Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00370 010310 11037725 na godz. na dobę w sumie
Linux. Komendy i polecenia. Wydanie II - książka
Linux. Komendy i polecenia. Wydanie II - książka
Autor: Liczba stron: 128
Wydawca: Helion Język publikacji: polski
ISBN: 83-246-0636-X Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> komputery i informatyka >> systemy operacyjne >> linux
Porównaj ceny (książka, ebook, audiobook).

Dołącz do grona fanów Linuksa

Użytkownicy Windows spotykający się po raz pierwszy z systemem Linux mogą być nieco przerażeni. Mimo graficznych narzędzi proces instalacji Linuksa jest zdecydowanie bardziej skomplikowany. Konfiguracja systemu obejmuje znacznie więcej elementów. Sposób korzystania z wielu funkcji systemu różni się zdecydowanie od tego, do czego przyzwyczaił nas Windows, a konieczność częstego stosowania konsoli tekstowej wydaje się ogromnym problemem.

Książka 'Linux. Komendy i polecenia. Wydanie II' to kolejna edycja doskonałej podręcznej ściągi dla użytkowników Linuksa. Znajdziesz w niej informacje o zastosowaniu i składni poleceń systemowych. Nauczysz się korzystać z konsoli tekstowej, poznasz polecenia pozwalające na zarządzanie systemem plików, administrowanie systemem i zarządzanie kontami użytkowników, a także dowiesz się, jakich parametrów wymagają poszczególne komendy. Szybko znajdziesz wszystkie wiadomości niezbędne do sprawnego korzystania z Linuksa.

Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Linux. Komendy i polecenia. Wydanie II Autor: £ukasz Sosna ISBN: 83-246-0636-X Format: B5, stron: 128 Do³¹cz do grona fanów Linuksa U¿ytkownicy Windows spotykaj¹cy siê po raz pierwszy z systemem Linux mog¹ byæ nieco przera¿eni. Mimo graficznych narzêdzi proces instalacji Linuksa jest zdecydowanie bardziej skomplikowany. Konfiguracja systemu obejmuje znacznie wiêcej elementów. Sposób korzystania z wielu funkcji systemu ró¿ni siê zdecydowanie od tego, do czego przyzwyczai³ nas Windows, a koniecznoœæ czêstego stosowania konsoli tekstowej wydaje siê ogromnym problemem. Ksi¹¿ka „Linux. Komendy i polecenia. Wydanie II” to kolejna edycja doskona³ej podrêcznej œci¹gi dla u¿ytkowników Linuksa. Znajdziesz w niej informacje o zastosowaniu i sk³adni poleceñ systemowych. Nauczysz siê korzystaæ z konsoli tekstowej, poznasz polecenia pozwalaj¹ce na zarz¹dzanie systemem plików, administrowanie systemem i zarz¹dzanie kontami u¿ytkowników, a tak¿e dowiesz siê, jakich parametrów wymagaj¹ poszczególne komendy. Szybko znajdziesz wszystkie wiadomoœci niezbêdne do sprawnego korzystania z Linuksa. (cid:129) Logowanie do systemu (cid:129) Wy³¹czanie i restartowanie komputera (cid:129) Struktura katalogów (cid:129) Zarz¹dzanie systemem plików (cid:129) Administrowanie systemem (cid:129) Tworzenie skryptów pow³oki (cid:129) Administrowanie kontami u¿ytkowników IDZ DO IDZ DO PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ SPIS TREŒCI SPIS TREŒCI KATALOG KSI¥¯EK KATALOG KSI¥¯EK KATALOG ONLINE KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG TWÓJ KOSZYK TWÓJ KOSZYK DODAJ DO KOSZYKA DODAJ DO KOSZYKA CENNIK I INFORMACJE CENNIK I INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE O NOWOŒCIACH O NOWOŒCIACH ZAMÓW CENNIK ZAMÓW CENNIK CZYTELNIA CZYTELNIA FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE Wydawnictwo Helion ul. Chopina 6 44-100 Gliwice tel. (32)230-98-63 e-mail: helion@helion.pl Spis treści Wprowadzenie do systemu Linux ............................................... 9 Czym jest Linux 9 Dostępne dystrybucje — jak wybrać odpowiednią dla siebie 10 Instalacja systemu 11 1. Korzystanie z komputera działającego pod kontrolą systemu Linux ............................................................................. 16 16 Środowisko pracy 18 Logowanie się do systemu Bezpieczne wyłączanie i restart komputera 20 20 Użytkownicy systemu Linux 21 Co znajduje się w poszczególnych katalogach systemu 23 Dyski i partycje w systemie Pomoc na stronach MAN 24 2. Zarządzanie zasobami komputera ............................................ 25 25 27 36 37 39 40 40 41 Pliki i katalogi w systemie Wyświetlanie zawartości katalogu Przechodzenie pomiędzy katalogami Tworzenie katalogów Usuwanie katalogów Tworzenie plików Usuwanie plików Wyświetlanie zawartości pliku 5 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 druk!!!!Spis.doc 11 lip 06 5 Zmiana dat modyfikacji plików i dostępu do nich Kopiowanie plików i katalogów Przenoszenie plików i katalogów oraz zmiana ich nazwy Nadawanie praw dostępu do plików i katalogów Zmiana hasła Zmiana powłoki Uzyskiwanie informacji o typie pliku Zmiana właściciela i grupy pliku Wyszukiwanie plików i katalogów Wypisywanie liczby bajtów, słów i linii Porównywanie plików lub zakresów bajtów Ustalanie zajętego i wolnego miejsca na partycjach Ustalanie, ile miejsca zajmuje plik lub katalog Polecenia more i less Montowanie i odmontowywanie systemów plików Obecna ścieżka, pod którą pracujemy Przełączanie się na konto innego użytkownika Uzyskiwanie informacji o sprzęcie Przeglądanie kalendarza Aktualizacja daty i czasu Kontrolowanie wysyłania wiadomości Wysyłanie wiadomości do innego użytkownika Wysyłanie wiadomości z pliku tekstowego Wysyłanie komunikatów do wszystkich sieci z pliku tekstowego Pokazywanie ostatnio zalogowanych użytkowników Sprawdzanie, kto jest aktualnie zalogowany na naszym komputerze Sprawdzanie, kto jest zalogowany do systemu Sprawdzanie swojej nazwy użytkownika Pokazywanie lub ustawianie nazwy hosta systemowego Wyświetlanie i ustalanie parametrów interfejsu sieciowego Wyszukiwanie nazwy lub adresu IP zdalnego komputera 42 45 48 50 55 56 56 57 59 65 66 67 68 70 71 73 73 74 78 80 85 85 86 86 87 89 90 90 90 92 93 6 | Linux. Komendy i polecenia. Leksykon kieszonkowy 6 11 lip 06 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 druk!!!!Spis.doc Sprawdzanie, czy dana domena jest już zarejestrowana Polecenie sprawdzające dostępność hosta Podawanie czasu, jaki upłynął od uruchomienia systemu 94 94 95 3. Administrowanie systemem ...................................................... 96 96 97 99 101 102 Poziom uruchomienia systemu Demony usług Użytkownicy Grupy Szukanie łańcuchów w bazie whatis 4. Tworzenie skryptów powłoki .................................................. 103 106 107 110 111 116 117 118 119 119 119 120 121 Zmienne Wypisywanie tekstu na ekranie użytkownika Wartości logiczne Polecenie test Instrukcja if Instrukcja case Pętla while Pętla until Pętla for Break Continue Argumenty pobierane z wiersza powłoki Skorowidz ................................................................................. 123 Spis treści | 7 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 druk!!!!Spis.doc 11 lip 06 7 Rozdział 2. Zarządzanie zasobami komputera Pierwsze, co powinieneś poznać, to zarządzanie zasobami Two- jego komputera. Musisz nauczyć się tworzyć i usuwać elementy na dysku, zmieniać ich atrybuty oraz wykonywać wiele innych czynności, które pomogą Ci w poruszaniu się po strukturze katalogów i pozwolą w łatwy sposób dotrzeć do interesujących Cię plików. Pliki i katalogi w systemie W Linuksie, inaczej niż choćby w takich systemach operacyj- nych jak systemy z rodziny Microsoft Windows, nie jest wyma- gane stosowanie w nazwach plików specjalnych rozszerzeń, okre- ślających m.in. to, jaki program powinien zostać użyty do otwarcia pliku. Zawartość pliku i program, jaki należy zastosować do jego otwarcia, są w Linuksie ustalane na podstawie nagłówka MIME pliku. Mimo to, jeżeli z jakiegokolwiek powodu odczuwasz po- trzebę nadawania plikom rozszerzeń, możesz to robić — choć, jak wspomniałem, rozszerzenia te nie są konieczne, ich stoso- wanie nie jest także niewskazane. W nazwach plików i katalogów możesz stosować dowolne zna- ki alfanumeryczne (litery i cyfry), a oprócz tego znak kropki (.), myślnika (-) i podkreślenia (_). Z wszystkimi innymi znakami postępuj ostrożnie; zazwyczaj są one zarezerwowane dla spe- cjalnych funkcji systemu. W nazwach plików i katalogów możesz używać także spacji i nie będzie to powodować większych problemów, będzie jednak po prostu niewygodne. Komendy, w których będziesz odwo- ływać się do plików lub katalogów zawierających spacje, będą Rozdział 2. Zarządzanie zasobami komputera | 25 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc 11 lip 06 25 po prostu dłuższe i łatwiej będzie popełnić błąd podczas wpisy- wania nazwy pliku. Trzeba także pamiętać o tym, że znak kropki nie powinien być znakiem rozpoczynającym nazwę pliku czy katalogu. Napisałem wprawdzie nieco wcześniej, iż jego stosowanie jest dozwolone, trzeba jednak pamiętać o tym niezwykle ważnym zastrzeżeniu: nazwy plików i katalogów nie powinny rozpoczynać się od znaku kropki, w każdym innym jednak miejscu może on wystąpić. Przyczyną tego ograniczenia jest to, że w Linuksie znak kropki na początku nazwy pliku jest zarezerwowany dla ukrytych plików i katalogów — na przykład plik o nazwie .ukryty_plik będzie plikiem ukrytym. Niezwykle istotna jest także wielkość stosowanych przez nas liter. W omawianym systemie wielkie i małe litery są rozpoznawane jako osobne znaki. Jeśli więc tworzysz katalog lub plik, zapamię- taj, czy jego nazwę wpisałeś wielką, czy małą literą — będzie Ci to potrzebne, kiedy będziesz chciał się do niego w przyszłości odwołać. Wyświetlany przez system znak $ (jeśli korzystasz z konta zwy- kłego użytkownika) lub # (jeżeli pracujesz jako administrator systemu) jest znakiem zachęty. Oto przykład jego użycia: [lukasz@linux /]$ Przed znakiem zachęty występują: nazwa użytkownika, nazwa hosta oraz ciąg znaków określający bieżącą lokalizację w syste- mie plików. W tym przypadku: użytkownikiem jest lukasz, · host, na którym pracujemy, to linux, · katalog, w którym się znajdujemy, to / (katalog główny). · 26 | Linux. Komendy i polecenia. Leksykon kieszonkowy 26 11 lip 06 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc Wyświetlanie zawartości katalogu Wyświetlanie katalogów, zwane inaczej listowaniem ich zawartości, można w systemie Linux wykonać za pomocą kilku poleceń. Sys- tem ma bardzo rozbudowany program służący do wykonywa- nia tego typu zadań — jest nim polecenie ls. Polecenie dir Polecenie to może przypominać jedno z poleceń systemu opera- cyjnego MS-DOS i wszyscy użytkownicy, którzy znają to śro- dowisko, zapewne poczuli się jak w domu. Jednak wynik dzia- łania tego polecenia w Linuksie różni się od tego z systemu DOS. W Linuksie wyświetlana po wykonaniu tego polecenia lista pli- ków i katalogów jest prezentowana w postaci linii, a nie w kolum- nie. Trzeba przyznać, że taki zapis utrudnia nieco odczytanie drzewa katalogów i orientację w nim, szczególnie w przypad- ku, gdy użytkownik przyzwyczajony jest do prezentowania go w postaci znanej z MS-DOS. Oto przykład wykonania polecenia dir w systemie Linux: [lukasz@linux /]$ dir bin boot dev etc home initrd lib lost+found misc mnt opt proc root sbin tmp usr var Polecenie vdir Wykonanie polecenia vdir powoduje wyświetlenie bardziej szcze- gółowych informacji o zawartości bieżącego katalogu; oprócz nazw plików i katalogów podawane są informacje o typie elementu, prawach dostępu do niego, jego właścicielu oraz kilka innych, które omówię na przykładzie polecenia ls. Oto przykład wy- konania polecenia vdir: [lukasz@linux /]$ vdir drwxr-xr-x 2 root root 4096 lis 28 17:47 bin drwxr-xr-x 3 root root 4096 lip 4 2003 boot Rozdział 2. Zarządzanie zasobami komputera | 27 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc 11 lip 06 27 drwxr-xr-x 20 root root 118784 lut 14 17:03 dev drwxr-xr-x 62 root root 4096 lut 14 17:03 etc drwxr-xr-x 5 root root 1024 wrz 13 21:07 home drwxr-xr-x 2 root root 4096 sty 25 2003 initrd drwxr-xr-x 9 root root 4096 lis 28 18:06 lib drwx------ 2 root root 16384 lip 4 2003 lost+found drwxr-xr-x 2 root root 4096 sty 28 2003 misc drwxr-xr-x 4 root root 4096 lip 4 2003 mnt drwxr-xr-x 2 root root 4096 sty 25 2003 opt dr-xr-xr-x 76 root root 0 lut 14 2004 proc drwxr-x--- 22 root root 4096 sty 5 21:01 root drwxr-xr-x 2 root root 8192 lip 4 2003 sbin drwxrwxrwt 21 root root 4096 lut 14 17:05 tmp drwxr-xr-x 15 root root 4096 lip 4 2003 usr drwxr-xr-x 19 root root 4096 lip 4 2003 var Polecenie ls Program ten jest bardzo rozbudowany i ma wiele parametrów, które postaram się pokrótce omówić. Wykonanie samego pole- cenia ls (bez dodatkowych parametrów) da efekt identyczny z tym, jaki powodowało wykonanie omówionego poprzednio polecenia dir. Aby uzyskać więcej informacji na temat zawarto- ści katalogu, powinniśmy zastosować polecenie ls wraz z pa- rametrem -l. Wykonanie tego polecenia w takiej postaci daje wynik identyczny z wynikiem działania polecenia vdir. Jako parametr można podać ścieżkę dostępu dla katalogu, któ- rego zawartość chcemy wyświetlić. Jeżeli jej nie podamy, zaw- sze wyświetlona zostanie zawartość katalogu bieżącego — tego, w którym się obecnie znajdujemy. W zaprezentowanym tu przykładzie polecenie ls wywołane z parametrem /etc spowoduje wyświetlenie zawartości katalogu etc; natomiast użyte w drugiej linii przykładu polecenie ls wy- wołane bez parametru wyświetli zawartość katalogu bieżącego, którym w tym przypadku jest katalog główny. 28 | Linux. Komendy i polecenia. Leksykon kieszonkowy 28 11 lip 06 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc [lukasz@linux /]$ ls /etc [lukasz@linux /]$ ls Najbardziej przydatnym parametrem polecenia ls jest –l; dzięki jego wykonaniu otrzymamy kompletny zestaw informacji na temat zawartości katalogu i typów zawartych w nim elemen- tów. Zanim przedstawię resztę najważniejszych parametrów tego polecenia, wyjaśnię, jak interpretować zdobyte w ten sposób infor- macje. Oto przykład wykonania polecenia ls z parametrem –l: [lukasz@linux /]$ ls -l drwxr-xr-x 2 root root 4096 lis 28 17:47 bin drwxr-xr-x 3 root root 4096 lip 4 2003 boot drwxr-xr-x 20 root root 118784 lut 14 17:03 dev drwxr-xr-x 62 root root 4096 lut 14 17:03 etc drwxr-xr-x 5 root root 1024 wrz 13 21:07 home drwxr-xr-x 2 root root 4096 sty 25 2003 initrd drwxr-xr-x 9 root root 4096 lis 28 18:06 lib drwx------ 2 root root 16384 lip 4 2003 lost+found drwxr-xr-x 2 root root 4096 sty 28 2003 misc drwxr-xr-x 4 root root 4096 lip 4 2003 mnt drwxr-xr-x 2 root root 4096 sty 25 2003 opt dr-xr-xr-x 76 root root 0 lut 14 2004 proc drwxr-x--- 22 root root 4096 sty 5 21:01 root drwxr-xr-x 2 root root 8192 lip 4 2003 sbin drwxrwxrwt 21 root root 4096 lut 14 17:05 tmp drwxr-xr-x 15 root root 4096 lip 4 2003 usr drwxr-xr-x 19 root root 4096 lip 4 2003 var Wyświetlone w tym przykładzie informacje, zdobyte wskutek wykonania polecenia z parametrem –l, zinterpretujemy na pod- stawie pierwszej linii wyniku: drwxr-xr-x 2 root root 4096 lis 28 17:47 bin · kolumna 1: typ elementu i prawa dostępu do niego (drwxr- xr-x); kolumna 2: liczba powiązań do tego elementu (2); · kolumna 3: właściciel pliku (root); · Rozdział 2. Zarządzanie zasobami komputera | 29 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc 11 lip 06 29 · kolumna 4: grupa, która została przypisana do tego pliku (root); kolumna 5: rozmiar elementu (4096); · kolumna 6: data modyfikacji (lis 28 17:47); · kolumna 7: nazwa elementu (bin). · Rozpoznanie typu elementu Zapis drwxr-xr-x z pierwszej kolumny składa się z czterech za- sadniczych elementów. Pierwsza litera zawsze określa typ ele- mentu. Oto symbole oznaczające typy elementów: - — zwykły plik; · b — specjalny plik blokowy; · c — specjalny plik znakowy; · d — katalog; · l — dowiązanie symboliczne; · p — nazwany potok; · s — gniazdo. · A zatem, jak można wnioskować po zapisie drwxr-xr-x, roz- patrywany obiekt jest katalogiem. Interpretacja praw dostępu Niech przykładem, za pomocą którego wyjaśnię, na czym polega system praw dostępu w systemie Linux, będzie ten wiersz przy- kładowego wyniku wykonania polecenia ls, dotyczący kata- logu var: 30 | Linux. Komendy i polecenia. Leksykon kieszonkowy 30 11 lip 06 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc drwxr-xr-x 19 root root 4096 lip 4 2003 var Prawa dostępu określane są tu przez litery r, w i x, następujące po definiującej typ elementu literze d (katalog). Każda litera na odpowiedniej pozycji informuje o tym, kto i jakie prawa ma do tego pliku lub katalogu. Zwróć uwagę na to, że w naszym przykładzie litery x oraz r wy- stępują trzykrotnie. Taki zapis określa uprawnienia według sche- matu: „użytkownik-grupa-inni”. Litery oznaczające uprawnienia mają różne znaczenie w zależności od tego, czy stosują się do plików, czy do katalogów. W przypadku katalogów oznaczają następujące prawa: r — do przeszukania zawartości; · w — do zmiany zawartości; · x — do wejścia do katalogu. · Jakie zatem uprawnienia przypisane są do katalogu var z na- szego przykładu? Określa je następujący zapis: rwx r-x r-x Oznacza to, że właściciel katalogu ma prawo do jego przeszu- kania, zmiany jego zawartości i wejścia do katalogu, zgodnie z zapisem rwx. Grupa, która została przypisana do tego elementu, ma prawa do wejścia do katalogu i przeszukania go, zgodnie z zapisem r-x. Także wszyscy inni użytkownicy mają prawa do wejścia do kata- logu i przeszukania go, zgodnie z zapisem r-x. Jak już wspomniałem, w przypadku plików prawa dostępu okre- ślane są przez te same symbole, jednak różna jest ich interpreta- cja. Tym razem litery r, w i x oznaczają następujące prawa: Rozdział 2. Zarządzanie zasobami komputera | 31 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc 11 lip 06 31 r — do odczytania pliku; · w — do modyfikacji pliku; · x — do uruchomienia pliku. · Rozważmy przykład z następującymi prawami dostępu do pliku: rw- rw- r– Ten zapis informuje, iż właściciel pliku ma prawo do jego odczy- tywania oraz do zmiany jego zawartości, zgodnie z zapisem rw-. Także grupa, która została przypisana do pliku, ma prawo do jego odczytywania i zmiany jego zawartości, zgodnie z zapisem rw-. Wszyscy inni użytkownicy mają prawa jedynie do odczytania zawartości pliku, zgodnie z zapisem r--. Przejdźmy teraz do omówienia kolejnych parametrów, których można użyć z poleceniem ls. -a -A Polecenie ls wykonane z parametrem –a wyświetli wszystkie pliki i katalogi w danej lokalizacji. Pokazane zostaną także pliki ukryte, które w przypadku wywołania ls bez tego parametru nie są widoczne. Oto przykład wykonania ls z parametrem –a; widzimy w nim także dwa symbole: „.” (kropka) i „..” (dwie kropki), które oznaczają odpowied- nio katalog bieżący i nadrzędny: [lukasz@linux linux]$ ls -a . .. katalog plik1 plik2 plik_kopii~ .ukryty_plik Parametr ten pozwoli zobaczyć wszystkie elementy w poda- nej lokalizacji, wraz z plikami ukrytymi, jednak w tym przy- padku w wyniku nie będą widoczne symbole „.” i „..”, które oznaczają katalog bieżący i nadrzędny: 32 | Linux. Komendy i polecenia. Leksykon kieszonkowy 32 11 lip 06 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc -B -d [lukasz@linux linux]$ ls -A katalog plik1 plik2 plik_kopii~ .ukryty_plik Użycie parametru –B spowoduje ukrycie plików kopii za- pasowych, które znajdują się w danym katalogu. Pliki te można rozpoznać po znaku tyldy (~) występującym na końcu nazwy. Jak widać, plik plik_kopii~ nie został tutaj pokazany: [lukasz@linux linux]$ ls -B katalog plik1 plik2 Jeżeli w danym katalogu zawarte są pliki i katalogi pod- rzędne, polecenie ls wykonane bez parametru –d spowo- duje wyświetlenie ich wszystkich. Jeżeli jednak zastosujemy parametr –d, zostaną wypisane tylko elementy rozpoznane jako katalogi: [lukasz@linux linux]$ ls -d katalog -I wzorzec, --ignore=wzorzec Dzięki temu parametrowi możemy nie pokazywać plików, których nazwy zawierają zdefiniowany przez nas wzorzec. Podobnie jak w systemie MS-DOS, także i tu możemy uży- wać znaków ogólnych, takich jak gwiazdka (*), która za- stępuje dowolny ciąg znaków (również pusty), oraz znak zapytania (?), który zastępuje dowolny pojedynczy znak. W zaprezentowanym tu przykładzie została wyświetlona zawartość katalogu, z wyłączeniem tych elementów, któ- rych nazwy zaczynają się na literę „p”; zatem pominięte zostały plik1, plik2 i plik_kopii~: [lukasz@linux linux]$ ls --ignore= p* katalog Rozdział 2. Zarządzanie zasobami komputera | 33 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc 11 lip 06 33 wzorzec Dzięki podaniu wzorca nazwy elementu można wyświe- tlić tylko te znajdujące się w danym katalogu elementy, które pasują do tego wzorca. Wzorce tworzy się w taki sam sposób jak w systemie MS-DOS. W tym przypadku chcemy, aby wyświetlane były elementy, których nazwa rozpoczyna się od litery „p”: [lukasz@linux linux]$ ls p* plik1 plik2 plik_kopii~ W następnym przykładzie wykorzystałem także znaki zapy- tania, aby lepiej zobrazować ich działanie. Taki zapis pozwala na wyświetlenie wszystkich elementów, których nazwa za- czyna się od litery „p” i składa się z pięciu znaków: [lukasz@linux linux]$ ls p???? plik1 plik2 -R, --recursive Parametry te powodują rekurencyjne wyświetlenie zawar- tości katalogu i jego podkatalogów. W bieżącym katalogu z naszego przykładu mamy także podkatalog o nazwie kata- log. Jak widać, po wydaniu polecenia ls z parametrem –R wyświetlona została także jego zawartość: [lukasz@linux linux]$ ls -R .: katalog plik1 plik2 plik_kopii~ ./katalog: plik1_w_katalogu -r, --reverse Użycie tych parametrów powoduje odwrócenie kolejności wyświetlania w wyniku zawartości katalogu. Najbardziej opcja ta przydaje się w przypadku sortowania, podczas któ- rego możemy odwrócić domyślną kolejność wypisywanych elementów. 34 | Linux. Komendy i polecenia. Leksykon kieszonkowy 34 11 lip 06 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc Dla większej jasności porównajmy zawartość przykłado- wego katalogu w porządku oryginalnym (bez opcji –r) i odwróconym (z użyciem tej opcji): [lukasz@linux linux]$ ls katalog plik1 plik2 plik_kopii~ [lukasz@linux linux]$ ls -r plik_kopii~ plik2 plik1 katalog -S, --sort=size Użycie tych parametrów powoduje posortowanie wyniku według wielkości plików. Największe pliki są wyświetlane jako pierwsze na liście, zaraz za katalogami: [lukasz@linux linux]$ ls -S katalog duzy_plik plik1 plik1.1 plik_kopii~ -t, --sort=time Ten parametr sortuje wyniki według czasu ich modyfikacji. Najnowsze pliki są wyświetlane jako pierwsze: [lukasz@linux linux]$ ls -t duzy_plik katalog plik_kopii~ plik2 plik1 -u, --time=atime, --time=access, --time=use W tym przypadku wyniki sortowane są według czasu ostat- niego dostępu do pliku. Pliki, do których odwołano się ostatnio, są wyświetlane jako pierwsze. [lukasz@linux linux]$ ls -u duzy_plik plik1 plik2 katalog plik_kopii~ -U, --sort=none Użycie tego parametru zapewni, że zawartość katalogu nie będzie sortowana. Elementy wyświetlone na liście wystąpią na niej dokładnie w takiej kolejności, w jakiej znajdują się w katalogu. [lukasz@linux linux]$ ls -U plik1 plik2 katalog duzy_plik plik_kopii~ Rozdział 2. Zarządzanie zasobami komputera | 35 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc 11 lip 06 35 -X, --sort=extension Użycie tego parametru powoduje posortowanie plików we- dług ich rozszerzeń. Pliki, które nie mają rozszerzeń, zaw- sze są wypisywane jako pierwsze. [lukasz@linux linux]$ ls -x duzy_plik katalog plik1 plik2 plik.aaa plik.bbb Przechodzenie pomiędzy katalogami Do poruszania się w strukturze katalogów używamy polecenia cd wraz z parametrami, w zależności od tego, co mamy zamiar zrobić. Najprostszym zastosowaniem tego polecenia jest użycie go bez podania jakiegokolwiek parametru. Jeżeli wpiszemy taką ko- mendę, przejdziemy do naszego katalogu domowego: [lukasz@linux lukasz]$ cd Oczywiście, zamiast lukasz powinieneś wpisać tu nazwę swo- jego konta. Innym sposobem bezpośredniego przejścia do katalogu domo- wego jest podanie po poleceniu cd znaku tyldy (~). W systemie ten znak uznawany jest za katalog domowy bieżącego użyt- kownika. [lukasz@linux lukasz]$ cd ~ Jeżeli mamy zamiar przejść do wybranego przez nas katalogu, wpisujemy jego nazwę za poleceniem cd. Ścieżki dostępu mogą być względne, czyli podawane od miejsca, w którym się znaj- dujemy, lub bezwzględne, czyli podawane względem katalogu głównego, czyli /. Dla przykładu załóżmy, że chcemy przejść z katalogu domo- wego do katalogu /var/www systemu. 36 | Linux. Komendy i polecenia. Leksykon kieszonkowy 36 11 lip 06 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc Pierwszą opcją jest wykonanie tego zadania krok po kroku: [lukasz@linux lukasz]$ cd / [lukasz@linux /]$ cd var [lukasz@linux var]$ cd www Druga możliwość to przejście bezpośrednio do katalogu docelo- wego; wystarczy podać pełną ścieżkę dostępu — względną lub bezwzględną: [lukasz@linux lukasz]$ cd ../../var/www [lukasz@linux lukasz]$ cd /var/www Możemy także zastosować parametr .. (dwie kropki), który po- zwala na przejście do katalogu nadrzędnego w stosunku do tego, w którym obecnie się znajdujemy. Przypuśćmy, że obecnie jeste- śmy w katalogu domowym /home/lukasz/, a chcemy znaleźć się w katalogu nadrzędnym, czyli w /home/. W tym celu wpisujemy polecenie cd z dwiema kropkami: [lukasz@linux lukasz]$ cd .. [lukasz@linux home]$ Tworzenie katalogów Katalogi tworzymy za pomocą polecenia mkdir. Jako parametr podajemy nazwę nowego katalogu. [lukasz@linux lukasz]$ mkdir katalog W tym momencie utworzyliśmy katalog o nazwie katalog. Jeżeli jednak zamiast żądanego efektu na ekranie pojawi się komunikat: mkdir: cannot create directory katalog : Plik istnieje oznacza to, że plik lub katalog o nazwie podanej w poleceniu znajduje się już w bieżącej lokalizacji; w związku z tym musimy wymyślić inną nazwę, która jeszcze w tej lokalizacji nie występuje. Omówmy teraz parametry polecenia mkdir. Rozdział 2. Zarządzanie zasobami komputera | 37 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc 11 lip 06 37 -m Parametr –m pozwala nadać odpowiednie prawa dostępu do danego katalogu w momencie jego tworzenia. Domyśl- nie, jeżeli nie podamy tego parametru, system sam określi prawa dostępu do katalogu. Utwórzmy więc katalog o nazwie kat1 najpierw bez tego parametru, a później wraz z nim: [lukasz@linux linux]$ mkdir kat1 [lukasz@linux linux]$ ls -l drwxrwxr-x 2 lukasz lukasz 1024 lut 21 13:45 kat1 Bez omawianego parametru do katalogu zostały przypisa- ne domyślne prawa dostępu, w postaci drwxrwxr-x. Teraz spróbujmy utworzyć ten sam katalog z prawami tylko do wykonania: [lukasz@linux linux]$ mkdir -m 111 kat1 [lukasz@linux linux]$ ls -l d--x--x--x 2 lukasz lukasz 1024 lut 21 13:44 kat1 Jak widzimy, teraz prawa są ustawione zgodnie z naszymi oczekiwaniami. Oczywiście, moglibyśmy przypisać prawa dostępu do katalogu później, po jego utworzeniu, ale skoro możemy zrobić to za pomocą jednego polecenia, wybierzmy tę właśnie, wygodniejszą opcję. -v, --verbose Parametr ten wyświetla informację, czy katalog został utwo- rzony. [lukasz@linux linux]$ mkdir -v kat1 mkdir: created directory ` kat1 38 | Linux. Komendy i polecenia. Leksykon kieszonkowy 38 11 lip 06 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc Usuwanie katalogów Katalogi w systemie można usunąć na dwa sposoby. Pierwszym jest użycie polecenia rmdir, przeznaczonego do usuwania kata- logów. Utwórzmy więc katalog, który następnie usuniemy: [lukasz@linux linux]$ mkdir kat1 [lukasz@linux linux]$ rmdir kat1 Jednak to polecenie potrafi usuwać tylko katalogi puste. Dla potwierdzenia utwórzmy nowy katalog, w nim zaś nowy plik, a następnie spróbujmy usunąć taką strukturę: [lukasz@linux linux]$ mkdir kat2 [lukasz@linux linux]$ touch kat2/plik [lukasz@linux linux]$ rmdir kat2 rmdir: `kat2 : Katalog nie jest pusty Jak widać, system odpowiedział, iż nie może usunąć katalogu, ponieważ nie jest on pusty. W takim przypadku potrzebujemy polecenia rm, które służy do usuwania plików; wraz z parametrem -R potrafi usunąć także katalog wraz z dowolną zawartością. Pamiętajmy także, że nie możemy znajdować się w katalogu, który mamy zamiar usunąć. --ignore-fail-on-non-empty Użycie tego parametru spowoduje, że nie zostaniemy po- informowani o podjętej próbie usunięcia katalogu niepu- stego. Skorzystajmy ponownie z utworzonego poprzednio katalogu kat2 i spróbujmy go usunąć: [lukasz@linux linux]$ rmdir kat1 [lukasz@linux linux]$ rmdir --ignore-fail-on-non-empty kat2 [lukasz@linux linux]$ Katalog ten nie został usunięty, ponieważ nie jest pusty, mimo to nie został wyświetlony komunikat o błędzie. Rozdział 2. Zarządzanie zasobami komputera | 39 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc 11 lip 06 39 --verbose Jeśli użyjemy tego parametru, zostaniemy poinformowani, że katalog został pomyślnie usunięty — lub nie, jeżeli nie jest pusty. [lukasz@linux linux]$ rmdir --verbose kat1 rmdir: removing directory, kat1 [lukasz@linux linux]$ rmdir --verbose kat2 rmdir: removing directory, kat2 rmdir: `kat2 : Katalog nie jest pusty Tworzenie plików Pliki tworzymy zwykle za pomocą odpowiednich programów; dzięki temu każdy plik ma własny format i zawiera dane zapi- sane w sposób specyficzny dla programu, w którym został utwo- rzony. Możemy jednak utworzyć także pusty plik; w tym celu należy posłużyć się poleceniem touch. [lukasz@linux lukasz]$ touch nowy_plik Usuwanie plików Jeśli chcemy usunąć plik, powinniśmy użyć do tego polecenia rm wraz z nazwą pliku jako parametrem: [lukasz@linux lukasz]$ rm nowy_plik Po wykonaniu tego polecenia można sprawdzić, czy dany plik rzeczywiście został usunięty; wyświetlmy po prostu zawartość katalogu, w którym znajdował się usuwany plik, używając do tego polecenia ls –l lub vdir. -r, -R, --recursive Parametry te są niezwykle przydatne, gdyż pozwalają na usuwanie rekurencyjne całych struktur na dysku. Polecenie rm wykonane wraz z którymś z tych parametrów pozwoli 40 | Linux. Komendy i polecenia. Leksykon kieszonkowy 40 11 lip 06 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc usunąć niepuste katalogi, co było niemożliwe przy użyciu polecenia rmdir. [lukasz@linux linux]$ rm -r katalog -f, --force Usuwa pliki, nie pytając o potwierdzenie, i nie zgłasza błę- dów w przypadku, kiedy nie może usunąć danego elementu. [lukasz@linux lukasz]$ rm -f plik [lukasz@linux lukasz]$ -i, --interactive Powoduje wyświetlenie pytania, czy należy usunąć dany element. Odpowiedzi udzielamy przez naciśnięcie klawisza y w celu potwierdzenia lub jakiegokolwiek innego klawi- sza w celu anulowania usuwania pliku. [lukasz@linux linux]$ rm -i plik1 rm: remove regular file `plik1 ? y -v, --verbose Wyświetla informacje o pliku, który został usunięty. [lukasz@linux lukasz]$ rm -v plik1 removed `plik1 Wyświetlanie zawartości pliku Aby wyświetlić zawartość pliku lub kilku plików na ekranie, używamy polecenia cat. Polecenie to przyjmuje jako parametr plik lub listę plików oddzielonych znakami spacji i wyświetla je w takiej kolejności, w jakiej zostały podane. Dla przykładu utwórzmy w swoim katalogu domowym dwa pliki: plik1 i plik2. Do każdego z nich wpiszmy liczby odpowia- dające jego numerowi. Najprościej zrobimy to, używając poka- zanych tu dwóch poleceń, które omówię nieco później. Rozdział 2. Zarządzanie zasobami komputera | 41 D:Roboczy Jarekmakiety poprawki druk pdfLinux. Komendy i polecenia - skład10 drukLinux. Komendy i polecenia - ksiazka_calosc.doc 11 lip 06 41
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Linux. Komendy i polecenia. Wydanie II
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: