znaku.towarowego.co.prawda.nie.odbiega.od.europejskich.i.mię­ dzynarodowych.standardów.w.tym.zakresie,.jednak.wymaga.pewnej.ko­ rekty..Jest.to.spowodowane.przede.wszystkim.koniecznością.dostosowania. naszych.przepisów.do.potrzeb.obrotu,.tak.by.ustawowe.ramy.tego.narzędzia. prawnego.były.adekwatne.do.warunków.ekonomicznych.i.technicznych,. w.jakich.dochodzi.do.eksploatacji.przedmiotu.prawa.wyłącznego. Z.kolei.część.trzecia.pracy.przybliża.rozwiązania.polskie,.poczynając. od.pierwszego.aktu.prawnego.regulującego.dziedzinę.znaków.towarowych.. 19 Słowo wstępne Rozdział.pierwszy.tej.części.poświęcono.więc.historycznej.ewolucji.prze­ pisów.polskich,.mając.na.uwadze.głównie.to,.że.instytucje.prawne.rzadko. pojawiają.się.w.postaci.od.razu.dojrzałej..Mimo.wielu.trudności,.dotarcie. do.najwcześniejszych.faz.rozwojowych.licencji.na.używanie.znaku.towa­ rowego.w.Polsce.wydaje.się.bowiem.pożądane..Dzięki.temu.można.usta­ lić,.co.było.przyczyną.jej.powstania.i.dlaczego.rozwinęła.się.ona.w.taki,. a.nie.inny.sposób..Ma.to.pewne.znaczenie.dla.rozważań.podjętych.w.dal­ szej.części.pracy,.które.dotyczą.już.aktualnego.stanu.prawnego,.prezentu­ jąc.fazy.zawarcia.(rozdział.II),.obowiązywania.(rozdział.III).oraz.zakończe­ nia.umowy.licencyjnej.(rozdział.IV)..W.tym.zakresie.rozprawa,.poza.pod­ jęciem.próby.określenia.możliwości.stosowania.tej.formy.korzystania.ze. znaku.towarowego,.w.zamiarze.jest.także.przyczynkiem.do.odpowiedzi.na. pytanie.o.stan.polskiej.regulacji,.zawierając.wnioski.de lege lata.i.de lege fe- renda..Kolejnym.z.celów.pracy.jest.bowiem.zaprojektowanie.takich.roz­ wiązań.legislacyjnych,.które.w.pełni.odpowiadałyby.potrzebom.dzisiejszej. praktyki..Starano.się.tutaj.także.zwrócić.uwagę.na.ewentualne.podobieństwa. i.różnice.w.funkcjonowaniu.licencji.na.używanie.znaku.towarowego.w.pra­ wie.polskim.na.tle.porównawczym. Tak.ukształtowany.układ.rozprawy.jest.spowodowany.zakreślonym. już.pytaniem.o.charakter.prawny.licencji.na.używanie.znaku.towarowego,. na.które.—.bez.kompleksowego.zaznajomienia.się.z.tym.narzędziem.praw­ nym.—.nie.sposób.odpowiedzieć..Kwestia.ta.jest.bowiem.niezmiernie.dys­ kusyjna.w.polskiej.i.światowej.literaturze.przedmiotu,.gdzie.—.jak.się.wy­ daje.—.nie.została.jeszcze.przekonywająco.rozstrzygnięta..Jako.zaś,.że.skut­ ki.czynności.prawnych.nie.są.na.tle.poszczególnych.systemów.rozumiane. jednolicie,.decydujące.muszą.być.argumenty.zaczerpnięte.z.konkretnego. ustawodawstwa..Dlatego.rozważania.w.tym.zakresie.zawiera.dopiero.ostat­ ni.piąty.rozdział.tej.części.pracy,.którego.celem,.po.ustaleniu.definicji.czyn­ ności.prawnej.rozporządzającej,.jest.wykazanie,.iż.licencja.na.używanie. znaku.towarowego,.w.jej.polskim.ujęciu,.jest.czynnością.prawną.o.cha­ rakterze.rozporządzająco–zobowiązującym. Powyższe.zagadnienia.zostały.przedstawione.w.takim.stopniu,.w.ja­ kim.odpowiadają.celom.pracy,.potrzebom.praktyki.i.wymaganiom.zasto­ sowanych.metod.badawczych..Analiza.zachodniej.literatury,.orzecznictwa. i.aktów.prawnych,.uzupełniona.poglądami.i.opiniami.polskich.autorów,. jak.też.potrzebami.praktyki,.zdaje.się.jedyną.możliwą.podstawą.do.sfor­ mułowania.wniosków.dotyczących.przyszłości.licencji.na.używanie.znaku. towarowego. 20 Słowo wstępne *.*.* Niniejsza.publikacja.stanowi.skróconą.wersję.rozprawy.doktorskiej. obronionej.na.Wydziale.Prawa.i.Administracji.UMCS.w.Lublinie,.uznanej. za.najlepszą.w.konkursie.organizowanym.przez.Urząd.Patentowy.RP.. (IV.edycja),.nagrodzonej.nagrodą.Ministra.Nauki.i.Szkolnictwa.Wyższego,. przygotowanej.pod.kierunkiem.naukowym.prof..dr..hab..Ryszarda.Skubisza,. recenzowanej.przez.prof..dr.hab..Elżbietę.Traple.i.prof..dr..hab..Andrzeja. Jakubeckiego..W.tym.miejscu.chciałbym.złożyć.wyrazy.wdzięczności.dla. Promotora,.który.nie.tylko.służył.mi.pomocą,.gdy.jej.potrzebowałem,.ale.tak­ że.nakłonił.mnie.do.przemyślenia.szeregu.zagadnień,.które.na.pozór.wy­ dawały.się.oczywiste..Chciałbym.także.podziękować.Recenzentom,.któ­ rych.uwagi.utwierdziły.mnie.w.przekonaniu,.iż.czas.poświęcony.rozważa­ niom.naukowym.był.tego.wart.. W.pracy.uwzględniono.stan.prawny.na.dzień.1.grudnia.200.r. Część pierwsza Wprowadzenie do problematyki licencji na używanie znaku towarowego Rozdział I Zagadnienia ogólne i niektóre problemy terminologiczne 1. Uwagi ogólne Obrót.prawami.podmiotowymi.własności.intelektualnej.odbywa.się.za. pomocą.różnych.form.i.narzędzi.prawnych..Pośród.nich.szczególne.miejsce. zajmuje.instytucja.licencji,.która.spełnia.różnorodne.funkcje..Odpowiednio. wykorzystywana,.przynosi.znaczne.korzyści,.przy.czym.warunkiem.sine qua non ich.osiągnięcia.jest.umiejętne.posługiwanie.się.tym.narzędziem..Jako.że. w.dzisiejszej.literaturze.nie.ma.jednoznacznej.definicji.licencji,.jej.potoczne. rozumienie.nie.zawsze.pokrywa.się.z.językiem.prawniczym..Dlatego.dla.dal­ szych.rozważań.konieczne.jest.ustalenie.granic.tego.pojęcia,.co.pozwoli.na. uniknięcie.ewentualnych.rozbieżności.terminologicznych..Wydaje.się,.że.bę­ dzie.to.odpowiedni.punkt.wyjścia.dla.dalszej.pracy.badawczej. Przede.wszystkim.należy.wyjaśnić,.że.etymologia.słowa.„licencja”.wy­ wodzi.się.od.łacińskiego.terminu.licentia,.oznaczającego.swobodę,.wolność,. niekarność.czy.możność.określonego.postępowania1..W.takim.znaczeniu. określenie.to.zostało.przyjęte.do.nazewnictwa.wielu.języków.nowożytnych. (ang..licence.i.license,.niem..Lizenz,.franc..licence),.jednak.w.zależności.od.sy­ tuacji.nadaje.się.mu.odmienny.sens2.. 1. Taką.definicję,.która.jest.jednak.bardzo.nieprecyzyjna,.można.odnaleźć.w.większości.słowników. łacińsko–polskich..Zob..np..Słownik łacińsko–polski, t..III,.red..M..Plezia,.Warszawa.1998,.s..359... Z.kolei.słowniki.łacińskiej.terminologii.prawniczej.wskazują,.iż.licentia.to.„urzędowe.zezwolenie. na.prowadzenie.określonej.działalności”..Zob..np..M..Kuryłowicz,.Słownik terminów, zwrotów i sen- tencji prawniczych łacińskich oraz pochodzenia łacińskiego,.Kraków.2001,.s..144..Podobnie.kwestia.ta. przedstawia.się.w.literaturze.obcej..Zob..np..J..Bühling,.Die Markenlizenz und ihre vertragliche Ge- staltung,.Köln.1999,.s..4. 2. Por..W..Kopaliński,.Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych,.Warszawa.195,.s..53. 25 Zagadnienia ogólne i niektóre problemy terminologiczne W.języku.potocznym.termin.ten.jest.używany.dość.często..Zazwyczaj. należy.go.kojarzyć.z.działaniem.przedsiębiorstwa,.w.kontekście.udzielenia. pozwolenia.na.prowadzenie.określonego.typu.działalności..W.tym.zakresie. obejmuje.zatem.takie.formy.jak.zezwolenie.czy.koncesja..Mówimy.wów­ czas.o.licencji.na.usługi.detektywistyczne,.licencji.na.sprzedaż.alkoholu,.li­ cencji.zarządcy.nieruchomości.czy.licencji.pilota..Ponadto.w.społeczeństwie. informacyjnym,.mówiąc.o.licencji,.często.mamy.na.myśli.także.warunki. używania.programów.komputerowych..W.takim.znaczeniu.pojęcie.to.jest. więc.dość.szerokie.i.oznacza.korzystanie.z.uprawnień.czy.zezwolenie.na. wykonywanie.określonych.czynności3..Podobnie.zresztą.termin.ten.funk­ cjonuje.w.językach.obcych,.gdzie.często.używa.się.go.do.określenia.praw. przysługujących.danemu.podmiotowi.(np..w.języku.angielskim.driving li- cence.oznacza.prawo.jazdy). W.języku.prawniczym.granice.pojęciowe.omawianego.terminu.ule­ gają.pewnemu.zawężeniu..Podnosi.się,.że.licencja.oznacza.zezwolenie.do. określonego.działania,.którego.nie.można.podjąć.przy.braku.zezwolenia.. W.prawie.cywilnym.zaś.instytucja.ta.ujmowana.jest.jeszcze.węziej..Nazywa. się.tak.zazwyczaj.upoważnienie.do.korzystania.z.przedmiotu.poszczegól­ nych.praw.własności.intelektualnej,.w.szczególności.z:.cudzego.opatento­ wanego.wynalazku,.chronionego.wzoru.użytkowego.czy.znaku.towaro­ wego..Sens.tego.upoważnienia.polega.na.tym,.iż.wskutek.udzielenia.ochrony. określony.podmiot.uzyskuje.prawo.wyłącznego.korzystania.z.dobra.nie­ materialnego,.stanowiącego.przedmiot.tego.prawa..Powoduje.to,.że.w.tym. zakresie.osoby.trzecie.nie.mogą.eksploatować.tego.dobra,.albowiem.wyma­ ga.to.uzyskania.odpowiedniego.zezwolenia,.jakim.właśnie.jest.licencja4.. Takie.zezwolenie.może.mieć.trzy.źródła:.ustawę,.decyzję.administra­ cyjną.lub.umowę..W.przypadku.pierwszym.mówimy.o.tzw..licencji.usta­ wowej,.która.powstaje.bezpośrednio.z.mocy.ustawy..Licencją.w.takim.ro­ zumieniu.jest.np..uprawnienie.organizacji.radiowych.i.telewizyjnych.do. korzystania.z.opublikowanych.utworów.muzycznych,.przewidziane.w.art..24. ustawy.o.prawie.autorskim.i.prawach.pokrewnych5..Po.drugie,.mówimy. o.licencji.przymusowej,.czyli.wynikającej.z.decyzji.odpowiedniego.organu.. 3. Znaczenie.potoczne.tego.terminu.jest.zatem.także.nieprecyzyjne..Stosowane.są.różne.interpre­ tacje.—.od.bardzo.wąskiej.do.bardzo.szerokiej..Por..J..Monkiewicz,.Licencje. Mity a rzeczywistość,. Warszawa.1983,.s...i.n. 4. A..Szewc,.G..Jyż,.Prawo własności przemysłowej,.Warszawa.2003,.s..219.. 5. Ustawa.z.dnia.4.lutego.1994.r..o.prawie.autorskim.i.prawach.pokrewnych.(tekst.jedn..Dz..U..z.2006.r.. Nr.90,.poz..631.z.późn..zm.). 26 Uwagi ogólne Jest.nią.np..licencja.udzielana.przez.Urząd.Patentowy.na.korzystanie.z.opa­ tentowanego.wynalazku,.gdy.jest.to.konieczne.ze.względu.na.stan.zagro­ żenia.państwa.lub.w.innych.sytuacjach.wskazanych.w.art..82.ustawy.—.Pra­ wo.własności.przemysłowej6..Trzeci.rodzaj.to.licencja.dobrowolna.(umowna),. czyli.czynność.prawna.zawierająca.upoważnienie.do.korzystania.w.ozna­ czonym.zakresie.z.określonego.dobra.niematerialnego..Taką.licencję.prze­ widuje.np..art..163.p.w.p.,.jak.też.art..41.ust..2.pr..aut. Biorąc.pod.uwagę.powyższy.podział,.licencję.na.używanie.znaku.to­ warowego.należy.zaliczyć.do.trzeciej.z.wymienionych.kategorii..Jej.kwa­ lifikacja.prawna.—.jako.umowy.—.nie.może.bowiem.budzić.wątpliwości.. Należy.zatem.dokonać.kolejnego.ograniczenia.terminologicznego.i.w.dal­ szej.części.poprzez.„licencję”.rozumieć.jedną.z.różnych.możliwych.postaci. umów.o.korzystanie.z.przedmiotu.poszczególnych.praw.własności.intelek­ tualnej8.. Na.tym.obszarze.występuje.co.najmniej.kilka.rodzajów.licencji,.któ­ re.w.latach.siedemdziesiątych.i.osiemdziesiątych.ubiegłego.wieku.docze­ kały.się.stosownych.opracowań.doktrynalnych..Większość.z.nich,.oparta. na.prawie.wynalazczym,.wskazywała.reguły.stosowane.później.do.innych. dóbr.niematerialnych..Stało.się.tak,.ponieważ.—.jak.przedstawiono.po­ wyżej.—.cechą.charakterystyczną.każdej.licencji.jest.zezwolenie.udzielone. osobie.trzeciej.w.celu.wykonywania.przez.tę.osobę.pewnych.czynności. prawnych.albo.faktycznych..Dlatego.wszelkie.uwagi.dotyczące.umów.li­ cencyjnych,.zarówno.występujące.na.gruncie.własności.przemysłowej,. w.tym.w.ramach.szeroko.rozumianej.wynalazczości,.jak.i.poczynione.na. tle.prawa.autorskiego,.mają.odpowiednie.zastosowanie.do.umowy.licencji. na.używanie.znaku.towarowego..Wszystkie.licencje.zawierają.bowiem.pew­ ne.elementy.wspólne,.a.ich.budowa.jest.typowa.dla.całego.obszaru.własności. intelektualnej9..Należy.zwłaszcza.podkreślić,.że.uprawniają.do.korzystania. z.przedmiotu.chronionego.prawem.wyłącznym,.mają.charakter.ciągłego. stosunku.zobowiązaniowego.i.są.zestawiane.z.takimi.samymi.zagadnienia­ mi.prawnymi.(np..z.prawem.konkurencji). 6. Ustawa.z.dnia.30.czerwca.2000.r..—.Prawo.własności.przemysłowej.(tekst.jedn..Dz..U..z.2003.r.. Nr.119,.poz..111.z.późn..zm.). . W.tym.zakresie.zob..np..R..Golat,.Prawo autorskie i prawa pokrewne,.Warszawa.2005,.s..189.i.n. 8. Z.uwagi.na.to,.w.dalszej.części.opracowania.terminy.„licencja”.i.„umowa.licencyjna”.będę.sto­ sował.zamiennie,.mając.na.myśli.drugie.określenie. 9. Szerzej.na.ten.temat.zob..np..R.M..Hilty,.Lizenzvertragsrecht. Systematisierung und Typisierung aus schutz- und schuldrechtlicher Sicht,.Bern.2001,.s..5.i.n. 2 Zagadnienia ogólne i niektóre problemy terminologiczne 2. Pojęcie własności intelektualnej Dla.precyzyjnego.określenia,.czym.jest.licencja,.konieczne.zdaje.się. wcześniejsze.ustalenie.znaczenia.pewnych.terminów.związanych.z.jej.. rodowodem.prawnym..Omawiana.problematyka.ma.bowiem.ścisły.. związek.z.dyscypliną.naukową,.która.przybrała.nazwę.„własność.intelek­ tualna”.. Przedmiotem.regulacji.tego.działu.prawa.są.dobra.intelektualne,.dla­ tego.pojęcie.„prawo.własności.intelektualnej”.używane.jest.w.doktrynie. w.odniesieniu.do.dóbr.niematerialnych,.będących.wytworem.umysłu.ludz­ kiego10..Wydaje.się,.iż.w.nauce,.obok.tradycyjnego.określenia.„prawo.na. dobrach.niematerialnych”.(rozumianego.w.znaczeniu.przedmiotowym),. termin.ten.ma.już.pewną.tradycję.i.jest.powszechnie.stosowany..Mimo.to,. ze.względu.na.ciągle.rosnące.znaczenie.poszczególnych.przedmiotów.włas­ ności.intelektualnej,.celowe.jest.także.sprecyzowanie.zakresu.i.tego.pojęcia,. co.pozwoli.na.dalsze.zawężenie.rozważań..Jego.ewolucja,.jaka.dokonała. się.w.ustawodawstwie.poszczególnych.krajów,.jak.też.na.tle.konwencji.mię­ dzynarodowych,.traktatów.i.porozumień,.prowadzi.bowiem.do.wniosku,. iż.ów.zakres.nieustannie.się.powiększa.. Niewątpliwie.powodem.tego.stanu.rzeczy.jest.to,.że.coraz.większa. liczba.przedmiotów.intelektualnych.zyskuje.status.dóbr.niematerialnych11.. Prawdopodobnie.ma.to.związek.z.postępem.gospodarczym,.który.w.ostat­ nich.latach.nasilił.się,.a.także.bliższym.zainteresowaniem.przedsiębiorców,. m.in..ze.względu.na.powiększenie.granic.Unii.Europejskiej..Narodziny.ter­ minu.„własność.intelektualna”.nastąpiły.jednak.nieco.wcześniej,.a.wyda­ rzenie.to.należy.wiązać.z.konwencją.sztokholmską.z.196.r..o.ustanowieniu. Światowej.Organizacji.Własności.Intelektualnej12..Potrzeba.utworzenia.po­ jęcia.„własność.intelektualna”.powstała.wówczas.w.związku.z.ciągłym.. pojawianiem.się.nowych.kategorii.dóbr.intelektualnych,.które.nie.mieściły. 10. Zob..np..T.G..Field,.Jr.,.Intellectual Property: Some Practical and Legal Fundamentals,.IDEA.1994,.nr.4,. s..9.i.n.;.H..Ullrich,.K..Konrad,.Prawo własności przemysłowej (w:).Prawo gospodarcze Unii Europejskiej,. red..M.A..Dauses.(redaktor.wydania.polskiego.R..Skubisz),.Warszawa.1999,.s..23..W.dalszych. uwagach.wyrażenie.„dobro.niematerialne”.będzie.używane.wyłącznie.w.tym.znaczeniu. 11. Szerzej.zob.:.M..Poźniak–Niedzielska,.Ewolucja prawa własności intelektualnej w dobie współczesnej,. PiP.2002,.z..10,.s..;.W.L..Keefauver,.The Need for International Thinking in Intellectual Property Law,. IDEA.1996,.nr.1,.s..181.i.n. 12. Konwencja.o.ustanowieniu.Światowej.Organizacji.Własności.Intelektualnej.(World Intellectual Property Organisation),.podpisana.w.Sztokholmie.14.lipca.196.r..(Dz..U..z.195.r..Nr.9,.poz..49). 28 Pojęcie własności intelektualnej się.w.zakresie.stosowanych.dotychczas.określeń.„własność.literacka.i.arty­ styczna”.czy.„własność.przemysłowa”13. Owe.dobra.intelektualne,.jako.wytwory.umysłu.ludzkiego,.stanowią. obok.obiektów.materialnych.przedmiot.stosunków.cywilnoprawnych14.. Mają.bowiem.duże.znaczenie.gospodarcze.i.kulturalne..Obowiązujące. prawo.traktuje.je.jako.dobra.osobiste,.korzystające.z.ochrony.na.zasadach. ogólnych.(np..przewidzianej.w.kodeksie.cywilnym15),.niezależnie.od.ochro­ ny.przewidzianej.w.innych.przepisach..W.odróżnieniu.od.tradycyjnie. pojmowanych.dóbr.osobistych,.takich.jak:.nazwisko,.zdrowie.czy.wolność,. zazwyczaj.mają.one.również.charakter.majątkowy..Użycie.terminu.„włas­ ność”.w.zakresie.tych.dóbr.zwraca.natomiast.uwagę.na.ich.analogię.z.cy­ wilnoprawną.instytucją.prawa.własności..Dlatego.w.większości.oparte.są. na.konstrukcji.bezwzględnego.i.wyłącznego.prawa.rozporządzania,.będąc. chronione.prawami.skutecznymi.erga omnes16. Powyższe.cechy.wpłynęły.na.wysunięcie.przez.doktrynę.koncepcji. wyodrębnienia.osobnego.działu.prawa.—.„prawa.własności.intelektualnej”. oraz.grupy.praw.podmiotowych.—.„praw.własności.intelektualnej”..Wy­ dzielenie.to.opiera.się.na.szczególnej.konstrukcji.dobra.niematerialnego. o.charakterze.intelektualnym,.różniącego.się.od.innych.niematerialnych. przedmiotów.stosunków.prawnych..Na.ogół.wskazuje.się.zatem,.że.treść. pojęcia.„własność.intelektualna”.obejmuje.problematykę.prawa.autorskie­ 13. Określenie.„własność.literacka.i.artystyczna”.pochodzi.z.XVIII–wiecznej.Francji,.skąd.trafiło.do. konwencji.berneńskiej.z.1886.r..o.ochronie.dzieł.literackich.i.artystycznych..Termin.„własność. przemysłowa”.zaś.po.raz.pierwszy.został.użyty.w.roku.1883,.w.nazwie.konwencji.paryskiej. o.ochronie.własności.przemysłowej. 14. Jak.wskazuje.się.w.doktrynie.—.wszystkie.dobra.niematerialne.stanowią.wytwór.umysłu.ludz­ kiego,.który.ma.za.przedmiot.zespół.idei,.pojęć.i.wyobrażeń.zobiektywizowanych.w.stosunku. do.każdej.osoby,.w.tym.także.do.osoby.jego.autora..Od.dobra.niematerialnego.należy.zaś.od­ różnić.jego.nośnik.materialny,.w.którym.to.dobro.znajduje.swój.wyraz..Materialne.utrwalenie. jest.jednak.koniecznym.warunkiem.udostępnienia.przedmiotu.niematerialnego.osobom.trzecim.. Zob..R..Skubisz,.Prawo z rejestracji znaku towarowego i jego ochrona. Studium z zakresu prawa polskiego na tle prawno–porównawczym,.Lublin.1988,.s..232.i.n. 15. Ustawa.z.dnia.23.kwietnia.1964.r..—.Kodeks.cywilny.(Dz..U..Nr.16,.poz..93.z.późn..zm.). 16. Jednak.zdarza.się,.że.powołując.zasadę.numerus clausus.praw.na.dobrach.niematerialnych,.poza. zakresem.ochrony.skutecznej.erga omnes pozostają.dobra.intelektualne,.które.ze.względu.na.swe. walory.wydają.się.na.to.zasługiwać,.np..projekty.racjonalizatorskie,.które.nie.są.ani.przedmiotem. bezwzględnego.prawa.podmiotowego,.ani.nie.kreują.wyłącznego.prawa.ich.stosowania. Szerzej. zob..M..Poźniak–Niedzielska,.Ewolucja…,.s..11;.zob..także.na.temat.dóbr.niematerialnych.jako. przedmiotu.stosunku.cywilnoprawnego:.S..Grzybowski,.Przedmioty stosunków cywilnoprawnych (w:).System prawa cywilnego,.t..I, Część ogólna,.red..S..Grzybowski,.Wrocław–Warszawa–Kraków– Gdańsk–Łódź.1985,.s..440.. 29 Zagadnienia ogólne i niektóre problemy terminologiczne go.i.prawa.własności.przemysłowej1,.dotyczy.więc.wszelkich.utworów.. literackich,.naukowych.i.artystycznych,.jak.też.zagadnień.związanych. z.wynalazkami,.wzorami.użytkowymi,.wzorami.przemysłowymi,.znakami. towarowymi.i.usługowymi,.nazwami.handlowymi,.geograficznymi.ozna­ czeniami.pochodzenia,.topografiami.układów.scalonych.czy.nowymi.od­ mianami.roślin..W.znaczeniu.przedmiotowym.termin.ten.oznacza.zespół. przepisów.regulujących.powstanie,.treść,.zmianę,.ustanie.i.ochronę.praw. podmiotowych.do.dóbr.niematerialnych.wymienionych.powyżej..W.sen­ sie.podmiotowym.zaś.występuje.w.odniesieniu.do.uprawnień.wynikających. z.prawa.przedmiotowego,.a.przysługujących.danemu.podmiotowi. W.prawie.polskim.określenie.„własność.intelektualna”.czy.też.„pra­ wo.własności.intelektualnej”.nie.jest.wyrażeniem.ustawowym..Termin.ten. został.rozpowszechniony.w.krajach.anglo­.i.francuskojęzycznych,.a.jego. stosowanie.w.naszej.literaturze.jest.wynikiem.wpływu.piśmiennictwa.za­ granicznego.oraz.terminologii.konwencji.międzynarodowych18..Określenie. to,.używane.w.opisanym.powyżej.znaczeniu,.oznacza.zatem,.że.przed­ miotem.praw.własności.intelektualnej.są.dobra.niematerialne..Wywołuje.. to.pewne.dyskusje,.zwłaszcza.gdy.weźmie.się.pod.uwagę,.iż.cechy.praw. na.dobrach.niematerialnych.upodabniają.te.prawa.do.praw.rzeczowych.. Przyjmując.takie.rozumowanie,.rozważenia.wymaga.kwestia,.czy.tak.in­ terpretowane.dobra.niematerialne.nie.powinny.zostać.uznane.za.przed­ miot.prawa.własności.(w.rozumieniu.prawa.rzeczowego)..Takie.koncepcje.pre­ zentowane.są.na.tle.obcych.systemów.prawnych.i.prowadzą.do.poglądu,.że. o.kwalifikacji.prawa.podmiotowego.jako.własności.nie.powinien.rozstrzygać. jego.przedmiot.pojmowany.materialnie,.lecz.funkcjonalnie..Tendencję.tę.moż­ na.zaobserwować.zwłaszcza.w.ustawodawstwach.anglosaskich19. Jednakże.na.gruncie.prawa.polskiego.w.odniesieniu.do.dóbr.niema­ terialnych.brak.jest.de lege lata.jakichkolwiek.podstaw.do.konstruowania. 1. Według.innej.opinii.własność.intelektualna.i.przemysłowa.są.odrębnymi.wobec.siebie.dziedzi­ nami.własności.na.dobrach.niematerialnych..Zwolennicy.tego.stanowiska.argumentują.to.od­ rębnością.podstawowych.zasad.ochrony.patentowej.i.autorskoprawnej,.wskazując.przede.wszyst­ kim.na.odmienne.przesłanki.i.sposoby.powstania.tej.ochrony..Szerzej.zob..A..Szewc,.G..Jyż,.Prawo własności…,.s..1–4. 18. Termin.„własność.intelektualna”.odpowiada.zatem.nazwie.zespołu.przepisów.dotyczących.praw. na.dobrach.niematerialnych,.za.czym.przemawia.przede.wszystkim.jego.rozpowszechnienie. w.skali.międzynarodowej..Zob..R..Skubisz,.Prawo z rejestracji…,.s..252.i.253. 19. Zob..R..Skubisz,.Prawo własności przemysłowej. Charakterystyka ogólna,.PiP.2002,.z..3,.s..6..Ponadto. tematykę.znaku.towarowego.jako.przedmiotu.prawa.własności.poruszają.np..F.H..Lawson,.. B..Rudden.(The Law of Property,.Oxford.2002,.s..41). 30 Pojęcie własności intelektualnej prawa.własności.w.ściśle.cywilistycznym.znaczeniu..Co.prawda.według. przepisów.p.w.p..przedmiotem.własności.przemysłowej.są.dobra.niemate­ rialne,.jednak.nie.zmusza.to.do.rewidowania.stanowiska.na.tle.kodeksu.cy­ wilnego.w.kwestii.rozumienia.prawa.własności20..Poszczególne.prawa.włas­ ności.intelektualnej.stanowią.zatem.odrębną.od.prawa.własności.i.ogra­ niczonych.praw.rzeczowych.kategorię.bezwzględnych.praw.podmiotowych,. których.ochrona.podlega.samodzielnym.uregulowaniom..Nawiązując.do. postawionego.problemu,.należy.jednak.stwierdzić,.iż.w.szerszym.(kon­ stytucyjnym).rozumieniu,.prawa.własności.intelektualnej.są.przedmiotem. własności.i.podlegają.ochronie.na.podstawie.art..21.Konstytucji.RP21. Podsumowując.niniejsze.rozważania,.należy.podkreślić,.iż.decydują­ ce.znaczenie.w.kwestii.zaliczenia.przedmiotów.intelektualnych.do.katego­ rii.dóbr.niematerialnych.ma.porządek.prawny..Pewne.wytwory.działalno­ ści.intelektualnej.człowieka,.np..zasady.księgowania.czy.gry.liczbowe,.nie. są.bowiem.przedmiotem.stosunków.prawnych.w.tym.zakresie,.gdyż.nie. korzystają.z.ochrony.ustanowionej.w.ustawie..Dlatego.cechą.poszczegól­ nych.praw.własności.intelektualnej.jest.ich.normatywny.charakter..Treścią. tych.praw.będzie.zaś.wyłączne.korzystanie.z.dobra.niematerialnego.bę­ dącego.przedmiotem.tego.prawa..Jako.że.w.zasadzie.mają.one.charakter. majątkowy,.na.ogół.wiążą.się.z.eksploatacją.posiadanej.przez.nie.wartości. ekonomicznej..Różnica.pomiędzy.korzystaniem.z.dóbr.niematerialnych. a.korzystaniem.z.rzeczy.polega.więc.na.tym,.że.o.ile.właściciel.z.wyłącze­ niem.innych.osób.włada.faktycznie.rzeczą.i.pobiera.jej.pożytki.naturalne. i.prawne,.o.tyle.podmiot.praw.z.dziedziny.własności.intelektualnej,.jako. pozbawiony.faktycznego.władztwa.nad.dobrem.niematerialnym,.pobiera. pożytki.wtedy,.gdy.udostępnia.swe.dobro.innym.osobom22.. W.świetle.powyższego.znak.towarowy.jawi.się.jako.dobro.niemate­ rialne..Jest.on.wytworem.umysłu.ludzkiego,.pojęciowym.związkiem.towa­ 20. Szerzej.zob.:.S..Sołtysiński,.Prawo wynalazcze. Komentarz,.Warszawa.195,.s..3.i.n.;.A..Jakubecki,. Postępowanie zabezpieczające w sprawach z zakresu prawa własności intelektualnej,.Kraków.2000,.s..36. oraz.literatura.tam.cytowana. 21. Konstytucja.Rzeczypospolitej.Polskiej.z.dnia.2.kwietnia.199.r..(Dz..U..Nr.8,.poz..483.z.późn..zm.).. Akt.ten.w.wielu.miejscach.traktuje.o.własności..Można.odnieść.wrażenie,.że.ustrojodawca.w.spo­ sób.szczególny.chciał.zademonstrować.swój.stosunek.do.niej.oraz.podkreślić.jej.znaczenie..Analiza. przepisów.art..20,.21,.64.i.165.Konstytucji.RP.wskazuje,.iż.termin.„własność”.występuje.w.po­ dwójnym.znaczeniu:.jako.synonim.mienia.oraz.jako.prawo.własności,.będące.prawem.podmiotowym. w.rozumieniu.prawa.rzeczowego..Szerzej.na.ten.temat.zob..S..Jarosz–Żukowska,.Konstytucyjna za- sada ochrony własności, Kraków.2003,.s..15.i.n..Zob..także:.R..Skubisz,.Prawo własności…,.s..6; A..Stel­ machowski, Zarys teorii prawa cywilnego,.Warszawa.1998,.s..14.i.n. 22. Por..A..Jakubecki,.Postępowanie zabezpieczające…,.s..48. 31 Zagadnienia ogólne i niektóre problemy terminologiczne ru.i.oznaczenia,.obejmującym.ogół.wyobrażeń.o.towarze.i.związanych.z.nim. świadczeniach..Jego.niematerialna.natura.przejawia.się.w.zdolności.wywo­ ływania.u.odbiorców.skojarzeń.określonych.towarów.z.ich.oznaczeniem.. Materialne.utrwalenie.znaku.towarowego.jest.zaś.koniecznym.warunkiem. do.udzielenia.temu.oznaczeniu.ochrony.wynikającej.z.ustawy23. 3. Licencja przedmiotów własności intelektualnej Po.wskazaniu.znaczenia.terminów.natury.ogólnej,.kolejnym.etapem. uściślenia.pojęcia.„licencja”.będzie.przedstawienie.poglądów.piśmiennictwa,. które.na.podstawie.powyższych.ustaleń.pozwolą.na.sformułowanie.wnio­ sków.dotyczących.rozumienia.tej.instytucji..Będzie.to.swego.rodzaju.wstęp. do.analizy.pojęcia.licencji.na.używanie.znaku.towarowego..Zanim.to.jednak. nastąpi,.wskazania.wymaga,.iż.obowiązujący.porządek.prawny.przewidu­ je.możliwość.zawierania.różnego.rodzaju.umów.o.korzystanie.z.cudzych. praw.własności.intelektualnej..Ich.wspólna.cecha.—.upoważnienie.do. wykonywania.czynności.zastrzeżonych.dla.innego.podmiotu.—.ma.istotne. znaczenie.praktyczne..Uprawniony.na.dobru.niematerialnym.nie.jest.bo­ wiem.zainteresowany.w.zachowaniu.dobra.tylko.dla.siebie.i.zazwyczaj. zmierza.do.jego.jak.najszerszego.stosowania.przez.możliwie.rozległy.krąg. osób24..W.zależności.od.rodzaju.dobra.niematerialnego,.będącego.przed­ miotem.prawa,.sposób.korzystania.z.tego.dobra.będzie.się.jednak.różnić,. analogicznie.do.różnic.w.korzyściach.przynoszonych.przez.to.dobro..By. dane.prawo.dostarczało.jego.beneficjentowi.korzyści,.stosuje.on.rozwiąza­ nia.prawne.pozwalające.na.efektywne.używanie.dobra.niematerialnego. w.obrocie.cywilnoprawnym..Niewątpliwie.najpopularniejszymi.z.nich.są. umowy.licencyjne. Według.większości.polskich.autorów,.licencja.jest.upoważnieniem.do. korzystania.z.określonego.dobra.chronionego.prawami.wyłącznymi.przy­ sługującymi.innemu.podmiotowi..Tak.definiuje.licencję.np..S..Sołtysiński,. który.uważa,.iż.jest.to.umowa,.na.skutek.której.jej.adresat.nabywa.upraw­ nienia.do.korzystania.z.określonego.dobra.niematerialnego,.na.które.udzie­ lono.prawa.wyłącznego25..Podobne.stanowisko.prezentują.A..Kopff.czy.. 23. Zob..R..Skubisz,.Prawo z rejestracji…,.s..232.i.n. 24. Zob..A..Kopff,.Prawo cywilne a prawo dóbr niematerialnych,.ZNUJ.PWiOWI.195,.z..5,.s..25. 25. S..Sołtysiński,.Licencje patentowe (w:).System prawa własności intelektualnej,.t..III, Prawo wynalazcze,. red..J..Szwaja,.A..Szajkowski,.Wrocław–Warszawa.1990,.s..458. 32
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Licencja na używanie znaku towarowego. Studium prawnoporównawcze
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: