Cyfroteka.pl

klikaj i czytaj online

Cyfro
Czytomierz
00234 005596 18759257 na godz. na dobę w sumie
Listy oraz wybór świadectw - ebook/pdf
Listy oraz wybór świadectw - ebook/pdf
Autor: Liczba stron: 280
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Język publikacji: polski
ISBN: 978-8-3652-2470-5 Data wydania:
Lektor:
Kategoria: ebooki >> psychologia i filozofia
Porównaj ceny (książka, ebook (-21%), audiobook).
Książka prezentuje listy filozoficzne Epikura z Samos oraz wybór najważniejszych świadectw jego filozofii, wybranych z pism wybitnych autorów starożytnych.
Znajdź podobne książki Ostatnio czytane w tej kategorii

Darmowy fragment publikacji:

Spis treści Wybór pism i świadectw epikurejskich I. Świadectwa Diogenesa Laertiosa . . . . . . . . . 19 1. Życiorys Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 25 2. Testament Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 3. List do Idomeneusa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Uczniowie Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 29 5. Dzieła Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 6. Nauka Epikura w wykładzie Diogenesa Laertiosa . . . . . . 31 Podział filozofii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kanonika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 34 Epikurejski ideał mędrca . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 O pożytku. Utylitaryzm epikurejski . . . . . . . . . . . O szczęściu. Szczęście bogów a szczęście ludzi . . . . . . 36 36 Poglądy Epikura na temat wróżbiarstwa . . . . . . . . . 37 Przyjemność katastematyczna. Epikur a cyrenaicy . . . . Przyjemność najwyższym dobrem naturalnym . . . . . . 37 38 Instrumentalny charakter cnót . . . . . . . . . . . . . . 38 7. Listy Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 7.1. List do Herodota . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zachęta do studiów przyrodniczych . . . . . . . . . . . 38 39 Zasady metodologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Zasady fizyki. Atomizm . . . . . . . . . . . . . . . . . Budowa wszechświata . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 7 Cząstki elementarne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nieskończoność wszechświata . . . . . . . . . . . . . . Własności atomów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wielość światów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Odbitki i widzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Słyszenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Powonienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Atomy i ich własności . . . . . . . . . . . . . . . . . . Dusza i jej natura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . O własnościach ciał . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . O światach cd. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Realizm poznawczy Epikura. O języku . . . . . . . . . . Badanie ciał niebieskich . . . . . . . . . . . . . . . . . O przyczynach niepokoju duszy . . . . . . . . . . . . . Zachęta do studiów przyrodniczych . . . . . . . . . . . 7.2. List do Pytoklesa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Metoda i cel badań zjawisk niebieskich . . . . . . . . . . Wielość światów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Narodziny świata . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wschody i zachody słońca . . . . . . . . . . . . . . . . Obroty słońca i księżyca . . . . . . . . . . . . . . . . . Fazy księżyca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zaćmienie słońca i księżyca . . . . . . . . . . . . . . . . Naturalne przyczyny zjawisk niebieskich . . . . . . . . . Chmury, deszcz, grzmoty i błyskawice . . . . . . . . . . Cyklony, trzęsienia ziemi i wiatry . . . . . . . . . . . . . Grad, śnieg i rosa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Lód, tęcza, aureola wokół księżyca, komety . . . . . . . . Gwiazdy stałe, ruchome i spadające . . . . . . . . . . . . Znaki przepowiadające pogodę . . . . . . . . . . . . . . 41 42 42 43 44 47 47 48 51 53 55 56 57 59 60 61 61 63 63 64 65 65 66 67 68 70 71 72 74 75 8 Spis treści 7.3. List do Menojkeusa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 Zachęta do badań zjawisk niebieskich . . . . . . . . . . 76 76 Filozofia drogą do szczęścia . . . . . . . . . . . . . . . 77 Istnienie bogów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 O śmierci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 Rodzaje potrzeb . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 Przyjemność najwyższym dobrem . . . . . . . . . . . . 81 Przyjemność jako brak cierpienia . . . . . . . . . . . . . 81 Mądrość etyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 Mędrzec epikurejski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 Zachęta do filozofii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8. Główne myśli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 II. Sentencje watykańskie . . . . . . . . . . . . . . . 91 III. Świadectwa Cycerona . . . . . . . . . . . . . . . 101 1. Życie Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101 102 2. Stosunek Epikura do innych filozofów . . . . . . . . . . . . 3. Fizyka Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 Atomizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 Próżnia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 Teoria parenklizy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103 105 Sensualizm epikurejski . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 O znaczeniu pojęć . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 Stosunek do dialektyki i matematyki . . . . . . . . . . . 107 109 Główne nauki Epikura („Kyriai doxai”) . . . . . . . . . 109 O przyjemności jako dobru najwyższym . . . . . . . . . 109 Pojęcie rozkoszy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 3. Kanonika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Etyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Spis treści 9 Rozkosz a cnoty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 Pochodzenie przyjemności i cierpienia . . . . . . . . . . 120 Szczęście a mądrość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 Choroby duszy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 Mędrzec epikurejski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123 O przyjaźni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 Dobro jako przyjemność zmysłowa . . . . . . . . . . . . 128 128 Znaczenie wyrazu „hedone” (łac. voluptas) . . . . . . . . Stosunek Epikura do rozpustników . . . . . . . . . . . . 128 Ascetyzm Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 O szczęśliwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 Cnoty a przyjemność . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130 Życie przyjemne – życie cnotliwe. Mędrzec zawsze szczęśliwy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131 Przyjemność wspominania . . . . . . . . . . . . . . . . 131 Stosunek Epikura do śmierci . . . . . . . . . . . . . . . 132 Rozkoszy nie trzeba uzasadniać . . . . . . . . . . . . . 132 O umiejętności znoszenia cierpienia . . . . . . . . . . . 133 O znoszeniu cierpienia przyszłego i obecnego . . . . . . 133 Terapia Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134 134 Przyjemności zmysłowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 Krytyka Platona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135 Krytyka stoików . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 Krytyka filozofów przedplatońskich . . . . . . . . . . . 138 Ponowna krytyka Platona . . . . . . . . . . . . . . . . . 141 Krytyka sokratyków mniejszych . . . . . . . . . . . . . 141 142 Krytyka płatoników i atystotelików . . . . . . . . . . . . Ponowna krytyka stoików . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 Krytyka poetyckich opowieści o bogach . . . . . . . . . 146 5. Teologia Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Spis treści Istnienie bogów i ich natura . . . . . . . . . . . . . . . 146 149 Wrodzone pojęcie bóstwa . . . . . . . . . . . . . . . . . Szczęśliwość bogów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 Życie bogów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 151 Wygląd bogów i ich poznanie . . . . . . . . . . . . . . 151 Uzasadnienie antropomorfizmu . . . . . . . . . . . . . 152 O wieczności bogów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152 152 Krytyka wiary w przeznaczenie . . . . . . . . . . . . . . 154 Krytyka wiary we wróżby . . . . . . . . . . . . . . . . . Odrzucenie boskości ciał niebieskich . . . . . . . . . . . 154 Krytyka stoickiego pojęcia boskości . . . . . . . . . . . 155 O rzekomej pobożności Epikura . . . . . . . . . . . . . 155 Zarzut ateizmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 O czci boskiej oddawanej Epikurowi . . . . . . . . . . . 157 159 IV. Świadectwa Sekstusa Empiryka . . . . . . . . . . 1. Podział filozofii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 2. Teoria poznania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 Kryterium prawdy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 Pojęcie człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 O rzeczach prawdziwych . . . . . . . . . . . . . . . . . 163 Znak, treść znaku i to, co realnie istnieje . . . . . . . . . 164 Przedstawienia pochodzą od rzeczy istniejących . . . . . 165 Oznaka jest przedmiotem zmysłowym . . . . . . . . . . 165 Receptywność i bezbłędność zmysłów . . . . . . . . . . 166 Dowód na istnienie próżni . . . . . . . . . . . . . . . . 166 Pojęcie czterech elementów . . . . . . . . . . . . . . . . 166 167 Każdy przedmiot zmysłowy jest pewny . . . . . . . . . . 3. Fizyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 167 Struktura wszechrzeczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . Spis treści 11 O przemianach jakościowych i ilościowych . . . . . . . . O czasie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . O duszy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167 168 168 4. Teologia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 O bogach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 V. Świadectwa Plutarcha . . . . . . . . . . . . . . . 171 171 1. Etyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . O miłości erotycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 O miłości rodzicielskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171 O miłości braci Epikura do Epikura . . . . . . . . . . . 171 Epikurejska apolityczność . . . . . . . . . . . . . . . . 172 O mędrcu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172 Przyjemność jako brak cierpienia . . . . . . . . . . . . . 173 Przyjemność duchowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . 174 O bezpodstawności lęku przed cierpieniem, śmiercią i bogami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 Przyjemność a cnoty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176 O wzajemnym szacunku Epikura i jego uczniów . . . . . 176 2. Fizyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 VI. Świadectwa Seneki o Epikurze . . . . . . . . . . 179 179 Z Listów moralnych do Lucyliusza . . . . . . . . . . . . . 183 O karach pośmiertnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . O śmierci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 183 O znoszeniu bólu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185 O dobru najwyższym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185 Podział dóbr . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185 O wdzięczności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 Cnota a szczęście . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 12 Spis treści Z Dialogów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 O fałszywych epikurejczykach . . . . . . . . . . . . . . 188 Posłowie 1. Epikur z Samos i jego szkoła . . . . . . . . . . . . . 195 Życie Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 Epikur jako przewodnik duchowy . . . . . . . . . . . . 202 Filozoficzna „ewangelia Epikura” . . . . . . . . . . . . . 203 2. Kanonika. Metodologia i epistemologia Epikura 209 Podstawy metodologiczne filozofii Epikura . . . . . . . 209 Epikurejskie kryterium prawdy . . . . . . . . . . . . . . 210 Antymatematycyzm i empiryzm epikurejski . . . . . . . 211 215 Praktyczny cel studiów epikurejskich . . . . . . . . . . . Optymizm poznawczy Epikura . . . . . . . . . . . . . . 217 3. Fizyka. Atomistyczna ontologia Epikura . . . . . 219 Atomizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 219 Teoria parenklizy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221 222 Prawo izonomii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 224 Materializm epikurejski . . . . . . . . . . . . . . . . . . „Trzecia droga” Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225 4. Teologia Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229 Epikurejscy bogowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229 Terapeutyczny sens epikurejskiej teologii . . . . . . . . . 230 Szczęście bogów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232 Nieśmiertelność bogów . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234 Religijność i pobożność epikurejska . . . . . . . . . . . 236 Spis treści 13 5. Antropologia epikurejska . . . . . . . . . . . . . . 239 Epikurejska teoria duszy . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 Problem śmierci człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . 242 Humanistyczny walor antropologii Epikura . . . . . . . 243 6. Etyka Epikura. Epikurejska terapia duszy . . . . 245 Autonomia i kreatywność etyczna człowieka . . . . . . . 245 Epikurejska troska o duszę . . . . . . . . . . . . . . . . 248 250 Tetrafarmakon Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . Lęk przed bogami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251 Lęk przed śmiercią . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 Przyjemność i cierpienie . . . . . . . . . . . . . . . . . 256 256 258 261 Dwie ostatnie prawdy czwórmianu leczniczego . . . . Rodzaje przyjemności . . . . . . . . . . . . . . . . . Przyjemność katastematyczna . . . . . . . . . . . . . Ascetyzm epikurejski. Przyjemność jako nieobecność cierpienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262 Przyjemność a cnoty . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 Wychowawczy sens hedonizmu Epikura . . . . . . . 265 Apolityczność Epikura . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267 Sens przyjaźni według Epikura . . . . . . . . . . . . . . 269 Moralny sens filozofii Epikura . . . . . . . . . . . . . . 270 Humanizm epikurejski . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273 Wybór źródeł . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277 Pisma autorów starożytnych . . . . . . . . . . . . . . . 277 Zbiory świadectw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 278 279 Wybór opracowań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Spis treści „Pamiętaj, że urodziłeś się śmiertelnikiem z natury i że przeznaczony ci skończony czas życia dla zbadania nie- skończonej i wiecznej w swym istnieniu natury. Rozmy- ślaj nad tym, co jest teraz, i nad tym, co dopiero będzie, a także nad tym, co już było w czasie minionym”. (Sent. Vat., 10, tł. K. Pawłowski) Mam wielką przyjemność ofiarować drogim Czytelnikom niniejszą książkę. Książka prezentuje listy filozoficzne Epikura z Samos oraz wybór najważniejszych świadectw jego filozofii, wybranych z pism wybitnych autorów starożytnych, znawców tej filozofii. Świadec- twa zostały ułożone według wspomnianych autorów tak, by nie rozrywać toku ich myśli, a we wnętrzu tego autorskiego układu – według przedstawianej w nich problematyki. Najważniejsze dla poznania filozofii Epikura są oczywiście jego własne listy, które zostały zachowane w dziele Diogenesa Laertiosa Żywoty i poglądy słynnych filozofów. Mając do dyspozycji doskonałe przekłady badanych przeze mnie dzieł starożytnych autorów, nie pokusiłem się, poza nie- licznymi wyjątkami, na ich własne tłumaczenie. Jedynie niektóre fragmenty i świadectwa, nieprzetłumaczone na język polski, zde- cydowałem się przełożyć samodzielnie, w zdecydowanej większości na podstawie Epicurea H. Usenera. By nie sugerować drogim Czytelnikom rozwiązań i sposobu interpretacji filozofii wielkiego i oryginalnego filozofa, którym był bezsprzecznie Epikur z Samos, a tym samym nie pozbawiać 15 ich przyjemności jej samodzielnego poznawania i odtwarzania, nie opatrzono ani jego oryginalnych pism, ani świadectw żadnym komentarzem wyjaśniającym. Nie dodano też żadnego wstępu, który by tłumaczył myśl wielkiego filozofa. Dodałem jedynie na końcu książki skromne posłowie, które w żadnym wypadku nie rości sobie pretensji do wyjaśnienia złożoności i głębi epikurej- skiej filozofii. Stanowi jedynie drobne wprowadzenie. Podałem ponadto na końcu książki dosyć obszerną literaturę dotyczącą filozofii Epikura, do której czytelnik będzie mógł sięgnąć, by skonfrontować własne jej rozumienie z tym, co na jej temat piszą historycy filozofii. Zachęcam jednak do samodzielnej lektury pism i świadectw epikurejskich. Jestem przekonany, że każdy Czytelnik, który sięgnie po książkę, sam będzie zdolny zgłębić i zrozumieć po swojemu ducha filozofii epikurejskiej. Ze swej strony, choć sam jestem autorem książki na temat filozofii Epikura z Samos, radzę Czytelnikom, by samodziel- nie i może nawet zgodnie z hasłem wielkiego Ateńczyka z Samos lathe biosas („żyj w ukryciu”) trochę w samotności pozwolili sobie na przygodę intelektualną i duchową, jaką bez wątpienia jest ba- danie pism Epikura i zgłębianie tajemnic jego filozofii. Zapraszam drogich Czytelników na wielką filozoficzną przy- godę. Może i dla nich, jak kiedyś dla mnie, okaże się ona przygodą na całe życie. Kazimierz Pawłowski 16
Pobierz darmowy fragment (pdf)

Gdzie kupić całą publikację:

Listy oraz wybór świadectw
Autor:

Opinie na temat publikacji:


Inne popularne pozycje z tej kategorii:


Czytaj również:


Prowadzisz stronę lub blog? Wstaw link do fragmentu tej książki i współpracuj z Cyfroteką: